30/11/2016

Elektroakoestische muziek uit de Duitse School in Logos

Karlheinz Stockhausen Tijdens het volgende concert van Stichting Logos in Gent staat de elektroakoestische muziek uit het Duitsland van na de tweede wereldoorlog centraal. Uiteraard komen daarbij de inmiddels overleden pioniers op dit vlak Herbert Eimert, Mauricio Kagel, Josef Anton Riedl, Karlheinz Stockhausen (foto) e.a. uitvoerig aan bod.





Praktische info :

Elektroakoestische ontdekkingen : Elektroakoestische muziek uit de Duitse School
Donderdag 8 december 2016 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

23:21 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/02/2015

PostXPerformance met elekronicaduo Jasper & Jasper en Kagel als voorprogramma

Jasper & Jasper PostXPerformance is een platform voor jonge ideeën en projecten in een experimentele fase. Kunstenaars worden uitgenodigd om performances/vertoningen/ lezingen/concerten uit te proberen voor een onbevangen publiek.

Alter Ego is een avondvullende performance, bedacht en uitgevoerd door het live-elektronica duo Jasper & Jasper. Dit duo heeft zich de afgelopen jaren sterk toegelegd op de bouw en gebruik van nieuwe muziekinstrumenten binnen de live-elektronica, waarvan de Quakea ( o.a. te zien was op het Transit festival 2013) één van de voornaamste exponenten is. Ook voor Alter Ego heeft het duo enkele nieuwe instrumenten gebouwd.

Tijdens deze voorstelling zal het duo het podium delen met enkele virtuele personages, tot leven gebracht via beeldschermen en aangepaste LED-verlichting. Deze kapstok loopt als een rode draad doorheen de voorstelling. Het creëert een merkwaardig spanningsveld tussen het duo aan de ene kant en de digitale personages aan de andere kant. De opstelling biedt tal van mogelijkheden, maar ook vragen: hoe verhouden deze groep zich tot elkaar? Welke vormen van interactie bestaan er? Hoe krijgen deze personages een relevante betekenis? Doorheen de voorstelling trachten Jasper & Jasper op deze vragen een antwoord te bieden. Zo ontstaat er een boeiend schouwspel waarin grenzen werkelijkheid worden en virtualiteit geleidelijk vervagen.

Voorprogramma : vertoning op groot scherm van Mauricio Kagels compositie & film Antithese (1962)

Praktische info :

PXP#4 - Jasper & Jasper: Alter Ego
Vrijdag 20 februari 2015 om 20.30 u
PostX - Merelbeke Flora

Van Goethemstraat 33
9820 Merelbeke

Meer info : www.post-x.be en jasperandjasper.be

21:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/09/2014

Salome Kammer & Daan Vandewalle : liedrecital met een hoog Faustgehalte

Salome Kammer In het kader van de uitreiking van de Magister Artium Gandensis zingt Salomé Kammer (foto) het openingsconcert van de School of Arts voor het academiejaar 2014-15, begeleid door pianist docent Daan Vandewalle. Het concert wordt georganiseerd in samenwerking met het Gent Festival van Vlaanderen. Salome Kammer heeft een fors charisma en haar stem-metamorfoses zijn talrijk. Altijd opnieuw is het een 'betoon'. In span met Daan Vandewalle - meester in zijn vak - krijgen we die avond iets faustisch te horen. Faust bonkt in talloze gedaantes: de oertaal bij Schwitters, spraakverwarring in de toren van Babel, auditieve illusies van eindeloos oplopende trappen bij Ligeti, de duivelse eloquentie van de commercie, het woeste, het laaiende... Maar het verontrustende in heel dat verhaal, is dat het verleidelijk klinkt!

Magister Artium Gandensis 2014 
Sinds 2010 reikt de Hogeschool Gent een prijs in de kunsten uit onder de naam Magister Artium Gandensis. Op voordracht vanuit de School of Arts besliste het Bestuurscollege om de prijs voor 2014 uit te reiken aan Salomé Kammer. De kwaliteit van Salomé Kammers gespecialiseerd werk binnen de actuele muziek, gekoppeld aan een interdisciplinaire en experimentele openheid, staan model voor een benadering van de kunsten die vanuit het pedagogisch model van de School of Arts als waardevol wordt gezien. Haar expertise in hedendaagse klassieke muziek spoort met een klemtoon die in de muziekopleiding van de School of Arts wordt gelegd. Door haar charisma, artistieke openheid en grondige inzet op de hoogste kwaliteit, verpersoonlijkt Salomé Kammer een kunstenaarschap dat voor studenten van de School of Arts als inspirerend en richtinggevend kan gelden.

Programma :

  • George Antheil, Sonata Sauvage
  • Kurt Schwitters, Ursonate, 1. Satz
  • Alexander Scriabin, Sonata nr. 9, Op. 68 'Black Mass'
  • Mauricio Kagel, Vier liederen uit Turm zu Babel
  • György Ligeti, Studie 13, L'Escalier du Diable
  • Franz Liszt, Trübe Wolken - S 199
  • Hans Eisler, Twee elegieën uit An die Nachgeborenen - Hollywood Elegien Alban Berg, Vier Lieder, Op. 2

Praktische info :

Salome Kammer & Daan Vandewalle
Vrijdag 26 september 2014 om 20.30 u
Miryzaal - Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.gentfestival.be, schoolofartsgent.be, www.daanvandewalle.com en www.salomekammer.de

Extra:
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Gent Festival van Vlaanderen verrast opnieuw met uitzonderlijk gevarieerd programma en tal van internationale topnamen, 9/09/2014

22:29 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

29/06/2014

Toon Fret en Thomas Dieltjens spelen Kagel & Prokofjev in Leuven en Brussel

Mauricio Kagel Op vrijdag ontdek je tijdens Midis-minimes hoe de twintigste eeuw alle conventies, alle stilistische en formele barrières doorbrak, om zo het componeren opnieuw uit te vinden. Het festival begint de verkenning van deze periode op 4 juli met het duo Toon Fret (fluit) en Thomas Dieltjens (piano) in werken van Kagel (foto) en Prokofiev. De dag voordien hoor je hetzelfde programma in Leuven tijdens de Zomer van Sint-Pieter.

Mauricio Kagel (1931-2008) is één van de meest creatieve en veelzijdige hedendaagse componisten en het is door die veelzijdigheid ook vrij moeilijk om zijn muziek onder één noemer te vatten. Kagel begon zijn carrière in de late jaren 1950 en de vroege jaren 1960 in het spoor van de postseriële avant-garde, maar ontwikkelde al gauw een aanpak waarbij hij niet enkel de grenzen tussen theater, muziek, luisterspelen en film aftast (Kagel is ook een begenadigd cineast), maar het theatrale aspect ook echt in de muziek binnenbrengt. In de jaren 1960 maakte hij furore met wat sindsdien de musicologische vakterm 'instrumentaal theater' heeft meegekregen: composities die, hoewel ze voor een instrumentale bezetting zijn geschreven, wezenlijk enkel theatrale handelingen bevatten.

'Phantasiestück' (1987-88) voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De term 'Fantasia' is al sinds de vroegste voorbeelden van instrumentale muziek in de laat-renaissance de benaming van een compositie die los van duidelijke formele schema's is opgebouwd. Sindsdien is het een vrij vage term gebleven, een vlag die vele ladingen kan dekken, wat in de 19de eeuw (waar eerder de Duitse term 'Phantasie' opduikt) een nieuwe impuls krijgt, waar dit het terrein bij uitstek is waar componisten grillige, rapsodische muziek kunnen uitwerken. Een gelijkaardige grillige sfeer kenmerkt ook Kagels Phantasiestück. De fluit en de piano brengen divers thematisch materiaal aan, dat nooit echt ontwikkeld wordt. Er zijn twee mogelijke manieren om dit werk te brengen: enkel voor fluit en piano, of met een instrumentale begeleiding (klarinet, basklarinet, viool, altviool en cello). In dat laatste geval mogen enkel de fluit en de piano - de protagonisten van dit stuk - zichtbaar zijn; de andere instrumenten nemen plaats achter een doek. Deze nauwgezette zorg voor de scènische dimensie verraadt weer het alomtegenwoordige theatrale karakter in de muziek van Mauricio Kagel.

Programma :

  • Mauricio Kagel, Phantasiestück (1987-88)
  • Sergej Prokofjev, Sonate voor fluit en piano in D groot, op. 94 (1943)

Praktische info :

Toon Fret & Thomas Dieltjens : Kagel, Prokofjev
Donderdag 3 juli 2014 om 12.15 u
30CC/Schouwburg - Leuven

Bondgenotenlaan 21
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be en www.hetcollectief.be
--------------------------------
Vrijdag 4 juli 2014 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008

Elders op Oorgetuige :
Een hele zomer vol heerlijke lunchconcerten in Brussel en Leuven, 28/06/2014
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

11:22 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

09/05/2013

Arco Baleno brengt muziek van grote componisten van onze tijd in Sint-Niklaas

Arco Baleno Arco Baleno is een professionele kamermuziekgroep die naast het spelen van het klassieke repertoire ook gespecialiseerd is in eigentijdse muziek en muziek van eigen bodem. De professionele kamermuziekgroep zoekt in zijn repertoire naar de gemeenschappelijke boodschap binnen verschillende stukken en combineert daardoor een standaardrepertoire met onbekende werken en vaak ook nieuwe composities. Onder de noemer 'Imagination' brengt Arco Baleno in Sint-Niklaas muziek van grote componisten van onze tijd. Op het programma staat werk van György Ligeti, Luigi Nono, Mauricio Kagel, Arvo Pärt en Giya Kancheli.

Programma :

  • György Ligeti (1923), Strijkkwartet nr.1 'Metamorfosen' (1953/54)
  • Luigi Nono (1924-1990), Due a quattro 'Hay que caminar' sondando (1989) voor 2 violen
  • Mauricio Kagel (1931-2008), Pan (1985) voor piccolo, viool, altviool en cello
  • Arvo Pärt (1935), Summa (original version 1991) voor strijkkwintet
  • Giya Kancheli (1935), Ninna Nanna (2008) voor fluit en strijkkwartet

Tijd en plaats van het gebeuren :

Arco Baleno : Imagination
Zaterdag 11 mei 2012 om 20.00 u
Salons voor Schone Kunsten - Sint-Niklaas

Stationsstraat 85
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.arcobaleno.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Luigi Nono : www.luiginono.it, d-sites.net en youtube
Luigi Nono : Antifascist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luigi Nono: een hedendaags Italiaans componist, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 19/12/2006
Luigi Nono: on what would have been the composer's 80th birthday, John Warnaby reflects on his life and music, John Warnaby op www.musicweb-international.com, 2004
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Giya Kancheli op www.schirmer.com, nl.wikipedia.org en youtube

21:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/03/2013

Hinkelspel, het ietwat gekke maar genereuze en gewaagde project van Ars Musica 2013

Maison de la Création "De verbeelding vrij spel laten". Dat staat te lezen op de website van het Maison de la Création. We hoeven niet langer te zoeken: dit moet de plaats zijn waar Hinkelspel doorgaat, het ietwat gekke maar ook genereuze en gewaagde project van Ars Musica 2013.

Hinkelspel is als een grote doos vol verrassingen: twee uur lang zijn een veertigtal korte muziekstukken te horen in de vele ruimten van het Maison de la Création. Je kan er muzikanten of componisten tegen het lijf lopen, voor of na een paar muziekstukjes te hebben beluisterd, bewonderd of verafschuwd. Alle kanten gaan die composities uit, maar ze hebben wel één ding gemeen: ze verrassen je - een beetje, matig of enorm - doordat ze, net als bij een hinkelspel, van het ene vak naar het andere springen, de ene wereld in en de andere uit, om uiteindelijk in het paradijs of de hel terecht te komen. Net als in een spel - het thema van Ars Musica 2013 is niet voor niets 'Play time' - moet je van risico houden en samen met de andere spelers "deelnemen, ervaringen delen en uitwisselen, een spoor volgen, voor jezelf maar ook met de anderen", zoals ze dat in het Maison de la Création zo mooi uitdrukken...

Op het programma werken van Baudouin de Jaer, Luc Brewaeys, Conlon Nancarrow, Jonathan Harvey, Diana Rotaru, Yii Kah Hoe, Luciano Berio, Pierre Boulez, Fausto Romitelli, Thierry De Mey, Claude Ledoux, Philippe Manoury, José Maurício Nunes, Iannis Xenakis, György Ligeti, Bernard Cavanna, François Bernard Mache, Gerard Pesson, Giacinto Scelsi, György Ligeti, John Adams, John Cage, Mauricio Kagel, Sylvain Lemêtre, Toru Takemitsu, Yan Maresz, Joji Yuasa, Benoît Mernier, Baudouin Oosterlinck, Hans Werner Henze, …
Installaties:  Arnaud Eeckhout & Sébastien Herickx, Nicolas D'Alessandro

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica : Hinkelspel
Zaterdag 16 maart 2013 om 16.00 u en om 20.00 u
Maison de la création - Centre culturel Bruxelles Nord

Emile Bockstaelplein
1020 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.maisondelacreation.org

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

20:30 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

02/02/2013

Het Collectief brengt Stravinsky, Ives, Kagel en Schoenberg in Brussel

Mauricio Kagel Het Collectief stelt werken voor van vier markante componisten uit de 20ste eeuw. De Suite uit 'L'Histoire du soldat' van Stravinsky gaat terug op de avonturen van een militair die zijn ziel aan de duivel heeft verkocht. De muziek van Charles Ives, een groot figuur van de Amerikaanse muziek, haalt haar inspiratie bij de volksmuziek aan de andere kant van de Oceaan. Met Mauricio Kagel (foto), een fantastische Argentijnse componist, keren we terug naar Europa, waar hij zijn carrière beëindigde. Afsluiten doen we met Schoenberg, die terugkeert naar zijn wortels. Hij was de gangmaker van de muzikale vernieuwing van de Tweede Weense School en is de bepalende figuur binnen het repertoire dat Het Collectief uitvoert.

'Phantasiestück' voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De fantasie krijgt een regelrecht magische dimensie op het ogenblik dat - geheel onverwacht - een achter een scherm onzichtbaar opgesteld ensemble als in een droom muzikale herinneringen en toevoegingen speelt. Opnieuw verwerft de muziek pas betekenis in dialoog met dit scenische gegeven.

Programma :

  • Igor Stravinsky, Suite (L'histoire du soldat)
  • Charles Ives, Klaviertrio, op. 86
  • Mauricio Kagel, Phantasiestück
  • Arnold Schoenberg, Kammersymphonie Nr. 1, op. 9 (arr. Anton Webern)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Stravinsky, Ives, Kagel, Schoenberg
Woensdag 6 februari 2013 om 20.00 u (inleiding door David Baeck om 19.30 u )
Koninklijk Conservatorium Brussel
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008

Elders op Oorgetuige :
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

22:48 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

25/01/2013

Het Collectief herneemt 'Feesten van angst en pijn' in Sint-Niklaas

Bram Van Camp In het kader van Gedichtendag 2013 presenteren cultuurcentrum Sint-Niklaas en Het Collectief een bijzonder project: 'De feesten van angst en pijn'. De jonge Antwerpenaar Bram Van Camp (foto) voltooide vorig jaar een nieuw werk voor Het Collectief, geïnspireerd op De Feesten van Angst en Pijn van Paul van Ostaijen.
De klank, het metrum en niet in het minst de aparte grafische weergave van deze gedichten vormden voor Van Camp een dankbaar uitgangspunt voor een muzikale compositie. Om het baanbrekende van Van Ostaijens schrijfstijl zo getrouw mogelijk weer te geven doet Het Collectief bovendien een beroep op videokunstenaar Klaas Verpoest en typograaf Jo De Baerdemaeker. Beide kunstenaars bouwen samen rond Van Ostaijens poëzie een wereld op waarin muziek, tekst en grafische beelden met in elkaar  overvloeien.

Bram Van Camp : "Wat mij altijd al intrigeerde in De Feesten is de dwingende, muzikale link die het handschrift heeft met een muziekpartituur. Ik heb de teksten dan ook volledig gerespecteerd (door woordherhalingen en vrije benaderingen te vermijden) en de bladschikking als een blauwdruk beschouwd voor mijn partituur."

De jonge Antwerpse componist Bram Van Camp is al van kindsbeen af gefascineerd door dit experimentele literaire werk waarin van Ostaijen de tekst tracht los te koppelen van zijn betekenis door zijn toevlucht te zoeken in het sonore en visuele. Dat streven wordt hier versterkt door Van Camps muzikale arbeid en in zijn visuele dimensie verder doorgetrokken door videast Klaas Verpoest. Composities van Mauricio Kagel en Karel Goeyvaerts zetten deze reflectie over tekst en beeld verder. Voorafgaand aan het concert kan je Mauricio Kagel beter leren kennen als filmmaker. Je ziet twee surrealistische prenten van zijn hand: 'Match' en 'Antithèse'.

Op twee kortere stukken na gaan alle werken die tijdens dit concert op het programma staan in dialoog met een buitenmuzikaal gegeven. Mauricio Kagel vertrekt in 'Schattenklânge' van de sonoriteit van de basklarinet om een schaduwspel op te voeren. Dat is letterlijk te nemen, want Kagel voorziet een uitvoering achter een transparant scherm met een gedetailleerd lichtplan. De uitvoerder is daardoor enkel als schaduwfiguur zichtbaar. Muzieklessenaars zijn visueel storend en bijgevolg verboden; de basklarinettist speelt het stuk dus bij voorkeur uit het hoofd (of desnoods van op de grond liggende partituurbladzijden). De basklarinettist verplaatst zich ook tijdens de uitvoering. Samen met de langzaam wijzigende belichting resulteert dat in diffuse en in elkaar overvloeiende schaduwbewegingen. Het is duidelijk dat de scenische visualisering van dit stuk even belangrijk is als de muziek.

Ook het 'Phantasiestück' voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De fantasie krijgt een regelrecht magische dimensie op het ogenblik dat - geheel onverwacht - een achter een scherm onzichtbaar opgesteld ensemble als in een droom muzikale herinneringen en toevoegingen speelt. Opnieuw verwerft de muziek pas betekenis in dialoog met dit scenische gegeven.

Naast instrumentaal theater staat er ook vocale muziek op het programma. Het gaat om werk van twee Antwerpse componisten die in dialoog treden met poëzie van twee Antwerpse dichters, maar daar houdt de vergelijking grotendeels op. Karel Goeyvaerts schreef 'De Schampere Pianist' op tekst van Gust Gils. De titel kan verklaard worden door de schampere commentaar die de pianist tijdens de uitvoering te berde geeft. Het gaat dus om een stuk voor een reciterende pianist. De tekst is licht absurd, nihilistisch, gezagsondermijnend en humoristisch bedoeld, en de muziek volgt deze tekst op de voet.

Bram Van Camp baseerde zijn 'Feesten van angst en pijn' op de gelijknamige cyclus van Paul Van Ostaijen. De band tussen literatuur en muziek is hier veel hechter. Van Camp maakt dankbaar gebruik van de meerduidigheid, het (onder)zoekende karakter en de nagestreefde semantische hulpeloosheid van Van Ostaijens teksten, precies eigenschappen die ook het medium van de muziek kenmerken. Daarnaast vormen de bladschikking en het gebruik van verschillende kleuren in deze bundel een dankbaar aangrijpingspunt voor de interne geleding van de compositie en voor kruisverwijzingen in de partituur. Er zijn slechts weinig directe voorbeelden van tekstuitbeelding. De algemene expressie en de dramatiek van de gedichten worden echter treffend gevat, niet in het minst door de verschillende vocale technieken die ingezet worden.

Bram Van Camp over 'Feesten van angst en pijn' : "Deze liedcyclus, gebaseerd op gedichten uit 'De Feesten van Angst en Pijn' (1918-1921) van Paul Van Ostaijen, vormt een aaneengesloten geheel. In de cyclus werden mijn 'Drie Liederen' (2010) opgenomen die gebaseerd zijn op 'Vers', 'Vers 2' en 'Vers 3'. De cyclus besluit met 'De Marsj van de Hete Zomer', waaruit de eerste 20 bladzijden werden getoonzet. Hoewel het oorspronkelijk de bedoeling was om ook 'Vers 4' (2001) in de cyclus op te nemen, heb ik om stilistische redenen besloten om dit vroege werk als een aparte compositie te blijven beschouwen. Materiaal uit 'Vers 4' is echter wel aanwezig als herkenningspunt in de introductie en de tussenspelen die de verschillende gedichten met elkaar verbinden.

Het geheel is opgevat als een monoloog, gebracht door een personage dat krankzinnig is. De stem vertolkt de tekst in het ritme van het gesproken woord, op sommige gezongen passages na. Vermits de teksten inhoudelijk wemelen van de contrasten, is de solopartij een uitdaging voor elke zangeres omdat ze de waanzinnige sfeer met verschillende stemtypes in snelle afwisseling moet weergeven. Zo is er naast gezongen en gesproken of gedeclameerde tekst ook een combinatie van de twee (de Schönbergiaanse 'Sprechstimme'). Ook fluisteren, roepen en gillen worden deel van de muziek, teneinde de waanzinnige dramatiek kracht te kunnen geven.
Hoewel de eerste 'Drie Liederen' in 2010 geschreven werden en 'Do Marsj van de Hete Zomer' in 2011-2012. zijn 'De Feesten van Angst en Pijn' één compositie die vormelijk en harmonisch samenhangt door hetzelfde harmonische systeem.

Programma :

  • Karel Goeyvaerts, Pièce pour trois (1960) - Voor Harrie, Harry en René (1990) - De Schampere Pianist (1975)
  • Mauricio Kagel, Phantasiestück (1989) - Schattenklänge (1995)
  • Bram Van Camp, Feesten van angst en pijn (2010 - '12)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Feesten van angst en pijn
Woensdag 30 januari 2013 om 20.00 u
De Casino - Sint-Niklaas
Stationsstraat 104
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.hetcollectief.be

Bron : tekst Mark Delaere en Bram Van Camp voor deSingel, maart 2012

Extra :
Karel Goeyvaerts op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Bram Van Camp : www.bramvancamp.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Feesten van angst en pijn topstuk Ars Musica Antwerpen, 22/03/2012
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

Beluister alvast dit fragment uit Bram Van Camps 'Feesten van angst en pijn'

15:18 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

28/09/2012

Unieke reconstructie van Mauricio Kagels 'Unter Strom' en 'Tactil'

Mauricio Kagel, Wilhelm Bruck & Theodor Ross in Tactil Samen met gitaristen Seth Josel en Jona Kesteleyn brengt Luk Vaes woensdag de 'herpremiere' van Mauricio Kagels 'Unter Strom' voor min of meer 'alledaagse' elektrische instrumenten (en een zes meter lange reuzenguitaar) en 'Tactil' voor halfnaakte uitvoerders die een bevreemdende mix van populaire begeleidingsmuziek brengen. De twee composities waren destijds baanbrekend (en schandaalwekkend), maar de partituren werden nooit afgewerkt. Het trio speelt een reconstructie die Luk Vaes maakte op basis van diepgaand onderzoek aan het Orpheus Instituut.

In 1969, resp. 1970 schreef Mauricio Kagel ' Unter Strom' en 'Tactil' voor drie muzikanten. De historische performers - Kagel zelf, Wilhelm Bruck, Theodor Ross en Christoph Caskel- zijn de enigen die deze meesterwerken van instrumentaal theater ooit hebben uitgevoerd. Aangezien er geen partituur voor handen is en de historische audio- of video-opnamen onvoldoende informatie opleveren om deze experimentele werken opnieuw op het podium te brengen, was het voor het publiek tot hiertoe ook onmogelijk om kennis te maken met deze stukken.

Naar het einde van zijn leven toe wou Kagel een partituur uitwerken met het oog op toekomstige uitvoeringen door andere muzikanten, maar dat is er uiteindelijk nooit van gekomen. Met de dood van Kagel blijft er slechts één adequate mogelijkheid om 'Tactil' en 'Unter Strom' uit te voeren, namelijk door middel van de reconstructie van de oorspronkelijke uitvoeringspraktijk in samenwerking met de overlevende oorspronkelijke uitvoerders.

Pianist en Kagel-specialist Luk Vaes heeft zich aan deze onderneming gewaagd, samen met zijn vrienden-gitaristen Jona Kesteleyn (B) en Seth Josel (US / G). De reconstructie zal worden uitgevoerd op basis van  diepgaand en uitgebreid bronnenonderzoek en een productieproces dat is opgezet en begeleid door alle oorspronkelijke uitvoerders.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Luk Vaes, Seth Josel en Jona Kesteleyn : Mauricio Kagel's "Unter Strom" and "Tactil" reconstructed
Woensdag 3 oktober 2012 om 20.00 u
Minard Schouwburg - Gent

Walpoortstraat 15
9000 Gent

Meer info : www.orcim.be en www.orpheusinstituut.be
Tickets via Vooruit Ticketing

Dit concert kadert in het Orpheus Research Festival (van 3 t.e.m. 5/10) dat voor de rest in het Orpheus Instituut plaats vindt.

Extra :
Bekijk ook de Facebookpagina van deze voorstelling
Mauricio Kagel op www.edition-peters.de en brahms.ircam.fr
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Mauricio Kagel op UbuWeb Film (met o.a. fragmenten uit Antithese, Match, Hallelujah, Solo, Duo, MM51 / Nosferatu en Ludwig Van) en youtube

Elders op Oorgetuige :
ORCiM research festival 2012 : From the Known to the Unknown, 17/09/2012
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

Naar aanleiding van deze opmerkelijke opvoering hadden wij een gesprek met Luk Vaes. Dit verschijnt later op Oorgetuige.

17:30 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

22/03/2012

Feesten van angst en pijn topstuk Ars Musica Antwerpen

Bram Van Camp Het topstuk van het Antwerpse festivalluik van Ars Musica is ongetwijfeld de productie 'Feesten van angst en pijn' naar de dichtbundel van Paul van Ostaijen. De jonge Antwerpse componist Bram Van Camp (foto) is al van kindsbeen af gefascineerd door dit experimentele literaire werk waarin van Ostaijen de tekst tracht los te koppelen van zijn betekenis door zijn toevlucht te zoeken in het sonore en visuele. Dat streven wordt hier versterkt door Van Camps muzikale arbeid en in zijn visuele dimensie verder doorgetrokken door videast Klaas Verpoest. Composities van Mauricio Kagel en Karel Goeyvaerts zetten deze reflectie over tekst en beeld verder. Voorafgaand aan het concert kan je Mauricio Kagel beter leren kennen als filmmaker. Je ziet twee surrealistische prenten van zijn hand: 'Match' en 'Antithèse'.

Op twee kortere stukken na gaan alle werken die tijdens dit concert op het programma staan in dialoog met een buitenmuzikaal gegeven. Mauricio Kagel vertrekt in 'Schattenklânge' van de sonoriteit van de basklarinet om een schaduwspel op te voeren. Dat is letterlijk te nemen, want Kagel voorziet een uitvoering achter een transparant scherm met een gedetailleerd lichtplan. De uitvoerder is daardoor enkel als schaduwfiguur zichtbaar. Muzieklessenaars zijn visueel storend en bijgevolg verboden; de basklarinettist speelt het stuk dus bij voorkeur uit het hoofd (of desnoods van op de grond liggende partituurbladzijden). De basklarinettist verplaatst zich ook tijdens de uitvoering. Samen met de langzaam wijzigende belichting resulteert dat in diffuse en in elkaar overvloeiende schaduwbewegingen. Het is duidelijk dat de scenische visualisering van dit stuk even belangrijk is als de muziek.

Ook het 'Phantasiestück' voor fluit en piano biedt een mooi staaltje van het zogenaamde 'instrumentale theater' waarvoor Kagel beroemd is geworden. De titel verwijst onmiskenbaar naar de negentiende-eeuwse muziek, in het bijzonder naar die van Robert Schumann. Naast de vrij opgevatte vorm en het quasi geïmproviseerde karakter zijn er inderdaad heel wat stilistische verwijzingen naar het romantische idioom. De fantasie krijgt een regelrecht magische dimensie op het ogenblik dat - geheel onverwacht - een achter een scherm onzichtbaar opgesteld ensemble als in een droom muzikale herinneringen en toevoegingen speelt. Opnieuw verwerft de muziek pas betekenis in dialoog met dit scenische gegeven.

Naast instrumentaal theater staat er ook vocale muziek op het programma. Het gaat om werk van twee Antwerpse componisten die in dialoog treden met poëzie van twee Antwerpse dichters, maar daar houdt de vergelijking grotendeels op. Karel Goeyvaerts schreef 'De Schampere Pianist' op tekst van Gust Gils. De titel kan verklaard worden door de schampere commentaar die de pianist tijdens de uitvoering te berde geeft. Het gaat dus om een stuk voor een reciterende pianist. De tekst is licht absurd, nihilistisch, gezagsondermijnend en humoristisch bedoeld, en de muziek volgt deze tekst op de voet.

Bram Van Camp baseerde zijn 'Feesten van angst en pijn' op de gelijknamige cyclus van Paul Van Ostaijen. De band tussen literatuur en muziek is hier veel hechter. Van Camp maakt dankbaar gebruik van de meerduidigheid, het (onder)zoekende karakter en de nagestreefde semantische hulpeloosheid van Van Ostaijens teksten, precies eigenschappen die ook het medium van de muziek kenmerken. Daarnaast vormen de bladschikking en het gebruik van verschillende kleuren in deze bundel een dankbaar aangrijpingspunt voor de interne geleding van de compositie en voor kruisverwijzingen in de partituur. Er zijn slechts weinig directe voorbeelden van tekstuitbeelding. De algemene expressie en de dramatiek van de gedichten worden echter treffend gevat, niet in het minst door de verschillende vocale technieken die ingezet worden.

Bram Van Camp over 'Feesten van angst en pijn' : "Deze liedcyclus, gebaseerd op gedichten uit 'De Feesten van Angst en Pijn' (1918-1921) van Paul Van Ostaijen, vormt een aaneengesloten geheel. In de cyclus werden mijn 'Drie Liederen' (2010) opgenomen die gebaseerd zijn op 'Vers', 'Vers 2' en 'Vers 3'. De cyclus besluit met 'De Marsj van de Hete Zomer', waaruit de eerste 20 bladzijden werden getoonzet. Hoewel het oorspronkelijk de bedoeling was om ook 'Vers 4' (2001) in de cyclus op te nemen, heb ik om stilistische redenen besloten om dit vroege werk als een aparte compositie te blijven beschouwen. Materiaal uit 'Vers 4' is echter wel aanwezig als herkenningspunt in de introductie en de tussenspelen die de verschillende gedichten met elkaar verbinden.

Het geheel is opgevat als een monoloog, gebracht door een personage dat krankzinnig is. De stem vertolkt de tekst in het ritme van het gesproken woord, op sommige gezongen passages na. Vermits de teksten inhoudelijk wemelen van de contrasten, is de solopartij een uitdaging voor elke zangeres omdat ze de waanzinnige sfeer met verschillende stemtypes in snelle afwisseling moet weergeven. Zo is er naast gezongen en gesproken of gedeclameerde tekst ook een combinatie van de twee (de Schönbergiaanse 'Sprechstimme'). Ook fluisteren, roepen en gillen worden deel van de muziek, teneinde de waanzinnige dramatiek kracht te kunnen geven.
Hoewel de eerste 'Drie Liederen' in 2010 geschreven werden en 'Do Marsj van de Hete Zomer' in 2011-2012. zijn 'De Feesten van Angst en Pijn' één compositie die vormelijk en harmonisch samenhangt door hetzelfde harmonische systeem.

Op de première zal het handschrift synchroon met de muziek worden geprojecteerd door videokunstenaar Klaas Verpoest. Het handschrift werd speciaal voor deze gelegenheid gedigitaliseerd door typograaf Jo De Baerdemaeker "

Als smaakmaker voor deze eerste Ars Musica-avond in Antwerpen worden er twee films van Mauricio Kagel zelf vertoond. 'Match' uit 1966 behoort tot Kagels vroege producties, waarin de invloed van het surrealisme en de Frans - Duitse avant-garde film à La Luis Buñuel. René Clair of Hans Richter duidelijk merkbaar is. Drie jaar later maakte hij 'Antithese', naar de gelijknamige compositie voor tape en performer uit 1962. De film speelt zich af in een obscure surrealistische wereld van komische paranoia waarin een studio- ingenieur de waanzin nabij is tijdens zijn klankexperimenten.

Programma :

  • Karel Goeyvaerts, Pièce pour trois (1960) - Voor Harrie, Harry en René (1990) - De Schampere Pianist (1975)
  • Mauricio Kagel, Phantasiestück (1989) - Schattenklänge (1995)
  • Bram Van Camp, Feesten van angst en pijn (2010 - '12) (wereldpremière)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Feesten van angst en pijn
Vrijdag 23 maart 2012 om 20.00 u (Films Mauricio Kagel om 18.15 u - inleiding concert door Mark Delaere om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.arsmusica.be, www.desingel.be en www.hetcollectief.be

Bron : tekst Mark Delaere en Bram Van Camp voor deSingel, maart 2012

Extra :
Karel Goeyvaerts op www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube :
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Bram Van Camp : www.bramvancamp.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012
In memoriam Mauricio Kagel: 1931 - 2008, 23/09/2008

19:20 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook