19/02/2014

Miroir des Miroirs : Ravel gespiegeld door Spectra Ensemble & Claire Chevallier

Claire Chevallier Maurice Ravel schreef aan het begin van de 20ste eeuw zijn pianobundel Miroirs, dat bestaat uit vijf excentrieke stukken. Noctuelles, Oiseaux tristes, Une barque sur l'océan, Alborada del gracioso en La vallée des cloches worden nu een spiegel voorgehouden. Met haar schitterende Erard-piano vertolkt Claire Chevallier de parels van Ravel, terwijl het Spectra Ensemble reflecteert op deze stukken aan de hand van hedendaagse muziekwerken. Sublieme klankschilderingen, te beluisteren op zaterdag 22 februari in AMUZ en op vrijdag 28 februari in De Ververij in Ronse.

Onder de titel 'Miroirs' schreef de Franse impressionistische componist Maurice Ravel in het begin van de 20ste eeuw vijf karakterstukken voor piano, een eerbetoon aan enkele van zijn collega-kunstenaars uit het controversiële kunstenaarscollectief 'Les Apaches'. In 'Miroir des Miroirs' vertolkt de Franse pianiste Claire Chevallier Ravels vijf portretten op haar authentieke Erard-piano. SPECTRA reflecteert deze muziekstukken telkens met een muzikaal pareltje uit een recent verleden: Kaija Saariaho's 'Sept Papillons' verdrijven de duistere sfeer van de nachtvlinders uit 'Noctuelles'. De verdwaalde vogels in een somber woud onder een drukkende zomerhitte in 'Oiseaux Tristes' zetten hun lied verder in 'Birds in Warped Time II' van Somei Satoh. Ook 'Une Barque sur l'Océan' vaart na ongeveer een eeuw bevreemdend verder in Tristan Murails 'La barque Mystique'. De opzwepende Spaanse ritmes uit het ochtendlied van de nar ('Alborada del Gracioso') verstommen aan de rand van de nacht in Salvatore Sciarrino's 'Ai limite della notte' terwijl het Parijse klokkengelui op volle middag in 'La vallée des cloches' langzaamaan uitsterft in het mystiek ritueel van 'Lettre Soufie: Sh(în)' van Jean-Luc Fafchamps. Tien sublieme en intense klankschilderingen, spiegels van spiegels van hun tijd...

Programma :

  • Maurice Ravel, Miroirs (1904-1905)
  • Kaija Saariaho, Sept Papillons (2000)
  • Somei Satoh, TheBirds in Warped Time II (1980)
  • Tristan Murail, La barque Mystique (1993)
  • Salvatore Sciarrino, Ai limite della notte (1979)
  • Jean-Luc Fafchamps, Lettre Soufie: Sh(în) (2009)

Praktische info :

Spectra Ensemble & Claire Chevallier : Miroir des Miroirs
Zaterdag 22 februari 2014 om 21.00 u
(Inleiding door Rudy Tambuyser om 20.15 u )
AMUZ - Antwerpen
Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be en www.spectraensemble.com
-------------------------------------
Vrijdag 28 februari 2014 om 20.00 u
CC De Ververij - Ronse

Zuidstraat 19
9600 Ronse 

Meer info : www.ronse.be en www.spectraensemble.com

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.musicsalesclassical.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Somei Satoh op en.wikipedia.org, www.moderecords.com en youtube
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube
Salvatore Sciarrino op brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

21:09 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

27/10/2012

Miroir des Miroirs : Ravel gespiegeld

Claire Chevallier Onder de titel 'Miroirs' schreef de Franse impressionistische componist Maurice Ravel in het begin van de 20ste eeuw vijf karakterstukken voor piano, een eerbetoon aan enkele van zijn collega-kunstenaars uit het controversiële kunstenaarscollectief 'Les Apaches'. In 'Miroir des Miroirs' vertolkt de Franse pianiste Claire Chevallier Ravels vijf portretten op haar authentieke Erard-piano. SPECTRA reflecteert deze muziekstukken telkens met een muzikaal pareltje uit een recent verleden: Kaija Saariaho's 'Sept Papillons' verdrijven de duistere sfeer van de nachtvlinders uit 'Noctuelles'. De verdwaalde vogels in een somber woud onder een drukkende zomerhitte in 'Oiseaux Tristes' zetten hun lied verder in 'Birds in Warped Time II' van Somei Satoh. Ook 'Une Barque sur l'Océan' vaart na ongeveer een eeuw bevreemdend verder in Tristan Murails 'La barque Mystique'. De opzwepende Spaanse ritmes uit het ochtendlied van de nar ('Alborada del Gracioso') verstommen aan de rand van de nacht in Salvatore Sciarrino's 'Ai limite della notte' terwijl het Parijse klokkengelui op volle middag in 'La vallée des cloches' langzaamaan uitsterft in het mystiek ritueel van 'Lettre Soufie: Sh(în)' van Jean-Luc Fafchamps. Tien sublieme en intense klankschilderingen, spiegels van spiegels van hun tijd...

Programma :

  • Maurice Ravel, Miroirs (1904-1905)
  • Kaija Saariaho, Sept Papillons (2000)
  • Somei Satoh, TheBirds in Warped Time II (1980)
  • Tristan Murail, La barque Mystique (1993)
  • Salvatore Sciarrino, Ai limite della notte (1979)
  • Jean-Luc Fafchamps, Lettre Soufie: Sh(în) (2009)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble & Claire Chevallier : Miroir des Miroirs
Zondag 28 oktober 2012 om 15.00 u
Cultuurcentrum de Velinx - Tongeren

Dijk 111
3700 Tongeren

Meer info : www.develinx.be, www.spectraensemble.com en www.clairechevallier.com
--------------------------------
Woensdag 14 november 2012 om 18.00 u en om 20.00 u
Concertzaal SAMW Izegem

Kruisstraat 13
8870 Izegem

Meer info : www.samw.izegem.be, www.spectraensemble.com en www.clairechevallier.com

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Somei Satoh op en.wikipedia.org, www.moderecords.com en youtube
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube
Salvatore Sciarrino op brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be, www.arsmusica.be en youtube

13:25 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/06/2012

Tweede editie Tik Tak Toe focust consequent op recente muziek

Kaija Saariaho TIK TAK TOE is een intiem familiefestival in het landelijke Meigem, waarbij 9 jonge professionele muzikanten consequent focussen op recente muziek. Naast composities uit de wereld van de hedendaagse klassieke muziek worden er werken uitgevoerd die zich meer in de alternatieve rock situeren en is er een concert met bewerkingen voor strijkkwintet van Sukilove ( rockgroep rond Pascal Deweze ) door Sukilove String Orkestra. Alle gekozen componisten ( Giacinto Scelsi, Kaija Saariaho (foto), Sukilove, Tim Vandenbergh, Frederik Neyrinck en Ann Eysermans) tonen een enorme affiniteit met de sonore eigenschappen van klank. Allen sculpteren ze met klank , en vormen zo een eigen klankidioom. De programmatie is zo opgesteld dat er elk uur een nieuw concertmoment (ong. 40 min) begint. Een gevarieerd programma met aangepaste animatie voor de allerkleinsten en tussendoor een gezellige reuzepicknick in de tuin van de galerie. En op de zolder kan je rondsnuffelen in de partituren en het gedachtengoed van de componisten.

Kunstengalerie D'apostrof, een jong initiatief in Meigem, wil een platform bieden aan zowel beeldend kunstenaars ( door regelmatige exposities ) als aan muzikanten, dansers, acteurs die hun creatie in een uniek landelijk kader aan een intiem publiek willen voorstellen. TIK TAK TOE wordt een festivaldag waarbij 9 muzikanten, in zorgvuldig uitgezochte setting, eigen of reeds bestaande creaties zullen uitvoeren.

Deelnemende muzikanten zijn Jeroen Baert (viool), Yumika Lecluyze (viool), Karel Coninx (altviool), Seraphine Stragier (cello), Katrien Gaelens (fluit), Frederik Neyrinck (compositie, piano), Tim Vandenbergh (contrabas,elektronica, compositie), Ann Eysermans (contrabas, compositie) en Pascal Deweze (zang).

Programma :

 Sukilove, Pascal Deweze, Sukilove String Orkestra, Giacinto Scelsi, Kaija Saariaho , Tim Vandenbergh, Frederik Neyrinck , Ann Eysermans, concert, muziek, music, festival, tik tak toe, D'apostrof, Meigem

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Tijd en plaats van het gebeuren :

TIK TAK TOE Festival voor recente muziek
Zondag 8 juli 2012 vanaf 16.00 u
Kunstengalerie D'apostrof Meigem

Pastoriestraat 59
9800 Meigem (Deinze)

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.dapostrof.be

Extra :
Giacinto Scelsi: www.scelsi.it en youtube
Giacinto Scelsi , The Messenger by Alex Ross, The New Yorker , Nov. 21, 2005
Modern music: Scelsi, Todd M. McComb, 27/01/2000 op www.medieval.org
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Frederik Neyrinck : www.frederikneyrinck.be, www.muziekcentrum.be en www.goldenrivermusic.be
Tim Vandenbergh op www.muziekcentrum.be
Ann Eysermans : www.anneysermans.be en youtube

16:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

01/01/2012

Bl!ndman tast opnieuw de grenzen van de concertervaring af in Kwadratur #3 / Cube

BL!NDMAN Voor 'Kwadratur' tasten de zestien Blindmannen - vier saxen, vier strijkers, vier stemmen en vier percussionisten - opnieuw de grenzen van de concertervaring af. 'Cube' is het laatste deel van de 'Kwadratur'-triptiek. Klank vermengt zich met licht en architectuur. Muziek bespeelt bewust de perceptie van tijd en ruimte als een puur zintuiglijk gegeven. De toeschouwer legt een auditief parcours af en is beurtelings degene die observeert en geobserveerd wordt. Aan de hand van werk van Annelies Van Parys (creatie), Matt Wright, Oscar Bettison, Georgia Spiropoulos, Daniele Ghisi, Kaija Saariaho, Morton Feldman, Béla Bartók, Helmut Lachenmann, Gilles Gobert, Roderik De Man, Pierluigi Billone, Javier Alvarez, John Cage, Klaus Huber, Heinz Holliger, Iannis Xenakis, Philip Glass, Hans Peter Kuhn en Eric Sleichim.

De laatste twee kunstenaars uit de rij werken intensief samen aan de vormgeving van de productie. De gerenommeerde kunstenaar Hans Peter Kuhn maakt het lichtontwerp voor de voorstelling en integreert er een licht- en geluidsinstallatie in. Met een achtergrond als rockmuzikant en geluidstechnicus in het theater realiseert hij installaties waarin klank en licht elkaar aanvullen. Eric Sleichim heeft met Blindman steeds veel aandacht geschonken aan het theatrale aspect van het concert, de ruimtelijke ervaring en het lichtontwerp. Spannend om te zien hoe deze twee elkaar zullen inspireren in 'Cube'.

De 'kwadratuur van de cirkel' is een eeuwenoud meetkundig vraagstuk waarbij de oude Grieken probeerden om met behulp van passer en liniaal een vierkant te construeren met precies dezelfde oppervlakte als een gegeven cirkel. Omwille van de irrationaliteit van het getal pi was dit meetkundig probleem onoplosbaar binnen de toenmalige beperkingen van de geometrie. Hetzelfde vraagstuk kan vertaald worden naar de driedimensionale vormen van de bol en de kubus, waarbij het volume van beide objecten gelijk is. Cirkel en vierkant - of bolvorm en kubus - zijn complete tegenovergestelden; de verbinding tussen beide staat tot op vandaag symbool voor een onbereikbaar doel.

In Kwadratur #1/Globe (2008), Kwadratur #2/Transfo (2010) en Kwadratur #3/Cube (2012) is de aanwezigheid van deze beelden duidelijk. In 2008 domineerde een grote bol de scene als ware het een ballon gevuld met de lucht die de muzikanten van BL!NDMAN in de twintig voorgaande jaren door hun instrument hadden gejaagd. Dit eerste luik was dan ook vooral opgevat als een soort retrospectieve. De tweede Kwadratur symboliseerde de overgang of transformatie van de bol in de kubus die (letterlijk én figuurlijk) centraal staat in Kwadratur #3, de voltooiing van het drieluik. Ook de selectie van composities maakte een heuse transformatie door tussen 2008 en vandaag. Aanvankelijk nog sterk geënt op de zogeheten minimal music en op werken die voorheen bij BL!NDMAN de revue gepasseerd hadden, evolueerde het programma van de Kwadratur-triptiek naar een bijzonder actuele mengeling van composities, niet aan één esthetisch kader. Belangrijk is niet zozeer dat alle (in dit geval meer dan twintig!) composities een stilistische eenheid vormen, maar wel dat ze samen functioneren in een gecreëerde context.

Daarmee komen we bij de essentie van Kwadratur #3/Cube, (en bij veralgemening van het hele BL!NDMAN-verhaal): het presenteren van muziek in een passende en vernieuwende context. Eric Sleichim gaat daarbij de dialoog met andere kunstvormen niet uit de weg. Naast de muziek spelen ook videokunst, plastische kunst en vooral lichtkunst een belangrijke rol. Het doel van Kwadratur #3 is de luisteraar uit zijn vertrouwde habitat (het traditionele concertritueel) te halen en hem of haar op die manier aan te zetten tot reflectie. Niet alleen wordt de relatie tussen publiek en uitvoerder ter discussie gesteld, ook de verhouding van de muziek ten opzichte van de ruimte waarin ze weerklinkt wordt onderwerp van Sleichims onderzoek. Het doel is zowel de muziek als het gebouw uit zijn vertrouwde positie te halen en alle componenten van het concertgebeuren op die manier te herdefiniëren. Concreet neemt Eric Sleichim de identiteit van het gebouw als uitgangspunt voor het hele gebeuren. Dat betekent ook dat elke verschillende uitvoering een compleet andere realisatie wordt. Het Concertgebouw heeft namelijk andere troeven dan deSingel, Muziekgebouw aan 't IJ of het Kaaitheater. Elke ruimte in een concerthuis heeft een bepaalde functie zoals onthaal, doorstroming (de gangen), zitruimte (de tribune), ontmoeting (de foyer), organisatie (de burelen), logistiek (technische ruimtes rond podia) en ruimtes voor de artiesten (loges).

Door ook in niet- concertgerelateerde ruimtes muziek te laten weerklinken, verandert de verhouding tussen muziek, gebouw, uitvoerder en publiek volledig. De muziek wordt van haar sokkel gehaald en kan plots heel dicht bij het publiek worden gebracht, zoals het geval zal zijn met 'Pression' van Helmut Lachenmann. De muzikanten kunnen opgesteld worden in de tribune, terwijl het publiek hen van op het podium overschouwt, zoals bij 'Music with Changing Parts' van Philip Glass. 'Aria' van John Cage wordt dan weer uitgevoerd in een lift waarvan de deuren op elke verdieping opengaan, waardoor er slechts flarden muziek de gang worden ingestuurd.

Ook met de belichting wordt het gebouw geherdefinieerd. Westerse en oosterse ideeën rond licht (waarvoor Eric Sleichim de mosterd haalde bij het boek 'Lof der Schaduw' van de Japanse Junichiro Tanizaki) worden vertaald in enerzijds helder, niets verhullend neonlicht en anderzijds heel schaars licht, dat onduidelijkheid en daardoor een zekere diepte creëert. De impact op het gebouw is duidelijk: onbeduidende plaatsen kunnen met behulp van helder licht ontsloten worden, terwijl schaars licht nieuwe verborgen hoekjes kan creëren.

Het muzikale programma is heel duidelijk opgebouwd uit zestien solo's voor elk van de muzikanten van de vier kwartetten die BL!NDMAN rijk is. Daarnaast zijn er nieuwe en bestaande composities voor kleinere en grotere ensembles. De centrale ruimte van het hele gebeuren is de zogenaamde 'kubus-zaal'; in het geval van het Concertgebouw is dit het podium van de concertzaal (scène op scène). Wanneer er geen livemuziek wordt uitgevoerd, verspreiden acht luidsprekerkanalen het prachtige 'Hibiki hana ma', een elektro-akoestische compositie van Iannis Xenakis uit 1970. Ook worden er videobeelden geprojecteerd op de ribben van een gigantische kubus (denk terug aan de grote luchtballon in Kwadratur #1). Van de nieuw gecomponeerde werken maakt het strijkkwartet van Hans Peter Kuhn het meest duidelijk de verbinding tussen lichtkunst en muziek. Het basisidee is ontwapenend eenvoudig en tegelijk ijzersterk: één kleur wordt heel langzaam getransformeerd in een andere kleur, zonder dat de verandering waarneembaar is. Pas als begin- en eindkleur naast elkaar zouden
geplaatst worden, blijkt het grote verschil. Dit proces krijgt een muzikaal equivalent in een tergend langzame, tien minuten durende - en dus quasi onhoorbare - glissando in het hele strijkkwartet. Een ware beproeving voor de muzikanten, die uitzonderlijk veel beheersing en controle aan de dag moeten leggen om dit te realiseren. Annelies Van Parys, die in Vlaanderen inmiddels bekend staat als componist van kleurrijke, poëtische werken, tekende voor een compositie voor vier maal vier muzikanten: de volledige BL!NDMAN groep. Vanuit een solopartij voor saxofoon ontwikkelde ze de andere kwartetten. Haar grote orkestratietalent staat garant voor een perfecte balans tussen de 'vier elementen': sax, stem, strijkers en percussie.

In zijn globaliteit heeft Kwadratur #3/Cube eigenlijk meer gemeen met een museumbezoek dan met een traditioneel concert. Daarin verschilt deze derde vleugel ook van de eerdere twee Kwadraturen. De solistische composities worden grotendeels simultaan uitgevoerd op verschillende locaties, en de luisteraar kiest zelf hoe lang hij bij elk werk blijft stilstaan. Net zoals in een museum is het mogelijk om snel doorheen het programma te zappen, of om net heel lang bij één werk te blijven stilstaan om het volledig in zich op te nemen. De luisteraar maakt zijn eigen mix en kan daarvoor putten uit een bijzonder divers en rijk aanbod.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bl!ndman : Kwadratur #3 / Cube
Vrijdag 6 januari 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Klaas Coulembier om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.blindman.be
---------------------------------
Donderdag 12 januari 2012 om 20.00 u (inleiding door Pauline Driesen om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.blindman.be
---------------------------------
Woensdag 14 maart 2012 om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.blindman.be

Bron : tekst Klaas Coulembier voor het Concertgebouw

Elders op Oorgetuige :
Kwadratur #2 / Transfo : een verrassend visueel concert, 28/12/2009

16:29 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/11/2011

Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard balanceren tussen poëzie en electronics

Alexis Descharmes De cello is het lievelingsinstrument van Kaija Saariaho. "Mij interesseert het immense bereik van het instrument", schreef ze. "Het diepe register levert in combinatie met de boventonen een rijk palet aan klankkleuren op." Tijdens het componeren vertrekt Saariaho vanuit de concrete klank en de fysieke benadering van een instrument: hoe staan de vingers op de snaren, hoe klinkt een bepaalde triller … De klank van de altviool associeert ze naar eigen zeggen met ademen. In Vent nocturne speelt de ademhaling samen met de wind een centrale rol in de elektronische partij. De ritmische polyfonie van de twee harten die tegelijkertijd in het lichaam van een zwangere vrouw kloppen, vormt dan weer de inspiratiebron voor het trio Je sens un deuxième cœur, waarin Saariaho materiaal uit haar opera Adriana Mater verwerkte. Voormalig altviolist van het prestigieuze Arditti Quartet Garth Knox, en cellist Alexis Descharmes (foto), twee van Saariaho's favoriete kamermuzikanten balanceren in dit concert tussen poëzie en electronics.

Saariaho's werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt. Petals ("Bloembladen") is een uitloper of afsplitsing van Nymphéa ("Waterlelie"), het strijkkwartet met elektronica van Saariaho. In Petals bespeelt zij de tegenstelling tussen geruis - zuivere toon en boventoonspectrum. Dit gebeurt door o.a. de  boogdruk op de snaren te verhogen tot krasgeluiden waardoor de korreltextuur van de klank hoorbaar wordt of omgekeerd de boogdruk te verminderen - sul ponticello - waardoor het timbre en harmonisch boventoonspectrum van de toon verschijnt. De overgang tussen deze twee contrasterende klanksubstanties gebeurt geleidelijk. Het resultaat is een gedurige transformatie, verglijding en transformatie van de klanksubstantie, plastisch een kaleidoscopisch klankleurenspel. 

Het basismateriaal van Petals zijn computeranalyses van cello-ruisklanken die met behulp van de machine verwerkt zijn tot verschillende "ruismodulaties". Bij Petals wordt gebruik gemaakt van een reverb(erator), die een dynamisch schakeerbare galm produceert van 3 tot 15 seconden; en van een harmonizer, die een microtonale pitch-shifting doet, m.a.w. de toon moduleert tot een kwarttoon hoger of lager.  Saariaho over Petals: "De elementen die hier tegenover elkaar staan zijn fragiele, kleurige passages, waaruit nogal energetische gebeurtenissen ontstaan met een duidelijk ritmisch en melodisch karakter. Deze figuren met scherpe contouren, doorlopen verschillende stadia van transformatie, om uiteindelijk te versmelten tot minder dynamische, maar nier minder intensieve filigraine texturen. Mijn doel was om door deze verbinding van sterk tegengestelde uitdrukkingswijzen, de uitvoerder tot verruiming van zijn sensibiliteit te dwingen". (*) 

Kaija Saariaho over 'Je sens un deuxième coeur' : My original idea was to write musical portraits of the four characters in the opera, but when I began reworking the material in the context of chamber music, concentrating on developing the ideas to fit the three instruments of my trio, the piece grew further from the opera.
Compositionally, I started from concrete, high profile ideas and advanced towards abstract, purely musical concerns. So, for example, the title of the first section, Je dévoile ma peau, became a metaphor: the musical material introduced was orchestrated to reveal the individual characters of the three instruments and their interrelations. The second and fourth parts both start from ideas of physical violence.
In the context of this trio the violence has turned into two studies on instrumental energy.
Part three is a colour study in which the three identities are melded into one complex sound object.
The last section brings us to the thematic starting point of my opera, again very physical: the two hearts beating in a pregnant woman’s body. I am fascinated by the idea of the secret relationship between a mother and an unborn child. Musically, the two heartbeats and their constantly changing rhythmic polyphony have already served as an inspiration in my music; now the connections between the the two minds added another layer of communication.
These ideas guided the musical development how to share the intense dually-constructed material among the three trio instruments and to let it grow within their specific characters. Finally the title became also a metaphor for music making: isn’t it with the ‘other’ we want to communicate through our music? As written over the last movement, Doloroso, sempre con amore." (**)

Kaija Saariaho over 'Près' : Près for solo cello and electronics emerged at the same time as Amers, a concerto for cello and chamber orchestra. The musical material in the two works is to a large extent the same, but it is used in very different ways, and in terms of form and dramatic structure the pieces are strikingly different. The only identical elements are certain passages for the solo instrument and a few of he electronic materials. Both works were produced at IRCAM, and a few of the electronic component is very important in each case; in Près the electronics continue and expand the musical gesture of the solo instrument in many different directions.

Près is in three movements. The first movement concentrates on a rather linear texture in which the cello part is sometimes fused with the synthetic sounds. This material is based on recordings which I made with Anssi Karttunen and have subsequently either analysed and used as the starting point for the work's harmony and sound synthesis, or transformed in various ways. The synthetic element is realised using resonant filters that also operate in real time in the later movements, where the cello sound is modified on a music workstation developed at IRCAM.

As a whole the electronic element consists of synthetic sounds, modified cello sounds stored in the computer, and real-time sound processing. This latter element has made use of resonating filters and different types of delay, space-filtering, and transposing techniques. The programming work was realised by Xavier Chabot and Jean-Baptiste Barrière at IRCAM.
The title of the work links to its sister-work (Amers, a nautical term for a leading marks or landmarks), and also to Paul Gaugin's painting By the Sea; and hence to the experience of the sea itself and waves, their different rhythms and sounds, stormy weather and calms. In other words: material, wave shapes, rhythmic figures, timbres. The charging up of the music and the ultimate release of that charge.

Près is dedicated to Anssi Karttunen, with whose collaboration I completed the piece, and who gave the first performance in Strasbourg on 11th November 1992." (**)

Kaija Saariaho over 'Vent nocturne' : "The idea for Vent nocturne (‘Night Wind’) first occurred to me while I was reading a bilingual edition on the poems of Georg Trakl. This synchronicity of the two languages - German and French - led me to muse on the relationship between the viola and electronics.

The work is in two parts: Sombres mirroirs (‘Dark Mirrors’) and Soupirs de l'obscur (‘Breaths of the Obscure’). These, as their names suggest, focus first on symmetrical thinking and then on the variation of the glissando, not unlike a sigh, that rounds off the phrases.

To me the sound of the viola has always suggested that of breathing, which, along with the wind, became a major element of the electronic part." (**)

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Sonate voor cello en piano in d - Études pour piano (selectie)
  • Kaija Saariaho (1952), Je sens un deuxième coeur, trio voor altviool, cello en piano
    - Petals, voor cello en elektronica
    - Près, voor cello en elektronica
    - Vent nocturne, voor altviool en elektronica
  • Michaël Lévinas (1949), Les Lettres enlacées II, voor altviool

Tijd en plaats van het gebeuren :

Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard : Debussy, Saariaho, Lévinas
Zondag 6 november 2011 om 15.00 u
(Interview met Kaija Saariaho door Jan Vandenhouwe om 14.00 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.les-jeunes-solistes.com

(*)  Toelichting K. Saariaho, Petals op www.arnedeforce.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (**), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Michaël Levinas : www.michaellevinas.com, www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
Studenten Conservatoire de Lille brengen werk van Michaël Levinas in Kortrijk, 18/05/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

Beluister alvast Kaija Saariaho's 'Petals' voor cello en elektronica

23:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge

Jean-Baptiste Barrière Kaija Saariaho beschouwt de Solistes XXI als de ideale vertolkers van haar vocale werk en schreef muziek speciaal voor dit Parijse ensemble dat zich al jaren toelegt op de uitvoering van oude en hedendaagse vormen van polyfonie. Saariaho's muziek roept bij de luisteraar vaak visuele beelden op en drukt een immens spectrum aan menselijke gevoelens uit. Haar vocale muziek is net als die van Claude Debussy een en al poëzie en tederheid. Jean-Baptiste Barrière ontwierp er al even poëtische beelden bij, die steeds voortvloeien uit dezelfde idee of uit dezelfde compositietechnieken. De muziek ontvouwt zich in de ruimte, vaak letterlijk dankzij het gebruik van elektronische spatialisatie rond het publiek. Die ruimtewerking legt het rijke polyfone weefsel van Saariaho's muziek bloot. In dit concert ontplooit haar muziek zich ook in het beeld. Het ene ligt in het verlengde van het andere.

Niet alleen instrumentale kleuren, maar ook de stem vormt een belangrijk ingrediënt van Saariaho's kleurenpalet. In de vijfdelige cyclus 'From the Grammar of Dreams' (1988) plaatst Saariaho een sopraan en mezzosopraan op de voorgrond, zonder enige instrumentale begeleiding. De kleuren van de twee zangeressen liggen nu eens mijlenver uit elkaar, dan weer cirkelen ze beide in hetzelfde bereik. Nog meer kleuren in 'Lonh' (1996), op een tekst van de 12de-eeuwse troubadour Jaufré Rudel. De solosopraan krijgt daar immers weerwerk van een door Saariaho gerealiseerde elektronische partij. Opnames van de tekst in drie verschillende talen alsook van natuurgeluiden zoals vogelgezang, regen en wind werden met gespecialiseerde software verwerkt tot een bijzonder kleurrijke tegenspeler van de sopraan.

Het ensemble Les Solistes XXI werd in 1988 opgericht door Rachid Safir. In de afgelopen twintig jaar heeft dit vocaal kamermuziekensemble een repertoire opgebouwd dat bestaat uit polyfone muziek uit de hoge middeleeuwen, de renaissance en de barokperiode, en uit nieuwe creaties. Les Solistes XXI werkt geregeld samen met het IRCAM en de Opéra de Paris. Verder heeft het ensemble opnames gemaakt van muziek van onder anderen Jonathan Harvey en Klaus Huber. Momenteel wordt het repertoire van Les Solistes XXI uitgebreid met motetten van Bach en muziek van Debussy, Ravel en Poulenc.

Jean-Baptiste Barrière studeerde muziek, filosofie, kunstgeschiedenis en mathematische logica. Zijn carrière als componist combineerde hij een tijdlang met belangrijke onderzoeksfuncties aan het IRCAM. Hij won reeds verschillende prijzen voor zijn muzikale oeuvre, dat voornamelijk bestaat uit muziek voor multimediale spektakels en interactieve installaties. Daarnaast verzorgde hij ook de visuele aspecten bij talrijke hedendaagse operaproducties, zoals Saariaho's L'Amour de Loin in het Berlijnse Festspielhaus in 2006.

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Trois chansons de Charles d’Orléans
  • Kaija Saariaho (1952), Nuits, Adieux... - Lonh - From the Grammar of Dreams - Tag des jahrs
  • Florent Schmitt (1870-1958), A contre voix

Tijd en plaats van het gebeuren :

Solistes XXI : Debussy, Saariaho, Schmitt
Zaterdag 5 november 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.les-jeunes-solistes.com

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

Bekijk alvast dit fragment uit Kaija Saariaho's 'Lonh'

20:03 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge

Kaija Saariaho Muziek beperkt zich niet alleen tot het gehoor: het is een totaalervaring, die al onze zintuigen aanspreekt. Het gaat bovendien niet enkel om het zien, voelen, ruiken of proeven - muziek roept emoties op en appelleert zo aan ons zesde zintuig, een soort intuïtie, een innerlijk gevoel. In haar recente werk, 'D'om le vrai sens', speelt de Finse componiste Kaija Saariaho met al die indrukken: de schreeuw van een klarinet doet opschrikken, harmonieën herinneren aan bepaalde tinten en zelfs geuren, en de soms ruwe klanken zijn haast voelbaar. Geïnspireerd is dit werk door de zes beroemde middeleeuwse wandtapijten 'De dame en de eenhoorn'. Alexander Scriabin verbindt zijn muziek heel expliciet aan kleuren; elke toon, elk akkoord in 'Prometheus' heeft zijn eigen specifieke schakering, die dankzij een lichtorgel ook in de concertzaal ervaren wordt. Bij Debussy roept de muziek niet alleen kleuren op, maar zet je op een achtbaan van emoties, beweging en sfeer. Zweef je in Nuages nog mee op de trage tred van de wolken, in Fêtes barst het feest volop los en word je meegenomen door de dansende ritmes van de stoet, om in Sirènes tenslotte zachtjes mee te deinen op de golven, terwijl de zeemeerminnen hun mysterieuze gezang aanheffen.

De Fins-Franse componiste Kaija Saariaho deelt met Debussy en Scriabin een fascinatie voor kleur- en beeldrijke muzikale taferelen. Saariaho benadert het spel met klankkleuren echter via de akoestische binnenkant van de individuele klank. Toen ze zich in 1982 in Parijs vestigde, op een steenworp van het IRCAM (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique), leerde ze algauw Tristan Murail en Gérard Grisey kennen, de grondleggers van de zogenaamde spectrale muziek. Voor de componisten uit deze school vormt de binnenkant van de klank - het specifieke boventoonspectrum - de voornaamste vindplaats van klankmateriaal voor hun composities. Met een vrijwel wetenschappelijke analyse van het boventoonspectrum van klanken slagen ze erin de klank als het ware binnenstebuiten te keren. Saariaho was van meet af aan gewonnen voor die benadering: het was de gedroomde methode om haar ideaal van adembenemend kleurrijke muziek in de praktijk om te zetten.

Van meet af aan heeft Saariaho niet alleen voor traditionele instrumenten gecomponeerd, maar ook gebruik gemaakt van tape-compositie en live electronics. Ze heeft zelfs vooral naam gemaakt met stukken waarin ze akoestische en elektronische klanken met elkaar vermengt, zoals Petals, Près of Vent nocturne. In 2000 werd ze bekend bij het grote publiek, toen haar eerste opera L'Amour de loin, in een regie van Peter Sellars, op de Salzburger Festspiele in première ging. De tape-compositie Vers le blanc (1982) was het eerste werk dat Saariaho in het IRCAM realiseerde. Het is symptomatisch voor haar betovering door klankkleur. Het stuk bestaat uit een extreem trage transformatie van een drieklank, die uitgesponnen wordt over een tijdsspanne van maar liefst vijftien minuten! Doordat het proces zo langzaam verloopt, wordt de verandering nagenoeg onwaarneembaar. In Petals (1988), voor cello en live electronics (facultatief), bespeelt Saariaho het spanningsveld tussen geruis en zuivere instrumentale klank. Het geruis bereikt Saariaho door de cellist met grote boogdruk te laten spelen, zodat krasgeluiden ontstaan en de korrelige binnenkant van de klank naar buiten gekeerd wordt. Daartegenover staan boventoonrijke passages, gespeeld met zeer lichte druk op de boog, die een totaal andere klankkleur tevoorschijn toveren.

Tijdens het werk aan haar tweede opera, Adriana Mater (2006), raakte Saariaho gefascineerd door de klankkleur van de klarinet, die in de opera een almaar solistischer plaats kreeg. Het plan om ooit een klarinetconcerto te componeren werd in 2010 gerealiseerd met D'OM LE VRAI SENS. De connectie tussen klank en kleur is in dit concerto ingebakken in de vorm van het werk, dat gebaseerd is op een reeks van zes middeleeuwse wandtapijten getiteld De dame en de eenhoorn. Elk tapijt is een symbolische voorstelling van een van de vijf zintuigen en van een mysterieus zesde zintuig. Saariaho nam de titels van de wandtapijten letterlijk over als benaming van de zes delen van het klarinetconcerto. Daaruit leidde ze de overkoepelende dramaturgie en gestiek van heel het concerto af. Opmerkelijk is dat Saariaho de soloklarinet - zelf een 'eenhoorn' - slechts zelden vooraan, op de gebruikelijke plaats van de solist, laat spelen. Overeenkomstig de benaming van de verschillende delen - en het zintuig dat er centraal staat - laat Saariaho de solist verschillende posities innemen (in de zaal, achter de scène, in het orkest, voor het orkest). Daarmee voegt ze nog de dimensie van de ruimtelijkheid toe aan het rijke kleurenpalet van haar muziek. Neen, muziek werkt niet alleen met geluid, en richt zich niet alleen tot het gehoor. Saariaho wil, blijkens haar klarinetconcerto, niets minder dan alle zintuigen aanspreken: L'Ouïe (gehoor), La Vue (zicht), L'Odorat (reukzin), Le Toucher (tastzin) en Le Goût (smaakzin). Ligt hierin misschien 'le vrai sens' van de muziek?

Kaija Saariaho over haar klarinetconcerto "D'om le vrai sens": "De middeleeuwse wandtapijten over De dame en de eenhoorn zijn vertrekpunten, inspiratiebronnen voor mijn concerto. Onze verschillende zintuigen, hun onderlinge verbanden en hun relatie met muziek en kunst gaven me muzikale ideeën die ik dan verder bleef ontwikkelen aan mijn bureau. Op geen enkel moment in de compositie probeer ik muzikale beschrijvingen van de zintuigen te maken. Het werk gaat vooral over de soloklarinet en haar relatie tot het orkest. (...)

Op een bepaald moment in het compositieproces leek het natuurlijk om de fysieke relatie tussen de solist en het orkest gevarieerder te maken. Het zou best kunnen dat mijn opera's me in deze richting duwden, of misschien waren het mijn gesprekken en discussies met Peter Sellars (de regisseur van Saariaho's opera L'Amour de loin uit 2000, die in deze productie de choreografie van Interview met Kaija Saariaho de solist voor zijn rekening nam, red.) die het werk in deze richting duwden. Het is altijd een plezier om met hem te werken, en het was leuk om met hem te spreken over mijn ideeën omtrent de ruimtelijkheid van dit werk. Wie ik hierbij zeker ook moet vermelden is de klarinettist zelf, Kari Kriikku. Het zou ook zijn persoonlijkheid kunnen zijn die het werk in de richting van een theatrale performance duwde. (...)

Samenwerken met muzikanten en muziek componeren voor specifieke personen is erg inspirerend en maakt het werk makkelijker, ook al is en blijft componeren altijd heel erg moeilijk! Ik werk meestal met muzikanten wanneer de compositie af is. Op dat moment bekijken we het werk samen in detail en vaak bespreken we bepaalde aspecten van de notatie of proberen we alternatieve manieren te vinden om sommige complexe details uitvoerbaar te maken. Voor mij als componist is dat praktische moment, waarbij de muziek concreet wordt, bijzonder geruststellend. "

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Nocturnes, voor orkest en koor
  • Kaija Saariaho (1952), 'D'om le vrai sens, klarinetconcerto (Belgische creatie)
  • Alexander Scriabin (1872-1915), Prométhée - Le Poème du Feu, opus 60

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic, VRK, Kari Kriikku & Jan Michiels : Debussy , Saariaho, Scriabin
Vrijdag 4 november 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.brusselsphilharmonic.be

Bron : Teksten Jan Christiaens en Klaas Coulembier voor het Concertgebouw

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

19:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

31/10/2011

Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge

Nox Borealis Kaija Saariaho schreef Lichtbogen, een stuk voor instrumentaal ensemble en electronics, na een reis in 1985 ten noorden van de poolcirkel. Daar was ze getuige van het magische en enigmatische schouwspel van het noorderlicht. Samen met de akoestische opnames die professor Unto K. Laine (Universiteit Helsinki) tijdens de aurora borealis maakte, vormt Lichtbogen de inspiratiebron voor de audiovisuele installatie 'Nox Borealis'. Wetenschappelijke objectiviteit en artistieke subjectiviteit gaan hier hand in hand. Saariaho en Jean-Baptiste Barrière creëerden abstracte beelden, op basis van de aurora borealis én de muzikale structuur van Lichtbogen. In het Concertgebouw in Brugge worden ze boven het publiek geprojecteerd, dat zich voor even in een sneeuwlandschap waant waar aan de noordse winterhemel de weidse bewegingen van het licht te zien zijn.

De in Parijs verblijvende Finse componiste Kaija Saariaho (1952) heeft een heel persoonlijke instrumentatiekunst ontwikkeld. Ze beperkt zich niet tot de zuiver instrumentale klanken maar richt zich ook tot ruis en sinustonen. Het contrast tussen deze twee uitersten geeft haar nieuwe structurele mogelijkheden. Saariaho verricht met behulp van computer muzikaal onderzoek. Haar aandacht gaat uit naar het vinden van mogelijke hiërarchische organisatiemodellen voor timbre en het realiseren van compositorische netwerken voor het controleren van verschillende muzikale parameters. Het uitgangspunt voor haar composities zijn vooral lyrische ideeën, gebaseerd op kunst, literatuur of film.  Haar werk kan omschreven worden als een fragiel spel van klankkleuren, dat een sensuele, dromerige maar ook mysterieuze sfeer uitstraalt.

Kaija Saariaho over 'Lichtbogen' (1986) : " The name 'Lichtbogen' stems from Northern Lights which I saw in the Arctic sky when starting to work with this piece. When looking at the movements of these immense, silent lights which run over the black sky, first ideas concerning the form and language for the piece started to move in my mind. What is the dependence - and does it exist at all? - between this phenomenon of nature and my piece, I don't know.
In 'Lichtbogen' I work for the first time with computer in the context of purely instrumental music. Special harmony and rhythm are worked out with two different tools in IRCAM.
For harmony I have worked with the CRIME system developed by Claudy Malherbe and Gerard Assayag: the harmonic material is created by analysing short transitions played with a violoncello, starting from artificial harmonic sound and ending to complex 'multiphonic' sounds. The analyses have been made by selecting many small windows in the different parts of the sound. From the results of the analyses I have reconstructed the transitions and made harmonic processes, which are often combined to the original playing manners of the analysed sound, so that harmony and timbral thinking stem from the same source.
For the rhythm I use a network for programmes which I have realised with Xavier Rodet in the FORMES environment. These programmes allowed me to construct interpolations and transitions for different musical parameters. The rhythmic interpolations here are created between different musical patterns by using circular lists, in which every time when repeated, values have changed, and thus modified the general character of the pattern. The calculated results have then been transcribed with approximations, which allows them to be playable to musical notation.
'Lichtbogen' is a commission of the French Ministry of Culture and is dedicated to Paul Mefano." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kaija Saariaho a Jean-Baptiste Barrière : Nox Borealis (installatie)
Doorlopend tijdens het Domein Kaija Saariaho,
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011, telkens vanaf 1,5 uur voor aanvang van elk concert
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com (*), www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker, 30/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

00:39 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

30/10/2011

Concertgebouw Brugge plaatst Finse componiste Kaija Saariaho in de kijker

Kaija Saariaho Deze herfst komt de Finse muziek sterk op het voorplan in de Benelux. Arctic Accents - Sounds of Finland 2011 kan profiteren van de sterke vraag naar Finse muziek in de landen van de Benelux en vanaf oktober wordt er een grote keuze aangeboden van het beste dat Finland te bieden heeft, zowel op het gebied van metal als van jazz en klassieke muziek.

Arctic Accents is een organisatie van Fimic, het Finse Muziek Informatie Centrum, in samenwerking met het Fins Cultureel Insitituut voor de Benelux en de lokale Finse ambassades. De belangrijkste partners zijn Ancienne Belgique en Vooruit in België, Melkweg in Nederland en Rockhal in Luxemburg. Ook rond de muziek van componist Kaija Saariaho zullen in Nederland en België een aantal projecten plaatsvinden.

Het Concertgebouw in Brugge vormt in het eerste weekend van november het kader voor de muziek van Kaija Saariaho met 'Domein Kaija Saariaho', een concertreeks van drie dagen. Elke dag worden er ook composities van Claude Debussy opgevoerd. Op het inleidende concert van 4 november krijgen we voor het eerst in België het klarinetconcert 'D'Om Le Vrai Sens' te horen, dat aan de Finse klarinettist Kari Kriikku is opgedragen, en dat door Kriikku zelf en het Brussels Philharmonic wordt uitgevoerd.

Het tweede concert op 5 november stelt vocale muziek van Saariaho voor, gebracht door het koor Solistes XXI uit Paris. De concertreeks wordt op 6 november met een concert met kamermuziek van Saariaho afgesloten. Op het programma staan composities voor cello en piano alsook elektronica.

Tijdens de hele concertserie wordt in het Concertgebouw de audiovisuele installatie 'Nox Borealis' van Saariaho en Jean-Baptiste Barrière getoond, waarbij de compositie 'Lichtbogen' van Saariaho en de geluidsopnamen die Unto K. Laine heeft opgenomen in verband met zijn onderzoeken omtrent het noorderlicht, in de achtergrond worden gehoord.

De Finse componiste Kaija Saariaho is een van de beroemdste hedendaagse componisten. Na studies bij Brian Ferneyhough en Klaus Huber bekwaamde Saariaho zich vanaf 1982 in compositietechnieken met computer, tape en live electronics aan het IRCAM in Parijs - de stad die sindsdien haar thuis is. De titels van haar vroege werken, zoals 'Lichtbogen' of 'Du Cristal', verraden haar fascinatie voor licht, kleur en textuur. Niet voor niets wordt Saariaho's sensuele muziek tijdens dit Domein telkens aan die van Claude Debussy gekoppeld. In Parijs kwam Saariaho in contact met de Franse 'spectralisten'. Hun technieken zijn gebaseerd op computeranalyses van de klankspectra van instrumenten. Kenmerkend voor Saariaho's muzikale taal zijn sinds die ontmoeting de akkoorden die rusten op lang aangehouden basnoten en het subtiel klankcontinuüm, gaande van pure tonen tot toonloos geruis. De laatste jaren schreef Saariaho opera's. 'L'Amour de loin' en 'Adriana Mater', beide op tekst van Amin Maalouf en gecreëerd in een regie van Peter Sellars, behoren tot de populairste hedendaagse opera's van het moment. Het schrijven voor de stem had een vereenvoudiging van Saariaho's taal tot gevolg, met herkenbare melodieën en regelmatige, repetitieve begeleidingspatronen. De uiterst expressieve muziek van Saariaho is niet het resultaat van abstracte processen, maar van een drang om ideeën, beelden en emoties met het publiek te delen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Kaija Saariaho
Van vrijdag 4 t.e.m. zondag 6 november 2011
Concertgebouw Brugge

'’t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Garth Knox, Alexis Descharmes & Sebastien Vichard balanceren tussen poëzie en electronics, 1/11/2011
Parijs ensemble Solistes XXI brengt werk van Saariaho, Debussy en Schmitt in het Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Belgische creatie van Kaija Saariaho's klarinetconcerto in Concertgebouw Brugge, 1/11/2011
Nox Borealis : installatie van Kaija Saariaho & Jean-Baptiste Barrière in het Concertgebouw Brugge, 31/10/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

22:38 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

20/05/2011

Ontbijtconcert met Het Collectief in Willebroek

Peter Eötvös Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano. Het ensemble profileert zich via spraakmakende cross-overs tussen het hedendaagse en het traditionele repertoire en met adaptaties van historische muziek. Het concert in Willebroek is daar alvast een treffende illustratie van. Er zal solowerk gespeeld worden van J.S. Bach, afgewisseld met trio's van Peter Eötvös (foto) en Kaija Saariaho.

Het Collectief staat ervoor bekend het publiek van de Vlaamse cultuurcentra een bij uitstek onalledaagse programmatie voor te schotelen. In Willebroek bijvoorbeeld wordt de muziek van J.S. Bach geconfronteerd met de avant-garde van Kaija Saariaho en Peter Eötvös. Peter Eötvös gebruikt de bedwelmende sonoriteit van altfluit en cello als begeleidingsgroep voor een soort solo-cymbalon, hier gespeeld op piano.

In 1993 schreef Peter Eötvös een cimbalomconcerto in opdracht van de SDR Stuttgart, 'Psychokosmos'. Wellicht vormt dit de aanleiding om het instrument drie jaar later ook te gebruiken in 'Psy', een trio waarvan oorspronkelijk twee versies tot stand kwamen (fluit, cello, cimbalom of marimba), en in 2002 nog een versie voor fluit, altviool en harp. Misschien zijn de twee laatstgenoemde versies wel ontstaan uit pragmatische overwegingen. Slagwerkers (marimba) zijn imers makkelijker te vinden dan cimbalomspelers, en in het kielzog van Debussy's triosonate voor fluit, altviool en harp zijn er heel wat vaste ensembles ontstaan die de 2002-versie op hun repertoire kunnen nemen. Tijdens dit concert horen we het werk in de eerste versie, maar werd de cimbalom of marimba vervangen door piano. 'Psy' verwijst muzikaal ook terug naar een veel ouder werk, namelijk 'Now, Miss!' (1972) voor viool, synthesizer en tape. De tape bevat 'concrete' klanken, namelijk zeegeluiden. Misschien gaat de stormachtige cimbalompartij ( tijdens dit concert dus gespeeld door de piano) wel daarop terug ?

Kaija Saariaho over NoaNoa : "NoaNoa ontsproot uit de ideeën die ik voor fluit ontwikkelde tijdens het werken aan de muziek voor het ballet Maa. Ik wilde bepaalde fluitmaniërismen neerschrijven, overdrijven, zelfs misbruiken, die me al jaren achtervolgden, en zo wilde ik naar iets nieuws groeien. Op het vormelijke vlak experimenteerde ik met een idee om tegelijkertijd verschillende elementen te ontwikkelen, eerst sequentieel en dan over elkaar. De titel refereert aan een houtsnede van Paul Gauguin met NoaNoa als titel.Hij refereert ook aan een reisdagboek van die naam, geschreven door Gauguin, toen hij tussen 1891 en 1896 Tahiti bezocht. De tekstfragmenten die voor de stem werden geselecteerd komen uit dit boek. NoaNoa is ook een teamwerk. Veel details in het fluitgedeelte werden uitgewerkt met Camilla Hoitenga. Het electronische deel werd ontwikkeld onder toezicht van Jean-Baptiste Barrière en geprogrammeerd door Xavier Chabot."

Programma :

  • J.S. Bach, Partita in a
  • P. Eötvös, Psy
  • J.S. Bach, Cellosuite
  • K. Saariaho, NoaNoa
  • J.S. Bach, Ricercar a tre uit 'Das musikalische Opfer'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Saariaho, Bach, Eötvös
Zondag 22 mei 2011 om 11.00 u
Kasteel Bel-Air Willebroek

Mechelsesteenweg 102
2830 Blaasveld - Willebroek

Meer info : www.willebroek-online.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ensemble Lucilin & Arne Deforce met Aperghis, Eötvös, Reuter en Xenakis in het Conservatorium Brussel, 29/03/2011
Ars Musica plaatst Hongaarse componist Peter Eötvös in de kijker, 28/03/2011
Het Collectief brengt Kaija Saariaho, Peter Eötvös en Jean-Marie Rens in Espace Senghor, 11/01/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter Eötvös : een gesprek uit de archieven, 16/01/2007

Beluister alleszins dit fragment uit Kaija Saariaho's NoaNoa



en Peter Eötvös' Psy ( fluit, cello, cimbalom)

13:22 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook