15/10/2017

Ervín Schulhoff : een grote onbekende op Novecento

Ervín Schulhoff Met nog twee concerten te gaan zit het festival Novecento er bijna op. Deze week treedt nog een grote onbekende naar voren en volgende week mag de componiste met de hamer het festival afronden. 

- Een grote onbekende : Ervín Schulhoff
Uitvoerders: Daan Vandewalle piano, Johan Van Cauwenberge stem, Pieter Bergé tekst , Klaas Coulembier montage

Ervín Schullhoff? Nooit van gehoord? Dat zou kunnen, maar het is doodjammer. Schulhoff is één van de meest flamboyante persoonlijkheden uit de jaren 1920. Hij beheerste zowat alle muzikale stijlen van zijn tijd, ongeacht of ze nu Frans, Duits, Tsjechisch of Amerikaans waren, en hield er bovendien heel uitgesproken meningen op na:

• hij klopte aan bij Debussy waar hij na één les buiten vloog;
• hij flirtte met Georges Grosz en het Duitse dadaïsme;
• hij dompelde zich onder in de nieuwe wereld van de jazz…

Hij was van alle markten thuis, en zo origineel en vastberaden dat hij op alles wat hij deed zijn eigen stempel drukte: soms brutaal en grootsprakerig, soms verfijnd en intiem, maar altijd aangedreven door het heilige vuur van de artistieke vernieuwing.

Je krijgt hier drie verrassende dubbelportretten telkens met muziek én tekst én beeld! Ervin Schulhoff versus Alban Berg - Igor Stravinski - Arnold Schönberg

Daan Vandewalle
Daan Vandewalle is al jarenlang een gepassioneerde pleitbezorger van Ervín Schulhoffs weinig gespeelde muziek. Hij valt voor de veelzijdigheid ervan, voor de fascinerende vermenging van humor en diepgang, voor de pianistieke perfectie, en voor het culturele bewustzijn dat eruit spreekt. Die culturele achtergrond wordt in het concert geïntegreerd met een beeld- en tekstcollage.

Johan Van Cauwenberge
Kunstenaar en dichter Johan Van Cauwenberge doceerde kunstkritiek aan het Instituut voor Journalistiek in Brussel, gaf lezingen, schreef essays en werkte voor Klara. Tijdens de festivaleditie 2017 leent hij tweemaal zijn warme stem: tijdens À quatre, à cinq, à sept op de Ravel & co, en ter begeleiding van het concert Een grote onbekende: Ervín Schulhoff.

Praktische info :

Een grote onbekende : Ervín Schulhoff
Woensdag 18 oktober 2017 om 20.30 u
STUK - Leuven


Meer info : www.festival2021.be

Elders op Oorgetuige :
Novecento neemt een frisse duik in het rijke repertorie van de 20ste eeuw, 25/09/2017

00:06 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

12/05/2015

Cancion de libertad : Rzewski & Phill Niblock in de Bijloke

Frederic Rzewski Frederic Rzewski (foto) schreef The People United Will Never Be Defeated in 1975. Hij beschouwde het werk als een vorm van steun aan het Chileense volk. Dat kreeg immers af te rekenen met het beestachtige bewind van Augusto Pinochet die na een coup op 11 september 1973 aan de macht gekomen was.

Vanaf dat ogenblik werd ¡El pueblo unido jamás será vencido!, net voor de staatsgreep gecomponeerd door Sergio Ortega, het lijflied van de linkse volksoppositie en een wereldwijd symbool voor hun vrijheidsstrijd. Meer nog, het werd een internationaal strijdlied van verenigde verdrukten tegen repressieve staatsapparaten. Zo werd het gezongen bij demonstraties tegen de Berlijnse muur en zelfs door opstandige Iraanse studenten. Rzewski's alom geprezen The People United werd een magistrale variatiereeks op het lied van Ortega én een van de meest opmerkelijke en aangrijpende pianowerken van de laatste halve eeuw.


Tussen 1973 en 1991 maakte Phill Niblock een hele reeks 16mm-films van mensen die een ambacht beoefenen. De repetitieve bewegingen zijn telkens te situeren in pre-geïndustrialiseerde contexten, overal ter wereld. Ze verschijnen als kalme, haast hypnotische choreografieën; een poëtische evocatie van arbeid, nog vrij van vervreemding.

Uit de luidsprekers klinkt een luide drone, een kleurrijke geluidsmassa. De opeenstapeling van traag bewegende en interfererende klankvelden werkt in op de tijdsbeleving van de luisteraar. De muziek heeft een bijzondere fysieke impact, dat wordt al na enkele minuten duidelijk. Een groter contrast met de verstilde actie op de schermen lijkt haast niet mogelijk. En toch ontstaat er een intens, moeilijk te beschrijven verbond, ergens tussen beide media, in de communicatie tussen onze zintuigen.

Praktische info :

Daan Vandewalle & Phill Niblock, Zwerm & Arne Deforce : Cancion de libertad
Zaterdag 16 mei 2015 om 20.00 u
De Bijloke - Gent


Meer info : www.debijloke.be

Elders op Oorgetuige :
Antikapitalistisch protest voor piano solo : Daan Vandewalle speelt Rzewski's The People United Will Never Be Defeated! in Leuven, 18/10/2013

21:05 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

24/04/2015

Confrontatie tussen Greg Saunier en Daan Vandewalle in Kortrijk

Daan Vandewalle Greg Saunier en Daan Vandewalle (foto) studeerden samen aan het Mills College (Oakland, VS). Saunier is drummer bij Deerhoof, volgens The New York Times een van de meest originele rockgroepen van de laatste decennia. Daarnaast componeerde hij voor het befaamde New Yorkse strijkkwartet Brooklyn Rider en trad hij op met Arto Lindsay. Concertpianist Vandewalle specialiseert zich in de uitvoering van hedendaagse Amerikaanse muziek, maar werkte daarnaast ook met drummer Chris Cutler, The Simpletones en Sonic Youth. Het levende bewijs dat beide musici niet voor één gat te vangen zijn. In 2010, toen Deerhoof curator was van Sonic City (De Kreun), nodigde de drummer de pianist uit voor een concert. Daar ontstond het plan voor een avondvullend pianostuk van Saunier voor Vandewalle. "Dat Greg van plan is om een groot stuk voor mij te schrijven is een buitengewoon spannend idee", zegt Vandewalle. Benieuwd wat de confrontatie tussen een avontuurlijke componist en een 'grand cru' pianist oplevert! 

Praktische info :

Daan Vandewalle : Greg Saunier, Opera, Quasi Fortississimo
Zaterdag 25 april 2015 om 19.00 u
Concertstudio - Kortrijk


Meer info : www.festivalkortrijk.be

Elders op Oorgetuige :
Festival Kortrijk : ontdekkingstocht met verrassende concerten, geluidskunst en film, 23/04/2015

19:40 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

08/10/2014

BRAUBLFF 2 met Chris Newman, Daan Vandewalle, Dieter Schnebel en Ariane Jesulat

Braublff BRAUBLFF (materie und Laut) is een concertreeks van KRAAK in samenwerking met De Player (Rotterdam) en KASK / School of Arts Gent. Ze stelt de volgende vraag: waar en hoe loopt taal over in muziek? Een mogelijk antwoord: het punt waar taal haar betekenis verliest en overgaat in pure materie - door herhalingen, mutaties en deconstructie, al dan niet geholpen door technologie, cut-ups en tapemanipulatie. Chris Newman brengt samen met docent en pianist Daan Vandewalle de liedcyclus I got to write this down en het lied London. De postmoderne componist Dieter Schnebel en pianiste Ariane Jesulat presenteren drie stukken: VISIBLE MUSIC für einen Dirigenten und einen Komponisten, NUMBERS für Stimme mit Gesten and LIEBE-LEID für Stimme und Klavier.

De reeks ontstond uit een gedeelde obsessie voor het werk van vocale poëten als Henri Chopin, Byron Gysin, Lars-Gunnar Bodin en de Revue OU-cataloog. In drie edities stelt ze een stand van zaken voor van de kwestie taal-materie-muziek, door hedendaagse vocale poeten en text-sound composers samen te brengen met het baanbrekende werk van de avant-garde sinds de jaren 50.

Elke editie vindt plaats in Belgie & Nederland. Deze editie vind op 9 oktober plaats in DE PLAYER (Rotterdam) en op 10 oktober in KASK/School of Arts (Gent).

Dieter Schnebel (1930, Lahr/Baden) is een invloedrijke postmoderne componist. Hij ontwikkelde nieuwe methodes voor conceptuele compositie. Hij breidde daarvoor muzikale taal uit met lichaamsbeweging, open geluidsprocessen tussen tonen en noise, en stille fysieke gebaren. Op deze editie Schebel presenteert samen met Arianne Jessulat drie stukken: VISIBLE MUSIC für einen Dirigenten und einen Komponisten, NUMBERS für Stimme mit Gesten and LIEBE-LEID für Stimme und Klavier.

Chris Newman (1958, Londen) is een Britse, in Berlijn residerende interdisciplinaire kunstenaar. Hij begon als een vertaler van Russische poëzie, maar verlegde snel zijn terrein naar muziek als student van Mauricio Kagel. Zijn oeuvre strekt zich uit van poëzie naar muziek, van performance over beeldende kunst, naar schilder- en videokunst. Belangrijk is het proces van vertaling, waarin het ene medium in het andere transformeert. Poëzie wordt beeldende kunst, beeld wordt muziek, leven wordt kunst. Materie is het bindende element, een uitweg naar individuele vrijheid en identiteit, een middel om betekenis te overstijgen. Hij presenteert samen met Daan Vandewalle de liedcyclus I got to write this down en het lied London.

Daan Vandewalle is Belgiës meest gerenommeerde pianist binnen het canon van de Amerikaanse Avant-Garde. Hij studeerde onder Alvin Curran aan Mills College en nam o.a. Gordon Mumma's Music for Solo Piano (1960-2001) op voor New World Records. Hij is docent aan School of Arts (Gent) en werkte o.m. samen met David Moss, Fred Frith, Han Bennick, Chris Cutler en Tom Cora.

Ariane Jessulat (1968) is een in Berlijn residerende pianisten en zangeres. Ze studeerde aan universiteit van Berlijn en haalde haar master in muziektheorie. In 1999 haalde ze haar doctoraatstitel aan Elmar Budde. In 2004 werd ze aangesteld als professor in muziektheorie aan de universiteit van Würzburg. Haar onderzoeksveld is het analytische onderzoek naar het karakter van muzikale taal. In het begin van haar studies ontmoette ze Dieter Schnebel en werd ze deel van de Maulwerker muziek-theatergroep.

Praktische info :

Braublff (Materie und Laut) 2: Dieter Schnebel, Chris Newman, Arianne Jessulat, Daan Vandewalle
Vrijdag 10 oktober 2014 om 20.00 u
Cirque - Gent


Meer info : schoolofartsgent.be en www.kraak.net

Extra :
Dieter Schnebel : en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr, www.schott-international.com en youtube

14:14 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/09/2014

Salome Kammer & Daan Vandewalle : liedrecital met een hoog Faustgehalte

Salome Kammer In het kader van de uitreiking van de Magister Artium Gandensis zingt Salomé Kammer (foto) het openingsconcert van de School of Arts voor het academiejaar 2014-15, begeleid door pianist docent Daan Vandewalle. Het concert wordt georganiseerd in samenwerking met het Gent Festival van Vlaanderen. Salome Kammer heeft een fors charisma en haar stem-metamorfoses zijn talrijk. Altijd opnieuw is het een 'betoon'. In span met Daan Vandewalle - meester in zijn vak - krijgen we die avond iets faustisch te horen. Faust bonkt in talloze gedaantes: de oertaal bij Schwitters, spraakverwarring in de toren van Babel, auditieve illusies van eindeloos oplopende trappen bij Ligeti, de duivelse eloquentie van de commercie, het woeste, het laaiende... Maar het verontrustende in heel dat verhaal, is dat het verleidelijk klinkt!

Magister Artium Gandensis 2014 
Sinds 2010 reikt de Hogeschool Gent een prijs in de kunsten uit onder de naam Magister Artium Gandensis. Op voordracht vanuit de School of Arts besliste het Bestuurscollege om de prijs voor 2014 uit te reiken aan Salomé Kammer. De kwaliteit van Salomé Kammers gespecialiseerd werk binnen de actuele muziek, gekoppeld aan een interdisciplinaire en experimentele openheid, staan model voor een benadering van de kunsten die vanuit het pedagogisch model van de School of Arts als waardevol wordt gezien. Haar expertise in hedendaagse klassieke muziek spoort met een klemtoon die in de muziekopleiding van de School of Arts wordt gelegd. Door haar charisma, artistieke openheid en grondige inzet op de hoogste kwaliteit, verpersoonlijkt Salomé Kammer een kunstenaarschap dat voor studenten van de School of Arts als inspirerend en richtinggevend kan gelden.

Programma :

  • George Antheil, Sonata Sauvage
  • Kurt Schwitters, Ursonate, 1. Satz
  • Alexander Scriabin, Sonata nr. 9, Op. 68 'Black Mass'
  • Mauricio Kagel, Vier liederen uit Turm zu Babel
  • György Ligeti, Studie 13, L'Escalier du Diable
  • Franz Liszt, Trübe Wolken - S 199
  • Hans Eisler, Twee elegieën uit An die Nachgeborenen - Hollywood Elegien Alban Berg, Vier Lieder, Op. 2

Praktische info :

Salome Kammer & Daan Vandewalle
Vrijdag 26 september 2014 om 20.30 u
Miryzaal - Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.gentfestival.be, schoolofartsgent.be, www.daanvandewalle.com en www.salomekammer.de

Extra:
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Gent Festival van Vlaanderen verrast opnieuw met uitzonderlijk gevarieerd programma en tal van internationale topnamen, 9/09/2014

22:29 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

05/11/2013

Daan Vandewalle en Thomas Buckner spelen tribute aan Jacques Bekaert in Bozar

Jacques Bekaert Vrijdag brengt pianist Daan Vandewalle in Bozar hulde aan componist Jacques Bekaert. Bekaert werd geboren in Brugge bij het uitbreken van WOII, maar leeft al jaren in Bangkok. Sinds de jaren zeventig is hij verbonden met een Amerikaans-internationale school van componisten en vrienden waartoe o.a. David Behrman, David Rosenboom en Takehisa Kosugi behoren. Bekaert studeerde bij Henri Pousseur en werkte in zijn APELAC Studios, werd goede vrienden met John Cage en Henri Chopin en componeerde voor tal van artiesten waaronder Thomas Buckner. In zijn vaderland raakte hij evenwel langzaam in de vergetelheid. Deze multi-getalenteerde man, ook wel bekend als journalist, wijnkenner, fotograaf, radio presentator, diplomaat en expert in Zuid-Aziatische aangelegenheden, verdient nochtans meer erkenning. Met de screening van Akiko Iimura's films waarvoor Bekaert de muziek schreef alsook een programma met oud en nieuw pianowerk van Bekaert, gespeeld door de Belgische pianist Daan Vandewalle en een vocaal stuk gebracht door Thomas Buckner, wil KRAAK i.s.m. Bozar hem terug in de aandacht brengen.

Akiko Iimura maakte slechts twee bloedmooie kortfilms die bovendien zelden vertoond zijn. Mon petit album (1974, 12’) en Late Lunch (1981, 30’) zijn beiden geïnspireerd op de muziek van Bekaert en ze hebben Bekaert vervolgens zelf bewogen tot nieuwe composities. Toen we op zoek waren naar deze twee pareltjes stelde Akiko Iimura zelf voor om de twee oorspronkelijke 16 mm prints over te zetten op video en dit speciaal voor deze avond.

De Belgische pianist Daan Vandewalle studeerde aan het Mills College bij Alvin Curran en nam o.a. Gordon Mumma's Music for Solo Piano (1960 - 2001) op voor New World Records in 2008. Hij zal stukken spelen van Jacques Bekaert, Gordon Mumma en John Cage. Al veertig jaar lang wijdt Thomas Buckner zich aan de wereld van nieuwe en geïmproviseerde muziek. Hij studeerde bij de legendarische Metropolitan Opera bariton Martial Singher, maar breidde zijn klassieke opleiding uit door zich te verdiepen in een breed spectrum van experimentele muziek.

Programma :

- Thomas Buckner performs :

  • Jacques Bekaert, A Distant Harmony
    (Elisa Clegg - viola, Blanka Borkowska - flute, Francisco Molina - bass clarinet)

- Daan Vandewalle
performs :

  • Jacques Bekaert
    From Little Postmodern Suite:
    Empty Space (after Cage for Gordon Mumma)
    Commodities (after Stephen Themerson for Henri Chopin)
    Ives And Thoreau In A Forest (walking in a forest during Indian summer, for Francoise Collin)
    Webern (from a distance, for Marc Dachy)
    Souvenir De Bale (full of memories so not too fast, after and for Henri Pousseur)
  • Gordon Mumma
    Song Without Words (for Christian Wolff)
    Eleven Note Pieces (1. A Luigi Dallapiccola 2. A Duran Begault 3. A Diane Carlson 4. A Graciela Paraskevaidis 5. A Padre Mujica 6. A Jacques Bekaert 7. A Pauline Oliveiros, Slowly Quietly Bell Like 8. A Eduardo Bertola
  • John Cage, Music Of Changes I
  • Jacques Bekaert, Rae & Ruggles At Point Reyes
  • Gordon Mumma, From The Sushi Box Octet for David Behrman
  • Jacques Bekaert, The Ghost Of Madison
  • John Cage, Dream

Tijd en plaats van het gebeuren :

Daan Vandewalle / Thomas Buckner : Tribute to Jacques Bekaert (met films van Akiko Iimura)
Vrijdag 8 november 2013 om 20.00 u
Bozar Studio - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.kraak.net

Elders op Oorgetuige :
Daan Vandewalle speelt Gordon Mumma, 17/03/2008

13:26 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

18/10/2013

Antikapitalistisch protest voor piano solo : Daan Vandewalle speelt Rzewski's The People United Will Never Be Defeated! in Leuven

Daan Vandewalle Pianist Daan Vandewalle (foto) verrast ons geregeld door zijn geëngageerde spel van weinig bekende avant-gardisten. In dit recital brengt hij van zijn vriend Frederic Rzweski (1938) het hoogtepunt 'The People United Never Be Defeated' (1975). De uitvoering in 2005 door de componist zelf, klinkt nog in de oren. Het lied, voor altijd verbonden met 11 september 1973 en de strijd Allende-Pinochet, ondergaat 36 variaties in verschillende stijlen. Pianist Daan Vandewalle toont aan dat het virtuoze meesterwerk ook na Nine Eleven een grote overtuigingskracht heeft.

Daan Vandewalle trok na zijn studies naar Californië om er te studeren bij Alvin Curran. Zijn eerste cd met muziek van Charles Ives kreeg lovende kritieken in de Verenigde Staten: "he puts many American classical musicians to shame…". Verschillende Amerikaanse componisten droegen werk aan hem op, waaronder ook Frederic Rzewski. The People United Will Never Be Defeated. Het is de titel van een politiek-links strijdlied van de Chileense componist Sergio Ortega (¡El pueblo unido jamás será vencido!). De Amerikaanse componist Frederic Rzewski maakte er een variatiereeks van, gevreesd en bewonderd door elke pianist. Het herkenbare thema wordt op de meest uiteenlopende manieren gedissecteerd en opnieuw in elkaar gestoken. Rzewski bespeelt op die manier alle mogelijke registers van de piano, van zachte lyriek tot brute percussie, van uiterste precisie tot vrije improvisatie.

De grootschalige variatiereeks The People United Will Never Be Defeated! (1975) van de Amerikaanse pianist en componist Frederic Rzewski is een mijlpaal binnen het twintigste-eeuwse pianorepertoire. Deze magistrale en sterk politiek getinte compositie voor piano solo neemt de luisteraar mee doorheen maar liefst zesendertig variaties, de strijd van de linksgezinde Chileense middenklasse en zelfs de mondiale muziekgeschiedenis.

Het thema waarop de zesendertig variaties in deze compositie zijn gebaseerd is ¡El pueblo unido jamás será vencido! , een Chileens strijdlied van de hand van Sergio Ortega. Naar verluidt haalde Ortega zijn inspiratie bij een jonge protestvoerder die deze tekst scandeerde voor het paleis van financiën in de aanloop naar de staatsgreep van Augusto Pinochet in 1973. Nadat de popgroep Quilapayun enkele maanden later een opname maakte van Ortega's lied, verwierf ¡El pueblo unido jamás será vencido! internationale bekendheid als lijflied van de linksgezinde Chileense middenklasse. Het strijdlied werd in verschillende talen vertaald en er werden diverse bewerkingen van gemaakt. De tekst van ¡El pueblo unido jamás será vencido! roept de bevolking aller landen op om de krachten te bundelen en als één groep samen te vechten voor een beter leven onder een communistisch bewind.

Ironisch genoeg was het Chileense volk omstreeks 1973 reeds lang verslagen. In de nasleep van een internationale heropleving van het linkse gedachtengoed in de late jaren 1960, kwam in 1970 Salvador Allende aan de macht in het Zuid-Amerikaanse Chili. Als hoofd van het (centrum)linkse Volksfront verkondigde president Allende de belofte van radicale sociale en politieke verandering. De samen- loop van verschillende politieke en economische problemen onder deze regering leidden tot de pre- sidentiële beslissing om zowel de binnen- als buitenlandse Chileense industrie- en koperbedrijven te nationaliseren en de sterke economische banden met multinationals in Noord-Amerika door te knippen. Allende ontwikkelde een systeem van sociale zekerheid en initieerde de herverdeling van privaat landgoed. Hoewel dit alles erg goed ontvangen werd onder de lagere en middenklassen van de Chileense bevolking, zette Allende's beleid kwaad bloed bij de meer gegoede bevolking. Door de sterk protectionistische politiek van de (centrum)linkse regering stagneerde bovendien de in- en uitvoer, wat onder meer voedseltekorten en een enorme inflatie teweegbracht. Dit resulteerde in een opeenvolging van stakingen, betogingen en protesten en leidde uiteindelijk zelfs tot de staatsgreep van Augusto Pinochet in september 1973, een dictatoriale coup waarin de Amerikaanse geheime politie een belangrijke rol had gespeeld. Het verliezen van Chili als goedkope import- en exportmarkt had namelijk een hevige impact op de Noord-Amerikaanse economie.

Sinds deze gebeurtenissen staat ¡El pueblo unido jamás será vencido! symbool voor de linkse verzetsstrijd in Chili. Componist Frederic Rzweski schreef twee jaar na de val van president Allende zesendertig variaties voor piano solo op het strijdlied van Ortega, onder de titel The People United Will Never Be Defeated!. De opdracht kwam van de Amerikaanse pianiste Ursula Oppens, die voor een concert in Washington D.C. een programma wou samenstellen rond Ludwig van Beethovens Diabelli variaties. Voor een compositie die expliciet verwijst naar een lied dat het socialistische bewind van Allende ondersteunde, is het opmerkelijk dat de creatie van Rzewski's compositie niet werd verhinderd door de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Van een linksgezinde componist zoals Rzewski, die er in gelooft een proces van maatschappelijke verandering te kunnen bewerkstelligen via de kracht van muziek, was een dergelijk politiek statement nochtans wel enigszins te verwachten.

Structureel gezien bestaat The People United Will Never Be Defeated! uit zesendertig variaties op het strijdlied van Ortega, netjes opgedeeld in zes groepen van telkens zes variaties. Elke zesde variatie biedt de luisteraar een korte samenvatting van het muzikale materiaal uit de vorige vijf. Hoewel Rzewski daardoor op het einde van iedere sectie een gevoel van aankomst oproept, komt de compositie pas bij de allerlaatste variatiegroep echt ‘thuis'. In deze zesde groep van variaties recapituleert de componist namelijk de muzikale bouwstenen uit de vijf voorgaande variatiegroepen. Rzewski zet de ideeën van unificatie en kracht door samenwerking op deze manier niet enkel symbolisch, maar ook formeel gezien centraal. Na een optionele passage van vrije improvisatie keert uiteindelijk het oorspronkelijke thema terug, puur en zonder franjes, een duidelijke verwijzing naar de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach.

Anderzijds vertoont Rzewski's meesterwerk ook sterke gelijkenissen met Ludwig van Beethovens Diabelli variaties. Beide variatiereeksen gelden namelijk als een virtuele catalogus van allerlei compositietechnieken en -stijlen. In The People United Will Never Be Defeated! wordt een quasi pointillistische beweging, waarin de noten van elkaar worden gescheiden door middel van stiltes, bijvoorbeeld moeiteloos gevolgd door een Lisztiaanse virtuoze passage. Nu eens weerklinkt het thema in een hoekige bebop-stijl, dan weer in een repetitieve zetting waardoor het aandoet als minimal music. Op andere momenten neemt het thema dan weer de gedaante aan van een melodieuze popsong.

The People United Will Never Be Defeated! staat bovendien ook bol van de muzikale citaten. Zo passeren onder meer de baslijn van Henry Purcell's 'Music for a While' en fragmenten uit andere politiek getinte liederen de revue, onder andere Hanns Eislers 'Solidaritätslied' en het Italiaans-marxistische strijdgezang 'Bandiera Rossa'.

Met de integratie van talloze muziekstijlen, -genres en -tradities uit diverse periodes, sociale lagen en geografische gebieden tracht de componist het utopische idee van muziek als een universele taal in werkelijkheid om te zetten. Rzewski creëert met The People United Will Never Be Defeated! met andere woorden een soort ‘inclusieve muziek', waarin verleden, heden en toekomst moeiteloos met elkaar in symbiose treden en de kloof tussen hoge en lage cultuur voorgoed wordt overbrugd.

Naast componist is Frederic Rzewski ook een virtuoos pianist. Naar het voorbeeld van Bach en Beethoven verkent en verlegt Rzewski in The People United Will Never Be Defeated! de grenzen van wat technisch gezien mogelijk is op het instrument, waardoor het werk een ware marathon wordt voor de uitvoerder. Zo schrijft de componist in de negentiende variatie bijvoorbeeld een razendsnelle staccato voor met verschuivende ritmische accenten, terwijl grote sprongen en minieme glissandi zich opeenstapelen in de vierendertigste variatie. In andere passages wordt de controle van de pianist over het instrument op de proef gesteld, onder meer door het gebruik van complexe pedaaleffecten, grote contrasten en extreem stille passages.

Met een totale tijdsduur van ongeveer een uur en de enorm hoge technische eisen die aan de pianist worden gesteld, verkreeg het werk onder professionele muzikanten het statuut van een quasi onspeelbare compositie. De grote speeltechnische complexiteit resulteert echter op geen enkel moment in muzikale ontoegankelijkheid voor de luisteraar; de compositie is over de ganse lijn boeiend en vooral op emotioneel vlak meeslepend en expressief. The People United Will Never Be Defeated! neemt de luisteraar mee doorheen het volledige spectrum van menselijke emotie, van angst over melancholie tot pure extase. Rzewski verenigt met dit meesterwerk dan ook daadwerkelijk het volk, in een adembenemende akoestische ervaring.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Daan Vandewalle : Rzewski, The People United Will Never Be Defeated!
Dinsdag 22 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Christine Dysers om 19.45 u)
Grote Aula Maria Theresia - Leuven
Sint-Michielsstraat 6 (Hogeschoolplein)
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.daanvandewalle.com

Bron :
Tekst Christine Dysers voor het programmaboekje, Novecento, oktober 2013

Extra :
Frederic Rzewski op www.composers21.com en youtube
Perfect Sound Forever: Interview with Frederic Rzweski , Daniel Varela op www.furious.com, maart 2003
Composer/Pianist Frederic Rzewski. A Conversation with Bruce Duffie op www.kcstudio.com, januari 1995

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013
Daan Vandewalle verrast met (anti-)Amerikaans programma in Waregem, 21/03/2011
Concertgebouw Brugge ontvangt muzikale vrijheidsstrijder Frederic Rzewski, 19/09/2010

Beluister alvast de eerste 10 variaties uit Frederic Rzweski's The People United Never Be Defeated!, uitgevoerd door Rzweski zelf

13:10 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

23/09/2013

Concertgebouw Brugge plaatst Weense componist Beat Furrer in de kijker

Beat Furrer Tijdens het laatste weekend van september organiseert Concertgebouw Brugge een Domein gewijd aan de belangrijke Weense componist Beat Furrer. Samen met zijn ensemble Klangforum Wien geniet hij vandaag internationale faam met zijn opera's en instrumentale werken. Verwacht dit weekend geen exuberante kleurenpracht, maar onvoorstelbaar veel verschillende tinten grijs.

Wenen heeft iets met scholen. Na de Eerste (Haydn, Mozart, Beethoven) en de Tweede (Schönberg, Webern, Berg), is Wenen tegenwoordig het broeinest van een Derde Weense School met het ensemble Klangforum Wien en zijn oprichter Beat Furrer. Samen met componisten als Helmut Lachenmann, Bernhard Lang en anderen is Furrer ontegensprekelijk een erfgenaam van het modernisme. Tegelijk gaat hij op een eigenzinnige manier op zoek naar nieuwe geluiden. Beat Furrer beheerst alle belangrijke genres, van instrumentale solo's over ensemblemuziek tot symfonische werken. De laatste jaren concentreert hij zich voornamelijk op muziektheater. Daarin kan Furrer zijn belangrijkste artistieke ei kwijt: de zoektocht naar klank, op de grens tussen stilte en geluid, tussen ruis en zuivere tonen, tussen de menselijke stem en het instrument. Teksten verliezen hun betekenis en worden opeenvolgingen van klanken. Instrumenten worden op een niet-conventionele manier bespeeld: geen exuberante kleurenpracht, maar onvoorstelbaar veel verschillende tinten grijs. Furrers nooit aflatende drang naar vernieuwing maakt zijn oeuvre onweerstaanbaar, zijn samenwerking met muzikanten garandeert muziek die staat als een huis.

Furrer en de opera
De Oostenrijkse Beat Furrer componeert in alle genres: opera en vocale muziek, werk voor orkest en kamerorkest, kamermuziek en solostukken. Tot zijn opera's behoren 'Die Blinden' op tekst van Maeterlinck, Plato, Hölderlin en Rimbaud, 'Narcissus' naar Ovidius en 'Wüstenbuch' naar onder meer Lucretius, Machado en Bachmann, en tenslotte 'FAMA' .

"Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in het ontdekken van wat de mensheid in zo'n random-beweging houdt, zichzelf van de natuur afsnijdend als in blinde woede. Ik wil proberen de grote verandering te begrijpen, die aan het plaatsvinden is zonder dat we er ons zelfs rekenschap van geven." Dit kan een uitleg zijn voor Furrers geluidswereld, gebaseerd op transformaties van het tonale en op discontinuïteit in het gebruik van muzikale bronnen. Sinds zijn allereerste composities tast Beat Furrer de mogelijkheden van het onconventionele geluid af.

Het uitcomponeren van de ruis met aandacht voor alle variabele aspecten (zoals ritme-, continuïteit-, dynamiek-, kleurschakeringen en verloop) legt de 'schoonheid' van de ruis bloot in timbrenuances van metaalachtig naar dof, van doorschijnend naar opaak ... Daartegenover staan eenvoudige of complexe ritmische patroonstructuren, die gradueel vervormd of gewijzigd worden en aanleiding zijn tot grote secties of 'bewegingen' binnen een compositie. Furrer houdt ervan diverse lagen op elkaar te stapelen, waarbij de ritmische en harmonische meergelaagdheid tot een complex muzikaal resultaat leidt.

Opera
FAMA is een monodrama in acht scènes (2004-05) voor een actrice/recitante, een achtstemmig koor en orkest. Christoph Marthaler regisseerde de première. Voor het libretto bewerkte Furrer teksten van Ovidius en Arthur Schnitzler. In Ovidius' Metamorfosen krijgt de 'godin van het gerucht' de naam Fama. Zij is tevens godin van de publieke opinie en de goede reputatie of 'faam'.

Ovidius beschrijft Fama's woonhuis tegelijk als de 'marktplaats van geruchten' en het centrum van het heelal, waar aarde, zee en lucht elkaar raken. Van daaruit kan Fama alles zien en horen. Zij woont in een huis zonder deuren, maar met talloze ramen, helemaal in brons, waardoor het minste geluid of gefluister gaat galmen doorheen de woonruimte. Nergens heerst de stilte. Dat geluid is niet alleen menselijk 'gerucht' maar ook geruis van de zee, de donder. En dan is het maar één stap verder naar de typische geluidswereld van Furrer, die FAMA definieert als 'Hörtheater'. Luisteren naar de muziek betekent het horen van de dramatische actie, die zich in de muziek en niet op de scène afspeelt. Daarom zit het publiek (in de originele enscenering) als het ware middenin het woonhuis van Fama, omgeven door wanden die geopend kunnen worden naar de geluidswereld van de musici in de ruimte rond het huis. Die wanden hebben een kant die het geluid reflecteert, terwijl de andere kant het geluid absorbeert: de beweegbaarheid van elke wand afzonderlijk maakt het creëren en transformeren van een oneindig gevarieerde klankenwereld mogelijk, verrijkt met bewegende instrumentisten die ook zelf hun instrument of 'klankprojectie' in verschillende richtingen sturen.

Het confronteren van een oude tekst met een moderne deed Furrer al in eerdere opera's. In FAMA wordt Ovidius tegenover Fräulein Else van Schnitzler gesteld. Om de schulden van haar vader te kunnen betalen, ziet de jonge vrouw maar een oplossing: zich prostitueren, en daarmee zet zij de goede reputatie (fama) van haar familie op het spel. Else sluit zich op in haar binnenwereld die slechts nu en dan wordt doorbroken door flarden van gesprekken uit de buitenwereld. Schnitzler schildert Else als freudiaans complex: doordrongen van de drang naar zelfstandigheid en emancipatie, exhibitionistische wensen, trouw aan haar vader, de behoefte bemind te worden, doodsverlangen. De climax is de complete vermenging van binnen- en buitenwereld als Else een slaapmiddel neemt (tijdens een zelfmoordpoging?). Zij is zich wel nog bewust van wat rond haar gebeurt, maar niet meer in staat te reageren of zichzelf uit te drukken. Haar 'taal' valt uit elkaar in woordfragmenten en klankenflarden, het materiaal waarmee Furrer zo graag (de)componeert.

Linea dell'orizzonte
De horizon, de 'onzichtbare' lijn aan de einder waar aarde en hemel in elkaar overgaan, kan als beeld fungeren. Furrer commentarieert: "Wat mij interesseerde, was het fenomeen van verdubbeling, maar ook van vervorming in een schaduwbeeld en dit als het ontstaan van het procesmatige, als resultaat van het elkaar doorsnijden van verschillende partijen." Het principe van de transformatie wordt in deze compositie toegepast op een heterogeen ensemble met zeer gediversifieerd klankmateriaal: piano, viool, cello, klarinet, trompet, trombone, elektrische gitaar en percussie. Met de in elkaar geweven en door elkaar kronkelende partijen beoogt de componist een studie van vervormde, 'verstoorde' schaduwen.

Eigentijdse klaviervirtuositeit
Beat Furrer studeerde zowel compositie en orkestdirectie als piano. Componeren voor piano neemt dan ook een belangrijke plaats in in zijn oeuvre, zowel in ensemblestukken als solistisch. In 1996 was Furrer centrale componist 'Next Generation' van het Festival te Salzburg, waar Nuun voor twee piano's en orkest, in première ging. Elf jaar later volgde zijn Pianoconcerto. Und irgendwo fern, sehr fern (1984, twee piano's) en Voicelessness schreef hij al vroeg. The Snow Has No Voic e (1986). Phasma (2002) is met de duur van meer dan vijftien minuten een 'reusachtig' pianostuk: geen moment van rust, jachtig en virtuoos. Drei Klavierstücke (2004) draagt niet enkel een verwijzende titel naar Schönberg, maar is ook een hommage aan de componist die Furrer erg bewondert. Studie für Klavier dateert van 2011 en werd geschreven in opdracht van de Internationale Pianowedstrijd Ferruccio Busoni. Naar componeertechniek is deze 'studie' de logische voortzetting van wat Furrer sinds het begin, sinds Voicelessness , ontwikkeld heeft. Dat vroege werk klinkt als een innerlijke monoloog op zoek naar de mogelijkheden van een klein motief, voortdurend tastend zonder hoogtepunten of feitelijke ontwikkeling. Het resultaat is een soort montage van mogelijkheden binnen een beperkt kader dat tegelijk een strenge afgrenzing is. Die montage-ontwikkeling kan gelijktijdig in verschillende onafhankelijk aflopende lagen gebeuren, kan leiden tot verscheurdheid, onderhevig zijn aan filters waarbij bepaalde elementen geleidelijk of abrupt verdwijnen of geraffineerde vervormingen teweegbrengen die de oorspronkelijke 'schoonheid' aantasten.

Voor Phasma bestaat het uitgangsmateriaal uit clusters (akkoord bestaande uit kleine intervallen) gespeeld met de onderarmen, en kleinere clusters, samengesteld uit enkel de witte toetsen. Het ritme is oorspronkelijk herkenbaar, nagenoeg repetitief. Zodra echter afgezonderde toonhoogtes optreden, gaat het geheel over in een virtuoos spel op het ganse klavier. Deze speelwijze treedt in dialoog met de clustermomenten die geleidelijk verdwijnen. Zij maken plaats voor 'opengelegde clusters': polyritmische stijgende toonladders, uiterst snel 'studie'-materiaal. Verder in het stuk zijn er meer met stilte 'doorboorde' passages, suggesties van dezelfde virtuositeit. Het stuk evolueert daardoor schijnbaar naar de doorbroken stilte, als een Webern-allusie. Vervreemding treedt op door alternatieve speelwijzen, zoals het dempen van de snaren en plectrumgebruik. Het resultaat is een 'moderne Liszt'. Een phasma is een zespotig insect, maar er zijn ook robotachtige apparaatjes die de naam van het insect hebben overgenomen: een digitale 'phasma insect robot'. De virtuoze wisseling in ligging noodzaakt de componist om zes notenbalken te gebruiken op sommige plaatsen.

De Studie für Klavier maakt eveneens gebruik van de ganse tessituur van de piano en van de klank-stilte-afwisseling. Typisch pianistiek en totaal anders dan Phasma is het dubbele tot vierdubbele octaafspel. Daardoor is deze studie zowel Chopin-, Liszt- als Debussy-gericht. Het doorbreken van de octaafzuiverheid met 'vloekende' dissonanten, het invullen van het octaaf met tussengeplaatste noten en het wegvallen van de stiltes doet een steeds voller en rijker klankbeeld ontstaan.

Klangforum Wien : Furrers meesterwerk - vrijdag 27 september om 20.00 u
Met FAMA brengt het ensemble Klangforum Wien vrijdagavond luistertheater van Beat Furrer. Furrer creëerde voor deze bijzondere compositie een huis: een doos waar het publiek middenin zit; de musici staan buiten. Dit spel met verschuivende panelen en bijzondere akoestische effecten creëert een intrigerende ruimtelijke ervaring. Ook in Linea dell’orizzonte (2012 - Belgische première) komen verschillende klanken samen in één ruimte. Furrer combineert verscheidene instrumenten zoals piano, viool, klarinet, trompet, slagwerk en elektrische gitaar en transformeert hun klanken tot een spel van schaduwen en storingen.
www.klangforum.at

Daan Vandewalle & Geoffrey Madge : Furrer en zijn Weense wortels - zaterdag 28 september om 20.00 u
Beat Furrers Phasma voor piano solo uit 2002 wankelt op de grens van dense expressiviteit en verstilde tijd. Furrer vergelijkt het met door een raam kijken in een hogesnelheidstrein: dichte objecten vliegen voorbij, verdere objecten blijven als het ware stilstaan. Minstens even grensverleggend was Beethovens Negende, de apotheose van het symfonische ideaal dat hij decennia lang probeerde te bereiken. Liszt schreef van dit meesterwerk een bewerking voor twee piano's, de ultieme uitdaging voor elk pianoduo. De Sechs kleine Klavierstücke van Schönberg, klavierminiaturen in hun puurste essentie, en Mozarts Fuga voor twee piano's vervolledigen dit programma dat de grootmeesters van de drie Weense Scholen op sublieme manier vervlecht. Pianisten Daan Vandewalle en Geoffrey Madge kiezen resoluut voor een indringende vertolking.
www.daanvandewalle.com en www.geoffreymadge.com

Nadar Ensemble Happening : Furrer en verder - zondag 29 september om 14.00 u
Wenen bruist van muzikale energie. De muzikanten van vandaag respecteren tradities, maar schuwen tegelijkertijd het experiment niet. Dat geldt ook voor het Vlaamse Nadar Ensemble. Het gebruik van elektronica en video maakt van hun concerten een bijzonder actueel gebeuren: de vinger aan de pols van de nieuwe muziek in Wenen, door Vlaamse ogen. Livemuziek, elektronica, video, kleine en grote bezettingen: deze happening is één groot klankenfeest!

Jonge en minder jonge leeuwen zoals Matthias Kranebitter, Beat Furrer, Bernhard Lang, Eva Reiter, Peter Ablinger en Jorge Sánchez-Chiong gaan in een sneltreinvaart op zoek naar nieuwe expressievormen. Ze kennen en respecteren tradities, maar schuwen tegelijk het experiment niet. De al even hongerige leeuwen van Nadar Ensemble kunnen zich naar hartenlust uitleven in de meest diverse composities, van piano solo over basklarinet en draaitafels tot grote ensemblewerken. Het ensemble heeft er intense samenwerkingen opzitten met al deze componisten. Het gebruik van elektronica en video maakt van hun concerten een bijzonder actueel gebeuren: de vinger aan de pols van de nieuwe muziek in Wenen, door Vlaamse ogen.
www.nadarensemble.be

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Beat Furrer
Van vrijdag 27 t.e.m. zondag 29 september 2013
Concertgebouw Bruggge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekst Yves Knockaert voor het Concertgebouw

Extra :
Beat Furrer op en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr, www.baerenreiter.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Gesprek met Beat Furrer, 24/03/2007

Jeroen Vanacker, artistiek directeur van Concertgebouw Brugge, heeft het in onderstaande video over Beat Furrers drang naar vernieuwing en over zijn samenwerking met muzikanten die muziek garandeert die staat als een huis

16:09 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

17/12/2012

Integrale pianosonates van Frank Nuyts in de Bijloke

Frank Nuyts Frank Nuyts (foto) is een rascomponist op het terrein van de hedendaagse pianoliteratuur. Vanaf december 2012 start Muziekcentrum De Bijloke in Gent met de presentatie van zijn oeuvre voor pianosolo: de pianosonate-integrale. Het gaat om 18 sonates, waarvan er nu 14 zijn gecomponeerd en nog 4 geschreven moeten worden. Er zijn twee concerten per seizoen gepland (najaar en voorjaar) met telkens 3 sonates van Frank Nuyts. Daarvan zijn er twee al geschreven (en/of uitgevoerd) en is er telkens één creatie (beginnende vanaf nr. 13). Eén van de pianisten per recital zal bovendien de Nuytssonate confronteren met een ander werk naar eigen keuze.

Achttien pianisten, dat betekent evenveel visies en uiteenlopende vertolkingen, temperamenten en interpretaties. Maar de muziek van Nuyts - schijnbaar eenvoudig, vrijwel tonaal, met knipogen naar meer commerciële muziek als pop, blues en jazz en misleidend conservatief - kan als geen ander verschillende visies aan. Ook daar waar Nuyts woorden plakt boven de tonen zit stof tot interpretatie en discussie. Satie is nooit veraf.

Verhaal, spel, humor, ernst, kleur, finesse, timing, passie, sfeer: daar gaat het om bij Nuyts. Laat het vooral niet academisch zijn, noch brutaal overdonderen. Für Kenner und Liebhaber.

Wie komt aan bod ? Docenten piano van het Conservatorium | School of Arts Gent, zoals Daan Vandewalle, Vitali Samoshko en Johan Duyck. Meer verschil in visie zoals tussen die drie is op deze aardbol niet te vinden. En ook Benjamin Van Esser en Marc Masson, oud-studenten van Nuyts en pianisten met een feeling voor zijn componeerstijl en denkwijze. Daarnaast geïnteresseerden vanaf de eerste aanblik van de partituur zoals Jan Michiels, Ralph van Raat, Elisa Medinilla en Anastasia Kozhushko.

Je kan niet in een ivoren toren leven: in communicatie via kunst en muziek speelt context een enorme rol. Een statement van Daan Vandewalle, ook van toepassing op Frank Nuyts en op Michael Blake. De Zuid-Afrikaan Michael Blake schreef in 2007 een groots opgevatte, virtuoze pianosonate: zijn Choral Sonata. Het werd een hommage aan de zwarte koorcomponisten die tijdens de apartheid stilgezwegen werden of waarvan de composities werden afgedaan als 'folklore'.

Michael Blake (1951) studeerde eerst in Kaapstad en aan de Universiteit van Witwatersrand en nadien aan het Goldsmiths College van de Universiteit van Londen. Van 1977 tot 1997 woonde hij in Londen, waar hij actief was als componist, pianist en lesgever (Goldsmiths College). Hij richtte er in 1986 het London New Music Ensemble op. In 1998 keerde hij terug naar Zuid-Afrika om er aan Rhodes University te doceren en de reeks voor hedendaagse muziek 'newmusic@rhodes' te leiden.

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Programma :

  • Frank Nuyts, pianosonates nrs. 3, 2 en 13
  • Michael Blake, choral sonata

Tijd en plaats van het gebeuren :

Benjamin Van Esser, Daan Vandewalle & Keiko Shichijo : Integrale pianosonates Frank Nuyts I
Woensdag 19 december 2012 om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Het tweede concert uit deze reeks vindt plaats op 22 mei 2013.

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Michal Blake : www.michaelblake.co.za

11:12 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

28/04/2012

Bokkenpoten, sulfer & zwaveldamp : Daan Vandewalle ontbindt zijn duivels in Kortrijk

Daan Vandewalle Pianist Daan Vandewalle (foto) ontbindt zijn duivels in Kortrijk! Speciaal voor het Festival van Vlaanderen ontwikkelt hij een programma met demonische muziek in 'Bokkenpoten, Sulfer & Zwaveldamp'. Vandewalle belicht het diabolische op verschillende manieren. Hij is gefascineerd door het getal 13 in György Ligeti's pianostudie L'Escalier du Diable en door de zondeval in de bewerking van J.S. Bachs Durch Adams Fall ist ganz verderbt door Ferruccio Busoni. Binnen deze context past Karlheinz Stockhausens Luzifers Traum: Klavierstück 13, waarbij de pianist letterlijk de duivel uitbeeldt. In Alexander Skirabins negende sonate De Zwarte mis, is dan weer eerder sprake van psychologische angst voor de duivel. Om al deze bokkenpotenmuziek toch enigszins te relativeren komt het mooie 'Regard des Anges' uit Olivier Messiaens Vingt Regards sur L'Enfant-Jésus om het hoekje kijken.

György Ligeti over L'Escalier du Diable : "Bij een eerste oogopslag herkent men in de twaalfde studie (L’escalier du diable) een chromatische toonschaal die vanuit de diepte van de lage si opstijgt naar de la en gebonden is aan het metrische model van een toevoegingsritmiek van zeven, negen tot elf achtste noten (2+2+3/2+2+2+3/2+2+2+2+3). De accentuering van de twaalftonige stijgende toonladder met naslaande achtste tonen - in verkorte vorm is deze blijvend aanwezig in de studie - wordt vlug vierstemmig verrijkt. Op een tweede niveau wordt deze toonladder parallel gebruikt in tertsen en sexten maar ook in kwinten. Na een eerste deel zetten de chromatische loopjes in, na drie verschillende faseverschuivingen. Vervolgens wordt enerzijds de zelfstandigheid van de handen (akkoorden tegenover eenstemmige ontwikkeling) en anderzijds hun synchroniciteit beklemtoond. De razernij van steeds snellere en voortdurend condenserende accentueringen mondt uit in een deel dat door middel van imposante akkoorden tegelijk variatie en rust uitdrukt om dan tenslotte de chromatisch opklimmende toonladder te doorbreken."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Daan Vandewalle : Bokkenpoten, Sulfer & Zwaveldamp
Woensdag 2 mei 2012 om 20.15 u
(inleiding om 19.45 u : Pauline Driessen spreekt met Daan Vandewalle)
Concertstudio Kortrijk
Conservatoriumplein 1
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.daanvandewalle.com

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001
Stockhausens Klavierstücke op en.wikipedia.org

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst, 24/04/2012
Vingt Regards sur L'Enfant-Jésus : monumentaal werk van Messiaen op Midis-Minimes, 19/07/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007

Bekijk alvast György Ligeti's L'Escalier du Diable



en het eerste deel uit Stockhausens Klavierstück XIII

14:50 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook