21/12/2007

Kadotip : 2100 Vlaamse componisten onder de kerstboom

Flavie Roquet Voor wie nog op zoek is naar een eindejaarsgeschenk : vorige zaterdag rolde het 'Lexicon Vlaamse componisten geboren na 1800' van Flavie Roquet van de persen. Een boek voor het leven over componerend Vlaanderen, uitgegeven bij Roularta en sinds deze week in de winkelrekken van de Fnac.

Flavie Roquet heeft met dit boek een belangrijke bijdrage geleverd tot de kennis en de studie van de Vlaamse componisten. "Informatie vinden over 19de- en 20ste- eeuwse Vlaamse componisten was tot hiertoe een haast onmogelijke opdracht, zeker wanneer het minder bekende figuren betrof. Het kwam meestal neer op bet bijenprokkelen van schaarse en verspreide gegevens in bibliotheken en archieven of op het internet. Veel van die componisten die nu vergeten zijn, verdienen nochtans onze aandacht; vaak hebben zij waardevol werk nagetaten, en sommigen waren in hun tijd tot ver buiten de grenzen bekend.
Met dit Lexicon is er eindelijk een naslagwerk beschikbaar waarin de lezer onmiddellijk de belangrijkste gegevens kan vinden, en dat tevens kan dienen als uitgangspunt voor verder onderzoek", aldus Vlaams minister van Cultuur Bert Anciaux. " Dat er 2100 mensen hun plaats verdienen in het Lexicon van Vlaamse componisten is op zich al opmerkelijk en relevant. (...) Laat dit Lexicon een ware ontdekkingstocht zijn voor her culturele veld en voor de muzieksector in het bijzonder, en als standaardwerk ook een start voor verder muziekonderzoek". (*)

Een boek als dit Lexicon is natuurlijk niet het werk van één persoon. Bij de samenstelling ervan mocht Flavie Roquet rekenen op de daadwerkelijke en onbaatzuchtige hulp van talrijke sympathisanten uit het muziekonderwijs, studiecentra, verenigingen, koren, orkesten, heemkundige kringen, van bibliothecarissen en archivarissen die onderzoekswerk verrichten en niet in het minst van een hele schare musicologen die bereidwillig en geduldig alle teksten hebben nagelezen en waar nodig gecorrigeerd en/of aangevuld.

In het verzamelwerk zijn 2.100 Vlaamse componisten verzameld. "En toch is het werk niet volledig. Dat kan ook niet. Er komen er iedere dag bij en onbekenden duiken steeds op. Sinds mijn boek af is, heb ik al tien nieuwe namen gevonden. Ik ben al bezig aan een addendum", aldus de auteur. Aanvullende info of nog onbekende componisten zijn dus nog steeds welkom bij flavie@pandora.be.

Tijdens de Staten Generaal van 1 december werd het boek voorgesteld door componisten Vic Nees en Lucien Posman. Deze laatste kroop voor deze gelegenheid in zijn pen en schreef een 'schoon opstel' ter aanbeveling, waarvan we je de inhoud zeker niet willen onthouden.

"'Geachte heer Flavie' was de aanhef van mijn antwoord op haar eerste e-mail. Dit misverstand werd binnen de 10 seconden kordaat rechtgezet en haar voornaam is intussen een mythisch begrip geworden in onze muziekwereld. Dat het voorliggend titanenwerk enkel door een voormalige verpleegster aangevat en
voltooid kon worden, is een ijzingwekkende metafoor voor de manier waarop componerend Vlaanderen behandeld wordt door de Vlaamse Overheid, de media, de meerderheid van cultuurcentra, orkesten en ensembles.
Dat zij haar onderzoek realiseerde tussen de facturen en boekhoudkundige verrichtingen door van het huisbedrijf, geldt niet enkel als metafoor voor de nauwgezetheid en handigheid die nodig waren om dergelijk werk te kunnen volvoeren, maar loopt ook parallel met de omstandigheden waarop ons compositorisch patrimonium tot stand kwam. En dat haar echtgenoot deemoedig gedoogde dat hun bedrijf jarenlang bedolven werd met half vergaan papierwerk over componerend Vlaanderen, veronderstelt bijna een bezoeking van de engel Gabriel.
Maar Flavie trotseerde deze metaforische drievuldigheid. Door haar enthousiasme en wetenschappelijke onschuld hebben alle poorten zich uiteindelijk geopend. Sommige poorten waren verroest door jarenlange onverschilligheid, andere weerbarstig of argwanend, nog andere wat jaloers of minachtend. Doch met een iets ontziende voortvarendheid, koppig doorzettingsvermogen en vechtlust, eigen aan de West- Vlamingen, ontpopte zij zich als een ware 'Calamity Jane' en verleende ze zich, desnoods met decent geweld, toegang tot alles bastions.
Componisten - die op informatiewerving doorgaans reageren als op de fiscus- werden gewillig als lammeren, bibliothecarissen trokken zonder morren hun stofjassen aan, zowel cynische als welwillende musicologen doken in hun archieven; Flavie werd als een Jeanne d'Arc ontvangen in quasi leegstaande kloosters, op doksalen en in abdijkelders, op beiaardtorens en op zolders van muziekscholen, conservatoria en blindeninstituten; kleinkinderen en achterkleinkinderen reikten haar spontaan informatie aan over hun componerende voorvaderen.
Kortom, in korte tijd veroorzaakte ze een collectief gevoel van noodzakelijkheid om ons compositorisch landschap eens definitief en grondig in kaart te brengen.
Flavie omringde zich daartoe met een schare goede raadgevers en deskundigen, ze palmde Roularta Books in, ze ontsloot de portemonnee van onze minister van Cultuur en andere instanties en het resultaat is het voorliggend "Lexicon VLAAMSE COMPONISTEN geboren na 1800".
Dit boekwerk heeft voldoende omvang en de slagkracht om verzuurde criticasters fataal het zwijgen op te leggen. Maar ik hoop van ganser harte dat kneuterig Vlaanderen voor één keer zijn eigenheid geweld aandoet en niet begint te neuzelen over die fout geplaatste punt of die komma teveel.
Want dit boek is een feest, het is een statement, het straalt warmte en mededogen uit, fierheid en slagvaardigheid; het is onvolmaakt in zijn volmaaktheid, en van de eerste tot de laatste bladzijde is het genadeloos onbevooroordeeld. Het is een boek voor het leven, een godsgeschenk, een wapen, een document en een argument. Het is het opus summum over al onze componerende medemensen geboren na1800; het dwingt respect af voor wie het realiseerde en over wie het handelt.
In acht genomen de marginaliteit waarin de componisten steeds verder gedreven worden, heeft het een emancipatorische waarde en voor de culturele straathoekwerkers en erfgoedjagers heeft het een voorbeeldfunctie; het reikt een maatstaf aan voor hoe men omgaat met zijn eigen verleden, heden en toekomst.
Ik ben er daarom rotsvast van overtuigd dat dit boek met bazuingeschal zal onthaald worden door vriend en vijand en dat het ons allen tot een moment van fierheid zal bewegen.
Als voorzitter van ComAV, in mijn eigen naam, en in naam van alle Vlaamse componisten, wil ik allen danken die hebben bijgedragen tot de realisatie van dit grensverleggend werk. En tot slot wil ik in naam van mijn collega componisten een eresaluut brengen aan mevrouw Roquet. Flavie, wij zijn u dankbaar en wij zijn trots op u." (**)

Lucien Posman
Voorzitter van Componisten Archipel Vlaanderen, vzw ComAV
Voorgelezen op Staten Generaal van de klassieke muziek n.a.v. presentatie van "Lexicon Vlaamse Componisten geboren na 1800"
1 december 2007
Gent - De Bijloke, Zaal 3

Het "Lexicon Vlaamse Componisten geboren na 1800" kost € 72 en kan besteld worden via :
shop@roularta.be
Tel: 070 23 30 03
Fax: 070 23 34 89
Roulartashop, Meiboomlaan 33 / 8800 Roeselare

Ook verkrijgbaar in sommige Fnac-winkels.

Bronnen : Persdossier Flavie Roquet (*) en ComAV Gazet (**), 11 december 2007

Elders op Oorgetuige :
Vlaamse componisten in 'Brede Opklaringen', 3/12/2007
Staten-Generaal van de Klassieke Muziek en uitreiking van de Klara Muziekprijzen, 29/11/2007

15:22 Gepost in Nieuws | Permalink |  Facebook