19/04/2009

Sounds Young : veelkleurige reis doorheen het moderne muzieklandschap

Studenten Nieuwe Muziek Lemmensinstituut In het kader van De Nieuwe Reeks nemen een aantal jonge uitvoerders nemen je deze week mee op een veelkleurige reis doorheen het moderne muzieklandschap. Naast werken van iconen als Stockhausen en Ligeti passeren ook werken van nu nog werkzame componisten als Hendrickx, Ter Veldhuis en Sciarrino de revue.

György Ligeti
componeerde tot hiertoe zeventien Etudes voor piano, waarmee hij zich in de traditie van negentiende-eeuwse klavier-virtuositeit inschreef. Het zijn het kleine, virtuoze juweeltjes waarin telkens een hoog niveau van speeltechnische moeilijkheid wordt gekoppeld aan een merkwaardige muzikale vondst, wat deze werkjes uiteraard zeer aantrekkelijk maakt voor jonge begaafde pianisten die zichzelf willen bewijzen. Ligeti's Etudes doen steeds tegelijk een beroep op technische bravoure en muzikale feeling.

De muziek van de Italiaanse componist Salvatore Sciarrino (1947) onderbrengen bij één van de gevestigde stromingen van de Nieuwe Muziek van de afgelopen decennia, is een welhaast hopeloze onderneming. In de meest brede zin is zijn muziek een vorm van post-serialisme. Dat betekent in dit geval niet dat de componist nadrukkelijk verderbouwt op de verwezenlijkingen van het serialisme, maar veeleer dat zijn muziek ná het serialisme komt, en er zich tegen afzet.
Het serialisme besteedde vooral aandacht aan een bijzonder doorwrochte structurele onderbouw van de muziek en definieerde het muzikaal kunstwerk als een partituur, waarvan één van de eigenschappen is dat zij tot klinken kan worden gebracht. Sciarrino's interesse daarentegen gaat in de eerste plaats uit naar de oppervlakte, naar het "klankelijke" gebeuren. Daartoe ontwikkelde hij een heel eigen klankvocabularium, waarin de vertrouwde instrumentale klanken grotendeels
plaats moeten ruimen voor wat men zou kunnen beschrijven als randfenomenen van de muzikale klank. Tegelijk tast Sciarrino de grenzen van het hoorbare
af: de stilte is volledig in zijn muziek geïntegreerd, in grote fragmenten van zijn composities wordt uitsluitend zeer zacht gemusiceerd, en vaak wordt de overgang van stilte over geruis naar klank nadrukkelijk geëxpliciteerd. Al dit akoestisch raffinement gaat gepaard met een voorliefde voor eenvoudige, heldere en daardoor direct waarneembare vormprocessen.

Het klankvocabularium dat Sciarrino heeft ontwikkeld, is er een dat zich bij uitstek laat realiseren op blaas- en strijkinstrumenten. Het lijkt dan ook wat verwonderlijk dat hij enkele pianosonates heeft geschreven, werken waarin hij zich de technieken die hij in zijn kamermuziek met zoveel succes toepast, moet ontzeggen. Toch speelt de componist ook in een werk als zijn Tweede Pianosonate (1983) met de grens tussen klank en stilte: al het eerste - krachtige - akkoord blijft zolang nazinderen in een aantal snaren die niet worden afgedempt, tot de klank helemaal is opgelost. Ook in dit werk is Sciarrino's heldere vormgevoel waar te nemen: het akkoord waarmee de compositie begint, fungeert daarbij als referentie, als ijkpunt dat de luisteraar toelaat het werk bewust te horen als een spanningsverhouding tussen herhaling en variatie. (*)

In 'African Suite' (1992) van Wim Henderickx (1962) worden twee instrumenten - viool en percussie - die kenmerkend zijn voor twee totaal verschillende culturen geconfronteerd met elkaar. Hierdoor ontstaat een vermenging van Westerse melodiek met Afrikaanse ritmiek. Door het gebruik van een ritmisch ostinaat patroon met wisselende maatsoorten en door het plaatsen van onregelmatige ritmische accenten binnen een constant metrum krijgt dit werk een zeer opzwepend karakter. De virtuoze vioolpartij versterkt nog eens deze indruk.

'Grab it!' van Jacob ter Veldhuis voor tenorsax en ghettoblaster is gebaseerd op originele opnamen van Amerikaanse gevangenen die tot levenslang zijn veroordeeld. Het stuk moet zeer agressief worden uitgevoerd, krachtig en met heel veel passie. Samples van menselijke stemmen, vertolkt door de ghettoblaster, geven de schaduwkant van de samenleving onverbiddelijk weer. Ter Veldhuis weeft ze aaneen tot wat hij 'hedendaagse aria's' noemt, 'waarin de emotie vulgair, maar authentiek is.' Soms hebben ze een komisch effect, zoals de flarden Jerry Springer Show in Heartbreakers. Soms ook getuigen ze van ongekunstelde tragiek: in'Grab it!' leggen getuigenissen van Amerikaanse gevangenen de ritmische basis voor een virtuoze, 'multi-culturele' saxofoonpartij.
Saxofonist Arno Bornkamp ( voor wie Ter Veldhuis het stuk heeft geschreven en die ook de creatie ervan verzorgde op 22 februari 2000 in het AmsterdamseConcertgebouw) over 'Grab it!' : "De noten zijn op zich al goed, maar ze krijgen in combinatie met die stem-samples uit de ghettoblaster een heel bijzondere lading, een literaire, theatrale boodschap. Jacob slaagt erin van een musicus een verteller te maken, op een heel vrije en prikkelende manier." (www.donemus.nl)

Programma :
  • György Ligeti, Désordre / Fanfares
  • Karlheinz Stockhausen, Klavierstück XI / Saxophon
  • Salvatore Sciarrino, Sonate nr. 2
  • Wim Henderickx, African Suite
  • Jacob Ter Veldhuis, Grab it!
  • en anderen ...
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - Studenten van het Lemmensinstituut : Sounds Young
Donderdag 23 april 2009 om 20.30 u
STUK
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be en www.stuk.be

Extra :
György Ligeti : www.gyoergy-ligeti.de en www.arsmusica.be
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Interview : Jan Michiels over György Ligeti, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 15/11/2006
Karlheinz Stockhausen: www.stockhausen.org en www.arsmusica.be
De man aan de knoppen, Jochem Valkenburg op www.nrc.nl, 6/06/2008
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001
Het uur van de wolf: sonic acts (Stockhausen), Frank Scheffer, NPS Allegri Producties 1998 op www.vpro.nl (tv-documentaire)
Salvatore Sciarrino op brahms.ircam.fr en www.arsmusica.be
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007 (audio)
(*) Salvatore Sciarrino: muziek op en voorbij de grens, Steven Vande Moortele op www.hetcollectief.be
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com en www.matrix-new-music.be
Jacob Ter Veldhuis : www.jacobtv.net en www.donemus.nl

Elders op Oorgetuige :
Stockhausen-avond in Flagey, 14/03/2009
Schaduwklanken : Salvatore Sciarrino en Wim Henderickx, 28/01/2009
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007
Single Body Noise: verlichaamde klank in de boksring, 19/01/2007
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006

08:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

15/04/2009

Ondoorzichtig subsidiebeleid van Vlaamse overheid maakt werking van De Nieuwe Reeks onmogelijk

De Nieuwe Reeks De Nieuwe Reeks vzw zal op 15 april 2009 geen aanvraag voor projectsubsidie indienen bij de Vlaamse overheid voor het najaar 2009. Tijdens de vorige subsidieronde (voorjaar 2009) werd aan de Leuvense concertorganisatie voor hedendaagse muziek immers onverwacht een aanzienlijk lager bedrag toegekend dan in 2008.

In het advies van de beoordelingscommissie Muziek zijn geen concrete artistieke kritieken te lezen, maar wel onduidelijke of zelfs foute zakelijke argumenten. Dat laatste ondanks een volledig positief advies van het Agentschap Kunsten en Erfgoed dat de zakelijke kant van elk dossier beoordeelt. De Nieuwe Reeks probeerde deze fouten recht te zetten en vroeg de beoordelingscommissie herhaaldelijk om meer uitleg over de motieven om minder subsidies toe te kennen, maar op die vraag werd niet ingegaan.
Ten gevolge van de beslissing moest De Nieuwe Reeks - een maand voor de aanvang van het lopende concertseizoen - verschillende activiteiten schrappen. Halfweg vorig jaar, toen minister Bert Anciaux het geadviseerde bedrag voor het najaarseizoen 2008 halveerde, werd De Nieuwe Reeks al met een gelijkaardig probleem geconfronteerd.

Deze manier van werken en het gebrek aan een duidelijk advies dat als basis kan dienen om de werking zo nodig bij te sturen, geeft een organisatie als De Nieuwe Reeks te weinig zekerheid om nog engagementen aan te gaan voor het opstarten van producties en het geven van compositieopdrachten. Omdat De Nieuwe Reeks een vrijwilligersorganisatie is en de subsidies quasi volledig besteed worden aan de artistieke werking, moet er door een beperking van de toegekende bedragen telkens weer gesnoeid worden op het artistieke luik. Vooral omdat deze beperking lijkt te berusten op willekeur van de beoordelingscommissie Muziek, werkt dit verlammend. Voorlopig plant De Nieuwe Reeks dan ook geen concerten meer na april.

www.denieuwereeks.be

Bron : Persbericht De Nieuwe Reeks

16:08 Gepost in Actualiteit | Permalink |  Facebook

31/03/2009

Johannes Westendorp speelt alle expressieve en technische mogelijkheden van de gitaar uit

Johannes Westendorp In het concert van de Nederlandse gitarist Johannes Westendorp met zowel zeer complexe als betrekkelijk eenvoudige werken worden virtueel alle expressieve en technische mogelijkheden van de (elektrische) gitaar uitgespeeld.

Johannes Westendorp (Stuttgart, 1979) studeerde eerste fase gitaar aan het Fontys Conservatorium Tilburg bij Hein Sanderink. Van 2003 tot en 2005 volgde hij de Meestergraad opleiding met specialisatie hedendaagse muziek aan het Conservatorium van Gent. Hij sloot zijn gitaarstudie bij Tom Pauwels af met grote onderscheiding en volgde daarnaast inleiding compositie en vrije improvisatie bij Dr. Godfried-Willem Raes. In 2004 was hij gastmuzikant bij de improvisatie groep Morus tijdens Facing True North festival, East Side Gallery (Berlijn) en werkte hij voor de eerste keer samen met het hedendaagse - muziekcollectief Champ d`Action uit Antwerpen. In hetzelfde jaar richtte hij met Merijn Bisschops het Cluster Klankcollectief op wat in 2005 resulteerde in het Volume 1 project, een coproductie van Cluster en Muzieklab Brabant. In 2005 werd hij door Muzieklab Brabant geselecteerd om een voorstelling met vergankelijke en zelfvernietigende klankinstallaties te maken, een performance die sinds juni 2006 onder de naam Tijdwerk door Faktor B in Den Bosch vertegenwoordigd wordt. Momenteel is hij bezig aan een vervolgvoorstelling onder de titel .../Obstructie. Sinds begin 2006 is Johannes als organisator en programmeur verbonden aan DE LINK concertserie voor nieuwe muziek in Tilburg. Daarnaast werkt hij aan een soloprogramma voor zowel electrische als akoestische gitaar met werken van onder andere James Tenney en Brian Ferneyhough.

De Britse componist Brian Ferneyhough (1943) stamt uit een eenvoudig milieu waar men vooral luister-de naar folk en populaire muziek. Hij studeerde achtereenvolgens bij Lennox Berkeley in Londen, Ton de Leeuw in Amsterdam en Klaus Huber in Basel. Zelf onderwees hij compositie in Freiburg, in Darmstadt en in Milaan. Brian Ferneyhough is ongetwijfeld een van de meest enigmatische figuren in de hedendaagse muziek. Zijn uitermate complexe muziek is de concrete uitwerking van een intellectueel denken dat zijn oorsprong vindt in het serialisme van de jaren vijftig en zestig en in het streven om muziek te maken met een grote dichtheid als basis voor een radicale expressie. Door de rol van de schriftuur tot het uiterste op te voeren, slaagt hij erin door een spel van tegengestelde verbindingen de attitude van de uitvoerder - die in een strijd met de tekst gewikkeld is - te overstijgen.

James Tenney (1934 - 2006) is een van de ietwat vergeten figuren die een belangrijke bijdrage aan het ontstaan van de minimal music heeft gegeven, maar die nadien wat naar de achtergrond is verdwenen. Als muzikant speelde hij in de ensembles van Reich en Glass, maar zijn compositorische wortels gaan veel breder dan het minimalisme. Tenney absorbeerde zowat alle invloeden van de Amerikaanse nieuwe muziek uit de twintigste eeuw, met naast minimal music vooral veel affiniteit met excentrieke componisten als Charles Ives, Conlon Nancarrow of Harry Partch. Tenney benadrukt in zijn muziek vaak het conceptuele karakter, wat één van de grondslagen van de minimal music is. De belangstelling van James Tenney gaat in de eerste plaats uit naar geluid. Ooit zei hij "Ik ben niet geïnteresseerd in muzikale emotie, en ik heb geen enkele interesse in drama, in feite doe ik alles om het te vermijden". De bedoeling van Tenney met zijn muziek is om inzicht te verschaffen in de perceptie van geluid.

De Nederlandse componist Anthony Fiumara (1968) probeert het spectrum van klank in al haar facetten te doorgronden. Muziek die als een stralenkrans van licht uiteenwaaiert en de ruimte in beslag neemt, zoals in zijn recente orkestwerk 'Aperture'.

Programma :
  • Brian Ferneyhough, Kurze Schatten
  • James Tenney, Septet
  • James Dillon, Shrouded Mirrors
  • James Tenney, Water on the mountain… fire in heaven
  • Anthony Fiumara, Grid #1
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - Johannes Westendorp : minimal complexity
Donderdag 2 april 2009 om 20.30 u
(Inleiding om 19.45)
Kunstencentrum Stuk
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.johanneswestendorp.com

Extra :
Brian Ferneyhough op: www.myspace.com/ferneyhough, www.arsmusica.be en composers21.com
"The Melting Point: Two European Composers in America", Molly Sheridan in conversation with Brian Ferneyhough op www.newmusicbox.net, 22/07/2005
Brian Ferneyhough in conversation with Joshua Cody op www.sospeso.com
James Tenney op www.calarts.edu
'Larry Polansky on James Tenney' , op pjoris.blogspot.com, 11/10/2006
'James Tenney, 1934-2006' , Kyle Gann op www.artsjournal.com, 26/08/2006
James Tenney op newmusicbox.org (met video 'Postcards from the Edge: James Tenney in his own words')
James Dillon : www.composers21.com, www.edition-peters.com en www.arsmusica.be
James Dillon, 'Traumwerk Boek 1, nr. 1 en 2' door Ictus op Kwadratuur.be
Anthony Fiumara : www.anthonyfiumara.com

14:59 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

21/03/2009

Een jonge Vlaamse snaak tussen twee oude rotten : BL!NDMAN [strings] in Leuven en Gent

Daan Janssens Een jonge Vlaamse snaak tussen twee oude rotten. Daan Janssens durft het aan om in de 21ste eeuw nog een strijkkwartet te schrijven, misschien wel het meest klassieke van alle klassieke genres. Bl!ndman [4x4] Strings bewijst echter dat zelfs in de 20ste eeuw het strijkkwartet al niets meer te maken had met oubolligheid. De muziek van Nono en Kurtág is eigentijds en heeft een hoog poëtisch gehalte...
BL!NDMAN Strings
is een jong en dyamisch strijkkwartet uit Brussel. Naast tal van klassiekers uit het 20ste-eeuwse repertoire staat ook nieuw materiaal van jonge Belgische componisten op hun palmares. Op dit concert krijgen we werk van Luigi Nono, György Kurtág en de creatie van Daan Janssens' nieuwste stuk te horen.

Luigi Nono (1924 - 1990) nam in 1950 voor het eerst deel aan de "Ferienkurse für neue Musik" in Darmstadt, waar hij componisten als Edgar Varèse, Karel Goeyvaerts, Iannis Xenakis en Karlheinz Stockhausen ontmoette. Geïnspireerd door zowel bovenstaande persoonlijkheden, het elan van een naar muzikale vernieuwing snakkende tijdgeest als door het (toen nog) prille onderzoek in de elektroakoestiek, ontpopte Nono zich al snel tot een aanstormend talent in het domein van de seriële en aleatorische muziek.
Later verwierp hij in toenemende mate de schools - analytische toepassing van het serialisme om de integriteit van het muzikale fenomeen an sich te benadrukken. De invloed van politiek op zijn denkwijze ging hierin stelselmatig meespelen en liet zich gelden in bijvoorbeeld Incontri (1955), Il Canto Sospeso (1955 - 56, gebaseerd op brieven van veroordeelde antifascisten) en in Cori di Didone (1958). Nono was immers een rabiaat communist en beschouwde zijn werk als een revolte tegen elke vorm van culturele bourgeoisie. Daarom keerde hij zich af van gangbare concertgenres en was niet te beroerd om, zoals zijn britse tegenhanger Cornelius Cardew, de muziek naar de man in de straat (of in de fabriek) te brengen. Veel van de titels uit die periode spreken dan ook boekdelen: Intolleranza, (1960), Non consumiamo Marx (1969), Ein Gespenst geht um in der Welt (1971) en Canto per il Vietnam (1973).
Het werk van deze avond, Fragmente - Stille, an Diotima (1980) was een opdracht van het Beethoven Festival in Bonn en laat een rijpe, verstilde Nono horen. Het is 's mans enige werk voor strijkkwartet en bestaat uit muziek die zich voor een groot deel in het grensgebied tussen stilte en (nauwelijks hoorbare) klank afspeelt.
Nono's vroege assertieve gebaren zijn hier vervangen door een meer introspektieve muziektaal vol dichterlijke meditatie. De partituur is doorspekt met 53 citaten van de Duitse dichter Friedrich Hölderlin aan zijn geliefde, Diotima. De citaten moeten noch gesproken, gefluisterd of gezongen worden tijdens de performance, maar dienen eerder als een soort inspiratieve leidraad: de uitvoerenden horen stilzwijgend de citaten te lezen om ze tijdens de uitvoering op hun spel te projecteren. Waar het gangbare strijkkwartet vooral een wisselende conversatie is tussen vier gelijkberechtigde stemmen, gaat het in dit werk eerder om een collektieve poging om gedachten te artikuleren in het zicht van een overweldigende stilte. Fragmente - Stille, an Diotima is een diepgaand, spiritueel werk dat, alleen al door de lange spanningsboog, de uiterste koncentratie van de uitvoerder vergt.

György Kurtág (1926) studeerde aan de Ferenc Liszt - Academie in Boedapest bij Sándor Veress en Ferenc Farkas en later in Parijs bij Olivier Messiaen en Darius Milhaud. Sedert 1993 verbleef hij achtereenvolgens in Berlijn, Wenen, Amsterdam en Parijs, waar een samenwerking met het Ensemble InterContemporain tot stand kwam. Twee grote invloeden kenmerken zijn muziek: enerzijds de kinderlijke spontaniteit en primitieve oerkracht die vaak terug te vinden zijn in het werk van Béla Bartók, anderzijds de extreme concentratie van de compositorische arbeid, eigen aan het oeuvre van Anton Webern. Van die laatste is het voornamelijk het reductionisme dat hem inspireert: eenvoudige muzikale principes zoals verbindingen van allerlei soorten drieklanken in de pianocyclus Játékok zijn daarvan een voorbeeld. Officium Breve in Memoriam Andreae Szervánszky (1988 - 89) is opgedragen aan de Witten Festival - organizator Wilfried Brennecke en is Kurtág's derde strijkkwartet, waarin compressie en uitpuring troef zijn. In de tekstuur zitten tal van toespelingen op melodische fragmenten uit het oeuvre van Beethoven, Bach en Szervánsky. Het is opgedeeld in vijftien delen, samengeperst in een tijdsbestek van slechts dertien minuten.

De jonge componist Daan Janssens (1983) groeide op in Brugge waar hij aan de muziekschool viool en piano studeerde. Op zijn twaalfde ontdekte Janssens de opera en was verrukt. Het is dan ook weinig verwonderlijk dat de eerste CD die hij kocht Mozarts "Le Nozze di Figaro" was. Stap voor stap, vertrekkende vanuit de Romantiek, verkende Janssens het gehele operagenre. Vanaf zijn 13de begon hij ook zelf composities te schrijven, hierin gestimuleerd door zijn leerkracht Octaaf Van Geert. Op zijn 15de schreef Janssens zijn eerst operastukje: hij zette eigen muziek (voor piano en stem) op de tekst van Verdi's Othello.
Janssens' jeugdige parcours stoomde hem klaar voor een opleiding aan het Koninklijk Conservatorium van Gent. Daar werd hij - in zijn componeren en verkennen van de (hedendaagse) klassieke muziek - gestimuleerd en geïnspireerd door muzikant en componist Frank Nuyts. Gaandeweg ontwikkelde Janssens een eigen idioom dat zich laat kenmerken als een taal die de fascinatie voor de dialoog tussen klankkleur en stilte uitademt. Hierbij bezit de componist een bijzondere voorliefde voor het extreem rijke klanktimbre van de strijkers.

Daan Janssens over D'un Automne Étendu : "D'un Automne Étendu voor strijkkwartet is het derde deel van mijn cyclus ...Passages... De andere delen van de cyclus zijn: ...Passages... (2005 - rev.'08) voor strijkkwartet, Tableau - Double - (Passages II) (2005 - '06) voor cello solo en D'un Automne Étendu (2007 - '08) terug voor strijkkwartet vormt deel drie, en de cyclus wordt afgesloten door (...nuit cassée.) (2006 - '07) voor altviool en vier instrumenten. In elk deel van de cyclus start ik met steeds hetzelfde muzikale materiaal. Muzikaal materiaal zie ik heel breed, zo speelt in elk deel de noot e'' een erg belangrijke rol. Waar echter in de eerste twee en het laatste deel van de cyclus muzikale motieven nog duidelijk letterlijk terugkeren, vervagen die in deel drie tot gestes waarbij ik eerder de bewegingen en intentionaliteit komponeer dan letterlijk herkenbare motieven. In deel drie van de cyclus, D'un Automne Étendu, is een van de basisideeën de vraag wanneer het strijkkwartet, een toch beladen kamermuzikale vorm, als vier verschillende instrumenten klinkt, en waar de vier instrumenten versmelten tot één enkel instrument.

In de openingssectie (maat 1 - 8) spelen duidelijk vier instrumenten, maar wel gaan ze intentioneel allen in dezelfde richting. In de daaropvolgende sectie (maat 9 - 39) versmelten ze steeds meer tot één instrument. Maat 40 tot 47 is een kort duo voor altviool en cello, waarbij de cello een soort schaduwlijn speelt op de altviool - dit is een vooruitkijken naar een gelijkaardige plaats aan het slot van (...nuit cassée). Maat 48 tot 58 is een sectie die steeds 'polyfoner' wordt, om in maten 59 tot 68 terug in de sfeer van de aanvang van het stuk terecht te komen, waarbij de invloed van de polyfone sectie van net daarvoor duidelijk aanwezig is. De slotsectie (maat 69 tot 90) leunt qua sfeer terug dicht aan bij de tweede sectie, maar ook hier is de invloed van de voorgaande delen - met terugkomende motieven en figuren - duidelijk aanwezig."

Programma :
  • Luigi Nono, Fragmente - Stille, an Diotima
  • György Kurtág, Officium Breve
  • Daan Janssens, d' Un Automne Étendu
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - BL!NDMAN [strings] : …Stille… A la carte
Dinsdag 24 maart 2009 om 20.30 u
Kunstencentrum Stuk

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.blindman.be
------------------------
BL!NDMAN [strings] : …Stille… A la carte
Donderdag 26 maart 2009 om 20.00 u
Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.blindman.be

Extra :
Daan Janssens op www.nadarensemble.be
Luigi Nono op www.arsmusica.be en d-sites.net
Luigi Nono : Antifascist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luigi Nono: een hedendaags Italiaans componist, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 19/12/2006
Luigi Nono: on what would have been the composer's 80th birthday, John Warnaby reflects on his life and music, John Warnaby op www.musicweb-international.com, 2004
György Kurtág op www.universaledition.com (met luistervoorbeelden en partituuruittreksels)
György Kurtág op www.arsmusica.be en www.boosey.com
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000

Elders op Oorgetuige :
Waanzin en oude goden in de magische wereld van Stef Lernous en Daan Janssens, 18/02/2009
Politiek engagement en artistieke vernieuwing : de weg van Luigi Nono, 23/02/2008
Studenten van vandaag, componisten van morgen, 28/02/2007

20:51 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

10/03/2009

Agartha neemt je mee op een ontdekkingsreis van Siciliaanse en Russische volksmuziek tot computeralgoritmes

Agartha Een altviool, een bajan (accordeon) en slagwerk, het is geen alledaagse combinatie. Agartha neemt je mee op een ontdekkingsreis van Siciliaanse en Russische volksmuziek tot computeralgoritmes ...

An Raskin bespeelt de bajan, een variant van de knopakkordeon, een instrument dat zich vanuit de Russische volkscultuur ontwikkelde tot een volwaardig concertinstrument. An Raskin is een musicus die, vanuit een grote interesse om een nieuw hedendaags repertoire te ontdekken, er zich op toelegt om de bajan een solistische plaats te laten innemen in het huidige concertleven.
Samen met Bram Bossier - die al even ijverig strijdt voor de emancipatie van de altviool - stichtte zij in 2005 het ensemble Agartha, met als doelstelling een balans te vinden tussen de klassieke wereld en de hedendaagse cultuur door middel van o.a. nieuwe composities, het verkennen van het gemeengoed tussen de verschillende artistieke disciplines, enz… Agartha brengt voor haar projecten dan ook geregeld mensen samen uit diverse kunstdisciplines. Het duo An Raskin en Bram Bossier staat niet enkel garant voor een mooie instrumentcombinatie van bajan en altviool maar ook voor gedreven vertolkingen van de nieuwste kamermuziek.

Stefan Prins over "Erosie (Memory Space #1)" : " Erosie (Memory Space #1) werd in 2005 geschreven in opdracht van het duo Agartha en architect-tentoonstellingsmaker Koen Deprez in het kader van een overzichtstentoonstelling rond het leven en werk van de Nederlandse schrijver Willem Frederik Hermans. In mijn eerste gesprek met Koen maakte hij mij er attent op dat Hermans' eerste boek geen roman of novelle was, maar de doctoraatsthesis die hij schreef als geoloog over het fenomeen 'Erosie'. In de inleiding tot deze dissertatie licht Hermans het fenomeen van erosie metaforisch toe: 'Wanneer wij een klok bezitten waarvan het slagwerk elk half uur in werking komt, gebeurt er, voor wie niet beter weet, absoluut niets met het slagwerk in de tijd dat de grote wijzer zich ergens tussen het hele en het halve uur beweegt. Maar in werkelijkheid wordt er bijvoorbeeld in het mechanisme een hefboom langzaam opgeheven die, als hij op een bepaald punt aangekomen is, het slagwerk ontgrendelt.' En nog: 'Alle processen waar wij over zullen spreken, bestaan uit elkaar opvolgende evenwichtstoestanden. Een moeilijke vraag is in hoeverre een evenwicht dat telkens verbroken wordt, nog een evenwicht kan worden genoemd, om nog niet te spreken over de vraag wat het juiste evenwicht is'.
Het zijn deze metaforen die mij als componist aan het werk hebben gezet. Meer dan het proces van erosie letterlijk in muziek te vertalen, was het mij te doen om wat Hermans die 'uit elkaar opvolgende evenwichtstoestanden' noemt. Bovendien leek het mij interessant om het fenomeen erosie te koppelen aan de manier waarop het menselijke geheugen functioneert. Via de computer heb ik daarom een (niet-wetenschappelijke!) algoritmische modellisering gemaakt van een zeer eenvoudig proces van 'vergeten en zich herinneren'. Toeval speelt hierin een niet onbelangrlijke rol, net als bij de geologische erosie. Dit proces heeft deze compositie intern vormgegeven en zal tenslotte worden overgenomen door de luisteraar, die in zijn/haar herinnering telkens opnieuw en op een verschillende manier het werk zal vormgeven, totdat het volledig is opgelost in de tijd."
Erosie (Memory Space #1) ging in première tijdens November Music 2006.

Kris De Baerdemacker (1972) heeft muziek geschreven voor diverse instrumentale bezettingen van solo tot orkest. Hij maakt ook elektro-akoestische composities en stukken voor muziekautomaten.
Zijn werk werd uitgevoerd door o.a. het Nationaal Orkest van België, het Collectief, Q-O2, het Nadar ensemble, Artis Dulcedo, het <M&M> ensemble... en werd gespeeld in België en op festivals in Nederland en Frankrijk.
In december 2006 was hij één van de laureaten van het Tactus Young Composers' Forum (www.tactus.be).
Kris De Baerdemacker studeerde compositie aan het Conservatorium in Gent bij prof. dr. Godfried-Willem Raes en volgde masterclasses bij Darren Copeland (1999) en Karlheinz Stockhausen (2004).

Luciano Berio is wellicht de meest invloedrijke figuur uit de Italiaanse hedendaagse muziek. Nadat hij samen met Maderna een studio voor elektronische muziek opricht in Milaan, krijgt hij de leiding van het Ircam te Parijs. Vanuit zijn opleiding die sterk door Webern is bepaald, creëert Berio composities die uitgaan van de meest gedurfde vormen van klankonderzoek.
Luciano Berio heeft altijd een zwak gehad voor de volksmuziek. Vooral de volksmuziek uit zijn eigen geboortestreek komt regelmatig op verschillende niveaus in zijn werk voor. In Naturale (1985) waren een aantal Siciliaanse volksmelodieën het vertrekpunt. Berio schreef het werk voor altviool, tam tam en stem op band als een ballet, een 'handeling van een danser' zoals de ondertitel luidt, voor het Ater Balletto en droeg het werk op aan de Italiaanse altviolist Aldo Bennici. Het werk is op te vatten als een tegenstelling tussen de transcriptie die Berio maakte van de volksliederen en de rauwheid van de stem van een Italiaanse volkszanger op tape die Berio zelf opnam in Palermo.

Sidney Corbett (1960) studeerde zowel in de Verenigde Staten (aan de University of California en Yale University) als in Duitsland (aan de Hamburg Academy of Music bij György Ligeti). Corbett schreef al een omvangrijk oeuvre van solo-, ensemble- en orkestwerken bij elkaar. Ook vokale muziek geniet zijn speciale voorkeur. Zijn muziek werd reeds op verschillende internationale festivals (Gaudeamus Week Amsterdam, Styrian Autumn Graz, Zagreb Biennale, Zürich Festival,…) gespeeld en op het Wien Modern Festival (Wenen) en het Festival for New American Music waren er portretconcerten van hem.

Deze Amerikaanse componist die in Berlijn woont, komt voor deze gelegenheid naar Leuven. Ook Stefan Prins zal op ht concert aanwezig zijn. Een ideale gelegenheid om deze opkomende componisten te ontmoeten.

Programma :
  • Zbigniew Bargielski, Traumvogel
  • Stefan Prins, Erosie, Memory Space #1
  • Sidney Corbett, Knochentänze (Belgische creatie)
  • Kris De Baerdemacker, Creatie
  • Luciano Berio, Naturale
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - Agartha : Traumvogel
Donderdag 12 maart 2009 om 20.30 u (Inleiding met Stefan Prins en Sidney Corbett om 19.45 u )
Kunstencentrum Stuk
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.agartha-ensemble.be

Extra :
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be
Kris De Baerdemacker : www.krisdebaerdemacker.be en www.matrix-new-music.be
Luciano Berio op www.arsmusica.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luciano Berio op www.youtube.com
Zbigniew Bargielski : www.bargielski.com
Sidney Corbett : www.sidneycorbett.de

Elders op Oorgetuige :
Agartha & François Deppe in Logos, 23/10/2007
Middagconcert Agartha en Thelema Trio, 27/02/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

08/03/2009

Vocaal Ensemble Markant in Logos en De Nieuwe Reeks

Vocaal Ensemble Markant 'Minimal' is de rode draad doorheen het programma dat Vocaal Ensemble Markant uit Leuven voor deze gelegenheid brengt. Onder leiding van Yvan Vander Sanden zal deze getalenteerde groep stemmen een gevarieerd programma verzorgen met muziek van Philip Glass, Steve Reich, Arvo Pärt en Karel Goeyvaerts. Minimalisme, nieuwe eenvoud, repetitieve muziek... allemaal namen voor een stroming die een aanzienlijk deel van de nieuwe muziek sinds 1960 omvat. Wat begon als een reactie op de uiterst complexe muziek in het begin van de jaren 50 werd al snel een geheel eigen stroming, met daarbinnen een maximum aan verscheidenheid. Namen die we niet zo dadelijk met mekaar verbinden, zoals Steve Reich en Arvo Pärt, tappen eigenlijk uit hetzelfde vaatje, al doen ze dat op een geheel verschillende wijze.

Sinds het najaar van 2000 staat het Vocaal Ensemble Markant op de planken met twintig enthousiaste jonge mensen en evenveel heldere stemmen. 'Jong' is ook de programmering die zich in eerste instantie richt op 20ste- en 21ste-eeuwse composities en die deze met geregelde excursies naar de Renaissance tot een boeiend geheel weet te combineren.
In het bestaande muzieklandschap laat het Vocaal Ensemble Markant zich opmerken door de dubbele uitdaging die ze aangaat. Het wil eerst en vooral een breed publiek van muziekliefhebbers laten geniet van een even vindingrijk als gevarieerd repertoire. Anderzijds besteedt het ensemble bijzondere aandacht aan de interpretatie om elk concert zowel inhoudelijk als muzikaal een meerwaarde te geven. Markant staat onder leiding van Yvan Vander Sanden

De tekst van 'Mon doux pilote s'endort aussi' (1976) van Karel Goeyvaerts gaat terug op een gedicht van de surrealistische schilder Giorgio de Chirico. Bij en bezoek aan een antiquariaat ontdekt Karel Goeyvaerts dat gedicht op een plaquette, bij reproducties van werk van de Chirico, waarschijnlijk daterend uit de jaren twintig. Op dat gedicht had de componist al een werk gecomponeerd voor spreekstem en piano, dat echter verloren is gegaan.
Wanneer Goeyvaerts in 1976 zijn koorwerk begint, gebruikt hij als tekst flarden van het gedicht van de Chirico, die hij zich op dat moment terug voor de geest kan halen. De betekenis van het gedicht is surrealistisch. De woorden staan los van elkaar zonder redelijk verband.
De tekst gaat over de haven, over ergens waar men wil aankomen, over iets waarnaar men streeft, maar ver, erg veraf ligt. De tekst drukt verlangen naar geborgenheid uit, die men niet bereikt.
Dat het gedicht broksgewijs terug in Goeyvaerts' herinnering kwam, is bepalend geweest voor de structuur van de compositie: het koorwerk is in flarden opgebouwd.
Oorspronkelijk was dit koorwerk bedoeld als achtergrond voor een collectieve compositie, als het ware als een steeds voortdurende achtergrond die permanent heel zacht hoorbaar was, en waarop andere componisten verdere lagen konden aanbrengen. In die functie is het stuk echter nooit uitgevoerd. Vandaag echter zullen de componisten Natalie Goossens en Maarten Van Ingelgem - beiden lid van Aquarius - elk een 'laag' boven op de muziek van Goeyvaerts' compositie aanbrengen. Al zingend dwalen en verdwalen de zangers doorheen de catacomben en arena van het adembenemende Fort 4. Hun raadselachtige poëtische woorden en klanken suggereren een wereld 'far beyond'.

Programma:
  • Robert Nasveld, While, Movement, Consonance, TRIPLUM
  • Frans Geysen, Koorwerk
  • Steve Reich, Clapping Music
  • Arvo Pärt, Triodion
  • Philip Glass, Three Songs for Choir a Capella
  • Pelle Gudmundsen-Holmgreen, Eksempler
  • Karel Goeyvaerts, Mon doux pilote s'endort aussi
  • James Tenney, A Rose is a Rose is a Round
Tijd en plaats van het gebeuren :

Vocaal Ensemble Markant : Minimal
Dinsdag 10 maart 2009 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.markrant.be
------------------------
De Nieuwe Reeks - Vocaal Ensemble Markant : Minimal
Dinsdag 31 maart 2009 om 20.30 u

Kunstencentrum Stuk
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.markrant.be

Extra :
Karel Goeyvaerts en Frans Geysen op www.matrix-new-music.be
Robert Nasveld : www.robertnasveld.com en www.donemus.nl
Pelle Gudmundsen-Holmgreen op www.schirmer.com
Philipp Glass : www.philipglass.com en www.glasspages.org (fansite)
Steve Reich : www.stevereich.com en www.myspace.com/stevereichmusic
'James Tenney, 1934-2006' , Kyle Gann op www.artsjournal.com, 26/08/2006
James Tenney op newmusicbox.org (met video 'Postcards from the Edge: James Tenney in his own words')
Arvo Pärt op www.musicolog.com

Elders op Oorgetuige :
Spectra brengt hulde aan Elliot Carter en Karel Goeyvaerts, 4/12/2008
Critical Band : Blindman en Champ d'Action brengen gezamenlijk hommage aan James Tenney, 15/09/2008

18:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

14/02/2009

Champ d'Action & Slagwerkgroep Den Haag eerste hoogtepunt van het voorjaarsseizoen van de Nieuwe Reeks

Serge Verstockt De rode draad doorheen alle concerten tijdens het voorjaar van De Nieuwe Reeks is het lichamelijke en cerebrale, 'Body vs. Mind'. Op vrijdag 20 februari kan je reeds de eerste climax van het seizoen beleven. Met 'Drie' van Serge Verstockt mag je dat zelfs vrij letterlijk interpreteren....

Serge Verstockt scheef zijn driedelig pamfletstuk Drie (2007)om de relatie tussen de intrinsieke klankmogelijkheden van akoestische instrumenten, percussie en elektronica uit te werken: waar vinden ze elkaar en waar zijn ze elkaars tegengestelde. Waarom is een pure sinustoon moeilijk of niet te lokaliseren in de ruimte terwijl een droog tikje van een woodblock daarentegen perfect lokaliseerbaar blijkt? Vertrekkende van een subtiele ruimtelijke ervaring met surround sound, bouwt Verstockt zijn werk op tot een explosie van klank waarbij het hoogtepunt als pure drum-'n-bass klinkt.  Verder ook nog op het programma Red Shift van de Amerikaanse componiste Lois Vierk en een werk voor dezelfde bezetting dat de Nederlands-Argentijnse componist Claudio Baroni in opdracht van Champ d'Action schreef.

Lois V. Vierk (1951) is een Amerikaanse componiste die wel te boek staat als 'post-minimalist' of 'totalist'. Ze studeerde piano, etnomusicologie en compositie aan de UCLA en Cal Arts, o.a. bij Leonard Stein en Morton Subotnick. Ook heeft ze intensief Gagaku muziek bestudeerd (klassieke muziek van het vroegere Japanse keizerlijke hof).
Ze maakte naam met een series 'multiples' (een term uit de beeldende kunst, die staat voor ensembles van eenzelfde instrumentsoort), maar schreef later ook voor gemengde ensembles. Bepalend voor Vierks hoogstpersoonlijke en indringende idioom zijn o.a. de genoemde Gagaku en de rigiditeit van de vorm. Ze past veel expressieve glissandi toe en structureert haar werk meestal zo dat de veranderingen in textuur, tempo en harmonie leiden tot een gradueel crescendo.
Red Shift geldt als haar grootste hit en kent bij uitstek ook beide kenmerken. Het werk (waarvan de titel verwijst naar het kleuren-Doppler-effect van het uitdijende heelal) lijkt op rockmuziek en ontaardt langzaam maar zeker in een soort dollemansrit.

De Argentijnse componist Claudio Baroni (1965) studeerde piano en sonologie in Buenos Aires, en sinds 1998 aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Clarence Barlow, Gilius van Bergeijk en Martijn Padding. Sindsdien woont en werkt hij in Nederland en schreef hij composities voor vele ensembles en festivals.
Het Output festival vroeg hem in 2007 om een stuk te componeren in dezelfde bezetting als Lois Vierk's Red Shift, wat resulteerde in InCircles II voor vier musici (elektrische gitaar, cello, synthesizer/piano, percussie). Baroni haalde zijn inspiratie bij de video-installatie The Veiling van kunstenaar Bill Viola, waarin beelden van een man en vrouw die in nachtelijke landschappen bewegen, worden geprojecteerd op sluiers van losjes opgehangen stof, waarbij de man en vrouw elkaar langzaam naderen van het donker naar het licht, en elkaar in het midden doorkruisen. InCircles II bestaat uit twee delen als twee personages: het eerste beweegt zich rond een enkel accoord, in voortdurende expansie; het tweede, meer statisch en veraf, kan worden gezien als tegenhanger. De elektrische gitaar is de spil van het werk, dat wordt gekenmerkt door de natuurlijke harmonische samenhang tussen gitaar en cello en een rijk netwerk van boventonen, gecreëerd uit de nauwe samenhang van klankkleuren uit de synthesizer.

Programma :
  • Lois Vierk, Red Shift
  • Claudio Baroni, In Circles II
  • Serge Verstockt, Drie
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks : Champ d'Action & Slagwerkgroep Den Haag
Vrijdag 20 februari 2009 om 20.30 u
Minnepoorttheater

Dirk Boutslaan 62
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.champdaction.be en www.slagwerkgroepdenhaag.nl

Extra :
Serge verstockt op www.champdaction.be en www.matrix-new-music.be
Serge Verstockt : 'Le Pouvoir du Temps' en ' 'DRIE' op Kwadratuur.be
Lois V Vierk, Speaking of Music at the Exploratorium in 1987 op www.archive.org, 23/04/1987

Elders op Oorgetuige :
Workshop Claudio Baroni in deSingel, 20/01/2009
Dag in de Branding opent met Vlaams-Nederlandse hommage aan Lois Vierk, 22/05/2008
Champ d'Action & Slagwerkgroep Den Haag: Organised sound, 18/10/2007

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/12/2008

De Nieuwe Reeks : Vortex temporum

Claude Vivier, Gerard Grisey Het Collectief, ensemble van het eerste uur bij De Nieuwe Reeks, sluit het najaarsseizoen van 2008 af met een uniek programma. Na een succesvolle Stockhausen Happening en een uiterst sfeervol concert in de universiteitsbibliotheek vormt dit concert de kers op de taart voor De Nieuwe Reeks. Musicologe Adeline Boeckaert geeft voor het concert een toelichting bij de werken van Claude Vivier en Gérard Grisey.

In oktober dit jaar heeft Het Collectief de kaap van de tien jaar gerond. Om deze gelegenheid te vieren bracht de groep 2 nieuwe cd's uit (waarover later meer) en werd er een heus Collectief-Festival georganiseerd in Maasmechelen. In 4 concerten blikte de groep terug op een decennium noeste arbeid.
Een heel bijzonder concert brengt Het Collectief in Leuven. Eén van de laatste absolute meesterwerken uit het 20ste eeuwse repertoire, 'Vortex temporum' van Gérard Grisey staat er op het programma naast een ruime bloemlezing uit de kamermuziek van de Canadese cultfiguur Claude Vivier.

Gérard Grisey werd op 17 juni 1946 geboren in Belfort. Van 1963 tot 1965 studeerde hij aan het Conservatorium van Trossingen in Duitsland, waarna hij zijn studie vervolgde aan het Conservatoire National Supérieur de Musique in Parijs. Hij won prijzen voor pianobegeleiding, harmonie, contrapunt, fuga en compositie (van 1968 tot 1972 maakte hij deel uit van de compositieklas van Olivier Messiaen). In die periode woonde hij ook de lessen bij van Henri Dutilleux aan de École Normale de Musique (1968), en volgde hij zomercursussen aan de Accademia Chigiana in Siena (1969) en in Darmstadt bij Ligeti, Stockhausen en Xenakis (1972).
Met een studiebeurs van de Villa Medici verbleef hij twee jaar in Rome. In 1973 richtte hij samen met Tristan Murail, Roger Tessier en Michael Levinas de groep op met de naam L'Itinéraire, waar later ook Hugues Dufourt bijkwam. Dérives, Périodes en Partiels behoren tot de eerste spectrale muziekwerken (d.i. muziek waarin bewust met boventonen wordt gewerkt). In 1974-75 studeerde hij geluidsleer bij Emile Leipp aan de Universiteit van Paris VI, en in 1980 werd hij door het IRCAM gerecruteerd. In datzelfde jaar was hij in Berlijn te gast bij de D.A.A.D. Nadien vertrok hij naar Berkeley, waar hij was benoemd als theorie- en compositiedocent aan de University of California (1982-1986). Bij zijn terugkeer in Europa in 1987 ging hij compositie doceren aan het Parijse Conservatoire National Supérieur de Musique en verzorgde hij talloze compositiecursussen in Frankrijk (Centre Acanthes, Lyon, Parijs) en daarbuiten (Darmstadt, Freiburg, Milaan, Reggio Emilia, Oslo, Helsinki, Malmö, Göteborg, Los Angeles, Stanford, Londen, Moscou, Madrid, enzovoort). Gérard Grisey overleed in Parijs op 11 november 1998.

Programma :
  • Claude Vivier, 3 Duo's: Pièce pour flûte et piano - Pièce pour violon et clarinette - Pièce pour violoncelle et piano -
    Paramirabo
  • Gérard Grisey, Vortex temporum
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks : Het Collectief, Vortex temporum
Woensdag 17 december 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Adeline Boeckaert (i.s.m. matrix) om 19.45 u)
Wagehuys
Brusselsestraat 63
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be en www.hetcollectief.be

Claude Vivier : brahms.ircam.fr,www.boosey.com en www.thecanadianencyclopedia.com
Gérard Grisey : brahms.ircam.fr
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com

Elders op Oorgetuige :
La machine à remonter le son : Claude Vivier, 6/01/2007
De hemelse zelfkant van Claude Vivier, 12/09/2006
Gekleurde hallucinaties in de maalstroom van de tijd ( Vortex temporum), 28/04/2006

23:40 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

04/12/2008

Spectra brengt hulde aan Elliot Carter en Karel Goeyvaerts

Elliott Carter & Karel Goeyvaerts Op 6 december wordt de tentoonstelling over de Vlaamse componist Karel Goeyvaerts geopend in de centrale bibliotheek van de KULeuven. Dit is een initiatief van MATRIX, De Nieuwe Reeks en de Universiteitsbibliotheek. Goeyvaerts, één van Vlaanderens belangrijke componisten, is 15 jaar geleden overleden en zou dit jaar 85 jaar zijn geworden. Voor deze gelegenheid toont MATRIX partituren, schetsen, brieven, etc. uit het persoonlijke archief van de componist dat zich in de Universiteitsbibliotheek bevindt. Op de feestelijke opening krijg je voor het eerst de kans om dit materiaal te bezichtigen.

De avond wordt om 19.30 u ingezet met een toespraak van professor musicologie Mark Delaere. Om 20.30 u brengt het Spectra Ensemble o.l.v. Filip Rathé tijdens een concert hulde aan Goeyvaerts. De bouw van de centrale bibliotheek werd gerealiseerd met Belgische en Amerikaanse middelen. Het vormt dan ook het ideale kader voor een concert met Belgische en Amerikaanse muziek. Op het programma staan zowel de Vlaamse Goeyvaerts, als de Amerikaanse muziek van Carter en Feldman.

In 2008 is het honderd jaar geleden dat Elliott Carter geboren werd. Deze Amerikaan is tot op vandaag actief en is één van Amerika's grootste componisten. Karel Goeyvaerts zou dit jaar 85 geworden zijn, hij overleed 15 jaar geleden. En 80 jaar geleden werd het huidige gebouw van de Universiteitsbibliotheek in Leuven opgetrokken met Amerikaanse steun. Een unieke locatie dus voor een concert met muziek van Goeyvaerts, Carter en Morton Feldman, drie componisten voor wie de parameter tijd een cruciale rol speelt. Voor Carter's A mirror on which to dwell wordt Spectra vervoegd door sopraanzangeres Charlotte Riedijk.

Elliott Carter werd op 11 december 1908 in New York geboren. Hij studeerde Engelse literatuur en muziek aan de universiteit van Harvard. Zijn eerste werken zijn sterk beïnvloed door de ideeën van Nadia Boulanger en de Frans-Amerikaanse muziek uit die tijd, vandaar hun vrij  neoklassieke karakter. Al gauw ging zijn muziektaal een andere richting uit. Hij ontwikkelde een nieuwe, vloeiende ritmiek, het zogenaamde principe van de ‘ritmische modulatie’ dat hij onder meer toepaste in zijn Sonata for violoncello and piano uit 1948 en in zijn Eerste strijkkwartet uit 1950-1951. Vervolgens schreef hij een aantal indrukwekkende instrumentale werken, waaronder het Dubbelconcerto voor klavecimbel, piano en twee kamerorkesten uit 1961, een soort van ‘klankenchoreografie’. Toch ging de grote publieke aandacht veeleer uit naar Carters vocale oeuvre. Hiervoor haalde hij zijn inspiratie uit de dichtkunst van Elizabeth Bishop, Emily Dickinson, Walt Whitman en Robert Lowell. Carters muziek is veeleisend en heeft weinig gemeen met de amerikaniserende stijl van componisten als Copland of Bernstein. Zonder gebruik te maken van de seriële technieken heeft Elliott Carter een uiterst persoonlijk oeuvre weten te creëren, dat een synthese is van de verschillende twintigste-eeuwse muziekstromingen. Tot zijn recente werken behoren Of Rewaking voor mezzosopraan en orkest (2002), Micomicón voor orkest (2002), Boston Concerto (2002), Dialogues voor piano en groot ensemble (2003), Intermittences voor piano (2005), Réflexions voor ensemble (2004) en Soundings voor orkest (2005). Ondanks zijn vele werken voor stem schreef Carter slechts één opera What Next? (1997-1998). In 1987 verwierf de Paul Sacher Stichting de totaliteit van zijn manuscripten en stelde zo de bewaring veilig van een van de grote meesters van de muziek van de twintigste en éénentwintigste eeuw.

Karel Goeyvaerts werd geboren op 8 juni 1923 te Antwerpen, en overleed er op 3 februari 1993. Van 1943 tot 1947 studeerde hij piano, harmonie, contrapunt, fuga, compositie en muziekgeschiedenis aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium van Antwerpen. Daarna studeerde hij tot 1950 aan het "Conservatoire National" te Parijs, waar hij compositie volgde bij Darius Milhaud en analyse bij Olivier Messiaen, en waar hij zich bekwaamde in het bespelen van de "Ondes Martenot" bij de uitvinder van dit instrument, Maurice Martenot. Vooral Messiaen liet een grote indruk na op de jonge Goeyvaerts. Zo kan de in 1950-51 geschreven Sonate voor 2 piano's gezien worden als een synthese van bepaalde ideeën van Messiaen en van Weberns toepassing van de dodekafonie, waarvan Goeyvaerts minutieuze analyses leverde. Deze sonate beïnvloedde diepgaand de jonge generatie avant-gardisten in haar geheel en Karlheinz Stockhausen in het bijzonder. Getuigen daarvan zijn de vele persoonlijke en muzikale verbanden tussen beiden, de uitvoerige briefwisseling, en composities van Stockhausen die de basisidee van de Sonate haast letterlijk overnamen (o.a. Kreuzspiel). In 1953 realiseerden Goeyvaerts en Stockhausen tesamen met enkele andere componisten voor het eerst muziek die geproduceerd werd via elektronische generatoren (in de studio's van de WDR te Keulen). In 1957 trok hij zich tijdelijk uit het muziekleven terug, hoewel hij bleef componeren. In 1970 werd hij door de Belgische Radio en Televisie (BRT) aangesteld als producer bij het Instituut voor Psycho-acoustica en Elektronische Muziek (IPEM) te Gent. Na enkele jaren werd hij dan verantwoordelijke producer voor Nieuwe Muziek bij Radio 3 te Brussel. In juni 1985 werd hij verkozen tot Voorzitter van de Internationale Componisten Tribune, een prestigieuze en actieve vereniging die onder de Internationale Muziekraad van de UNESCO ressorteert. Karel Goeyvaerts was lid van de Koninklijke Akademie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten van België. In 1992 werd Goeyvaerts nog benoemd tot eerste titularis van de KBC-leerstoel Nieuwe Muziek van de afdeling Musicologie aan de K.U.Leuven. Tot zijn opdracht behoorde het doceren van een college voor de licentie-studenten Musicologie en het schrijven van een compositie. De compositie Alba per Alban die hij in het kader van deze leerstoel aan het schrijven was, bleef door Goeyvaerts' onverwacht overlijden op 3 februari 1993 onvoltooid. (*)

Programma :
  • Karel Goeyvaerts, Erst das Gesicht, dann die Hände, und zuletzt erst das Haar
  • Morton Feldman, For Frank O'Hara
  • Elliott Carter, A Mirror on Which to Dwell
  • Karel Goeyvaerts, Das Haar
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - Spectra Ensemble : Tempo Musicale
Zaterdag 6 december 2008

Opening tentoonstelling Karel Goeyvaerts om 19.30 u - concert om 20.30 u (receptie achteraf)
Universiteitsbibliotheek - Leeszaal
Monseigneur Ladeuzeplein 21
3000 Leuven


Meer info : www.denieuwereeks.be en www.spectraensemble.be

De tentoonstelling over Karel Goeyvaerts loopt van 6 december 2008 tot 23 januari 2009. De toegang is gratis!

Extra :
Karel Goeyvaerts op www.matrix-new-music.be (*)
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com en www.carter100.com
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Carter en de polyfonie (pdf), Leo Samama op www.bloomline.net ,1993
Morton Feldman's mysterious musical landscapes, Alex Ross op www.newyorker.com, 19/06/2006
Morton Feldman Texts: Essays and Articles on MF and his music
'Morton Feldman, The Feldman fragments', Eric De Visscher op www.arsmusica.be (Fr), 1995
Morton Feldman op UbuWeb Sound

Elders op Oorgetuige :
Win tickets voor De Nieuwe Reeks, 10/11/2008
RACH3 : Symfonieorkest Vlaanderen verenigt Goeyvaerts, Rachmaninov en Schumann, 20/11/2008
Zondagse reis door ruimte en tijd, tussen kunstmuziek en populaire muziek, 11/04/2008
Harry Halbreich & Morton Feldman in Les Brigittines, 24/03/2008
De kunst van Morton Feldman, 11/02/2008
Kagel, Goeyvaerts & Abrahamsen : een bonte muzikale mix met een flinke portie humor, 28/01/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

10/11/2008

Win tickets voor De Nieuwe Reeks

De Nieuwe Reeks Het najaarsseizoen van De Nieuwe Reeks begint op zaterdag 15 november met een heuse Stockhausen Happening. Op zaterdag 6 december brengt het Spectra Ensemble naar aanleiding van de 100ste verjaardag van Elliott Carter een programma met drie componisten die aan poëzie en de tijd een bijzondere plaats in hun werk toekennen : Karel Goeyvaerts, Morton Feldman en Elliot Carter. En op woensdag 17 december brengt Het Collectief onder de noemer VORTEX TEMPORUM in het Leuvense Wagehuys een concert met werk van Claude Vivier en Gérard Grisey.

Voor al deze concerten geeft Oorgetuige telkens 3 gratis duotickets weg. Wil jij erbij zijn, stuur dan als de vliegende bliksem een mailtje naar info@oorgetuige.net, mét vermelding van je naam en je thuisadres en het concert dat je wil bijwonen. Meedoen kan tot uiterlijk donderdag 13 november 2008 om 24.00 u voor de Stockhausen Happening, donderdag 4 december 2008 om 24.00 u voor Spectra en maandag 15 december 2008 om 24.00 u voor Het Collectief. De gelukkige winnaars worden verwittigd per e-mail en hun kaartjes zullen klaarliggen aan ingang van de concertzaal.

Meer info : www.denieuwereeks.be

Elders op Oorgetuige :
De Nieuwe Reeks stelt voor... Stockhausen Happening, 10/11/2008

14:02 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook