04/09/2017

De Munt opent nieuw seizoen met Pinocchio van Philippe Boesmans

Pinocchio "Het is vanzelfsprekend om te denken dat Pinocchio altijd heeft bestaan, het is onmogelijk ons de wereld voor te stellen zonder hem." Italo Calvino zegt het goed: we kennen allemaal die koppige, leugenachtige maar ook ontwapenende pop... In de handen van Joël Pommerat wordt Pinocchio een opstandige jongen, die vol ongeduld en gedreven door zijn ongetemde driften de wereld in springt op zoek naar geluk. In zijn theaterbewerking van het originele verhaal van Carlo Collodi blijft Pommerat ver van een moraliserende toon of een simplistische aanpak. Hij onderlijnt integendeel de moderniteit en de rijkdom van de brontekst. Na de succesvolle samenwerking voor Au monde is het opnieuw Philippe Boesmans die Pommerats personages een stem geeft. De componist zal alle registers opentrekken om de gelaagdheid van Pinocchio met al zijn muzikale facetten weer te geven. Misschien wachten wij, jong en oud, even ongeduldig als Pinocchio op deze nieuwe creatie...

Tien jaar als huiscomponist, vijf operaopdrachten, zes creaties - zonder de nieuwe orkestratie van L'Incoronazione di Poppea te vergeten - en een medaillon met zijn naam in de Grote Zaal van de Munt: Philippe Boesmans (°1936), zonder enige twijfel een van de grootste levende Belgische componisten, is een belangrijk figuur in de geschiedenis van het huis. Vijf september 2017 wordt dan ook een belangrijke symbolische datum voor de Munt. Het gerenoveerde theater - met nieuwe machinerie en nieuwe zetels - wordt ingewijd met zijn nieuwste opera Pinocchio, een co-opdracht van het Festival d'Aix-en-Provence en van de Munt die twee maanden eerder gecreëerd wordt bij het Festival d'Aix-en-Provence. Pinocchio is aan Philippe Boesmans en Joël Pommerat.

Pinocchio volgens Philippe Boesmans en Joël Pommerat
Na de creatie van Yvonne, Princesse de Bourgogne in 2009-10 bracht Muntdirecteur Peter de Caluwe Philippe Boesmans in contact met de Franse regisseur en toneelschrijver Joël Pommerat. Die is op dat moment nog maar weinig vertrouwd met opera (één samenwerking met componist Oscar Bianchi voor het Festival d'Aix-en-Provence daargelaten), maar wel al jarenlang een van de grote namen van het gesproken theater. De ontmoeting is meteen een voltreffer. De twee delen een voorliefde voor het vertellen van verhalen en een diepe affectie voor hun personages. Elk in hun eigen taal ontwikkelen ze een precisie, juistheid en vloeiende expressie; op zeer poëtische wijze bij de componist, eerder ingetogen in het geval van de schrijver. Beiden zijn absolute meesters in hun kunstvorm, altijd op zoek naar de illusie van de ongekunsteldheid. Na deze ontmoeting toont Philippe Boesmans voor het eerst interesse in een hedendaags verhaal als onderwerp. Het werk van Pommerat, met zijn fijne toetsen, doorspekt met stiltes en onuitgesproken zaken, is een uitgelezen basis voor Boesmans' fonkelende muziek. De componist gebruikt alle mogelijke muzikale middelen uit heden en verleden om de emotie en betekenis, verborgen achter de soberheid en helderheid van Pommerats woorden, te exalteren. Het resultaat, de opera Au monde, is een absoluut meesterwerk, warm onthaald door pers en publiek.

Van verhaal voor kinderen naar een ervaring om te (her)beleven
Net zoals Mozart of Verdi lang geleden, lijkt Philippe Boesmans hier zijn Da Ponte of Boito te hebben gevonden. Mede dankzij de bijkomende dimensie van de regie is het werk van Pommerat, precies als een scalpel maar doordrongen van een delicate poëzie, perfect afgestemd op de expressiviteit van de muziek. Deze eerste positieve samenwerking kon alleen maar resulteren in een tweede. Op een zondag in september 2014 zoekt Philippe Joël op in Parijs. Ditmaal is het een tekst uit Carlo Collodi's Pinocchio, door Pommerat herschreven en geregisseerd in 2008, die hun samenwerking inspireert. Hoe word je groot zonder aan vrijheid in te boeten? Pommerat maakt van dit verhaal voor kinderen een ervaring om te (her)beleven, een levensles die evenzeer volwassenen kan aanspreken. Want de weg naar volwassenheid van deze kleine pop eindigt nooit en wordt steeds weer vervolgd in een wereld gevormd door de hardheid van de mens. Voor de regisseur zijn het schrijven en het regisseren niet los van elkaar te zien, het gaat erom dat "het ene kan doordringen in de domeinen van het andere". Het klinkt als de verre echo van wat Boesmans zei over een van zijn vorige opera's: de noodzaak om "het project geleidelijk aan uit te bouwen en te onderhouden." Alles dient dus gelijktijdig vooruit te gaan: de tekst, de muziek en de regie. Gedurende enkele maanden ontmoeten de twee elkaar veelvuldig, zowel persoonlijk als via telefoon of Skype. Elke scène wordt uitgewerkt, becommentarieerd, soms uitgebeeld, elk woord wordt bestudeerd en ontrafeld. Hoe behandelen we de eerste woorden zonder muziek? Hoe doe je de ritmiek van een zin ontstaan? Waar plaatsen we de scènemuzikanten (Fabrizio Cassol, Philippe Turiot en Tcha Limberger)?

"Hoeveel tijd voor deze verplaatsing?", vraagt de componist. "Hoeveel tijd voor deze melodie?", vraagt de regisseur. "Alles versmelt, wordt weer ontrafeld, en versmelt opnieuw", aldus Boesmans. In zijn kenmerkende persoonlijke stijl - vloeiend en zangerig, weelderig en tegelijk subtiel, inventief en expressief - geeft Philippe Boesmans beetje bij beetje een muzikale gestalte aan de kleine Pinocchio van Pommerat, en zijn bevreemdende, realistische verhaal.

Artistiek team
De muzikale leiding van het Symfonieorkest van de Munt wordt toevertrouwd aan Patrick Davin, een dirigent die erg vertrouwd is met het universum van deze Belgische componist, van wie hij zo goed als alle opera's dirigeerde. Voor de regie wordt Joël Pommerat bijgestaan door zijn vertrouwde medewerkers Eric Soyer voor het decor en de belichting, Isabelle Deffin voor de kostuums en Renaud Rubiano voor de video.

Aangezien een correcte uitspraak van primordiaal belang is voor de componist en auteur, is de zorgvuldig geselecteerde bezetting uitsluitend Franstalig. De opdeling van het werk in kleine scènes, typisch voor Pommerat, zorgt ervoor dat elke zanger verschillende rollen kan vertolken.

Bariton Stéphane Degout (Le directeur de la troupe / premier escroc / deuxième meurtrier / le directeur de cirque) kent de muziek van Philippe Boesmans erg goed, hij creëerde de rol van Ory in Au monde in 2014. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de beste baritons van zijn generatie en treedt regelmatig op in Wenen, Londen, Parijs, Aix-en-Provence, Amsterdam, en de Munt, waar hij sinds lang een vertrouwd gezicht is. Recent zong hij nog Ulisse in de concertante uitvoeringen van Il Ritorno d’Ulisse in patria met René Jacobs, de titelrol in Hamlet en enkele recitals.

Bas-bariton Vincent Le Texier (Le père / troisième meurtrier / le maître d’école) is bij uitstek een vertolker van hedendaagse muziek, met heel wat creaties op zijn repertoire. In het seizoen 2016-17 was hij erg aanwezig in de Munt, als Harašta in FOXIE! Het Sluwe Vosje (Janáček) en Eumée in Pénélope (Fauré). In voorgaande seizoenen was hij er te gast voor Médée, Guillaume Tell en Hamlet.

Sopraan Chloé Briot zal de naïeve en goedgelovige Pinocchio interpreteren. Deze jonge zangeres is goed op weg om een bloeiende carrière uit te bouwen. In de Munt hoorden we haar eerder al in Jenůfa (Jano) en Alcina (Oberto).

Tenor Yann Beuron (Deuxième escroc / le directeur de cabaret / le juge / premier meurtrier / le marchand d'ânes), eveneens een habitué op het Munttoneel, blonk uit in de rol van Mari de la soeur ainée bij de creatie van Au monde. Recente optredens bij de Opéra de Lyon in Le Roi Carotte, in la Scala met L’Heure espagnole of de Opéra de Paris in Les Contes d’Hoffmann waren steevast een groot succes.

Twee dames uit Québec vervolledigen deze bezetting en maken hiermee hun Muntdebuut: mezzosopraan Julie Boulianne (le mauvais élève / la chanteuse de cabaret), die na de creatie van Pinocchio haar debuut maakt in het Théâtre des Champs-Élysées als Donna Elvira (Don Giovanni), en sopraan Marie-Eve Munger (La fée) die onlangs toetrad tot de Chanteurs Associés van de Nouvelle Troupe Favart aan de Opéra Comique in Parijs, waar ze Princesse Elsbeth zong in Offenbachs Fantasio, geregisseerd door Thomas Jolly.

Toneelmuzikanten Fabrizio Cassol (saxofoon en coördinatie van de improvisatie), Philippe Turiot (accordeon) en Tcha Limberger (zigeunerviool) improviseren op scène.

Praktische info :

Philippe Boesmans : Pinocchio
Van dinsdag 5 t.e.m. zaterdag 16 september 2017
De Munt - Brussel


Meer info : www.demunt.be

Bron : Tekst van Isabelle Pouget voor de Munt

Extra:
Philippe Boesmans op brahms.ircam.fr en youtube
Creatie en hercreatie van vier eeuwen opera, Erna Metdepennighen op Klassiek Centraal, 29/07/2017

Elders op Oorgetuige :
Au monde : een nieuwe opera van Philippe Boesmans in De Munt, 29/03/2014
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010

19:45 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/03/2014

Au monde : een nieuwe opera van Philippe Boesmans in De Munt

Philippe Boesmans Voor deze wereldpremière vroeg componist Philippe Boesmans - die met Reigen, Wintermärchen, Julie en Yvonne, Princesse de Bourgogne zijn stempel drukte op de operageschiedenis van de laatste dertig jaar - aan auteur en regisseur Joël Pommerat of hij zijn theatervoorstelling Au monde, dit seizoen ook in die vorm te zien in de Munt, tot een libretto voor zijn nieuwste opera wilde omsmeden. Dankzij de uitzonderlijke samenwerking tussen deze twee belangrijke hedendaagse kunstenaars krijgt Philippe Boesmans de kans zich toe te leggen op een literaire beeldtaal die na Schnitzler, Shakespeare, Strindberg en Gombrowicz, nieuw is voor hem. Joël Pommerat krijgt hiermee de gelegenheid om na Thanks to my Eyes (gebaseerd op Grâce à mes yeux), een productie waarvoor hij samenwerkte met de componist Oscar Bianchi, opnieuw betrokken te zijn bij een muzikaal project.

In een besloten ruimte waar een verstikkende sfeer heerst, wordt een familie geconfronteerd met haar demonen. In het licht van de wankele gezondheid van de oude vader, een machtig en rijk industrieel die aan het hoofd staat van talrijke internationale bedrijven, worden de trauma's en angsten, zwakke plekken en twijfels van alle personages blootgelegd. Niet te onderdrukken wanhoop, berusting in onverschilligheid, maar eveneens geniepig opportunisme steken de kop op in een strijd waarvan iedereen weet dat die catastrofaal zal aflopen. Wie tot deze wereld behoort, ondergaat onvermijdelijk de triomf van de nacht.

Philippe Boesmans in de Munt
Philippe Boesmans (°1936), autodidact als componist, had al een imposante werklijst op zijn actief voordat hij zich aan de opera waagde, maar sinds zijn eerste opera uit 1983 is hij uitgegroeid tot een van de belangrijkste operacomponisten van deze tijd. Zijn parcours als operacomponist is heel nauw verbonden met de Munt. Bij zijn aantreden als directeur van de Munt in 1981 stelde Gerard Mortier hem aan als muzikaal raadgeven en later ook als composer in residence, en gaf hem de opdracht voor een eerste opera. Het werd La Passion de Gilles (1983), op een libretto van de Belgische auteur Pierre Mertens. Zijn volgende opdracht was geen originele compositieopdracht maar wel de orkestratie van Claudio Monteverdi's L'Incoronazione di Poppea, een werk dat enkel in de vorm van een zangpartij met basso continuo was overgeleverd, en waarvoor Boesmans een zeer rijke orkestklank met onder meer veel slagwerk en klavieren voorzag."Je moet ook kunnen teruggaan om vooruit te gaan" zei Boesmans ooit zelf, en inderdaad bleek deze confrontatie met de vroege geschiedenis van de opera een schitterende herbronning. Het contact met regisseur Luc Bondy bij deze productie vormde de basis voor een doorgedreven samenwerking nadien: samen met Luc Bondy als librettist en als regisseur zagen achtereenvolgens Reigen (1993, naar het gelijknamige stuk van Schnitzler), Wintermärchen (1999, naar Shakespeares The Winter's Tale), Julie (2005, naar Strindberg) en Yvonne, Princesse de Bourgogne (2010, naar het toneelstuk van Gombrovich) het licht. In al deze werken toonde Boesmans zich een geboren operacomponist met veel aandacht voor een grote lyriek en zingbaarheid, alsook voor een zeer originele en rijke, soms zelfs voluptueuze orkestklank. Voor zijn huidige opera Au monde viel Boesmans' keuze op een bestaand toneelstuk van de Franse theaterauteur Joël Pommerat die, net als Luc Bondy voor hem, zowel librettist als regisseur zal zijn.

Praktische info :

Philippe Boesmans : Au monde
Zondag 30 maart 2014 om 15.00 u
Dinsdag 1, donderdag 3 en vrijdag 4 april 2014, telkens om 20.00 u
Zondag 6 april 2014 om 15.00 u
Dinsdag 8, woendag 9, vrijdag 11 en zaterdag 12 april 2014, telkens om 20.00 u
De Munt - Brussel

Muntplein
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be

Extra:
Philippe Boesmans op brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010

23:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/03/2013

Drie vooraanstaande solisten wagen zich aan een concerto voor hun instrument met het NOB

Unsuk Chin De Estse dirigent Arvo Volmer leidt het Nationaal Orkest van België zaterdag door een opmerkelijk programma waar drie eminente solisten elk een concerto voor hun rekening nemen. Marie Hallynck speelt het Celloconcerto van de Zuid-Koreaanse Unsuk Chin (foto), die in Duitsland woont en werkt. De eclectische aanpak van deze leerlinge van Ligeti is geworteld in de modernistische school, de elektronische muziek en de Balinese gamelan. In het Celloconcerto uit 2009 ligt het initiatief zowel bij de solist als bij het orkest.

Dat de Amerikaanse pianist David Lively - de trouwe muzikale partner van Marie Hallynck - Philippe Boesmans' integrale oeuvre voor piano solo heeft opgenomen, maakt van hem een meer dan geschikte kandidaat voor de vertolking van het Pianoconcerto van de Belgische componist. Vandaag krijgt Boesmans vooral aandacht voor zijn opera's: Julie, Yvonne princesse de Bourgogne en Poppea e Nerone. Het Pianoconcerto uit 1978 getuigt van zijn grote liefde voor het instrument waarmee hij zijn eerste stappen in de muziek zette en waarop hij zich muziekvormen uit het verleden toe-eigende om ze vervolgens naar zijn eigen idioom te vertalen.

Tot slot zet Lorenzo Gatto, voormalig laureaat van de Koning Elisabethwedstrijd, zijn tanden in het Vioolconcerto van Magnus Lindberg. Die Finse componist staat niet alleen bekend om zijn muzikale vertrouwensband met sterdirigent Esa-Pekka Salonen maar ook om zijn originele schriftuur, die evolueerde van prille composities in de sfeer van de concrete muziek tot de ontwikkeling van een diepe, persoonlijke taal. In het concerto uit 2006 wordt de ijzige klank van de viool steeds intenser omzwachteld door de rijke klanktextuur van het orkest, die slechts door korte lyrische ontboezemingen wordt doorbroken.

Programma :

  • Unsuk Chin, Celloconcerto (2006-2008/2011)
  • Philippe Boesmans, Pianoconcerto (1978)
  • Magnus Lindberg, Vioolconcerto (2006)

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB, Marie Hallynck, David Lively & Lorenzo Gatto : Unsuk Chin, Philippe Boesmans, Magnus Lindberg
Zaterdag 23 maart 2013 om 20.00 u
(inleiding door Liesbeth Segers om 19.30 u )
Bozar - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
Unsuk Chin op www.boosey.com en youtube
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Magnus Lindberg op en.wikipedia.org, www.boosey.com, www.chesternovello.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013
Jong kwartet plaats Philippe Boesmans in de kijker in Etterbeek, 29/09/2011
Nieuwste Vioolconcerto Magnus Lindberg in Brugge en Antwerpen, 23/03/2011

Beluister alvast het tweede deel uit Magnus Lindbergs Vioolconcerto

17:10 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

16/03/2012

Hedendaagse opera Yvonne, princesse de Bourgogne in Canvas Klassiek

Yvonne, princesse de Bourgogne In het kader van Ars Musica zendt Canvas Klassiek zondagmiddag de hedendaagse opera ' Yvonne, princesse de Bourgogne' van de Belgische componist Philippe Boesmans uit. 'Yvonne, princesse de Bourgogne' is gebaseerd op het gelijknamige toneelstuk van Witold Gombrowicz en balanceert tussen tragedie en groteske. Het gaat over de verwrongen relatie tussen een verwaande prins en de eigenaardige Yvonne, aan een hypocriet hof vol schaamteloze profiteurs. Kroonprins Philippe beslist te trouwen met de mentaal en fysiek gehandicapte Yvonne, die nooit praat. Maar plots blijkt Yvonne een uitstekende spiegel voor ieders problemen en frustraties. Daarom wil men deze excentrieke vrouw dood.

Luc Bondy tekent voor het libretto en de regie, Patrick Davin dirigeert het Symfonieorkest en Koor van De Munt. Met als solisten o. M. Dörte Lyssewski als Yvonne, Paul Gay als Le roi Ignace, Mireille Delunsch als La reine Marguerit, Marcel Reijans als Le prince Philippe en Werner Van Mechelen als Le Chambellan. Philippe Boesmans schreef met 'Yvonne' een subtiele en kleurrijke partituur in een eigentijdse maar toegankelijke muziektaal. Ook de uitvoering en regie werden in de pers bejubeld.

Yvonne, princesse de Bourgogne op Canvas, zondag 18 maart 2012 om 12.00 u

Elders op Oorgetuige :
Jong kwartet plaats Philippe Boesmans in de kijker in Etterbeek, 29/09/2011
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

19:24 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/03/2012

Bram Nolf en Wim Konink brengen Xenakis, Boesmans, Ter Veldhuis en Vermote op hobo en slagwerk

Petra Vermote Slagwerker Wim Konink is een veelzijdig performer. Hij is werkzaam in verschillende disciplines: van muziek- en danstheater tot klassiek, hedendaagse en geïmproviseerde muziek. Hij verleende zijn medewerking aan producties van onder meer Walpurgis, Toneelgroep Amsterdam, Quatuor Danel en Spectra Ensemble. Als solist speelt hij veelal composities speciaal voor hem geschreven. Bram Nolf is solo-althoboïst bij het Nationaal Orkest van België. Daarnaast is hij actief als kamermusicus en solist. Zondag krijg je de zeldzame kans om deze twee kleppers op hobo en slagwerk samen te horen. Op het programma staat werk van Iannis Xenakis, Philippe Boesmans en Jacob ter Veldhuis. De geplande creatie van Petra Vermote (foto) is verplaatst naar een latere datum.

Iannis Xenakis (1922-2001), geboren in Roemenië en van Griekse afkomst, wordt tot een van de belangrijkste moderne componisten gerekend. Hij was de bedenker van de zogeheten stochastische muziek, die de wiskundige verzamelingenleer op de muziek wil toepassen. Zo stichtte hij in 1966 de School voor Wiskundige en Elektronische muziek.

Xenakis studeerde architectuur in Athene. Na zijn afstuderen in 1947 werd hij wegens zijn linkse politieke opvattingen verbannen en vluchtte hij naar Frankrijk. Van 1948 tot 1960 was Xenakis assistent van Le Corbusier. Xenakis ontwierp in 1958 voor de Wereldtentoonstelling in Brussel het Philips-paviljoen, het eerste volledige architectonische multimediaproject dat ruimte, beeld en geluid in een totaalervaring integreerde. Xenakis hield zich op het bureau van Le Corbusier vooral bezig met op de Modulor en op wiskundige algoritmen gebaseerde 'vormcomposities', zoals de dynamische raamkozijnverdeling van het klooster La Tourette. Ook toen hij zich later meer op componeren ging toeleggen, bleef hij actief als architect.

Dat wiskunde ook in zijn muziek een belangrijke rol speelt, is evident. Zij muzikale systemen zijn gebaseerd op verschillende wiskundige theorieën en hij maakt ook gebruik van computers. De mathematische benadering van Xenakis lijkt voort te komen uit een diepgeworteld verlangen om een fenomeen als schoonheid onder controle te krijgen en te kunnen manipuleren door de elementen waaruit het is opgebouwd, te vangen in het web van de logica. Als componist uit hij dat verlangen door het met behulp van de computer sturen van de tonen.

Xenakis' muzikale denken is gericht op het zoeken van uitdrukkingsvormen die niet meer uitgaan van aparte tonen die op een rijtje worden gezet, maar die uitgaan van toonmassa's, toonwolken, structuren waarbinnen de afzonderlijke tonen niet meer op de voorgrond staan. Op die manier reageert Xenakis impliciet op de doctrine van de seriële muziek: die was zodanig geconcentreerd op de interne constructie dat zij de buitenkant ervan, de lichamelijkheid van de muziek, uit het oog verloor. Xenakis bewandelde de tegenovergestelde weg. Hij probeerde aan de lichamelijkheid van de muziek een nieuwe inhoud te geven en al zijn compositietechnische methodes staan in dienst van dit doelstelling.

Wat Xenakis in de muziek bezighoudt is de factor orde versus wanorde. Door 'wanordelijke' geluidsbronnen als zelfstandige elementen in zijn compositietechnieken toe te passen, doet hij een idioom ontstaan, dat ondanks de massaliteit helder en duidelijk is. De muziek van Xenakis heeft, ondanks het abstracte karakter, toch een heel eigen expressiviteit.

Philippe Boesmans (1936) is vanzelfsprekend vooral bekend vanwege zijn opera's : 5 heeft hij er al op zijn actief, alle met een première in de Munt en de meeste zeer succesvol tot ver buiten België. Daarnaast heeft hij ook al vier kwartetten geschreven. Een eerste in 1988 en dit tweede, dat dateert uit 1994. Binnen Boesmans' operaproductie situeert deze periode zich tussen 'Reigen' (1993) en 'Wintermärchen' (1999). Met veel karakter en een constante zoektocht naar instrumentale kleuren exploreert Boesmans in zijn kwartet een schrijfstijl die tegelijkertijd persoonlijker is en meer durf vertoont dan in zijn opera's, verder verwijderd is van haar gebruikelijke bronnen en resoluut verankerd is in de moderniteit.

Jacob ter Veldhuis (1951), die vooral veel succes heeft in de VS en wiens werk veelvuldig in Nederland en daarbuiten wordt uitgevoerd, is regelmatig centrale componist tijdens festivals in o.a. Parijs en New York. Zijn werk kenmerkt zich door het frequent gebruik van tekstsamples en multimedia en door invloeden uit de popmuziek.

Ter Veldhuis begon zijn carrière in de rockmuziek en studeerde in Groningen Compositie en Elektronische Muziek.
In 1980 ontving hij de Prijs voor Compositie. Hij werd in de jaren tachtig bekend met steeds welluidender composities die regelrecht uit het hart komen, het oor behagen en het effect niet schuwen. Hij maakt virtuoos gebruik van electronica en verwerkte al samplend de Golfoorlog, Chet Baker of de Jerry Springer Show, zoals te horen is op zijn cd Heartbreakers, die een bonte mix is van 'high & low culture'.

Ter Veldhuis bedient zich van een direct, soms provocerend idioom waarin nauwelijks nog plaats lijkt te zijn voor de dissonant: "Ik peper mijn muziek met suiker", is een gevleugelde uitspraak van hem. Hij is bewogen door de tragedie van het menselijk tekort en het lijden dat daaruit voorkomt, maar zijn antwoord is geen muzikaal cynisme, zwartgalligheid of gepijnigdheid, maar sublimering: "Ik streef naar loepzuivere, onaardse en volmaakte welluidendheid, die passie en extase kan opwekken."

Jacob ter Veldhuis zet zich al jaren af tegen de vermeende 'dictatuur van de avant-garde'. Onder het motto "Schönberg beging de vergissing van de eeuw door het tooncentrum uit te bannen", benadrukt hij in zijn eigen werk steeds sterker de muzikale grondtoon. Begrijpelijkheid en schoonheid staan voorop: Ter Veldhuis componeert nadrukkelijk voor luisteraars, niet voor een groepje ingewijden. Hij koppelt de energie van rockmuziek aan de klankschoonheid van oude muziek, de rijke harmonieën van filmmuziek, de swing van jazz en het vervreemdende effect van samples.

Petra Vermote (Izegem, 1968) wordt beschouwd als een van de grootste talenten van België. Naast componiste is zij gitarist en dat vertaalt zich in een grote affiniteit met snaarinstrumenten uit zowel de 'westerse' als Arabische muziek. Er is een duidelijke stijlevolutie in haar oeuvre. De composities uit haar beginperiode, ca 1986-89, zijn meestal georganiseerd aan de hand van reekstechnieken. Via toonhoogte- en ritmereeksen verkent Petra Vermote de mogelijkheden van het serialisme in haar eigen muziek. Vrij snel wordt ze echter geconfronteerd met de grenzen van dit stringent systeem en gaat ze op zoek naar andere compositiemethodes.
Na deze seriële beginperiode oriënteert Petra Vermote zich op een wat modalere schrijfwijze. In tegenstelling tot de composities uit haar beginperiode, zijn haar partituren nu meestal gedacht in functie van een tooncentrum of bevatten op zijn minst enkele tooncentrale passages.

Vanaf Heron (1996), een diptiek voor sopraan, bariton, klarinet, cello en twee slagwerkers op gedichten van Emily Dickinson, is er in haar oeuvre een duidelijk kentering op stilistisch gebied, en ontwikkelt ze haar huidige compositiestijl. Op harmonisch vlak laat ze het gebruik van tooncentra volledig achter zich, en wordt haar muziek veel chromatischer en atonaler. Wat haar compositietechniek betreft, doet Petra Vermote vanaf Heron steeds meer een beroep op toonhoogtesets om tot een zekere coherentie te komen binnen haar composities. Ze gaat echter zeker niet op een rigide manier met deze sets om. Integendeel, ze hanteert deze sets op een eerder intuïtieve wijze, vanuit haar gevoel voor klankkleur en -inhoud. Haar muziekwerken zijn dus een wezenlijke combinatie van enerzijds de settheorie, en anderzijds haar drang naar muzikale expressie. De toonhoogtesets die als basismateriaal voor een compositie fungeren, leidt Petra Vermote vaak af uit een toonhoogteanalyse van de citaten die ze gebruikt.

De toonsets blijven voor Petra Vermote steeds ondergeschikt aan haar intuïtie en drang naar expressie. Die zeer verregaande expressie uit zich vooral op twee vlakken: ritmiek en instrumentatie. Qua ritmische organisatie gaat haar voorkeur uit naar een heel vrije ritmiek, wat ongetwijfeld gegroeid is vanuit haar omgang met het gitaarrepertoire, waarin vooral op ritmisch vlak een duidelijk invloed van de wereldmuziek onmiskenbaar is. Die notie van "vrije ritmiek" wordt in recentere werken nog verder doorgedreven door het gebruik van "randoms". Dit betekent dat de toonduur van elke noot niet langer strikt uitgeschreven is, maar dat er, binnen de grenzen bepaald door de componist, een zekere vrijheid ontstaat. Er is sprake van een "gecontroleerd toeval".

Het tweede belangrijke element in haar zoeken naar expressie speelt zich af op het terrein van de instrumentatie. Hoewel Petra Vermote zich tot nu toe beperkt heeft tot de traditionele instrumenten, hanteert ze zeker niet de geijkte speelwijze. Ze maakt onder meer gebruik van glissandi tussen kwarttonen, gesproken woorden, multiphonics, harmonieken en het bespelen van de cymbalen met de handen. Het moet hierbij wel benadrukt dat Petra Vermote deze instrumentale technieken zeker niet op een vrijblijvende manier aanwendt, maar wel steeds in functie van het zoeken naar een rijkere expressie in nieuwe klankkleuren. (*)

Programma :

  • Iannis Xenakis, Dmaathen voor hobo en slagwerk (1976)
  • Philippe Boesmans, Day Dreams voor marimba en live electronics (1991)
  • Jacob Ter Veldhuis, The Garden of Love voor hobo en soundtrack (2002)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Wim Konink & Bram Nolf : Xenakis, Boesmans, Vermote, Ter Veldhuis
Zondag 4 maart 2012 om 17.00 u
Koninklijk Conservatorium - Miryzaal - Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en cons.hogent.be

Extra :
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Philippe Boesmans op brahms.ircam.fr en youtube
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be (*) en youtube
Jacob Ter Veldhuis : www.jacobtv.net, www.muziekencyclopedie.nl en youtube

Beluister alvast het eerste deel van Iannis Xenakis' Dmaathen voor hobo en slagwerk



en Jacob Ter Veldhuis' The Garden of Love

17:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/10/2011

Jonge Belgische organiste Cindy Castillo speelt Bach, Reubke en Boesmans in de Brusselse Sint-Michielskathedraal

Cindy Castillo Wat de jonge Belgische organiste Cindy Castillo zo aanspreekt bij het orgel, zijn de eindeloze verscheidenheid van klankkleuren, de omvang van het repertoire, en natuurlijk ook de ongelooflijke rijkdom aan instrumenten waarop organisten hun talent kunnen botvieren. Castillo presenteert dinsdag in de Sint-Michielskathedraal in Brussel drie grote werken, van de grote Bach, de Duitser Reubke (gestorven in 1858) en onze land- en tijdgenoot Philippe Boesmans. Een programma dat drie eeuwen van orgelmuziek omspant.

Philippe Boesmans (1936) is vanzelfsprekend vooral bekend vanwege zijn opera's : 5 heeft hij er al op zijn actief, alle met een première in de Munt en de meeste zeer succesvol tot ver buiten België. Daarnaast heeft hij ook al vier kwartetten geschreven. Een eerste in 1988 en dit tweede, dat dateert uit 1994. Binnen Boesmans' operaproductie situeert deze periode zich tussen 'Reigen' (1993) en 'Wintermärchen' (1999). Met veel karakter en een constante zoektocht naar instrumentale kleuren exploreert Boesmans in zijn kwartet een schrijfstijl die tegelijkertijd persoonlijker is en meer durf vertoont dan in zijn opera's, verder verwijderd is van haar gebruikelijke bronnen en resoluut verankerd is in de moderniteit.

Cindy Castillo (Brussel, 1981) begon haar orgelstudies bij de componist Benoît Mernier. Nadat ze de eerste prijs behaalde in de wedstrijd Axion Classics 2000 (Dexia) zette ze haar studies voort aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel bij de organist en musicoloog Jean Ferrard, waar ze de Eerste Prijs Orgel behaalde. In juni 2005 behaalde Cindy Castillo het specialisatiediploma orgel met felicitaties van de jury aan het Conservatoire National de Région de Strasbourg (bij Christophe Mantoux) en in juni 2006 behaalde ze het masterdiploma orgel aan het Institut de Musique et de Pédagogie te Namen (Benoît Mernier). Tenslotte studeerde ze juni jongstleden af aan het Conservatoire National Supérieur de Paris in de klas van Olivier Latry en Michel Bouvard.
Cindy Castillo onderwijst het orgel aan de academies van Sint-Lambrechts-Woluwe en van Molenbeek. Ze is laureaat van het fonds Wernaers, de Rotary-stichting, de Belgische stichting Roeping en van de Lacour-stichting. In het seizoen 2008-2009 was ze organiste in residentie van de Sapporo Concert Hall (Hokkaido, Japan) waar ze niet enkel talrijke concerten speelde, maar ook de cd 'Passio' opnam. Samen met de fluitiste Laura Pok nam ze op het Thomas-orgel in de abdij van Maredsous de cd 'Incipit' op. Programma :

  • Johann Sebastian Bach, Passacaglia & Fuga, BWV 582
  • Philippe Boesmans, Fanfare II
  • Julius Reubke, Sonate op Psalm 94

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cindy Castillo : Bach, Boesmans, Reubke
Dinsdag 25 oktober 2011 om 20.00 u
Sint-Michielskathedraal Brussel


Meer info : www.bozar.be

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Jong kwartet plaats Philippe Boesmans in de kijker in Etterbeek, 29/09/2011
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

01:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/09/2011

Jong kwartet plaats Philippe Boesmans in de kijker in Etterbeek

Philippe Boesmans Een volledig concert gewijd aan Philippe Boesmans (foto) door een jong kwartet dat ontstaan is in de conservatoria van Brussel en Parijs. Quatuor Tana is een strijkkwartet dat deel uitmaakt van Musiques Nouvelles en deelt er dan ook zijn voornaamste betrachting mee: een sonore symbiose van de recente traditie en de meesterwerken van morgen. De naam van het kwartet komt van het verkleinwoord van Antananarivo, de hoofdstad van Madagaskar. De musici - Antoine Maisonhaute (viool), Chikako Hosoda (viool), Maxime Désert (altviool) en Jeanne Maisonhaute (cello) - werden gecoacht door Louis Fima (Quatuor Arpeggione), Dirk Vermeulen (Radio Kamerorkest) en het Quatuor Danel. Op het programma staat Boesmans' eerste en tweede strijkkwartet, 'Fly and Driving' en 'Summer Dreams'.

Philippe Boesmans (1936) is vanzelfsprekend vooral bekend vanwege zijn opera's : 5 heeft hij er al op zijn actief, alle met een première in de Munt en de meeste zeer succesvol tot ver buiten België. Daarnaast heeft hij ook al vier kwartetten geschreven. Een eerste in 1988 en dit tweede, dat dateert uit 1994. Binnen Boesmans' operaproductie situeert deze periode zich tussen 'Reigen' (1993) en 'Wintermärchen' (1999). Met veel karakter en een constante zoektocht naar instrumentale kleuren exploreert Boesmans in zijn kwartet een schrijfstijl die tegelijkertijd persoonlijker is en meer durf vertoont dan in zijn opera's, verder verwijderd is van haar gebruikelijke bronnen en resoluut verankerd is in de moderniteit.

In 'Summer Dreams' (1998) hanteert Philippe Boesmans een eclectische schrijfstijl waarbij hij barokke elementen combineert met elementen uit onder andere de soulmuziek. Daarnaast zijn er in deze compositie ook seriële passages. Hij gebruikt er een compositietechniek die hij tijdens zijn studies bij onder andere Henri Pousseur aangeleerd kreeg. Onder invloed van zijn toenemende interesse voor 'pure, expressieve muziek', ontwikkelde hij een meer persoonlijke en virtuoze compositiestijl. Deze ontwikkeling wordt ook meebepaald doordat Boesmans zijn werken vaak opdraagt aan briljante musici. Zo componeerde hij Summer Dreams voor het Arditti Quartet, waarbij hij een poging ondernam om de persoonlijkheid van de muzikanten van dit kwartet te vertalen. Summer Dreams bestaat uit acht korte deeltjes, die ofwel zeer snel zijn, ofwel zeer lyrisch. Kortom, Boesmans tracht verschillende speeltechnieken en timbres aan bod te laten komen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

MNSQ by Tana : Focus Philippe Boesmans
Zondag 2 oktober 2011 om 11.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Jong kwartet brengt nieuwe muziek van eigen bodem in Leuven en Brussel, 27/07/2011
Quatuor Tana met bijna volledig Belgisch programma in Bozar, 18/03/2011
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

01:50 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

27/07/2011

Jong kwartet brengt nieuwe muziek van eigen bodem in Leuven en Brussel

MNSQ By Tana Een volledig Belgisch programma door een jong kwartet dat ontstaan is in de conservatoria van Brussel en Parijs. De namen Boesmans en De Jaer brengen dit concert meteen in de sfeer van de ontdekking, zoals trouwens ook de naam van het kwartet, het verkleinwoord van Antananarivo, de hoofdstad van Madagaskar. De musici - Antoine Maisonhaute (viool), Chikako Hosoda (viool), Maxime Désert (altviool) en Jeanne Maisonhaute (cello) - werden gecoacht door Louis Fima (Quatuor Arpeggione), Dirk Vermeulen (Radio Kamerorkest) en het Quatuor Danel.

Van alle genres binnen de kamermuziek wordt het strijkkwartet unaniem beschouwd als het meest edele en het meest geslaagde. Nagenoeg alle grote componisten van na de tweede helft van de XVIIIe eeuw hebben er zich aan gewaagd en aan de kwartetten hun meest intieme inspiratie, hun allerpersoonlijkste aanleg en talent besteed.

Het wonderbaarlijke evenwicht van de vier stemmen van een homogene instrumentenfamilie dat enerzijds een unieke en onmiddellijk herkenbare sonoriteit creëert en anderzijds de individuele eigenheid van elk van deze instrumenten (en van de muzikanten die ze bespelen) vrijwaart, is een uitzonderlijk rijke dualiteit van waaruit de allerbeste impulsen kunnen ontstaan. Deze voortdurende over-en-weer beweging - eigen aan deze formatie - tussen het sociale en het individuele, het persoonlijke en het gemeenschappelijke gaat bij vele componisten resoneren met hun intieme bevragingen, hun twijfels bij het componeren, hun professioneel statuut of hun persoonlijke situatie. Vervolgens zal elke componist - en onder hen de meest gerenommeerde - zijn stukje van het antwoord toevoegen aan deze bevraging waardoor één van de meest imposante bouwsels van de muziekgeschiedenis vorm krijgt en ontegensprekelijke verworvenheden van de enen (Haydn en Mozart in de 18de eeuw, Beethoven, Schubert, Brahms, Dvoràk in de 19de , Bartόk, Sjostakovitsj, Martinu, Scelsi of Rihm in de 20ste eeuw) de inspiratie van de anderen stimuleren.

Philippe Boesmans (1936) is vanzelfsprekend vooral bekend vanwege zijn opera's : 5 heeft hij er al op zijn actief, alle met een première in de Munt en de meeste zeer succesvol tot ver buiten België. Daarnaast heeft hij ook al vier kwartetten geschreven. Een eerste in 1988 en dit tweede, dat dateert uit 1994. Binnen Boesmans' operaproductie situeert deze periode zich tussen 'Reigen' (1993) en 'Wintermärchen' (1999). Met veel karakter en een constante zoektocht naar instrumentale kleuren exploreert Boesmans in zijn kwartet een schrijfstijl die tegelijkertijd persoonlijker is en meer durf vertoont dan in zijn opera's, verder verwijderd is van haar gebruikelijke bronnen en resoluut verankerd is in de moderniteit.

In 'Summer Dreams' (1998) hanteert Philippe Boesmans een eclectische schrijfstijl waarbij hij barokke elementen combineert met elementen uit onder andere de soulmuziek. Daarnaast zijn er in deze compositie ook seriële passages. Hij gebruikt er een compositietechniek die hij tijdens zijn studies bij onder andere Henri Pousseur aangeleerd kreeg. Onder invloed van zijn toenemende interesse voor 'pure, expressieve muziek', ontwikkelde hij een meer persoonlijke en virtuoze compositiestijl. Deze ontwikkeling wordt ook meebepaald doordat Boesmans zijn werken vaak opdraagt aan briljante musici. Zo componeerde hij Summer Dreams voor het Arditti Quartet, waarbij hij een poging ondernam om de persoonlijkheid van de muzikanten van dit kwartet te vertalen. Summer Dreams bestaat uit acht korte deeltjes, die ofwel zeer snel zijn, ofwel zeer lyrisch. Kortom, Boesmans tracht verschillende speeltechnieken en timbres aan bod te laten komen.

Baudouin de Jaer (1962) heeft zijn opleiding genoten aan het Conservatoire Royal de Musique de Liège en aan de Mac Gill Universiteit van Montréal. Hij is violist, componist en bassist in het 'KOBA' kwartet. Hij componeert voor verschillende muziekensembles (Orchestre Philharmonique de Liège, het Arditti kwartet ...), voor dans (Anar Danse-Canada, Compagnie Pierre Droulers, Compagnie Eco in the dream) of voor het theater (Groupov/Compagnie van Jacques Delcuvellerie).

Azië fascineert hem sinds vele jaren. Het Kangwon-do kwartet is in de gelijknamige provincie gecomponeerd, een prachtige bergachtige streek in het noordoosten van Zuid-Korea, tegenover Japan. Het centrale deel van het kwartet claimt de cirkelvormige geometrische beschrijving te zijn van een konische vorm - met de punt in het centrum - die zich van links naar rechts verplaatst in 15 opeenvolgende etappes. Aan weerszijden van deze centrale beweging bevinden zich twee extreme bewegingen; de ene snel en tubulair - een verstrengeling van cycli - de andere traag, versnipperd en vederlicht. De componist laat de keuze aan de muzikanten over om met het ene dan wel het andere van deze twee extreme delen te beginnen. De continuïteit van het werk is verzekerd door het pizzicatospel dat als een rode draad de beide vormen met elkaar verbindt en in stippellijn hun verplaatsingen uittekent.

Programma :

  • Philippe Boesmans, Kwartet nr.2 'Summer Dreams'
  • Baudouin de Jaer, Kangwon-do (wereldpremière)

Tijd en plaats van het gebeuren :

MNSQ By Tana : Philippe Boesmans, Baudouin de Jaer
Donderdag 28 juli 2011 om 12.15 u
30CC / Schouwburg Leuven

Bondgenotenlaan 21
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be
-------------------------------
Vrijdag 29 juli 2011 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Baudouin de Jaer op www.noodik.com, www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Van de middeleeuwen tot hedendaagse creaties : zomerse lunchconcerten op Midis-Minimes, Zomer van Sint-Pieter & Maca-Minimes, 24/06/2011
Night and Light combineert Monteverdi met Boesmans en Frederik Neyrinck, 1/04/2011
Quatuor Tana met bijna volledig Belgisch programma in Bozar, 18/03/2011
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

12:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

01/04/2011

Night and Light combineert Monteverdi met Boesmans en Frederik Neyrinck

Philippe Boesmans In het project Night and Light van het Ensemble voor Hedendaagse Muziek van het Koninklijk Concervatorium Brussel en solisten-zangers Operastudio Gent worden twee bijzondere stukken gecombineerd : 'Il combattimento di Tancredi' van Monteverdi, bewerkt door de jonge Belgische componist Frederik Neyrinck. Daarna de hedendaagse opera 'Julie' van de Belgische componist Philippe Boesmans (foto).

Frederik Neyrinck werd geboren in 1985 in Kortrijk. Na pianolessen aan de Stedelijke Academie voor Muziek en Woord te Menen, schreef hij zich in aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Daar volgde hij compositie bij Jan Van Landeghem en piano bij Piet Kuijken. Sinds oktober 2008 studeert Neyrinck aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst in Stuttgart, waar hij een leerling is van Marco Stroppa. Daarnaast volgde hij reeds meerdere stages en masterclasses, onder meer bij Andras Schiff, André de Groote, Boyan Vodenitcharov, Peter Swinnen, en de leden van het Oxalys-ensemble alsook de leden van MP21. Neyrinck was laureaat van verschillende compositiewedstrijden, waaronder twee maal het KBC Aquariusproject, de compositiewedstrijd van de provincie West-Vlaanderen, de Emanon Compositiewedstrijd en de Prijs Agniez.

Ondanks het feit dat Philippe Boesmans (1936) een eerste prijs piano behaalde aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Luik, besliste hij kort nadien een mogelijke solocarrière op te geven en zich geheel aan het componeren te wijden. Aanvankelijk was hij sterk door het serialisme beïnvloed, maar al snel werd hij zich bewust van zijn drang de grenzen en beperkingen van die componeerstijl te willen overschrijden. In zijn erg persoonlijke muziektaal, staat de communicatie met de luisteraar centraal. Vanaf 1971 was Boesmans producer bij de RTBF. Sinds 1985 is hij in residentie bij De Munt in Brussel en componeerde in opdracht meerdere opera's.

"Philippe Boesmans is zonder twijfel één van de belangrijkste operacomponisten van zijn tijd. 'Julie' staat voor de kwintessens van zijn kunst om theater in muziek om te zetten. Met opmerkelijk weinig middelen weet deze schijnbaar kleine opera (3 zangers, één orkest met amper 19 musici, 70 minuten) de hele kunst van Philippe Boesmans prachtig samen te vatten. Elke klank, zowel vocaal als instrumentaal, staat den dienste van de expressiviteit van de tekst", aldus dirigent van het Ensemble Musiques Nouvelles Jean-Paul Dessy.

Geïntrigeerd door de dagelijkse bevreemding van het leven en de onbestendige complexiteit des mensen, groeide bij Philippe Boesmans het verlangen om na het grootschalige 'Wintermärchen' (1999) een meer intimistische opera te schrijven. De componist liet zich inspireren door het verhaal van Fröken Julie, dat wordt gedragen door de verwarde gevoelswereld en het archetypische lijden van het hoofdpersonage. In dit meesterlijke stuk van Strindberg worden drie personages tegen elkaar uitgespeeld: Julie, het verwaande product van een beladen verleden en een vreemde opvoeding, Jean, de viriele en ambitieuze huisbediende, en Kristin, de kokkin die vaag verloofd is met Jean en die met een teveel aan gezond verstand verontrusting wekt bij de toeschouwer. Een enkele nacht volstaat om de tragische ondergang van de aristocratische en zwakke Julie te voltrekken. Gedreven door een ijl droombeeld van absolute zuiverheid geeft ze zich plots over aan de huisbediende, die als een meesterverleider beetje bij beetje zijn bereidwillige prooi in het nauw drijft. Er ontwikkelt zich een wreed machtsspel, maar Julie - gemerkt door een geschonden zuiverheid - is reeds verloren. Betekent dit de overwinning voor Jean? "Welke gruwelijke macht heeft me in jouw armen gedreven? Is het zwakheid die wordt aangetrokken door kracht ? De val die wordt gebroken door dat wat zich opricht ? Of was het liefde ? Liefde, dàt ?"

De partituur die Boesmans voor dit drama heeft geschapen is erg vriendelijk voor de zangers. Naast de lyrische vocale partijen, waar Boesmans ook af en toe ruimte laat voor momenten van Sprechgesang of zelfs gesproken dialoog, biedt het orkest vooral een zee aan kleuren. Die gaan zowel in de richting van wringende dissonanten als van momenten van rustgevende tonaliteit. Verschillende motieven duiken meermaals op, zoals bij voorbeeld de hartenklop waarmee de opera begint en eindigt, en zijn op meesterlijke wijze met elkaar verweven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Night and Light : Boesmans, Monteverdi/Frederik Neyrinck
Zaterdag 2, maandag 4, woensdag 6 en vrijdag 8 april 2011, telkens om 20.00 u
Operastudio Vlaanderen

Bijlokekaai 6
B-9000 Gent

Meer info : www.operastudio.be en www.kcb.be

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Review : Philippe Boesmans 'Julie', Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/07/2006
Interview : Philippe Boesmans schrijft 'Julie' voor de Munt. Kleine opera, grote gevoelens, Geert Van der Speeten in De Standaard, 8/03/2005
Frederik Neyrinck : www.frederikneyrinck.be, www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
David Lively brengt boegbeelden van de nieuwe muziek samen in Flagey, 5/02/2011
Schubert revisited : Franz Schubert vs Frederik Neyrinck, 22/11/201
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

Bekijk alleszins dit fragment uit Philippe Boesmans' Julie



Nog een fragment uit 'Julie'



Beluister ook het eerste deel uit 'Il combattimento di Tancredi' van Monteverdi

14:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

18/03/2011

Quatuor Tana met bijna volledig Belgisch programma in Bozar

Quatuor Tana Een bijna volledig Belgisch programma door een jong kwartet dat ontstaan is in de conservatoria van Brussel en Parijs. De namen Boesmans, Dessy maar ook Kurtág brengen dit concert meteen in de sfeer van de ontdekking, zoals trouwens ook de naam van het kwartet, het verkleinwoord van Antananarivo, de hoofdstad van Madagaskar. De musici werden gecoacht door Louis Fima (Quatuor Arpeggione), Dirk Vermeulen (Radio Kamerorkest) en het Quatuor Danel.

Quatuor Tana is een strijkkwartet dat deel uitmaakt van Musiques Nouvelles en deelt er dan ook zijn voornaamste betrachting mee: een sonore symbiose van de recente traditie en de meesterwerken van morgen. In dit programma is in dat opzicht de rolverdeling duidelijk. Het genie van György Kurtág behoeft geen krans. We horen hier één van de vele Hommages die Kurtág, zelf tot grote bewondering in staat, schreef: Hommage à Mihály András, beter bekend als 12 Mikroludien, is opgedragen aan zijn beminde collega. Jean-Paul Dessy's Tuor Qua Tuor, waarin je zeker de woordspeling opmerkt, krijgt zijn Belgische première. Summer Dreams van Philippe Boesmans verzorgt de diplomatieke betrekkingen tussen beide uiteenlopende werken.

In 'Summer Dreams' (1998) hanteert Philippe Boesmans een eclectische schrijfstijl waarbij hij barokke elementen combineert met elementen uit onder andere de soulmuziek. Daarnaast zijn er in deze compositie ook seriële passages. Hij gebruikt er een compositietechniek die hij tijdens zijn studies bij onder andere Henri Pousseur aangeleerd kreeg. Onder invloed van zijn toenemende interesse voor 'pure, expressieve muziek', ontwikkelde hij een meer persoonlijke en virtuoze compositiestijl. Deze ontwikkeling wordt ook meebepaald doordat Boesmans zijn werken vaak opdraagt aan briljante musici. Zo componeerde hij Summer Dreams voor het Arditti Quartet, waarbij hij een poging ondernam om de persoonlijkheid van de muzikanten van dit kwartet te vertalen. Summer Dreams bestaat uit acht korte deeltjes, die ofwel zeer snel zijn, ofwel zeer lyrisch. Kortom, Boesmans tracht verschillende speeltechnieken en timbres aan bod te laten komen.

'Tuor qua Tuor '(2008) van Jean-Paul Dessy is het resultaat van een vruchtbare muzikale relatie met Antoine Maisonhaute, de stichter van het Tana Quartet, dat vanavond zelf speelt. Dessy, die bezeten is door de liefde voor literatuur en poëzie, maakt in zijn titels vaak gebruik van woordspelingen, alliteraties en assonanties. In dit strijkkwartet probeert Dessy uiting te geven aan concepten zoals betovering, meditatie en stilte, wat reeds in de titel wordt weergegeven: Tuor qua Tuor betekent in het Latijn "de strakke blik waardoor ik observeer". Deze spirituele elementen verraden de invloed van Giacinto Scelsi, die we reeds in andere werken van Dessy kunnen zien, zoals bijvoorbeeld in Fable ineffable (2001) en in The Prey's Prayer (2004). Dessy liet zich bij het schrijven van Tuor qua Tuor ook beïnvloeden door onder meer Beethoven, Bartók, Janačék, Ligeti en Sjostakovitsj.

Ook in het oeuvre van György Kurtág vinden we verschillende verwijzingen naar het verleden terug. Kurtág componeerde verschillende hommages aan onder andere Scarlatti, Verdi, Schumann, Bach. Vanavond horen we een hommage aan de eigentijdse componist Mihály András. Diens Celloconcerto dient namelijk als vertrekpunt voor Kurtágs compositie. Met de titel van dit werk, 12 Mikroludien for String Quartet, maakt Kurtág een duidelijke verwijzing naar Bartóks Mikrokosmos voor piano. Maar de compactheid van deze compositie lijkt dan weer overeen te komen met de compositietechniek van Webern. Hommage a Mihály András bestaat uit 12 delen, waarbij elk deel overeenkomt met één van de tonen van de chromatische toonladder. Het geheel duurt slechts een tiental minuten, maar het is net in zijn korte composities dat de expressieve taal van Kurtág het best tot zijn recht komt.

Programma :

  • György Kurtág, Douze Microludes, op. 13, Homage to Mihály András (1977-1978)
  • Jean-Paul Dessy, Tuor Qua Tuor (belgian premiere) (2008), for string quartet
  • Philippe Boesmans, Summer Dreams (1994), second string quartet

Tijd en plaats van het gebeuren :

Quatuor Tana : Boesmans, Dessy, Kurtág
Zondag 20 maart 2011 om 11.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
György Kurtág op www.arsmusica.be, www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Jean-Paul Dessy : www.arsmusica.be, www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Het jonge strijkkwartet Arsis4 sluit Antwerpse Ars Musica-driedaagse af, 16/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Muzikale miniaturen van György Kurtág in Espace Senghor, 6/12/2010

Beluister alvast György Kurtágs 12 Microludien, uitgevoerd door het El Quartet Gerhard

20:48 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook