10/03/2017

Spectra en notabu.ensemble brengen programma rond Ligéti in De Bijloke

György Ligeti Op vrijdag 10 maart brengt SPECTRA samen met het notabu.ensemble fur neue musik uit Düsseldorf een programma rond de Hongaarse meestercomponist György Ligéti. Uit Boedapest komt vioolvirtuoos Barnabás Kelemen over gevlogen, in 2001 nog derde laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd. Kelemen stamt uit dezelfde Hongaarse muzikale traditie als die waarin ook Ligéti zich heeft ingeschreven. The Guardian omschreef hem ooit als een artiest met een uitzonderlijke aangeboren muzikaliteit en een technische uitvoering die enkel de allergrootsten bezitten. Op zijn repertoire staat onder meer de Hongaarse première van het vioolconcerto van Ligéti.

György Ligeti was ongetwijfeld een van de muzikale giganten uit de 20ste eeuw. Stanley Kubrick was gefascineerd door zijn muziek en zijn invloed op andere muziekmakers was enorm, doorheen verschillende genres, van kunst- tot filmmuziek tot de experimentele dj-scene.

Het vioolconcerto is een mooi voorbeeld van zijn late stijl die zowel modernistische en experimentele als traditionele elementen combineert. Zo werkt Ligeti er met microtonale structuren maar ook met barokke vormen en zelfs Hongaarse volksmuziek. Verder portretteert de componist zich in dit programma met twee andere tijdgenoten, iconen van de Amerikaanse minimal music, Steve Reich en Terry Riley… En Chopin is er ook bij.

Programma :

  • György Ligeti, Monument (1976) - Selbstportrait mit Reich und Riley (und Chopin ist auch dabei) (1976) - Bewegung (1976) - Concerto voor viool en orkest (1993)
  • Steve Reich, Eight lines (1983)
  • Terry Riley, Tread on the trail (1965)

Praktische info :

Spectra & Notabu : Ligeti’s zelfportret
Vrijdag 10 maart 2017 om 20.00 u
Muziekcentrum De Bijloke - Gent


Meer info : www.bijloke.be, www.notabu-ensemble.de en www.spectraensemble.com

Beluister nu al Ligeti's Monument, Selbstportrait mit Reich und Riley (und Chopin ist auch dabei) en Bewegung

01:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

16/09/2016

Arditti Quartet met twee Belgische creaties in deSingel

Harrison Birtwistle Ook na ruim 40 jaar, blijft het Arditti Quartet verbazend vitaal. Iets wat het kwartet ongetwijfeld dankt aan de vele samenwerkingen met jonge componisten. Het Arditti Quartet zoekt nooit naar nieuw repertoire. Dat wordt voor hen op maat gemaakt, en niet door de minste componisten.

Philippe Manoury is er zo één. Na drie strijkkwartetten blijft hij de eindeloze klankmogelijkheden van de Arditti’s exploreren. Of Harrison Birtwistle (foto). In zijn nieuwste kwartet bekampen de vier strijkers elkaar met de meest boude en botsende ritmes. Naast deze twee avant-gardistische werken lijkt Ligeti's Tweede Strijkkwartet uit 1968 oude koek. Maar haal dit 'oude' werk er maar eens uit. De grijnslach op het gezicht van de strijkers verraadt nog het meest: Ligeti's snedige humor laat nog altijd niemand koud.

Sir Harrison Birtwistle werd in 1934 geboren in Accrington (Noord-Engeland). Hij wordt beschouwd als één van de meest toonaangevende Britse componisten. Samen met Goehr, Maxwell Davies, Ogdon en Howarth vormde hij in 1953 de New Music Manchester Group die zich toelegde op de uitvoering van werken van seriële componisten. Hoewel hij reeds lang volgens de principes van het serialisme componeerde, besefte Birtwistle dat dat serialisme hem geen voldoening kon brengen. Hij ging zich toeleggen op de meer 'beschrijvende' rnuziek waarin hij soms heel eigenzinnig uit de hoek komt. Componisten als Stravinsky, Webern, Messiaen en Varèse werden zijn voorbeelden. Daarnaast zocht hij zijn inspiratie vaak in de schilderkunst: Picasso, Breughel, Cezanne, Dürer en KIee bepaalden zijn denkwereld. Birtwistle heeft tal van opera's op zijn naam staan. Het drama is nooit ver te zoeken in zijn werk. 

Programma :

  • György Ligeti, Strijkkwartet nr 2
  • Philippe Manoury, Fragmenti (Belgische creatie)
  • Harrison Birtwistle, The Silk House Sequences (Belgische creatie)

Praktische info :

Arditti Quartet : Ligeti, Manoury, Birtwistle
Zaterdag 17 september 2017 om 20.00 u
deSingel - Antwerpen


Meer info : desingel.be en www.ardittiquartet.co.uk

Om 18 u geeft het Arditti Quartet een lecture over het Strijkkwartet nr 2 van Ligeti (spreektaal Engels, duurtijd ca. 1 uur). Deze lecture is inbegrepen in het concertticket.

Extra :
Sir Harrison Birtwistle op en.wikipedia.org, www.boosey.com, www.compositiontoday.com en youtube
Harrison Birtwistle Interview, Dan Warburton op www.paristransatlantic.com, 8/07/1995
Philippe Manoury : www.philippemanoury.com, brahms.ircam.fr en youtube

23:27 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/09/2016

Grootmeesters van de elektroakoestische muziek in Logos

Bernard Parmegiani Dinsdag kan je bij Logos in Gent terecht voor een concert waarin aandacht wordt besteed aan de grootmeesters van de elektroakoestische muziek en dat in de voor die muziek ideale omstandigheden: met specialisatie over een groot luidsprekerorkest. Op het programma produkties van Jean-Claude Eloy, Karlheinz Stockhausen, Iannis Xenakis, Gyorgy Ligeti en Bernard Parmegiani (foto).



Praktische info :

Elektroakoestische ontdekkingen : Helden van de elektroakoestische muziek
Dinsdag 6 september 2016 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

20:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

14/03/2016

Jong Koreaans Novus String Quartet te gast in Flagey

Novus String Quartet Winnaar van de grote Internationale Mozartwedstrijd voor Strijkkwartetten te Salzburg in 2014, scheert het jonge Koreaanse Novus String Quartet hoge toppen in de grote concertzalen overal ter wereld. Het kwartet is woensdag te gast in Flagey met enkele meesterwerken van Mozart en Mendelssohn alsook met het Eerste Strijkkwartet van de jonge György Ligeti, volledig nog in de stijl van diens voorbeeld Béla Bartók.

György Ligeti schreef zijn Eerste strijkkwartet 'Metamorphoses nocturnes', een werk van een duizelingwekkende technische complexiteit, in 1953-54. In het Hongarije van begin jaren 1950 was de uitvoering van een werk van deze dissidente componist ondenkbaar. De première kwam er pas in 1958 in Wenen. In het dit werk neemt één grondmotief steeds andere gedaanten aan, als in een nieuwe versie van de beproefde variatievorm.

De titel van Ligeti's Strijkkwartet nr. 1 (1953) zou een 'latente opera' kunnen suggereren. Voor zover bekend is hier echter geen sprake van een programma of achterliggend emotioneel drama. 'Métamorphoses' verwijst, alvast volgens de componist zelf, eerder naar de globale opbouw van de compositie: een eendelig werk, opgebouwd uit verschillende in elkaar overlopende segmenten van ongelijke lengte, die allemaal gegenereerd worden vanuit één basismotief. Toch blijft het moeilijk om te weerstaan aan de verleiding om ook aan de metamorfoses een onderliggend programma te koppelen. De muziek is bijzonder sfeerrijk, heel episodisch, uitgesproken emotioneel en bevat soms expliciet contextuele connotaties. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er vanuit een uitdijende stilte een elegant en quasi tonaal Tempo di Valse opduikt; of wanneer de componist plots een gewichtig Alla marcia in pizzicato-stijl voorbij laat denderen. Ligeti's gebruik van de allerminst frequente tempo- aanduiding Allegretto gioviale, vlak voor het marsfragment lijkt een duidelijke referentie aan het begin van Bergs Lyrische Suite te zijn, met alle implicaties van dien . Ligeti zelf houdt zich echter op de vlakte, ook wat betreft de aanduiding 'Nocturnes'.

Hoewel deze aanduiding volgens hem alleen maar een algemene sfeer oproept, zien velen daarin ook een verwijzing naar de 'nachtmuzieken' van Béla Bartók, Ligeti's grote voorbeeld. Het vierde deel uit diens pianocyclus 'Im Freien' (Klänge der Nacht) begint bijvoorbeeld met nagenoeg hetzelfde motief als Ligeti's Métamorphoses. Maar de invloed van Bartók gaat nog veel verder: de percussieve behandeling van de strijkers, het uitvoerige gebruik van onregelmatige metra en ongewone ritmische accenten en de verregaande chromatiek sluiten allemaal heel dicht aan bij diens stijl, in het bijzonder die van zijn strijkkwartetten (vooral het vierde). Daarnaast ontvouwt Ligeti ook al enkele technieken die in zijn latere oeuvre nog belangrijker zullen worden. Opmerkelijk is dat Ligeti in deze periode ook Bergs Lyrische Suite had leren kennen, zij het enkel via de partituur. Zeker Bergs technieken om een lyrische melodie in een chromatisch veld te plaatsen of de schuivende klankgebeurtenissen uit het Allegro misterioso hebben een onmiskenbare impact gehad op de jonge toondichter.

Programma :

  • Wolfgang Amadeus Mozart, Strijkkwartet nr. 19 in C, 'Dissonanzenquartett', KV 465
  • György Ligeti, Strijkkwartet nr. 1, 'Métamorphoses nocturnes'
  • Felix Mendelssohn Bartholdy, Strijkkwartet nr. 6 in f, op. 80

Praktische info :

Novus String Quartet : Mozart, Ligeti, Mendelssohn Bartholdy
Woensdag 16 maart 2016 om 20.15 u
Flagey - Brussel


Meer info : www.flagey.be en www.novusstringquartet.com

16:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/11/2015

In the middle of Xenakis : een heftige luisterervaring

Iannis Xenakis Dat het Brussels Philharmonic op avontuur uit is, is al langer geweten. Componist, architect, mathematicus én visionair Iannis Xenakis (foto) experimenteerde in Terretektorh met ruimtelijke klank, door het publiek tússen de musici te laten plaatsnemen. In samenhang met de andere werken creëert het orkest een radicale ervaring: de muziek van Wagner, Gabrieli en Ligeti krijgt door de confrontatie met Xenakis' ruimtelijke visie een heel nieuwe betekenis.

Iannis Xenakis schreef Terrêtektorh (1966) voor een publiek dat door 88 muzikanten ingesloten is of eerder nog voor een orkest dat in het publiek verspreid zit en realiseerde daarmee de droom van Richard Wagner. Op die manier bewijst de muziek dat ze niet alleen een tijdsgebonden, maar ook een ruimtelijke kunst is. Daarnaast zal de muziek nog maar eens demonstreren dat ze de hoogste der kunsten is door de derde dimensie te doorkruisen: prelude van Lohengrin, Gabrielli opnieuw gearrangeerd door Tabachnik, en Lontano van Ligeti.

Iannis Xenakis' muziek omgeeft de luisteraar als een muzikaal gebouw: tijd wordt opgedeeld door klankzuilen, en glijdende klankvlakten en -massa' s refereren aan gebogen architecturale vormen. Als het publiek mag plaatsnemen tussen de orkestmusici wordt dat architecturale aspect wel heel concreet. Klanken komen van alle kanten, bewegen doorheen de ruimte en worden tussen het publiek geweven. De werken van deze Griekse componist-architect vertonen vaak opvallend veel gelijkenissen met de gebouwen die hij tekende. Ondanks het feit dat Xenakis emotie uitschakelt bij het construeren van zijn klankstructuren, heeft zijn hoogst energetische muziek een heftige impact op de luisteraar, vaak ademstokkend door zintuiglijke overprikkeling. Muziek tussen intellectuele verfijning en oeremotie.

Het magistrale Lontano van György Ligeti (1923-2007) is een sleutelwerk uit de hedendaagse schriftuur voor orkest. Het is zoals steeds bij de Hongaar een subtiel en vermakelijk spel met parameters, hier voornamelijk met timbre, licht en donker schakeringen; en in de tweede plaats met toonhoogte en tijdsduur. Lontano dateert uit 1967 en onderstreept de terugkeer van Ligeti naar het symfonisch orkest, weg van de avant-garde. Het orkest bespeelt het palet van de late negentiende eeuw, waarbij de allusie naar Bruckner nooit veraf is. De abstracte moderne stijl maakt plaats voor het grote gebaar en het romantisch rubato.

Programma :

  • Richard Wagner, Ouverture uit Lohengrin
  • Giovanni Gabrieli, Canzoni e Sonate per sonar con ogni sorte de instrumenti (selectie) (arr. Michel Tabachnik)
  • Iannis Xenakis, Terretektorh
  • György Ligeti, Lontano

Praktische info :

Brussels Philharmonic & Slagwerk Den Haag: In the middle of Xenakis
Vrijdag 20 november 2015 om 20.00 u en om 21.30 u
Eskimofabriek - Gent


Meer info : www.debijloke.be, www.brusselsphilharmonic.be en www.slagwerkdenhaag.nl
------------------------------
Brussels Philharmonic : In the middle of Xenakis
Zaterdag 21 november 2015 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge


Meer info : www.concertgebouw.be en www.brusselsphilharmonic.be

Elders op Oorgetuige:
Surround!-festival in Brugge: muziek zoals je die (nog) niet kent, 15/11/2015

Luister alvast naar Iannis Xenakis' Terretektorh



En Ligeti's Lontano

13:24 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

18/11/2015

Blaaskwintet van de Munt brengt Ligeti en Berio in AMUZ

Luciano Berio Kan je tragiek en komedie in muziek verenigen? Ligeti bewijst dat het kan, met zijn uiterst geconcentreerde composities voor blaaskwintet uit de jaren 1950 en 1960. De 6 bagatellen verkennen al de expressieve mogelijkheden van de fluit, hobo, klarinet, fagot en hoorn in korte stukjes vol donkere stemmingen en lichte fantasierijke humor. Ook de komische en tegelijk dreigende10 Stücke vermaken en provoceren in een toegankelijke stijl. Het virtuoze houtblaaskwintet koppelt de kamermuziek van Ligeti aan die van Luciano Berio (foto), de Italiaanse componist die de grenzen van het speelbare opzocht met werken die alle technische mogelijkheden van de instrumenten verkennen. Dit bijzondere repertoire van Ligeti en Berio wordt gebracht door een topcast van eigen bodem. Voor de allereerste keer in AMUZ: het blaaskwintet van de Koninklijke Muntschouwburg van Brussel.

Luciano Berio componeerde in een tijdsspanne van een kleine halve eeuw maar liefst 14 werken met de titel Sequenza , telkens voor een ander solistisch instrument. In deze composities onderzoekt hij de speltechnische mogelijkheden van het instrument in kwestie. Daarnaast heeft Berio ook aandacht voor de specifieke 'karakters' die bij een instrument horen. Zo voorzag hij de Sequenza XIII voor accordeon van de ondertitel Chanson om te alluderen op het frequente gebruik van de accordeon in de Franse lichte muziek.

In 1958 schreef Luciano Berio zijn eerste 'Sequenza' voor fluit solo. Dit stuk is het eerste ooit dat proportioneel werd genoteerd. Er wordt geen gebruik gemaakt van uitgeschreven ritmes maar de afstand tussen de noten bepaalt de tijdsspanne ertussen. Jammer genoeg slaagde volgens Berio geen enkele fluitist erin dit juist te interpreteren en later schreef hij een tweede versie met ritmes. Sinds de Sequenza voor fluit zijn de in totaal 14 Sequenza's de rode draad in zijn oeuvre gebleven. Berio schreef de Sequenza's voor de meest uiteenlopende solo-instrumenten, waarbij hij de expressieve en technische mogelijkheden van het betreffende instrument onderzocht. Berio's Sequenza's worden gekenmerkt door hun extreme virtuositeit, die altijd boeiend, vaak theatraal, maar nooit oppervlakkig is.

Luciano Berio over de Sequenza's :" De titel Sequenza geeft aan dat de opbouw van de stukken bijna altijd gebeurt vanuit een reeks harmonische velden. Daaruit groeien de andere muzikale functies met een eigen karakter. Zo goed als alle Sequenza's willen een harmonisch verloop melodisch weergeven en ontwikkelen. Het doel is een hoorbare meerstemmigheid die gedeeltelijk voorkomt uit de snelle afwisseling van verschillende karakters en hun samenspel. Meerstemmigheid is hier overigens figuurlijk bedoeld. Als demonstratie van diverse manieren van uitvoeren en verschillende instrumentenkarakters.

In de Sequenza's heb ik in eerste instantie geprobeerd enkele specifieke technische aspecten grondig te onderzoeken. Soms wilde ik ook tussen de virtuoos en zijn instrument een muzikaal commentaar doen ontstaan. Door de verschillende manieren van spelen te isoleren en ze daarna in een andere vorm en in een muzikale eenheid opnieuw te laten opduiken. Van de verschillende kenmerken die de Sequenza's met elkaar gemeen hebben, is virtuositeit de meest opvallende. Virtuositeit staat bij mij hoog aangeschreven, al roept het woord al eens een minachtende glimlach op. Of het beeld van een elegante, wat bleke man met weliswaar vaardige vingers maar een leeg hoofd. Virtuositeit ontstaat vaak uit een conflict, uit een spanning tussen de muzikale idee en het instrument. Algemeen verstaat men onder virtuositeit een grote speeltechnische vaardigheid die de idee van een werk overstemt. Wat ik bedoel is de spanning die groeit wanneer nieuwe en complexe muzikale gedachten, op uiteenlopende gebieden, een andere omgang met het instrument vergen. Als het ware de weg vrijmaken voor nieuwe technische oplossingen. En zo van de vertolker een uitvoering van het allerhoogste technische en intellectuele niveau vereisen.

Nog een element dat de Sequenza's onderling verbindt, is mijn overtuiging dat muziekinstrumenten niet echt kunnen worden veranderd. Evenmin stukgemaakt en nog minder uitgevonden. Een muziekinstrument behoort op zichzelf tot de muzikale taal. Elke poging om een nieuw instrument uit te vinden, is al even zinloos en onmogelijk als het ontwerpen van een nieuwe grammatica voor onze taal. Wel kan een componist bijdragen tot de ontwikkeling van muziekinstrumenten wanneer hij tracht de veelzijdige natuur van een creatief proces te begrijpen. De diversiteit van sociale, technologische en economische omstandigheden en niet alleen muzikale en akoestische, wat vaak genoeg pas achteraf gebeurt. Zelf ben ik gefascineerd door een weloverwogen verandering van de instrumenten en de instrumentale (en vocale) technieken door de eeuwen heen. Wellicht is dat ook een reden waarom ik in al mijn Sequenza's nooit heb geprobeerd om het erfgoed van een instrument te veranderen of om het tegen zijn natuur in te gebruiken."

Programma :

  • György Ligeti, 6 bagatellen - 10 Stücke
  • Luciano Berio, Ricorrenze - Sequenza voor fluit - Sequenza voor hobo

Praktische info :

Blaaskwintet van de Munt : Terre Chaleureuse
Donderdag 19 november 2015 om 21.00 u
AMUZ - Antwerpen


Meer info : www.amuz.be

21:23 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/05/2015

Bijzonder rijk orkest op de slotavond van Les Nuits

Jean-Luc Fafchamps Aan de slotavond van Les Nuits op 19 mei trekt het festival nog eens alle registers open met een bijzonder rijk orkest : 5 stemmen, 2 toetsinstrumenten (piano, orgel) en 2 slaginstrumenten (vibrafoon, marimba). Het programma is bedacht op basis van "Proverb" van Steve Reich en de compositie "Saisons Chaudes: L'été" van Jean-Luc Fafchamps (foto). Met Stephane Ginsburgh en Jean-Luc Fafchamps (piano's), Pierre Quiriny en Gerrit Nulens (percussie), 3 soprano's en 2 tenors (stembegeleiding: Martine Kivits). Op het programma werk van Steve Reich, Jean- Luc Fafchamps, Luciano Berio, György Ligeti, John Cage, Bela Bartok, Peter Eötvös, Frederic Rzweski en Salvatore Sciarrino.

Jean-Luc Fafchamps (1960) genoot een klassieke vorming als componist en pianist. Tijdens en na zijn studies aan het conservatorium van Bergen en aan de UCL (macro-economie) legde hij zich toe op verschillende disciplines zoals improvisatie, rock, theatermuziek, zangbegeleiding en piano solo. Daarna concentreerde hij zich op de compositie en de uitvoering van hedendaagse muziek. Hij stichtte de vzw Musica Libera, die de verspreiding en de promotie van de hedendaagse muziek wil bevorderen, alsook het collectief Le Bureau des Pianistes, dat muziek voor meerdere piano's vertolkt van onder meer M. Feldman, I. Wyschnegradski, S. Reich, B. Mather, J. Tenney en andere klassiekers zoals Messiaen of Bartók. Momenteel is hij vooral actief als pianist bij het Ictus ensemble (grote bezetting) en bij het Ictus Kwartet (2 piano's - 2 percussies), waarmee hij talrijke creaties verzorgde, onder meer van M. Lindberg, B. Mernier, J. Harvey, T. De Mey en G. Aperghis. Zijn compositiewerk Attrition voor acht strijkers werd genomineerd door de jury van jonge componisten van de Unesco in 1992. In 2006 kreeg hij voor zijn oeuvre de Octave de la Musique van dat jaar in de categorie klassieke muziek. Verschillende van zijn composities werden gecreëerd in het kader van het festival Ars Musica (Back to the voice, Melencholia si ..., Les Désordres de Herr Zoebius, Fragments de Vaisseau, Lettre Soufie: Z, Lettre Soufie: Gh). In het begin schreef hij vooral muziek voor kleine bezetting waarbij de piano de hoofdrol speelt. Een toenemende interesse voor timbre en niet gelijkzwevende harmonieën bracht hem later naar andere klankcombinaties. De werken die hij momenteel schrijft voor ensembles met grotere bezetting, al dan niet met elektronica, kregen de algemene titel Lettres Soufies: S, D, Gh, T, zijn voor ensemble; Z1 voor altviool, piano en elektronica; K voor orkest; Z2 voor hobo en ensemble… Het eerste Mot Soufi werd uitgevoerd op Ars Musica 2006 door het Orchestre National de Lille en het Ictus Ensemble onder leiding van Peter Rundel. In dat werk experimenteert Fafchamps met een analoge of inductieve schriftuur en gaat hij op zoek naar nieuwe mogelijkheden in het ontginnen van een soepele complexiteit. Er zijn twee monografische cd's van hem verschenen: Attrition, 1993 en Melancholia si, 2002.

Praktische info :

Not Here, Not Now
Dinsdag 19 mei 2015 om 20.00 u
Botanique - Brussel


Meer info : botanique.be

Extra :
Jean-Luc Fafchamps op www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Exclusieve creaties op Les Nuits 2015, 4/05/2015
Een gesprek met Jean-Luc Fafchamps, een van de centrale componisten van Ars Musica 2013, 20/03/2013

13:13 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

04/05/2015

Signum Saxophone Quartet speelt klassiekers en nieuw werk van Georg Friedrich Haas

Georg Friedrich Haas Signum is een ensemble met twee gezichten. Als vijfkoppig gezelschap brengt het een kruidige mix van folk, jazz, Latin en Balkanklanken. Het vierkoppige Signum Saxophone Quartet speelt het klassieke repertoire in originele transcripties en nieuwe werken van componisten van vandaag. Een intrigerend dubbelleven dat zijn sporen nalaat in de muziek. Op het programma werk van Jean Sibelius, Alexander Glazunov, György Ligeti, Georg Friedrich Haas (foto) en George Gershwin.

Georg Friedrich Haas (1953) werd geboren in het Oostenrijkse Graz. Haas genoot zijn opleiding aan de Hochschule für Musik te Graz, waar hij onderricht werd door Gösta Neuwirth, Ivan Eröd en Doris Wolf. Nadien specialiseerde hij zich verder aan de Hochschule für Musik te Wenen bij Friedrich Cerha, en nam hij tevens deel aan meerdere zomercursussen in Darmstadt en aan het IRCAM te Parijs. Naast zijn muziekpedagogische activiteiten aan de muziekhogeschool van zijn geboortestad - hij doceert er contrapunt, muziekanalyse, hedendaagse compositietechnieken en inleiding tot de microtonale muziek - is Haas ook zeer actief als componist. Voor zijn compositorische oeuvre kreeg hij meerdere onderscheidingen, waaronder in 2007 de Grote Oostenrijkse Staatsprijs. Zijn werk werd reeds uitgevoerd op festivals als Donaueschingen, Ars Musica, Musica Viva, Klangspuren Schwaz en Wien Modern. Haas was eveneens de centrale Festival Componist op het Festival Borealis in 2006 te Bergen, Noorwegen.

Georg-Friedrich Haas staat vooral bekend als één van de pioniers van het spectralisme, een stroming binnen de hedendaagse muziek waarbij het werken rond timbre of klankkleur centraal staat. Aan de hand van een fysische analyse van het muzikale materiaal wordt een klank opgedeeld in verschillende parameters, die daarna worden gemanipuleerd met het oog op het uitbreiden van de klankkleurmogelijkheden. Bij Haas vertaalt zich dat in een artistieke zoektocht naar innovatieve compositietechnieken, die steeds resulteren in een betoverende doch onorthodoxe klankwereld. Zijn perfect gebalanceerde harmonieën zijn daarenboven nooit louter muzikaal, maar staan steeds in dialoog met de hedendaagse maatschappij.

Programma :

  • Jean Sibelius, Andante festivo (arr.)
  • Alexander Glazunov, Saxofoonkwartet, op. 109
  • György Ligeti, 6 Bagatelles (arr. Fabian Oehrli)
  • Georg Friedrich Haas, Nieuw werk (opdracht Kölner Philharmonie)
  • George Gershwin, Porgy and Bess, suite (arr. Sylvain Dedenon)

Praktische info :

Signum Saxophone Quartet : Sibelius, Glazunov, Ligeti, Haas, Gershwin
Dinsdag 5 mei 2015 om 20.00 u
Bozar - Brussel


Meer info : www.bozar.be

Extra :
Georg Friedrich Haas op brahms.ircam.fr, www.universaledition.com en youtube

18:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

13/04/2015

Dudok Kwartet brengt Haydn, Beethoven en Ligeti in Leut

Dudok Kwartet Van Haydn tot Xenakis: al eeuwenlang spreekt het strijkkwartet bij alle mogelijke componisten tot de verbeelding. Het Dudok Kwartet brengt het verhaal in de muziek tot leven met scherpzinnige interpretaties en vindingrijke programma's. Het Dudok Kwartet zoekt naar context en betrekt de luisteraar bij die zoektocht. Zo wordt elk concert een verrassend, meeslepend en actueel verhaal.

Het Dudok Kwartet, dat in juni 2013 met de hoogste onderscheidingen afstudeerde aan de Nederlandse Strijkkwartet Academie, wordt mede door zijn successen op internationale concoursen erkend als één van de meest veelbelovende jonge strijkkwartetten van Europa. Het kwartet haalde voor zijn naam inspiratie bij de Nederlandse architect W.M. Dudok. Meer dan aan alle bouwkunstenaars heb ik aan de componisten te danken, schreef hij. Ik voel diep de gemeenschappelijke basis van de muziek en de architectuur: ze ontlenen immers beide hun waarde aan de juiste maatverhoudingen.

Het programma Metamorfosen onderzoekt de lijn die van Haydn, via Beethoven naar Ligeti loopt en die een fascinerend spel van continuïteit en ontwikkeling omvat, uitgestrekt over twee eeuwen. Deze drie componisten waren meesters in het creëren van een architectuur in de muziek, maar wisten zich tegelijkertijd te onttrekken aan deze structuur. Haydn, Beethoven en Ligeti tonen zich in deze drie composities ieder een meester in thematische ontwikkeling en fantasierijke dramaturgie, gecombineerd met een zeer persoonlijke stem.

György Ligeti schreef zijn Eerste strijkkwartet 'Metamorphoses nocturnes', een werk van een duizelingwekkende technische complexiteit, in 1953-54. In het Hongarije van begin jaren 1950 was de uitvoering van een werk van deze dissidente componist ondenkbaar. De première kwam er pas in 1958 in Wenen. In het dit werk neemt één grondmotief steeds andere gedaanten aan, als in een nieuwe versie van de beproefde variatievorm.

De titel van Ligeti's Strijkkwartet nr. 1 (1953) zou een 'latente opera' kunnen suggereren. Voor zover bekend is hier echter geen sprake van een programma of achterliggend emotioneel drama. 'Métamorphoses' verwijst, alvast volgens de componist zelf, eerder naar de globale opbouw van de compositie: een eendelig werk, opgebouwd uit verschillende in elkaar overlopende segmenten van ongelijke lengte, die allemaal gegenereerd worden vanuit één basismotief. Toch blijft het moeilijk om te weerstaan aan de verleiding om ook aan de metamorfoses een onderliggend programma te koppelen. De muziek is bijzonder sfeerrijk, heel episodisch, uitgesproken emotioneel en bevat soms expliciet contextuele connotaties. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er vanuit een uitdijende stilte een elegant en quasi tonaal Tempo di Valse opduikt; of wanneer de componist plots een gewichtig Alla marcia in pizzicato-stijl voorbij laat denderen. Ligeti's gebruik van de allerminst frequente tempo- aanduiding Allegretto gioviale, vlak voor het marsfragment lijkt een duidelijke referentie aan het begin van Bergs Lyrische Suite te zijn, met alle implicaties van dien . Ligeti zelf houdt zich echter op de vlakte, ook wat betreft de aanduiding 'Nocturnes'.

Hoewel deze aanduiding volgens hem alleen maar een algemene sfeer oproept, zien velen daarin ook een verwijzing naar de 'nachtmuzieken' van Béla Bartók, Ligeti's grote voorbeeld. Het vierde deel uit diens pianocyclus 'Im Freien' (Klänge der Nacht) begint bijvoorbeeld met nagenoeg hetzelfde motief als Ligeti's Métamorphoses. Maar de invloed van Bartók gaat nog veel verder: de percussieve behandeling van de strijkers, het uitvoerige gebruik van onregelmatige metra en ongewone ritmische accenten en de verregaande chromatiek sluiten allemaal heel dicht aan bij diens stijl, in het bijzonder die van zijn strijkkwartetten (vooral het vierde). Daarnaast ontvouwt Ligeti ook al enkele technieken die in zijn latere oeuvre nog belangrijker zullen worden. Opmerkelijk is dat Ligeti in deze periode ook Bergs Lyrische Suite had leren kennen, zij het enkel via de partituur. Zeker Bergs technieken om een lyrische melodie in een chromatisch veld te plaatsen of de schuivende klankgebeurtenissen uit het Allegro misterioso hebben een onmiskenbare impact gehad op de jonge toondichter.

Robert Kirzinger over Ligesti's eerste Stijkkwartet : "Ligeti's String Quartet No. 1 was written in Budapest in 1953-1954, but not premiered until May 8, 1958, by the Ramor Quartet in Vienna. By that time Ligeti had already left the Soviet-controlled Hungary for the West and had been introduced to music that had only barely penetrated the Eastern bloc; including the music of Stockhausen and Boulez, the advent of serialism, and the electronic music studios. Ligeti's own progress as a composer put him far beyond the influence of Kodály, Bartók, and the Hungarian nationalism that permeated most of his work in Budapest. Bartók's influence on Ligeti's music is twofold, and includes his sophisticated sense of rhythm and motivic development, and also his lifelong use of folk song and folk-influenced musical materials. Ligeti's Musica ricercata for piano; their offspring, the Six Bagatelles for wind quintet; and the String Quartet No. 1 show these influences most clearly.

Although the String Quartet No. 1 is ostensibly a one-movement work lasting over 20 minutes, this single movement makes up many sections of disparate character. The piece opens with a stepwise melody (G-A-G sharp-A sharp) accompanied by chromatic scales. A second theme is angular, staccato, and aggressive. Closer attention to these two apparently disparate sections, however, reveals similarities in their melodic contours, which are based on the relatively simple chromaticism of the opening motif. New ideas and textures succeed one another throughout the piece, typically in fast-slow-fast alternation (another Bartók technique), but the melodic characteristics of each section may be traced to the piece's opening. Variation of rhythm provides the piece with much of its sense of progression, with somewhat amorphous passages giving way to the quick irregular meters of a dance form; there are also other stylistic parodies of folk music. Use of biting dissonance (one of the reasons the composer's more advanced work was not officially supported) occurs throughout; the second section features passages of parallel minor seconds. Ligeti's ear for unusual timbral possibilities is already at work in this early piece. High harmonic glissandi near the end of the work may presage the distinctive sound of Apparitions and the later pieces for which Ligeti came to be known. " (*)

Programma :

  • Ludwig van Beethoven, Strijkkwartet in a Op. 132
  • Joseph Haydn, Strijkkwartet in Bes Op. 76 nr. 4 'Sonnenaufgang'
  • György Ligeti, Strijkkwartet nr. 1 'Metamorphoses Nocturnes'

Praktische info :

Dudok Kwartet: Beethoven, Haydn, Ligeti
Vrijdag 17 april 2015 om 20.15 u
Sint-Pieterskerk Leut


Meer info : www.ccmaasmechelen.be en www.ccmaasmechelen.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
(*) György Ligeti, String Quartet No. 1 ("Métamorphoses nocturnes"), Robert Kirzinger op www.answers.com
Beluister György Ligeti's String Quartet No. 1 integraal op www.allmusic.com

22:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/10/2014

Amerikaanse pianiste Jenny Chai combineert de piano met externe media in Logos

Jenny Chai Jenny Chai combineert de piano met externe media. Dit concertprogramma verenigt ronkende namen als John Cage, Claude Debussy, Frederic Rzewski en György Ligeti met nieuw 21ste eeuws talent zoals Marco Stroppa, Cole Ingraham, Theodore Wiprud, Victoria Jordanova en Jaroslaw Kapuscinski. Op het programma staat ook de Vlaamse première van Juicy, nieuw werk voor piano en elektronika van Richard Sussman. Deze Amerikaanse pianiste stond reeds verschillende malen in Logos op de planken. Haar virtuositeit en uitgekiende repertoirekeuze werden in 2008 bekroond met de Logos award. Een niet te missen concert!

De Amerikaanse pianiste Jenny Q Chai studeerde aan het Curtis Institute of Music (bachelor bij Seymour Lipkin) en aan de Manhattan School of Music in New York (master bij Solomon Mikowsky). Ze specialiseert zich al geruime tijd in hedendaagse uitvoeringspraktijk bij onder meer Anthony de Mare (ook een pianist die de voorbije 25 jaar vaak in Logos optrad) en met haar ruime visie doorbreekt ze graag de stereotype pianotraditie door tal van media, loose of fixed, bij haar recitals te betrekken. Om het met haar eigen woorden te zeggen: "piano is voor mij geen artefakt uit de vroegromantiek, maar een medium dat constant in evolutie is en gelinkt kan worden aan tal van media van onze tijd".

Ter gelegenheid van dit concert geeft Oorgetuige 2 gratis tickets of 1 duoticket weg. Wil jij erbij zijn, stuur dan als de vliegende bliksem een mailtje naar christel@vastenavont.com. De gelukkige winnaars worden verwittigd per e-mail en de tickets zullen klaarliggen aan de avondkassa.

Praktische info :

Pianorecital Jenny Chai
Donderdag 16 oktober 2014 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.jennychai.com

19:33 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook