08/12/2015

Marc-André Hamelin brengt Schubert, Cage, Stockhausen en eigen werk in deSingel

Marc-André Hamelin Als piano-omnivoor wijdt de Canadees Marc-André Hamelin (foto) zijn vingers graag aan uitdagend repertoire en onbetreden pianistiek terrein. Van Franz Schubert tot John Cage en Karlheinz Stockhausen: stuk voor stuk kolfjes naar de grote, soepele handen van Hamelin. Daarnaast ook eigen composities. In zijn Chaconne grijpt Hamelin terug naar Bach en het doorwrochte ‘Pavane variée’ is een reeks dromerige variaties op een 16de-eeuws Frans voorbeeld. 

‘The Perilous Night’ is Cage’s eerste grootschalige beproeving van de geprepareerde piano. Stockhausen ventileerde eenzelfde drang om te moderniseren in zijn ‘Klavierstücke’. Zijn hoogst originele ‘Klavierstück IX’ doorbreekt de lineaire tijdsbeleving en geeft de uitvoerder de ruimte om de richting van het werk zelf uit te stippelen. Schuberts beroemde laatste sonate drukt een diep emotionele en persoonlijke inhoud uit, zonder evenwel het contact met de realiteit te verliezen. Een goede uitvoering vraagt naast een groot inlevingsvermogen ook een enorme kalmte, beheersing en elegantie. Marc-André Hamelin kan het allemaal.

De Frans Canadese pianist-componist Marc-André Hamelin (1961) is voornamelijk bekend om de moeiteloze wijze waarop hij de meest uitdagende pianomuziek interpreteert tijdens zijn optredens. Minder bekend zijn de diverse composities die hij al sinds zijn vijfde schrijft. Het componeren is voor Hamelin een wezenlijk deel van zijn ontwikkeling als muzikant. "Want", zo stelt hij, "het is veel te gemakkelijk om het wonder van het creatieve proces als vanzelfsprekend te nemen." De nood om te componeren heeft hij als pianist altijd gevoeld: "Het componeren kan de muziekwerken die men aan het instuderen is op zoveel manieren belichten: het cultiveren en het verfijnen van het innerlijke gehoor, het bewust worden van stijl en muzikale taal, het appreciëren van hoe muziek is gestructureerd, ... Maar als belangrijkste aspect: het laat toe om zich dichter te voelen bij wat een componist ervoer tijdens het moment van de creatie".

Programma :

  • John Cage, The Perilous Night' voor prepared piano
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück IX
  • Marc-André Hamelin, Chaconne - Pavane variée
  • Franz Schubert , Sonate voor piano nr 21 in Bes, D960

Praktische info :

Pianorecital Marc-André Hamelin
Donderdag 10 december 2015 om 20.00 u
deSingel - Antwerpen


Meer info : www.desingel.be

Beluister alvast Karlheinz Stockhausens Klavierstück IX



en John Cage's The Perilous Night

23:25 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/03/2014

Quatuor MP4 brengt strijkkwartetten van Schubert, Beethoven en Gubaidulina in Brugge

Sofia Gubaidulina In Der Tod und das Mädchen, wellicht het bekendste strijkkwartet van Franz Schubert, schildert de componist zijn angst voor, maar evenzeer zijn verlangen naar de dood. De dood fascineert, verleidt en biedt hier, zoals zo vaak bij Schubert, troost. De tragische toon overheerst in het kwartet zo mogelijk nog meer dan in het originele lied en de obsessie met het verloren paradijs vindt een oplossing in de armen van de dood. Het bedreigende en het verleidelijke aspect van de dood staan in Schuberts kwartet onverzoend naast elkaar. Het jonge Quatuor MP4 koppelt dit gitzwarte werk aan Beethovens Strijkkwartet, opus 18 nr. 4 en Gubaidulina's Reflections on the theme B-A-C-H dat reageert met muziek van hartverscheurende intensiteit.

Het Quatuor MP4 bestaat uit de vier strijkers Claire Bourdet, Margaret Hermant, Pierre Heneaux en Merryl Havard die hun opleiding genoten aan de Koninklijke Conservatoria van Brussel en Luik. Ondanks zijn jonge leeftijd (2008) heeft het kwartet al de nodige ervaring opgedaan. De leden van het strijkkwartet volgden een tweejarige opleiding aan het Gentse Orpheus Instituut waar ze in het seminarie 'Kamermuziek' te maken kregen met uiteenlopende repertoires. Het kwartet zet zich in om naast het klassieke repertoire ook een publiek te winnen voor nieuwe en onbekende muziek. Het wil verschillende disciplines laten versmelten en zodoende samenwerkingen creëren tussen muziek en dans, toneel of audiovisuele kunsten. Om die reden werkten ze al samen met onder andere P.A.R.T.S. en Leila Film uit Brussel. Het strijkkwartet speelde inmiddels op verschillende concertpodia, onder meer in De Munt en Flagey in Brussel en de Handelsbeurs in Gent.

20ste-eeuwse componisten die beslissen om een strijkkwartet te componeren maken daarmee haast een statement. Beeldenstormers zouden natuurlijk nooit kiezen voor een medium dat je spontaan verbindt met een oeroude traditie. Als de meeste componisten van de naoorlogse Europese avant-garde (onder wie Ligeti, Goeyvaerts, Stockhausen, Nono en Boulez) strijkkwartetten gecomponeerd hebben, dan bewijst dat eens te meer dat hun oeuvre dan wel avant-gardistisch mag heten, maar toch ook mooi ingebed is in de klassieke traditie. Het is net bij deze groep componisten dat ook de Russische Sofia Gubaidulina (1931) in de jaren 1960 aansluiting zocht.

Gubaidulina omschrijft zichzelf graag als een dochter van twee werelden: het oosten en het westen: de islamitische cultuur kreeg ze via haar vader mee, de christelijke via haar moeder. Zoals de titel doet vermoeden, draagt Gubaidulina's eendelige strijkkwartet Reflections on the Theme B-A-C-H (2002) een opvallende westerse stempel. Een strijkkwartet waardig, springt de componiste er op economische manier om met haar compositorische middelen. De taal van haar grote voorbeelden, Bach en Webern, klinkt door in de manier waarop ze kleine motiefjes tot op het bot ontrafelt (ze worden zowel contrapuntisch als in allerlei verknipte en getransformeerde versies voorgesteld). Wie Gubaidulina's muziek onder de loep neemt, zal merken hoe rigoureus de componiste alles heeft gestructureerd en vastgelegd. Toch komen haar werken in de meeste gevallen erg intuïtief over. Gubaidulina is dan ook gekend als de componiste die 'spirituele vernieuwing' belooft aan wie haar werk beluistert. De meeste van haar composities bevatten een al dan niet expliciete religieuze of morele boodschap.

Programma :

  • Franz Schubert (1797-1828), Strijkkwartet nr. 14 in d ‘Der Tod und das Mädchen’, D810
  • Ludwig van Beethoven (1770-1827) Strijkkwartet in c, opus 18 nr. 4
  • Sofia Gubaidulina (1931) Reflections on the theme B-A-C-H (2002)

Praktische info :

Quatuor MP4 : Schubert, Beethoven, Gubaidulina
Zondag 9 maart 2014 om 15.00 u
(Inleiding door Pieter Herregodts om 14.15 u )
Concertgebouw Bruggge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Sofia Goebaidoelina op www.schirmer.com, brahms.ircam.fr en youtube
Sofia Goebaidoelina : Trancendentale muziek op www.musicalifeiten.nl
De nacht is verloren gegaan. Essay over Goubaidulina, Rob Zuidam in NRC Handelsblad op 13/04/2001

18:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/02/2014

Festival Passages : muzikale fijnproeverij in het SteM in Sint-Niklaas

Goeyvaerts Trio Op zondag 9 februari gaat in het STEM in Sint-Niklaas het festival Passages door. Op die dag wordt het volledige museum in beslag genomen door verschillende concerten, gesprekken en fijnproeverij. Het Goeyvaerts Trio (foto) en het CC Sint-Niklaas hebben de handen in elkaar geslagen om enkele internationale topensembles naar Sint-Niklaas te krijgen. Het Italiaanse pianotrio Voces Intimae, recent in Knack nog bejubeld als het beste pianotrio in de wereld, speelt Schubert. Het vocaal ensemble Vox Luminis, veelgevraagd op alle grote podia over de hele wereld en pas bekroond met 'CD of the year' in Gramophone, is van de partij met de Lamentaties van Orlandus Lassus. Het Goeyvaerts Trio, ooit geprezen in de internationale vakpers vanwege hun verbluffende zin voor detail, zal een wereldcreatie verzorgen van Oleg Paiberdin en brengt daarnaast muziek van Perotinus en Pärt. De luisteraar wordt op elk moment verwend met en verrast door de beste muziek, de fijnste patisserie, onvergetelijke uitvoeringen en een museum zoals je het nog nooit zag.

Programma :

14.00 u - 15.00 u : Onthaal van het publiek

15.00 u : Vox Luminis : Orlandus Lassus, Heremiae Prophetae Lamentationes a 5 (München 1585)
Feria quinta in Coena Domini
Feria sexta in Parasceve

16.00 u en 17.00 u : Voces Intimae : Franz Schubert, Klaviertrio op. 99
Allegro Moderato
Andante un Poco Mosso
Scherzo, Allegro
Rondo, Allegro Vivace

Goeyvaerts Trio : Oleg Paiberdin - Perotinus
- Oleg Paiberdin, Organum A-nn-A (2000),
- Perotinus, Alleluia Posui Adiutorium,
- Oleg Paiberdin, Halleluiah (2013)

17.45 u -19.00 u : fijnproeverij met taartjes van De Kers naast de Taart

18.15 u -18.45 u zandlopergesprekken Riccardo Cecchetti (Voces Intimae) en Herman Cole
Oleg Paiberdin
Lionel Meunier (Vox Luminis)

19.00 u - Goeyvaerts Trio : Arvo Pärt, Stabat Mater

Praktische info :

Festival Passages
Zondag 9 februari 2014 vanaf 14.00 u
SteM Sint-Niklaas

Zwijgershoek
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be, www.stringtrio.net, www.voxluminis.com en www.vocesintimae.it

Elders op Oorgetuige :
Goeyvaerts Trio & Vox Luminis brengen Stabat Mater van Pärt, Josquin dez Prez en Scarlatti in Averbode, 17/09/2013

17:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

08/10/2013

Jan Michiels en Inge Spinette walsen doorheen de muziekgeschiedenis

Jan Michiels en Inge Spinette Jan Michiels en Inge Spinette - samen het pianoduo Yin-Yang - nodigen je uit om door de muziekgeschiedenis te walsen.  We dansen van de 'Weense Ländler' - de wals op boerenklompen - van Franz Schubert en Johannes Brahms naar de 'Wiener Walzer' van Richard Strauss. Eén danspas verder volgt de katastrofe met 'La Valse' van Maurice Ravel. Het Weense imperium stuikt hiermee symbolisch in elkaar (wat het in 1918 ook letterlijk deed). Op het einde van de 20ste eeuw blikt Wolfgang Rihm met 'Mehrere kurze Walzer' nostalgisch terug maar niet zonder ironie. De welluidende en vitale muziek in 'New Stairs' van onze Jeroen D’Hoe biedt een hedendaags kader voor deze wervelende tocht door de geschiedenis. Laat je verdwalen in deze unieke - haast Escheriaanse - muzikale architectuur …

Yin-Yang verenigt echtgenoten Jan Michiels en Inge Spinette in een opmerkelijk pianoduo. Het koppel speelt al samen sinds 1988 en geleidelijk aan bouwden ze een uitgebreid repertoire op dat reikt van Mozart sonates tot recente muziek. Karel Goeyvaerts apprecieerde in het bijzonder hun bijna romantische benadering van zijn seriële Sonate voor twee piano's. De ontmoeting met György Kurtág en zijn vrouw Márta tijdens een workshop aan het Gentse Orpheus instituut was een verrijkende ervaring. Yin-Yang realiseerde al opnames met werk van Mozart, Schubert, Brahms, Debussy, Bartók, Kurtág en Goeyvaerts.

Programma :

  • Maurice Ravel, La Valse (transcriptie Lucien Garban)
  • Franz Schubert, selectie uit Deutsche, genannt "Ländler" (transcriptie Johannes Brahms)
  • Jeroen D'Hoe, New Stairs
  • Johannes Brahms, selectie uit 16 Walzer
  • Wolfgang Rihm, selectie uit Mehrere Kurze Walzer
  • Richard Strauss, Rosenkavalier Walzer (transcriptie Otto Singer)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Yin-Yang - Jan Michiels & Inge Spinette : Schubert, Brahms, D'Hoe, Rihm, R. Strauss, Ravel
Vrijdag 11 oktober om 20.00 u
Sint-Pauluskerk Petegem

Oostkouterlaan
Petegem (Deinze)

Meer info : www.festivalgent.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be
------------------------------------
Vrijdag 18 oktober 2013 om 20.30 u
Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans Dilbeek

Kamerijklaan 15
1700 Dilbeek

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.ccdeploter.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be
------------------------------------
Donderdag 24 oktober 2013 om 20.00 u
GC de Zandloper - Wemmel

Kaasmarkt 75
1780 Wemmel

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be

Extra :
Jeroen D'hoe : www.jeroendhoe.org, www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Wolfgang Rihm op www.universaledition.com, www.composers21.com en youtube
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

15:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

02/05/2013

Tweemaal NOB & Jonathan Biss in Bozar

Giya Kancheli Het is geen geheim dat maestro Andrey Boreyko, muziekdirecteur van het Nationaal Orkest van België, een groot pleitbezorger is van het hedendaagse repertoire uit Rusland en zijn voormalige satellietstaten. Om dit concert te openen koos hij voor 'Morning Prayers' van de in ons land verblijvende Georgische componist Gia Kantsjeli (foto). Het werk, het eerste deel van de vierdelige cyclus 'A Life without Christmas' (1990-1995), werd geschreven voor kamerorkest en tape, en roept een vreedzame sfeer waarin sporadisch donkere accenten doorschemeren. Het was ook te horen in de succesvolle film Tree of Life uit 2011. Het Pianoconcerto, op. 54 van Robert Schumann, een van de populairste werken op het repertoire, behoeft nauwelijks introductie. Het is het eerste en enige pianoconcerto dat Schumann afwerkte en geldt als het prototype van het bevlogen romantische orkestwerk voor het instrument. Solist is Jonathan Biss, die ondanks zijn jonge leeftijd al tot de pianogroten wordt gerekend. Ook de Achtste symfonie van Franz Schubert blijft tot op vandaag razend populair, misschien wel net omdat ze onafgewerkt blijft. Theorieën over waarom precies Schubert de compositie nooit beëindigde, zijn legio. Feit is dat een reeks musicologen en componisten in de loop van de muziekgeschiedenis een poging hebben gedaan om ze af te werken. Van alle versies is die van de Russische componist Anton Safronov een van de meest recente; ze dateert van 2007. In de nieuwe finale maakt hij gebruik van thematisch materiaal uit enkele van Schuberts pianowerken.

De Georgische componist Giya Kancheli (1935) is één van de leidende figuren binnen de wereld van de hedendaagse muziek. Kancheli's werken zijn ingebed in de verbondenheid met de natuur en worden gevormd door een kleurrijke beeldspraak en sterke contrasten en climaxen. Kancheli haalt zijn inspiratie uit de Georgische folklore en vult dit aan met zijn persoonlijke, verfijnde gevoeligheid. Hoewel Kancheli tal van invloeden uit de twintigste-eeuwse kunstmuziek absorbeerde, profileerde hij zich nooit als een typisch avant-gardist: het tonale systeem is attijd prominent aanwezig in zijn oeuvre en hij ambieert nooit vernieuwing omwille van de vernieuwing zelf. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een ingetoomde, ietwat fragmentarische lyriek. In korte melodische groepjes laat Kancheli een meditatief koloriet contrasteren met een meer fysieke en zelfs agressieve toonspraak.
Kancheli studeerde compositie aan het conservatorium van Tbilisi, waar hij van 1971 tot 1978 ook zelf lesgaf. Hij werkte als muziekdirecteur voor het Rustaveli Theater in de Georgische hoofdstad en werd in 1995 door deFilharmonie, toen nog het Koninklijk Filharmonisch Orkest van Vlaanderen, uitgenodigd als componist in residentie. Sindsdien woont en werkt hij in Belgie.

"Like Barber's Adagio for Strings and Górecki's Symphony No. 3, "Morning Prayers" (from 1990) hovers somewhere on the emotional scale between quietly aching and crushingly sad. It references ancient sources - hymnlike material, a burst of baroque strings, a traditional piano tune. Like Thomas Adès, the Tbilisi-born Kancheli sifts through the ruins of Western music, rearranging broken shards to suit his purpose. Yet it's strikingly not of this earth - the sort of spiritual experience you might want to relive in a more pastoral setting, earbuds in." Peter Dobrin in Philadelphia Inquirer, 13/02/2010 (*)

Programma :

  • Giya Kancheli, Morning Prayers
  • Robert Schumann, Concerto voor piano en orkest, op. 54
  • Franz Schubert, Symfonie nr. 8, "onvoltooide", D 759 (voltooid door Anton Safronov)

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Jonathan Biss : Kancheli, Schumann, Schubert
Vrijdag 3 mei 2013 om 20.00 u
(inleiding door Serge Algoet om 19.30 u )
Zondag 5 mei 2013 om 15.00 u (inleiding door Serge Algoet om 14.30 u )
Bozar - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
Giya Kancheli op www.schirmer.com (*), nl.wikipedia.org en youtube

23:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

22/04/2013

Spiegel Strijkkwartet en Osama Abdulrasol gaan op zoek naar grensoverschrijdende muziek

Spiegel Strijkkwartet Het Spiegel Strijkkwartet wordt internationaal gewaardeerd. Het ensemble, dat een zeer uitgebreid en breed repertoire heeft, is volledig toegewijd aan het strijkkwartetgenre en ijvert al jaren voor de (her)waardering van het Vlaams muzikaal erfgoed. Het Spiegel Strijkkwartet schrijft aan een nieuw hoofdstuk in zijn toch al indrukwekkende palmares en gaat voor dit concert een boeiende samenwerking aan met qanûnspeler en componist Osama Abdulrasol. Hij werd geboren in Irak, studeerde westerse muziek (klassieke gitaar) in Groot-Brittannië en oosterse muziek (qanûn of Arabische harp) in Irak. Hij componeerde muziek en liederen voor verschillende projecten, films en theaterproducties. Op de qanûn speelde Osama Abdulrasol al zowat overal ter wereld, o.a. als solist met het Symfonisch Orkest van Antwerpen en het Vlaams Radio Orkest. Osama Abdulrasol en het Spiegel Strijkkwartet waren eerder samen te horen in de soundtrack van de Belgische film Turquaze, die door Bert Ostyn (Absynthe Minded) gecomponeerd werd. In het programma Mystiek gaan het Spiegel Strijkkwartet en Osama Abdulrasol samen op zoek naar grensoverschrijdende muziek, koppelen ze grote meditatieve klassiekers uit de kwartetliteratuur aan oosterse Sufimuziek en brengen ze een gedurfd samengaan van de oosterse en westerse kijk op het mystieke gegeven.

Wim Hendrikx over 'OM' : "OM: Strijkkwartet n° 1 werd gecomponeerd in 1992 in opdracht van BAP - Sabam. Het werk bestaat uit 5 delen die attacca in elkaar overgaan. Het basisgegeven voor deze compositie is de primitieve, Boeddhistische oerklank OM, de toon die Oosterse monniken reciteren en steeds herhalen in hun gebed en zang. Deze toon (onze Cis-toon) heeft de componist gecombineerd met 4 andere tonen die (F, G, As, C) - in hun traditie - een helende werking zouden hebben. Deze vrij consonante notengroep was de kiemcel tot een compositie die baadt in een meditatieve sfeer, ook teweeggebracht door de zachte nuances en het homogene timbre met de typische vermenging van de klankkleuren der instrumenten. Het werk is voor een stuk aleatorisch. De exacte metrische notatie werd vervangen door een aanduiding in reële tijd om periodes van elkaar af te scheiden. Binnen deze tijdsblokken zijn de uitvoerders redelijk vrij." (*)

Programma :

  • Osama Abdulrasol, canun solo, Sufi 7, Elarouse
  • Wim Hendrikx, OM
  • Guillaume Lekeu, Molto Adagio
  • Bert Ostyn, Turquase variations
  • Franz Schubert, Andante con moto uit Der Tod und das Mädchen
  • Ludwig Van Beethoven, Heiliger Dankgesang uit strijkkwartet Op. 132.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spiegel Strijkkwartet & Osama Abdulrasol : Mystiek
Vrijdag 26 april 2013 om 20.15 u
Sint-Pieterskerk Leut

Sint-Pietersstraat 11
3630 Leut

Meer info : www.ccmaasmechelen.be, www.spiegelstringquartet.com en osart.be

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com (*), www.matrix-new-music.be en youtube

15:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

17/11/2012

Jong Fins strijkkwartet Meta4 brengt Purcell, Schubert en Crumb in de Handelsbeurs in Gent

George Crumb Het gebeurt niet vaak dat een ensemble de concertwereld zo stormenderhand verovert als het Finse 'wonderkwartet' Meta4. Met hun hoogdringende musiceerstijl en het hart op de tong rijgen ze de prestigieuze bekroningen aaneen. Dit keer pakken ze een van de allergrootste kleppers aan: Der Tod und das Mädchen, wellicht de aangrijpendste verklanking ooit van de worsteling tussen leven en dood. Ondanks de afstand in tijd en stijl sluit Black Angels, even grimmig als aantrekkelijk hedendaags, daar goed bij aan. Niet alleen citeert George Crumb (foto) heel even Der Tod, net als Schubert speelt hij viool en cello tegen elkaar uit, dit keer gecast als duivelsmuziek (inclusief alle cliché's) versus de stem van God. Fascinerend om te beluisteren en te zien: de muzikanten strijken behalve hun vertrouwde instrumenten ook met water gevulde kristallen glazen aan. Voorts gebruiken ze vingerhoeden (naar Black Sabbath?), slaan met sambaballen en schreeuwen telwoorden in de meest uiteenlopende talen.

De Amerikaanse componist George Crumb (1929) schreef zijn strijkkwartet Black Angels naar aanleiding van de Vietnamoorlog. Het werk citeert belangrijke elementen uit de bekoringsthematiek: van de zondeval via de Danse Macabre tot  Tartini's Duivelssonate.

Het genre van het strijkkwartet associeer je niet zo snel met politieke statements. Toch maakt de buitengewoon originele en kleurrijke componist George Crumb zich in Black Angels ouderwets kwaad om de Vietnamoorlog. In de partituur staat dat hij gecomponeerd is 'in tempore belli' (in oorlogstijd). Crumb voltooide het werk op vrijdag 13 maart 1970. Hij laat de strijkers schreeuwen, zingen, fluiten en fluisteren en breidt het instrumentarium uit met gongs, maracas en kristallen glazen.
Black Angels sloeg in als een bom, zowel door de onorthodoxe behandeling van het strijkkwartet als door de indringende thematiek. Het universele thema houdt de compositie ook nu nog overeind: de strijd tussen goed en kwaad, leven en dood, God en de duivel. De titel verwijst naar de zwarte engel zoals die in de vroege schilderkunst de gevallen engel symboliseert.

De vier strijkers confronteren de luisteraar met een surrealistische wereld van krijsende insecten, striemende geselingen, bom-inslagen, fluisterende stemmen, gongslagen, maar ook etherische klanken als glasharmonica-effecten en ijle, engelachtige melodieën. De componist schept een sfeer van een nachtmerrie door allerlei ongebruikelijke effecten voor te schrijven.

Achter de noten verschuilen zich planmatige getalsverhoudingen. De muzikale symbolen die Crumb gebruikt zij vrij conventioneel. Zo klinkt regelmatig het al eeuwenlang als 'duivel in de muziek' bekend staande interval van de verminderde kwint, de tritonus. En uit de literatuur voor strijkers haalt hij de 'Trillo Di Diavolo' van Tartini tevoorschijn. Verder citeert hij nog uit het gregoriaanse 'Dies Irae' en uit het strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen' van Schubert en refereert hij naar de oude muziek in de Sarabanda da la Muerta Oscura.

Programma :

  • Franz Schubert, Strijkkwartet nr. 14 ‘Der Tod und das Mädchen’
  • Henry Purcell, Fantasia's (selectie)
  • George Crumb, Black Angels (1971)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Meta4 : Purcell, Schubert, Crumb
Dinsdag 27 november 2012 om 20.15 u
Handelsbeurs - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.meta4.fi


Extra :
Meta4. Waaghalzen tussen leven en dood, Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 16/11/2012
George Crumb: www.georgecrumb.net, www.essentialsofmusic.com, en.wikipedia.org en youtube

Beluister alvast het eerste deel uit George Crumbs Black Angels

21:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

26/03/2012

In het aanschijn des doods : Brodsky Quartet brengt Puccini, Tanaka, Janacek en Schubert in de Bijloke

Karen Tanaka De dood heeft de strijkkwartetliteratuur een grote oogst meesterwerken opgeleverd. In 'La Oración del Torero' focust Joaquin Turina op de laatste momenten van de stier in de arena, een werk waarmee de componist wereldfaam verwierf. Puccini schreef in één nacht een elegie voor strijkkwartet dat doet denken aan begrafenisrituelen: 'Crisantemi' (chrysanten). Janacek: noch progressief, noch conservatief en toch een echte vernieuwer op expressief gebied, inspireert zich voor de 'Kreutzer Sonata' op Tolstoi's gelijknamige werk. En dan die allerbekende, maar zo indringende Schubert vol doodsangst en doodsverlangen. En als toemaatje Karen Tanaka's 'At the Grave of Beethoven'.

In 1999 heeft het Britse Brodsky Quartet een half dozijn componisten losgelaten op de zes strijkkwartetten opus 18 van Ludwig van Beethoven. Een zinnig plan, omdat Beethoven zelf immers voortbouwde op de strijkkwartetten van Haydn en Mozart. De driedubbel-cd waarop de werken om-en-om zijn vastgelegd (Brodsky Quartet: Beethoven: 6 strijkkwartetten op.18 en kwartetten van Alvarez, Beamish, Firsova, Jegede, Smirnov en Tanaka. Vanguard Classics 99212 , 2000) is tevens bedoeld als een artistiek credo: het ensemble wil laten zien dat het zowel op de bres staat voor oude waarden als voor vernieuwing. Het werk van één van de zes invité's van het Brodsky Quartet, de Japanse Karen Tanaka (foto), krijgen we tijdens dit concert te horen. We moeten er wel bij vermelden dat Tanaka zich dermate heeft laten overdonderen door opus 18 nr.3 dat ze haar eigen toontaal heeft verruild voor een Beethoveniaans idioom.

Karen Tanaka over At the Grave of Beethoven : "'At the grave of Beethoven' was commissioned by the Brodsky Quartet, on the occasion of the bicentenary anniversary of Beethoven's opus 18. The title suggests admiration and a tribute towards Beethoven, and this work is based on Beethoven's string quartet opus 18 no.3.

Opus 18 no.3 is probably the most gentle and lyrical work in the set. I feel the pure spirit and ardent hope of young Beethoven in it. The first movement of 'At the grave of Beethoven' was inspired by the first four bars of opus 18 no.3. These four bars were developed and interpreted in a contemporary manner, reflecting the tension and anxiety of our life today. The second movement is made by chains of modulations. When I was writing this movement in the spring of 1999, the news from Kosovo was reported on TV every day. I was shocked and horrified by this civil war, and it influenced my writing unconsciously. Along with each modulation, I had images that lotus flowers grow and bloom, in the hope of serenity and peace. " (*)

Karen Tanaka (1961) kreeg vanaf haar vierde pianolessen en vanaf haar tiende compositielessen. Daarna studeerde zij compositie bij Akira Miyoshi aan de Thoh Gakuen School of Music. Tijdens deze vier jaar won ze verschillende belangrijke prijzen in Japan en Europa. In 1986 verhuisde ze naar Parijs, waar ze haar studie compositie verder zette bij Tristan Murail in Parijs. In 1987 ontving ze de Gaudeamus Prijs tijdens de Internationale Muziek Week in Amsterdam voor haar piano concerto "Anamorphose".
Van 1990 tot 1991 studeerde ze bij Luciano Berio in Florence en schreef aan het eind van haar studie "Hommage en cristal" in opdracht van het Ultima Festival in Oslo voor het Norwegian Chamber Orchestra.
Er volgden een aantal belangrijke opdrachten vanuit Japan, waaronder Initium (1993) voor orkest, Wave Mechanics (1994) and Echo Canyon (1995). Met deze werken vestigde Karen zich als een van de vooraanstaande levende componisten van dat land. In diezelfde periode volgden er ook steeds meer optredens en uitzendingen in de VS, Frankrijk, Groot-Brittannië en Scandinavië.
Alhoewel Karen Tanaka in Parijs woont, bezoekt ze regelmatig Japan. Ze is dan ook co-artistiek direkteur van het Yatsugatake Kogen Music Festival, voorheen geleid door Toru Takemitsu. Momenteel is ze Visiting Associate Professor op de University of California, Santa Barbara.

Programma :

  • Joaquin Turina, La Oracíon del Torero
  • Giacomo Puccini, Crisantemi
  • Karen Tanaka, At the Grave of Beethoven (1999)
  • Leos Janacek, Strijkkwartet nr. 1, 'Kreutzer Sonata'
  • Franz Schubert, Strijkkwartet nr. 14 in d, D 819, 'Der Tod und das Mädchen'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brodsky Quartet : Puccini, Tanaka, Janacek, Schubert
Woensdag 28 maart 2012 om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Extra :
Karen Tanaka op www.chesternovello.com (*) en youtube

11:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

26/01/2012

Signum Quartett brengt Haydn, Widmann en Schubert in Sint-Truiden

Jörg Widmann Van bij hun start wordt het Signum Quartett geroemd om hun expressie, levendigheid en toewijding. Het kwartet geniet de reputatie één van de meest interessante ensembles te zijn van hun generatie. Intensieve studieperiodes met zowel de Alban Berg, Artemis en Melos kwartetten als masterclasses met György Kurtág, Tabea Zimmermann, Walter Levin en Jörg Widmann hebben de artistieke ontwikkeling van het ensemble beïnvloed. In Sint-Truiden brengt het kwartet werk van Haydn, Widmann en Schubert.

Het Signum Quartett is laureaat van het Deutscher Musikwettbewerb en van de internationale competities Premio Paolo Borciani (Italië), het ICMC Hamburg en het London International String Quartet Competition, waar ze de begeerde publieksprijs toegekend kregen. Het kwartet speelt op belangrijke plaatsen zoals de Laieszhalle te Hamburg, de Philharmonie Essen, de Kölner Philharmonie, op het Festival Aix-en-Provence en op het Rheingau-Musikfestival. In samenwerking met het Goethe Institute heeft het kwartet uitgebreide concerttournees ondernomen in onder andere Mexico en Zuidoost Azië. In de zomer van 2009 werd de groep geselecteerd door het Schleswig-Holstein Music Festival om als kwartet deel te nemen aan een publieke masterclass met Alfred Brendel. Concerten van deze vier musici zijn zowel nationaal als internationaal uitgezonden geweest door onder meer WDR, NDR, SWR, Deutschlandfunk, DRS, ORF, BBC en Arte. Sinds het begin van seizoen 2009-2010 wordt het kwartet bijgestaan door het stART Programme van Bayer Kultur. Het debuutalbum van het ensemble bevat de eerste opname van Jörg Widmann's eerste strijkkwartet. De componist beschouwt het als de beste uitvoering van zijn werk. Sinds 2009 neemt het Signum Quartett op voor het label Capriccio.

De romantische sfeer van dit concert wordt even doorbroken met het Tweede Strijkkwartet van Jörg Widmann (foto). De composities van deze hedendaagse componist vallen op door virtuositeit en betoverende klankrijkdom. Je wordt zonder twijfel overdonderd door de intense en prachtige klankwereld van de muziek én door de meeslepende muzikale dialoog tussen de musici. 

Jörg Widmann (1973) is een van de fascinerendste componisten én klarinettisten van onze tijd. Hij volgde klarinet aan de Hochschule für Musik in München bij Gerd Starke en later bij Charles Neidisch aan de Juilliard School in New York. Als klarinettist won hij verscheidene prestigieuze wedstrijden. Widmann trad op met de grote internationale orkesten. Widmann was ook 'artist in residence' bij het Deutsche Sinfonieorchester Berlin, Heidelberger Frühling, bij het festival Spannungen en de Salzburger Festspiele. In oktober 2001 volgde hij Dieter Klöcker op als professor klarinet aan de Staatliche Hochschule für Musik in Freiburg.

Heel jong, op elfjarige leeftijd, begon Widmann compositie te studeren bij Kay Westermann. Daarna ging hij in de leer bij Hans Werner Henze, Wilfried Hiller en Wolfgang Rihm. Jörg Widmann ontving de afgelopen jaren tal van prijzen voor zijn composities, waaronder de prestigieuze Prijs van de Ernst von Siemens Stichting en de Ehrenpreis der Münchner Opern-Festspiele. Widmann componeerde tot nog toe vijf strijkkwartetten. Het Tweede strijkkwartet dateert uit 2003.

Programma :

  • Joseph Haydn, Strijkkwartet in C, op. 33 nr. 3
  • Jörg Widmann, Strijkkwartet nr. 2, Choralquartett
  • Franz Schubert, Strijkkwartet nr. 14 in d, D 890, Der Tod und das Mädchen

Tijd en plaats van het ge beuren :

Signum Quartett : Haydn, Widmann, Schubert
Zaterdag 28 januari 2012 om 20.15 u
Academiezaal - Sint-Truiden

Plankstraat 18
3800 Sint-Truiden

Meer info : www.debogaard.be en www.signum-quartett.de

Extra :
Jörg Widmann : www.joergwidmann.com, www.schott-music.com en www.youtube.com

19:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

23/10/2011

Passie & drama met de wereldvermaarde altviolist Joeri Basjmet en het Brussels Philharmonic in Gent en Brussel

Joeri Basjmet Franz Schubert had op zijn achttiende al drie symfonieën achter de kiezen. De eerste uitvoering van zijn derde symfonie was een thuismatch. Het bedrijvige schoolorkest met Schubert als aanvoerder op viool, nam de inktverse partituur voor zijn rekening. Het dertiende strijkkwartet van Sjostakovitsj begint en eindigt met een solo van de altviool. Het noopte een violist uit het eigen strijkersensemble van Joeri Basjmet (foto) tot een transcriptie. Het langoureuze spel van Basjmet - een zeldzame ster van de altviool - en een Sjostakovitsj op het hoogtepunt van zijn somberheid zijn een voor de hand liggende paar.

Aan een tafeltje in een herberg in het mooie Grinzing, met de klanken van een sitar op de achtergrond en een glas Spritz voor hem, slingert een koortsige Schubert zijn noten op vergeelde bladen. De muziek borrelt op in zijn hoofd, zijn pen kan amper volgen. Zijn schrift is slordig, en bij het herlezen van de bladzijden is er twijfel: was dit een diminuendo? Of een accent? Het is duidelijk dat Schubert niet bezig is met zijn nalatenschap: hij componeert om zijn huur en zijn wijn te betalen. En toch is het net deze haast, deze onstuimigheid die uit zijn muziek spreekt en ze zo aantrekkelijk maakt. Vreugde vermengd met angst, enthousiasme doorspekt met vraagtekens - wat een ernst voor een 18-jarige…

Alles is al daar, alles is al gezegd. Later doet Tchaikovsky niets anders dan deze verwarring versterken, en haalt Sjostakovitsj er de extremen uit. Allebei zitten ze gevangen in een dramatische situatie: een onmogelijke liefde voor de ene, een onderdrukkend regime voor de andere. En is hun muziek, net als voor Schubert, een vlucht naar een geluk dat nooit zal bestaan...

Dmitri Sjostakovitsj / Alexander Tsjaikovski - Strijkkwartet nr 13 in een bewerking voor altviool en strijkers
Het Dertiende Strijkkwartet van Sjostakovitsj werd geceërd door het Borodin Kwartet in de Glinka Zaal in Leningrad, op 13 december 1970. Hoewel het uiteenvalt in drie grote secties (Adagio - Doppio movimento - Tempo primo) is het een compositie uit één deel, het enige van al zijn kwartetten. Die vormen trouwens, samen met zijn symfonieën, de hoofdbrok en het belangrijkste deel van zijn oeuvre. In beide genres gebruikt hij dezelfde thematiek en sommige kwartetten ontstaan in dezelfde periode als symfonieën, het zijn zowat hun 'satellieten'.

Het Dertiende Strijkkwartet in si bemol klein, opus 138 is (samen met de Veertiende Symfonie) het eerste van een aantal werken die een 'afscheid van het leven' zullen blijken. Sjostakovitsj was toen inderdaad al zwaar ziek en hij was er zich bewust van. De dood werd een obsessie.

In het Twaalfde Strijkkwartet had Sjostakovitsj al blijk gegeven van zijn vakmanschap op het gebied van serialisme. In dit Dertiende Kwartet gaat hij nog verder en behandelt hij zelfs de strijkers als slaginstrumenten - onder meer aan de hand van de 'col legno' techniek (ritmisch op de snaren slaan met het hout van de strijkstok).

De altviool opent het kwartet met een solo, een heel melodieuze en nadrukkelijk ritmische twaalftoonreeks waarvan het chromatisme benadrukt wordt door de kleine secundeafstanden. Alles is somber en pijnlijk. Het middendeel is wat levendiger en begint met een staccato van de eerste viool. Het wordt helemaal gedomineerd door een lamentatie in trioolmotief. De laatste sectie is een soort nocturne waarin de vier instrumenten samen, in eenzelfde beweging, voortschrijden als in een rouwstoet. Het kwartet eindigt met de altviool die een heel lang aangehouden noot speelt die in stijgende spanning van heel zacht eindigt met een ontzettende forte.

Alexander Tsjaikovski is één van de leden van de Solisten van Moskou, hij bewerkte Sjostakovits' Dertiende Strijkkwartet voor altviool en strijkers en noemde het 'Sinfonia'. Helemaal in de geest van Sjostakovitsj een ode aan de altviool.

Programma :

  • Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, Ouverture 'Romeo en Julia'
  • Dmitri Sjostakovitsj, Sinfonia voor altviool en strijkers (arr. Strijkkwartet nr.13 Alexander Tchaikovsky)
  • Franz Schubert, Symfonie nr.3 in D, D 200

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic & Joeri Basjmet: Tsjaikovski, Sjostakovitsj, Schubert
Donderdag 27 oktober 2011 om 20.00 u
(Inleiding met dirigent & altviolist Joeri Basjmet om 19.15 u)
Muziekcentrum de Bijloke Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.brusselsphilharmonic.be
---------------------------------
Vrijdag 28 oktober 2011 om 20.15 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein 1050
Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.brusselsphilharmonic.be

Bron : tekst Gert Haelterman voor programmaboekje deSingel, december 2005

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Paul Epstein's Notes on Shostakovich's String Quartets Nos. 2, 4, and 13 op saintpaulsunday.publicradio.org

Beluister alvast het eerste deel uit Sjostakovitsj' Strijkkwartet nr.13

19:05 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook