05/03/2017

Perfect Strings : Holland Baroque meets Theo Loevendie

Theo Loevendie De wereld van barokmuziek is een goudmijn voor componisten, avant-gardisten, avonturiers en realisten. In deze weelde beweegt Holland Baroque, een toonaangevend Nederlands ensemble van barokmusici, dat met zijn producties een breed publiek weet te overtuigen van de flexibiliteit en de vitaliteit van (barok-)muziek.

Holland Baroque wil barokmuziek op een innovatieve manier programmeren en zowel levendig als historisch verantwoord voor het voetlicht brengen. Een rode draad door de programmering is de samenwerking met andere ensembles (Nederlands Kamerkoor, Cappella Amsterdam) en solisten (Giovanni Sollima, Emma Kirkby, Amandine Beyer), met wie Holland Baroque oude muziek in het hier en nu plaatst en bruggen slaat naar andere tradities en kunsten.

Zo ook in het programma Perfect Strings, waarmee het ensemble deze week door Vlaanderen en Nederland tourt. Verwacht je aan een nieuw blokfluitconcert van Theo Loevendie (foto) door blokfluitist Erik Bosgraaf, aan een speciaal voor Holland Baroque geschreven bewerking van Fratres van Arvo Pärt (gearrangeerd door Frank Agsteribbe) en aan het Derde Brandenburgse Concert van Bach, een favoriet van het ensemble. Alle werken hebben een basis-strijkersbezetting van drie violen, drie altviolen en drie celli gemeen: vandaar de titel Perfect Strings, knipogend naar de Heilige Drievuldigheid.

Theo Loevendie - Nachklang (2016)
Theo Loevendie over zijn compositie Nachklang : "De titel 'Nachklang', Duits voor echo, naklank, is op meerdere wijzen van toepassing op het stuk. Het meestal polyfone idioom van het strijkorkest is een echo van het idioom dat in de Barok, vooral bij Johann Sebastian Bach gehanteerd werd. Hoewel de solist op blokfluit zich toch enigszins los daarvan opstelt en aan het polyfone weefsel zelden deelneemt. Tegelijkertijd is het stuk een echo van mijn eigen jeugd waarin ik, verstoken van contact met klassieke muziek, WEL in contact kwam met de orgelwerken van Bach, wat een diepe indruk op mij als 9- en 10- jarig kind maakte. Het was aanleiding om voor het instrumentarium dat op de lagere school beschikbaar was polyfone bedenksels te spelen, en door andere kinderen te laten spelen, waaraan ik nogal hoogdravend de titel ‘fuga’ gaf. Naast deze echo van mijn kinderjaren is de titel echter ook van toepassing op het polyfone aspect van het idioom van het stuk waar, natuurlijk in navolging van Bach, de strijkers elkaar in snelle opeenvolging imiteren. Holland Baroue vroeg mij de bezetting van het 3e Brandenburgse Concert over te nemen; gezien de hierboven beschreven voorgeschiedenis spreekt het vanzelf dat ik daar geen bezwaar tegen had. Integendeel.." (*)

Programma :

  • Michael Oesterle (1968), Snow White
  • Luciano Berio, Gesti (1966)
  • A. Pärt, Fratres (1977)
  • Theo Loevendie, Reflex (2016) (Première)
  • J.S. Bach, Brandenburgs Concerto nr. 3 in G, BWV 1048
  • T. Loevendie, Nachklang (2016) (een nieuw werk voor strijkers en blokfluit)

Praktische info :

Holland Baroque : Perfect Strings
Maandag 6 maart 2017 om 20.15 u
Sint-Pieterskerk Leut


Meer info : www.ccmaasmechelen.be en www.hollandbaroque.com
----------------------------
Woensdag 8 maart 2017 om 20.15 u
Handelsbeurs - Gent


Meer info : www.handelsbeurs.be en www.hollandbaroque.com

Bekijk alvast deze video



(*) : Bron : tekst programmaboekje De Handelsbeurs

21:06 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

18/11/2015

Blaaskwintet van de Munt brengt Ligeti en Berio in AMUZ

Luciano Berio Kan je tragiek en komedie in muziek verenigen? Ligeti bewijst dat het kan, met zijn uiterst geconcentreerde composities voor blaaskwintet uit de jaren 1950 en 1960. De 6 bagatellen verkennen al de expressieve mogelijkheden van de fluit, hobo, klarinet, fagot en hoorn in korte stukjes vol donkere stemmingen en lichte fantasierijke humor. Ook de komische en tegelijk dreigende10 Stücke vermaken en provoceren in een toegankelijke stijl. Het virtuoze houtblaaskwintet koppelt de kamermuziek van Ligeti aan die van Luciano Berio (foto), de Italiaanse componist die de grenzen van het speelbare opzocht met werken die alle technische mogelijkheden van de instrumenten verkennen. Dit bijzondere repertoire van Ligeti en Berio wordt gebracht door een topcast van eigen bodem. Voor de allereerste keer in AMUZ: het blaaskwintet van de Koninklijke Muntschouwburg van Brussel.

Luciano Berio componeerde in een tijdsspanne van een kleine halve eeuw maar liefst 14 werken met de titel Sequenza , telkens voor een ander solistisch instrument. In deze composities onderzoekt hij de speltechnische mogelijkheden van het instrument in kwestie. Daarnaast heeft Berio ook aandacht voor de specifieke 'karakters' die bij een instrument horen. Zo voorzag hij de Sequenza XIII voor accordeon van de ondertitel Chanson om te alluderen op het frequente gebruik van de accordeon in de Franse lichte muziek.

In 1958 schreef Luciano Berio zijn eerste 'Sequenza' voor fluit solo. Dit stuk is het eerste ooit dat proportioneel werd genoteerd. Er wordt geen gebruik gemaakt van uitgeschreven ritmes maar de afstand tussen de noten bepaalt de tijdsspanne ertussen. Jammer genoeg slaagde volgens Berio geen enkele fluitist erin dit juist te interpreteren en later schreef hij een tweede versie met ritmes. Sinds de Sequenza voor fluit zijn de in totaal 14 Sequenza's de rode draad in zijn oeuvre gebleven. Berio schreef de Sequenza's voor de meest uiteenlopende solo-instrumenten, waarbij hij de expressieve en technische mogelijkheden van het betreffende instrument onderzocht. Berio's Sequenza's worden gekenmerkt door hun extreme virtuositeit, die altijd boeiend, vaak theatraal, maar nooit oppervlakkig is.

Luciano Berio over de Sequenza's :" De titel Sequenza geeft aan dat de opbouw van de stukken bijna altijd gebeurt vanuit een reeks harmonische velden. Daaruit groeien de andere muzikale functies met een eigen karakter. Zo goed als alle Sequenza's willen een harmonisch verloop melodisch weergeven en ontwikkelen. Het doel is een hoorbare meerstemmigheid die gedeeltelijk voorkomt uit de snelle afwisseling van verschillende karakters en hun samenspel. Meerstemmigheid is hier overigens figuurlijk bedoeld. Als demonstratie van diverse manieren van uitvoeren en verschillende instrumentenkarakters.

In de Sequenza's heb ik in eerste instantie geprobeerd enkele specifieke technische aspecten grondig te onderzoeken. Soms wilde ik ook tussen de virtuoos en zijn instrument een muzikaal commentaar doen ontstaan. Door de verschillende manieren van spelen te isoleren en ze daarna in een andere vorm en in een muzikale eenheid opnieuw te laten opduiken. Van de verschillende kenmerken die de Sequenza's met elkaar gemeen hebben, is virtuositeit de meest opvallende. Virtuositeit staat bij mij hoog aangeschreven, al roept het woord al eens een minachtende glimlach op. Of het beeld van een elegante, wat bleke man met weliswaar vaardige vingers maar een leeg hoofd. Virtuositeit ontstaat vaak uit een conflict, uit een spanning tussen de muzikale idee en het instrument. Algemeen verstaat men onder virtuositeit een grote speeltechnische vaardigheid die de idee van een werk overstemt. Wat ik bedoel is de spanning die groeit wanneer nieuwe en complexe muzikale gedachten, op uiteenlopende gebieden, een andere omgang met het instrument vergen. Als het ware de weg vrijmaken voor nieuwe technische oplossingen. En zo van de vertolker een uitvoering van het allerhoogste technische en intellectuele niveau vereisen.

Nog een element dat de Sequenza's onderling verbindt, is mijn overtuiging dat muziekinstrumenten niet echt kunnen worden veranderd. Evenmin stukgemaakt en nog minder uitgevonden. Een muziekinstrument behoort op zichzelf tot de muzikale taal. Elke poging om een nieuw instrument uit te vinden, is al even zinloos en onmogelijk als het ontwerpen van een nieuwe grammatica voor onze taal. Wel kan een componist bijdragen tot de ontwikkeling van muziekinstrumenten wanneer hij tracht de veelzijdige natuur van een creatief proces te begrijpen. De diversiteit van sociale, technologische en economische omstandigheden en niet alleen muzikale en akoestische, wat vaak genoeg pas achteraf gebeurt. Zelf ben ik gefascineerd door een weloverwogen verandering van de instrumenten en de instrumentale (en vocale) technieken door de eeuwen heen. Wellicht is dat ook een reden waarom ik in al mijn Sequenza's nooit heb geprobeerd om het erfgoed van een instrument te veranderen of om het tegen zijn natuur in te gebruiken."

Programma :

  • György Ligeti, 6 bagatellen - 10 Stücke
  • Luciano Berio, Ricorrenze - Sequenza voor fluit - Sequenza voor hobo

Praktische info :

Blaaskwintet van de Munt : Terre Chaleureuse
Donderdag 19 november 2015 om 21.00 u
AMUZ - Antwerpen


Meer info : www.amuz.be

21:23 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/06/2015

Andrea Voets brengt de beste harpmuziek uit de vorige eeuw in Brugge

Andrea Voets Harprecitals vervallen snel in een programma met salonfähige (piano)transcripties. Niet zo bij Andrea Voets. Zij plaatst onder andere de baanbrekende sonate van Paul Hindemith op de lessenaar. Aanvankelijk nog laatdunkend over de harp ‘als piano zonder klavier (en haar inherente technische beperkingen)’, haalt Hindemith in zijn sonate, bol van technische en sonorische vernuften, het stramien van de sonate onderuit. Luciano Berio ontgint in zijn uiterst virtuoze Sequenza II de klankwereld van de harp met felle uithalen en vuile vegen. Murray Schafer gaat nog verder in The Crown of Ariadne, dat rijkelijk resoneert met exotische melodieën en eclectische percussieve effecten. Onmisbaar op dit recital is Brittens Suite voor harp, rijk aan muzikale complexiteit en een echt meesterwerk uit de harpliteratuur.

Andrea Voets (foto) sloot in 2012 haar studies harp af bij Erika Waardenburg aan het conservatorium van Amsterdam. Ze streeft ernaar om een zo breed mogelijk interesseveld te ontplooien en studeerde naast muziek ook nog filosofie en spreekt verschillende Oosterse talen. Dankzij een beurs volgde ze ook een masterstudie harp bij Maria Graf in Berlijn. Sindsdien verdeelt ze haar tijd tussen Duitsland, Nederland en België. Sinds het najaar van 2014 doceert ze ook haar zelf opgezette cursus 'praktische muziekfilosofie voor musici' aan de Hochschule für Musik Hanns Eisler in Berlijn. Als muzikante staat Voets voor non-conformisme en authenticiteit en combineert ze het liefst haar vele interesses in multidisciplinaire concertprogramma's.

De harp is een van de oudste instrumenten ter wereld. Er bestaan eindeloos veel varianten, van Keltische tot Indische harpen, van jachtbogen waarop één snaar gespannen is tot uitgebreide snarenkasten. De moderne concertharp werd in het begin van de 19de eeuw ontwikkeld en op punt gezet door pianobouwer Sébastien Érard. Hij ontwikkelde een ingenieus pedalensysteem om met minder snaren toch alle toonhoogtes te kunnen spelen. In de 19de-eeuwse orkestmuziek diende de harp nog vooral voor effecten en sfeerschepping. Componisten in de 20ste eeuw ontdekten nieuwe mogelijkheden voor het instrument en gingen ook solistische muziek voor harp schrijven. Heel vaak waren getalenteerde harpisten een bron van inspiratie.

Dat laatste was ook het geval bij Benjamin Britten. De vriendschap tussen Britten en Mstislav Rostropovich is een van de meest bekende voorbeelden, en leidde tot maar liefst vijf topwerken in de celloliteratuur. Veel minder bekend is de suite die hij tussen de Tweede en de Derde cellosuite componeerde voor harp. Nochtans vinden we in deze suite dezelfde kwaliteiten terug als in de cellomuziek. Ook hier componeerde hij met een specifieke muzikant in gedachten, de Welshe harpist Osian Ellis (1928). Toen Britten later omwille van zijn gezondheid niet langer zijn partner Peter Pears kon begeleiden op de piano, nam Osian Ellis deze rol over.

De Suite voor harp bevat - net zoals de cellosuites - enkele duidelijke verwijzingen naar de muziek uit de barok. Britten had een grote voorliefde voor dat repertoire en voor de muziek van Bach, en dat blijkt ook uit de titels van de verschillende delen van deze suite. Deel 2 en 4 zijn respectievelijk een toccata en een fuga, dé barokke genres bij uitstek. Deze delen worden van elkaar gescheiden door een nocturne, een vorm die we vooral in de romantiek terugvinden. De inleidende ouverture en de afsluitende hymne geven deze suite een symmetrische opbouw. De vijfde beweging is eigenlijk een variatiereeks op een Welsh thema, een eerbetoon aan de opdrachtgever en inspiratiebron van het werk.

Luciano Berio componeerde in een tijdsspanne van een kleine halve eeuw maar liefst 14 werken met de titel Sequenza , telkens voor een ander solistisch instrument. In deze composities onderzoekt hij de speltechnische mogelijkheden van het instrument in kwestie. Daarnaast heeft Berio ook aandacht voor de specifieke 'karakters' die bij een instrument horen. Zo voorzag hij de Sequenza XIII voor accordeon van de ondertitel Chanson om te alluderen op het frequente gebruik van de accordeon in de Franse lichte muziek. In Sequenza II voor harp onderzoekt Berio de typische romantische gestes waarmee het instrument geassocieerd wordt: de zwierige arpeggio's en het frivole getokkel op de snaren. Hij speelt met die karakteristieke bewegingen, maar exploreert ook de andere mogelijkheden om het instrument te laten klinken. Zo maakt hij veelvuldig gebruik van speeltechnieken zoals glissando's, slagwerkachtige klanken en flageolettonen (ijl klinkende tonen die bekomen worden door de snaar halverwege zachtjes af te dempen). Net zoals Benjamin Britten componeerde ook Berio graag voor specifieke muzikanten. Sequenza II is geschreven op het lijf van de Franse harpist Francis Pierre, die het werk trouwens al in twee verschillende uitvoeringen op cd zette.

Toshio Hosokawa vindt zijn inspiratie in de natuur. Zijn voorliefde voor bloemen is gekend, en dat blijkt ook uit zijn Two Japanese Folk Songs . Hosokawa is niet alleen geïnspireerd door de Japanse volksmuziek en cultuur, maar roept ook de Japanse sfeer op, binnen de moderne klankwereld. Er zijn momenten waarop de harp klinkt als een Japanse Koto, een traditioneel snaarinstrument. Op die manier realiseert Hosokawa - die vanuit Japan naar Berlijn trok om er compositie te studeren - een versmelting van eeuwenoude (oosterse) tradities en hedendaagse (westerse) compositiemiddelen.

The Crown of Ariadne, een compositie voor harp en kleine percussie-instrumenten van de Canadese componist Raymond Murray Schafer, is de grote finale van dit programma. Schafer maakt gebruik van alle mogelijke compositietechnieken, zonder zich aan één of ander -isme te willen vastknopen. Zijn muziek is meestal dramatisch en beschrijvend, en hij schuwt de overlappingen niet met andere kunstvormen zoals dans, theater of rituele handelingen. Dit werk maakt deel uit van een reeks muziektheaterwerken onder de gemeenschappelijke titel Patria. Hij schreef The Crown of Ariadne voor de Canadese harpiste Judy Loman. De harp stelt de figuur van Ariadne voor, de dochter van koning Minos van Kreta. De held Theseus kon de minotaurus in het labyrint doden en dankzij de draad die Ariadne hem had meegegeven vond hij de weg terug naar buiten. In ruil moest hij met haar trouwen, maar hij liet haar achter op het eiland Naxos, waar ze uiteindelijk de liefde zou vinden bij de god Dionysos. De combinatie met de slagwerkinstrumenten maakt van dit werk een theatrale uitdaging voor elke harpist.

Programma :

  • Paul Hindemith (1895-1963), Sonate
  • Benjamin Britten (1913-1976), Suite for Harp, opus 83 (1969)
  • Claude Debussy (1862-1918), La fille aux cheveux de lin
  • Luciano Berio (1925-2003), Sequenza II (1963)
  • Marcel Grandjany (1891-1975), Rhapsodie
  • Toshio Hosokawa (1955), Two Japanese Folk Songs (2008)
  • Raymond Murray Schafer (1933), The Crown of Ariadne (1980)

Praktische info :

Harprecital Andrea Voets
Zondag 7 juni 2015 om 15.00 u
Concertgebouw - Brugge


Meer info : www.concertgebouw.be en www.andreavoets.com

Bron : tekst Klaas Coulembier voor het programmaboekje van het Concertgebouw

Beluister nu al Raymond Murray Schafers 'The Crown of Ariadne'

22:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/05/2015

Bijzonder rijk orkest op de slotavond van Les Nuits

Jean-Luc Fafchamps Aan de slotavond van Les Nuits op 19 mei trekt het festival nog eens alle registers open met een bijzonder rijk orkest : 5 stemmen, 2 toetsinstrumenten (piano, orgel) en 2 slaginstrumenten (vibrafoon, marimba). Het programma is bedacht op basis van "Proverb" van Steve Reich en de compositie "Saisons Chaudes: L'été" van Jean-Luc Fafchamps (foto). Met Stephane Ginsburgh en Jean-Luc Fafchamps (piano's), Pierre Quiriny en Gerrit Nulens (percussie), 3 soprano's en 2 tenors (stembegeleiding: Martine Kivits). Op het programma werk van Steve Reich, Jean- Luc Fafchamps, Luciano Berio, György Ligeti, John Cage, Bela Bartok, Peter Eötvös, Frederic Rzweski en Salvatore Sciarrino.

Jean-Luc Fafchamps (1960) genoot een klassieke vorming als componist en pianist. Tijdens en na zijn studies aan het conservatorium van Bergen en aan de UCL (macro-economie) legde hij zich toe op verschillende disciplines zoals improvisatie, rock, theatermuziek, zangbegeleiding en piano solo. Daarna concentreerde hij zich op de compositie en de uitvoering van hedendaagse muziek. Hij stichtte de vzw Musica Libera, die de verspreiding en de promotie van de hedendaagse muziek wil bevorderen, alsook het collectief Le Bureau des Pianistes, dat muziek voor meerdere piano's vertolkt van onder meer M. Feldman, I. Wyschnegradski, S. Reich, B. Mather, J. Tenney en andere klassiekers zoals Messiaen of Bartók. Momenteel is hij vooral actief als pianist bij het Ictus ensemble (grote bezetting) en bij het Ictus Kwartet (2 piano's - 2 percussies), waarmee hij talrijke creaties verzorgde, onder meer van M. Lindberg, B. Mernier, J. Harvey, T. De Mey en G. Aperghis. Zijn compositiewerk Attrition voor acht strijkers werd genomineerd door de jury van jonge componisten van de Unesco in 1992. In 2006 kreeg hij voor zijn oeuvre de Octave de la Musique van dat jaar in de categorie klassieke muziek. Verschillende van zijn composities werden gecreëerd in het kader van het festival Ars Musica (Back to the voice, Melencholia si ..., Les Désordres de Herr Zoebius, Fragments de Vaisseau, Lettre Soufie: Z, Lettre Soufie: Gh). In het begin schreef hij vooral muziek voor kleine bezetting waarbij de piano de hoofdrol speelt. Een toenemende interesse voor timbre en niet gelijkzwevende harmonieën bracht hem later naar andere klankcombinaties. De werken die hij momenteel schrijft voor ensembles met grotere bezetting, al dan niet met elektronica, kregen de algemene titel Lettres Soufies: S, D, Gh, T, zijn voor ensemble; Z1 voor altviool, piano en elektronica; K voor orkest; Z2 voor hobo en ensemble… Het eerste Mot Soufi werd uitgevoerd op Ars Musica 2006 door het Orchestre National de Lille en het Ictus Ensemble onder leiding van Peter Rundel. In dat werk experimenteert Fafchamps met een analoge of inductieve schriftuur en gaat hij op zoek naar nieuwe mogelijkheden in het ontginnen van een soepele complexiteit. Er zijn twee monografische cd's van hem verschenen: Attrition, 1993 en Melancholia si, 2002.

Praktische info :

Not Here, Not Now
Dinsdag 19 mei 2015 om 20.00 u
Botanique - Brussel


Meer info : botanique.be

Extra :
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Exclusieve creaties op Les Nuits 2015, 4/05/2015
Een gesprek met Jean-Luc Fafchamps, een van de centrale componisten van Ars Musica 2013, 20/03/2013

13:13 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

28/09/2014

Vlaams Sinfonietta brengt hedendaagse Folk Songs in Heist-op-den-Berg

Luciano Berio In 1964 schreef Luciano Berio (foto) zijn 'Folk Songs': een cyclus van 11 liederen, deels bestaande volksliederen die in een eigentijds ritmisch en harmonisch jasje gestoken werden, deels nieuwe composities, geïnspireerd op volksmuziek uit Sardinië, Armenië, de VS ... Een zevenkoppig ensemble becommentarieert de melodie van de mezzosopraan. Vlaams Sinfonietta trekt dit idee open naar de multiculturele realiteit van onze samenleving. Componisten uit de landen van herkomst van veel van onze 'nieuwe Belgen' gaan aan de slag met volksliederen uit het land waar hun roots liggen: Nederland (Klaas Ten Holt), Griekenland (Nikos Ioakeim) , Koerdistan (Hawar Tawfiq), Verenigde Staten (Ellen Lindquist) en Turkije (Mejmet Erhan Tarhan).

Luciano Berio (1925-2003) behoort tot de generatie van de zogenaamde post-seriële componisten. Hij assimileerde in de jaren vijftig de rationele compositietechnieken van het serialisme en paste die dan op een vrije manier toe. Het opmerkelijke aan zijn oeuvre ligt hierin, dat hij naast de uitgesproken avant-gardistische kunst ook interesse aan de dag legde voor een totaal andere esthetiek, namelijk die van het volkslied. Berio heeft het duidelijke onderscheid tussen de 'officiële' kunstmuziek en de volksmuziek nooit als een discrepantie ervaren. In 1963 componeert Berio op maat van zijn echtgenote, de Amerikaanse sopraan Cathy Berberian, een bundel Folk songs. Voor deze bewerkingen van volksliederen uit de meest diverse landen stelt hij een instrumentaal ensemble samen dat bestaat uit fluit, klarinet, harp, altviool, cello en percussie.  Hij bewerkte ettelijke liederen afkomstig uit de volkse traditie van onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk (de Auvergne), Italië (Sicilië en Sardinië) en Armenië. De keuze van dat laatste land is wellicht beïnvloed door het feit dat de zangeres Cathy Berberian, met wie hij een tijd gehuwd was, uit die regio afkomstig is.

Praktische info :

Vlaams Sinfonietta & Olga Ronanko : Folk Songs
Vrijdag 3 oktober 2014 om 20.00 u
CC Zwaneberg - Heist-op-den-Berg


Meer info : www.zwaneberg.be en www.vlaams-sinfonietta.be

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

22:14 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

07/07/2014

Nieuwe muziek voor cello solo met Friedrich Gauwerky in Logos

Friedrich Gauwerky Nieuwe muziek voor cello solo, het is een vruchtbaar werkterrein gebleken voor tal van 20ste-eeuwse experimentele componisten. Friedrich Gauwerky is een van die Old School Veterans die nog steeds een heus verhaal weet te vertellen met slechts één instrument. Zijn geheim: een ijzersterk repertoire, met voornamelijk klassiekers als Karlheinz Stockhausen, Luciano Berio, Ernst Krenek en Michael Blake.
Het wordt een eclektisch programma waarin oud en nieuw samenkomen, maar waarin ook heel wat ambachtelijkheid doorschemert. Gauwerky neemt tevens de kans te baat om de grote Stockhausen onder handen te nemen, met eigen variaties op materiaal uit Amour (1976).

Programma :

  • Ernst Křenek, Suite, op. 84 (1939)
  • Michael Blake, Pentimenti (2012)
  • Volker Heyn, Blues in B-flat (1981-83)
  • Luciano Berio, Sequenza XIV (2002)
  • Karlheinz Stockhausen/Friedrich Gauwerky: selectie uit Amour (1976/2013) (Cheer up!, Your angel is watching over you & A little bird sings by your window)

Praktische info :

Cellorecital Friedrich Gauwerky
Donderdag juli 2014 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.gauwerky.de

16:17 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/02/2014

Altra Voce : Revue Blanche en de andere stemmen van Berio

Luciano Berio De Italiaanse componist Luciano Berio (foto) was ooit getrouwd met de Amerikaanse mezzosopraan Cathy Berberian. Die wonderlijke zangeres stond symbool voor een nieuw, virtuoos en op en top 20ste-eeuws stemgebruik, een altra voce, andere stem. Voor haar schreef Berio een van zijn bekendste werken, Sequenza III voor vrouwenstem, een magistraal stuk muziek. Vandaag nog steeds uitdagend, fris, energetisch, virtuoos en hoogst expressief; zoals zoveel van zijn muziek. In dit programma van Revue Blanche staat Berio's fascinatie voor de veelvoudigheid van de stem en gezang centraal en blijkt zijn liefde voor volksgezangen in de Folk Songs en het aangrijpend mooie Naturale.

Luciano Berio (1925-2003) was één van die beruchte, radicale modernisten uit de jaren '50. Zo wordt hij doorgaans in één adem genoemd met Pierre Boulez, Karl­ heinz Stockhausen en Henri Pousseur. Zijn muziek getuigt van een fantastisch intellect: ze is doorwrocht en complex, hoogst origineel én vernieuwend. Discus sies over de betekenis ervan voerde hij met zijn vriend, de semioticus literator Umberto Eco.

Maar wie Berio's muziek niet kent en zich na bovenstaande alinea zou verwachten aan droge laboratoriummuziek, weinig toegankelijk experimentalisme of modernistisch materiaalfetisjisme, is eraan voor de moeite. Berio was eigenlijk zelfs een lyricus - een eigenschap die hij deelt met tal van andere Italiaanse componisten van de renaissance tot vandaag. Het grootste deel van zijn muziek steunt zonder twijfel op een complexe artistieke constructie, in de goeie oude westerse traditie van Bach, Mozart en Beethoven. Bij een geïnspireerde uitvoering klinkt ze intuïtief, ze grijpt aan en verbrijzelt in haar eentje het aura van ontoegankelijkheid en emotionele droogte dat al te vaak verbonden wordt met Berio's generatie. En toch plooit ze zich nooit terug op de loutere herhaling van bekende en aanvaarde technieken - denk maar aan sommige exponenten van de zogeheten neostijlen. Berio's muziek jaagt niet op emoties middels een ingeburgerde, hapklare muzikale taal. De componist bleef onverstoord en met volle overgave het nieuwe denken verklanken, zoekend naar de ervaring van 'het andere', naar muzikale emoties die niet in afge ronde verhalen konden gevat worden.

Eén van Berio's favoriete terreinen was de menselijke stem. Hij was zelfs een tijd getrouwd met de bekende zangeres Cathy Berberian. Voor haar schreef hij in 1965 zijn Sequenza III , een stuk voor solostem dat alleen kon ontstaan vanuit een zeer nauwe samenwerking tussen componist en vocalist. Berio benadert er de stem vanuit een hele resem associaties die ze - anders dan andere instrumenten - oproept. De stem is immers vlees, bloed en (kraak )been dat lucht laat trillen. Ze doet dat onder zovele omstandigheden, met ontelbaar vele nuances die refereren naar evenveel emoties, toestanden waarin het lijf verkeert en van waaruit het communiceert: onrust, nieuwsgierigheid, kwetsbaarheid, opwinding, spanning, paniek, breekbaarheid, hoop ... De relatie tussen het lichaam van de musicus en de voortgebrachte muzikale klank is direct, zonder bemiddeling van een extern instrument. Negentiende eeuwse Italiaanse componisten kenden de emotionele kracht van dat gedeelde vleselijke instrument en dreven het naar ongeziene expressieve toppen. Maar Berio zet toch een stap verder. Sequenza III graaft naar expressies die dieper liggen, die intiemer zijn dan de 'gestileerde lyriek' van Verdi en Puccini. Ze zijn soms meer dierlijk dan cultuurlijk, en refereren aan een muzikaliteit die voorafgaat aan de afbakenende partituren, tekensystemen en grammatica's. Door die expressiviteit (opnieuw) binnen te brengen in de gecomponeerde muziek, maakt Berio de cirkel op paradoxale wijze rond. Die emotionele vocale gestes vermengt hij met lyrische momenten, zuivere intonaties en verstaanbaar wordende tekst fragmenten. De vocaliste moet zich aan een hoog tempo tussen erg verschillende toestanden bewegen en kan niet anders dan zich blootgeven in geluiden die op het eerste gezicht intiemer lijken dan wat het podium doorgaans toelaat. Een arsenaal dat veeleer verbonden is met het mensdier zijn dan met het vergeestelijkte (westerse) muzikantschap.

En dan is er ook nog Berio's uitgesproken liefde voor volksmuziek waarin de stem alweer centraal staat. Zelf weet hij die fascinatie vooral aan de opwinding die gepaard gaat met het ontdekken van het onbekende. We kunnen hier misschien zelfs gewag maken van een zoeken naar 'oerzang'. Volksmuziek draagt inderdaad vaak een ruwheid in zich die een stuk minder aanwezig is in de westerse kunstmuziek cultuur. De eerste Folksongs componeerde hij toen hij nog aan het conservatorium van Milaan studeerde, in 1947. De legende vertelt dat hij die eerste twee liederen voor Cathy Berberian schreef. Romantisch, dat wel, maar ze leerden elkaar eigenlijk pas in 1949 kennen. In 1964 werd de hele bundel gecreëerd onder leiding van Berio met Berberian als soliste - hun huwelijk was toen evenwel bijna voorbij. In de Folksongs verkent hij verschillende volkszangen van de Verenigde Staten over Frankrijk en Armenië naar Italië, met de grootste focus op de volksculturen in zijn moederland (o.a. Sicilië en Sardinië). Kenmerkend voor deze bundel is dat Berio de gevonden muziek 'infecteert' met zijn eigen idioom - of is het omgekeerd? Enkele jaren later zou die zin voor de combinatie van muzikale werelden hem leiden naar werken zoals Sinfonia (1968) en Recital I (for Cathy) (1971). Daarin beoefent hij een ware muzikale 'collagetechniek' door voortdurend uit andere werken en verschillende tijdsperiodes (en culturen) te citeren. Net zoals in Sequenza III wordt de luisteraar meegesleurd tussen sonore en emotionele werelden.

In 1985 maakte Berio Naturale, Italiaans voor 'natuurlijk'. Het laat vermoeden dat de componist zocht naar een muzikale 'natuur', misschien naar iets dat 'niet artificieel' was, geen uitgekiende constructie. Dit keer vormde Siciliaanse volkszang de basis voor het muzikale materiaal. Er staat echter geen vocalist op het podium, enkel een altviolist en een slagwerker. De zang weerklinkt door de luidsprekers. Het zijn opnames die Berio ergens in Palermo zelf gemaakt heeft van een Siciliaanse zanger, de laatste plaatselijke verteller. Celano's 'spookstem' klinkt rauw en staat ver van de westerse muziektraditie, ondanks haar geografische nabijheid. Ze vertegenwoordigt een steeds zeldzamer fenomeen in een wereld die almaar meer ingepalmd werd door westerse muzikale 'normen en waarden' (die we exporteerden als waren ze het beschavende kapitalisme zelf). Het ongepolijste, lijfelijke vreemde contrasteert met de instrumenten die sterke referenties oproepen aan de westerse muziekcultuur. Berio wilde dit keer een ware verbinding tussen de werelden creëren, een soort 'fusietaal'. Dat was een tot mislukken gedoemde utopie, zo gaf hij zelf toe. De muziek die eruit voorkwam, haalt haar zinnelijke kracht net uit die frictie, uit een niet opgeloste spanning, uit zoeken meer dan uit vinden.

Programma :

- Luciano Berio : Sequenza III, Let mots sont allés, Naturale, Altra Voce, Sequenza II, Folk Songs

Praktische info :

Revue Blanche : Altra Voce
Vrijdag 7 februari 2014 om 20.00 u
(inleiding om 19.15 u )
Muziekcentrum de Bijloke Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.revueblanche.be

Bron : Tekst programmaboekje van de Bijloke

Extra :
Luciano Berio : www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

16:46 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

24/01/2014

There must be some way out of here : Nadar in het Museumtheater Sint-Niklaas

Nadar In het kader van de Sint-Niklase Week van de Poëzie speelt Nadar een concert in het Museumtheater. Op het programma staat werk van Martin Arnold, Bernhard Lang, Beat Furrer, Peter Ablinger, Daan Janssens, Martin Schüttler, Abbas Kiarostami en Luciano Berio. Nadar werd in 2006 opgericht door een aantal jonge muzikanten met een gemeenschappelijke passie voor hedendaagse muziek. Dit ensemble focust in zijn repertoire op de jongste generatie internationale componisten en wil daarbij de multidisciplinaire en avontuurlijke geest overnemen van de echte Nadar, een pseudoniem voor fotograaf, spion én ballonvaarder Gaspard-Félix Tournachon (1820-1910).

Programma :

  • Martin Arnold, Haunted House
  • Bernhard Lang, The watchtower uit Differenz/Wiederholung 16 voor stem,sax, keyboard en percussie
  • Beat Furrer, Invokation VI
  • Peter Ablinger, Voices and piano (Jean-Paul Sartre)
  • Daan Janssens, (face à moi) III (2013) voor piano solo
  • Peter Ablinger, Voices and piano (Billy Holiday)
  • Martin Schüttler, Linked Trips sopraan, fluit, klarinet, el. gitaar, cello en percussie
  • Abbas Kiarostami, The Chorus (1982)
  • Luciano Berio, O'King (1968) voor stem, fluit, klarinet, viool, cello en piano
  • Beat Furrer, Lied voor piano en viool
  • Bernhard Lang, Burning Sister uit Differenz/Wiederholung 16 voor stem,sax, keyboard en percussie

Praktische info :

Nadar : There must be some way out of here
Dinsdag 28 januari 2014 om 20.00 u
Museumtheater Sint-Niklaas

Zwijgershoek 14
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.nadarensemble.be

Extra :
Martin Arnold op www.quatuorbozzini.ca
Bernhard Lang : members.chello.at, en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Beat Furrer op en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr, www.baerenreiter.com en youtube
Peter Ablinger : ablinger.mur.at, www.bbc.co.uk en youtube
Daan Janssens : www.daanjanssens.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Martin Schüttler : www.myspace.com/martinschuettler
Luciano Berio : www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

13:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/12/2013

Rerun van het project Giocare la musica met Musiques Nouvelles in Flagey

Federico Gardella Vorig jaar werd het project Giocare la musica gelanceerd door Ulysses en het Divertimento ensemble uit Milaan. Het slaat een brug tussen hedendaagse muziek, professionele muzikanten, artiesten in wording, scholen en leergierig publiek. Twee componisten, Daniele Ghisi en Federico Gardella (foto), hebben werken geschreven die open staan voor de spontane expressieve kracht van kinderen, op het kruispunt tussen zang en toneelkunst. Dinsdag in Flagey krijg je een rerun van dit project te zien met het ensemble Musiques Nouvelles en het kinderkoor van de school Saint-Henri uit Sint-Lambrechts-Woluwe en van de school Les Étangs uit Elsene onder leiding van Sarah Goldfarb.

Programma :

  • Daniele Ghisi, Itaca voor ensemble en kinderkoor, met leerlingen uit de school Les Étangs (Elsene)
  • Rich O'Meara, Restless, percussiesolo door Pierre Quiriny
  • Luciano Berio, Folk Songs: I wonder as I wander - Rossignolet du bois - Azerbaidjan love song
    Gwendoline Spies
  • Federico Gardella, Quaderno di sabbia voor ensemble en kinderkoor (naar het bundel Collezione di sabbia en een novelle van Italo Calvino)
  • Bonjour 'Salama Toup'ko', voor kinderkoor, gearrangeerd door Sarah Goldfarb

Praktische info :

Musiques Nouvelles : Giocare la Musica
Dinsdag 3 december 2013 om 19.30 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.musiquesnouvelles.com

Extra :
Daniele Ghisi op ensemblevortex.com en youtube
Rich O'Meara op youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Federico Gardella : www.federicogardella.it en youtube

Bekijk hier de trailer van Daniele Ghisi's Itaca



en Rich O'Meara's Restless

22:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

10/11/2013

Songs of War : een aanklacht tegen de waanzin van de oorlog

Songs of War 'Songs of War' is een project waarbij drie bijzondere partituren de aanleiding vormen voor een reflectie over oorlog. Geopend wordt met Monteverdi's beroemde madrigaal, 'Il combattimento di Tancredi e Clorinda' gebaseerd op Torquato Tasso's magistrale epische gedicht Gerusalemme liberata; een hoogtepunt uit de literatuur waarin de renaissance dichter het verhaal vertelt van de tragische tweekamp tussen de kruisvaarder Tancredi en zijn als krijger verklede geliefde Clorinda. Door de woorden van een verteller sleept Claudio Monteverdi de toeschouwer mee in een verhaal dat metaforisch is voor elke oorlog: de ene mens doodt de ander en verblindt door de oorlog zelfs zijn geliefde. Met de stemmen van Dietrich Henschel, Claron McFadden en Reinoud Van Mechelen ondersteund door B'Rock vormt Tancredi e Clorinda een aanklacht tegen de absurditeit van geweld en extremisme en de waanzin van de oorlog.

Ook Heiner Goebbels schreef met zijn 'Songs of wars I have seen' een muzikale aanklacht. Deze meditatie over de effecten van de oorlog op vrouwen is gebaseerd op uittreksels uit Gertrude Steins memoires van het leven in Vichy, Frankrijk, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Goebbels werk is gecomponeerd voor zowel historische als moderne instrumenten. I solisti del vento vervoegt hiervoor B'Rock. Het naast elkaar plaatsen van beide klankwerelden voegt een ingebouwd historisch perspectief toe aan de muziek, dat Goebbels onderstreept met extracten van Matthew Locke's partituur uit 1674 van 'The Tempest'. Tussen beide werken in wordt Sequenza 3 voor vrouwenstem van Luciano Berio geplaatst als woordeloze spiegel van de waanzin van de oorlog.

Heiner Goebbels 'Songs of Wars I have seen' is een hedendaagse scenische compositie die put uit de oorlogsmemoires van Gertrude Stein. De Joods-Amerikaanse schrijfster ontvluchtte Parijs en zat de oorlog uit in een klein dorpje op het Franse platteland. De tekst beschrijft het banale, zeer concrete wel en wee tijdens WOII - geen suiker, een wandeling met de hond, het weer - zij aan zij met politieke statements over de Amerikanen, of over de gevangenen in Duitsland. Schijnbaar zonder focus, heen en weer laverend tussen het grote en het kleine, het persoonlijke en het politieke. Dat is iets wat ook terugkwam in de verhalen van de asielzoekers die geïnterviewd werden. "De tragiek van oorlog toont zich soms in heel kleine dingen, faits divers gemengd met een afschuwelijke hardheid."

Op de scène zitten zes vrouwelijke strijkers. De setting doet aan een huiskamer denken met stoelen, een tafel en leeslampen. Om beurten lezen ze stukken voor uit Steins memoires. De andere muzikanten staan rond hen in een meer traditionele opstelling. Het voorlezen werkt bevreemdend. Net omdat het muzikanten zijn die lezen en geen professionele acteurs of vertellers heeft de tekst iets heel open. De luisteraar is vrij om zich te identificeren - of niet. In de muziek vertaalt zich dat in de spanning tussen samples en echte klank, tussen dat wat je kan kiezen en dat wat je niet kan kiezen. Stein was bezeten van de gedachte dat de geschiedenis zich telkens herhaalt: oorlogsgeweld was voor haar een 'human universal', van Shakespeare tot nu. Ook Goebbels laat daarom de geschiedenis rondjes draaien in zijn compositie. Citaten uit oudere muziek denderen doorheen zijn stuk en evoceren geweld van alle tijden. En zo is het hele Songs of War-project bovenal een aanklacht: wanneer stopt de oorlog zijn lied.

Regisseur Wouter Van Looy plaatst het project in een hedendaagse context door te vertrekken van levende getuigen van recente oorlogen. In zijn project geeft hij radioreporter Jef Lambrecht een stem, verwerkt hij beelden die cameraman Daniel Demoustier de voorbije jaren maakte in onder meer Syrië, Afghanistan en Irak. De sluitsteen vormen getuigenissen die worden verzamelt van mensen die op de vlucht voor het geweld in hun land, toevlucht hebben gevonden in de asielcentra in België. Het scenisch concert wordt daarbij een ritueel binnen een multimediaal parcours, waarbij het publiek wordt betrokken bij een reflectie over oorlog.

Praktische info :

Muziektheater Transparant : Songs of War
Woensdag 13 november 2013 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.transparant.be
-------------------------------------------
Vrijdag 15 november 2013 om 20.00u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.transparant.be

Extra :
Heiner Goebbels : www.heinergoebbels.com, www.boosey.com, en.wikipedia.org en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Belgische première Songs of War in de Bijloke in Gent, 29/05/2013

00:35 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook