25/11/2015

Oxalys voert je mee naar de urban vibes van New York

John Adams De muzikanten van Oxalys komen maandag naar het Brusselse Conservatorium met een Stars and Stripes-programma. Dit Belgische kamermuziekorkest voert je mee naar de urban vibes van New York, de stad die nooit slaapt. Samen met de Franse pianist Wilhem Latchoumia ontdek je enkele van de grote Amerikaanse componisten, van Samuel Barber en John Adams (foto) tot Leonard Bernstein en Aaron Copland.

Opgericht in 1993 aan het Brussels conservatorium, groeide Oxalys in korte tijd uit tot een kamermuziekensemble met een sterke reputatie in het Belgische muzieklandschap. Het ensemble verenigt muzikanten die met veel plezier vernieuwende muzikale avonturen aangaan. Voor hun concerten put Oxalys uit het brede kamermuziekrepertoire, gaande van Mozart en Haydn over romantiek en impressionisme tot en met hedendaagse werken. Oxalys is sinds een aantal jaren teruggekeerd naar de plaats waar het allemaal begon: het Koninklijk Conservatorium te Brussel, waar het ensemble sinds 1998 in residentie is.

John Adams (1947) geldt als een vertegenwoordiger van de tweede generatie minimalisten: componisten die te jong waren om de pioniersdagen van het minimalisme mee te maken, maar op het toneel verschenen op het moment dat de stijl zich al gevestigd had - de late jaren '70 - en ook de componisten van de eerste generatie stilaan op zoek gingen naar manieren om de harde, stringente principes van het minimalisme open te breken. Het hoeft dan ook geen betoog dat John Adams al van in zijn vroege werken een vrijere benadering van de minimalistische principes hanteert, waaronder een brede melodische flair en een fijn gevoel voor orkestrale kleuren - zijn vaardigheid als symfonicus wordt zeer gewaardeerd: Adams is naar verluidt de vaakst gespeelde levende componist in concertprogramma's van Amerikaanse symfonieorkesten.

Voor John Adams was 'Shaker Loops' (1978) het werk dat zijn grote doorbraak betekende. Allicht mee om die reden maakte Adams er later ook een bewerking voor strijkorkest van, maar op dit concert wordt de originele versie voor strijkseptet gespeeld - een slankere en dus transparantere bezetting die doorgaans de scherpte van het muzikale materiaal sterker naar voor kan brengen (al kan de massievere orkestversie de beukende, imposante momenten zoals naar de climax van het derde deel, 'Loops and Verses' een gespierde impact meegeven die de zeven solostrijkers om begrijpelijke redenen moeilijk kunnen evenaren). Het basismateriaal en de systematische, rechtlijnige uitwerking ervan in 'Shaker Loops', ligt duidelijk in het verlengde van de minimal music. Adams koos om te werken met melodische en ritmische modules die met elkaar gecombineerd kunnen worden tot patronen, soms als een vlechtwerk van motieven waarbij hetzelfde materiaal als het ware van instrument tot instrument doorgegeven wordt, soms als woeste, vaag Stravinskiaanse herhaalde ostinati die, op het hoogtepunt van het werk - het slot van 'Loops and Verses' - uitmonden in een pompende versnellende beweging. De energie die heel het werk lang voelbaar aanwezig is (zelfs de hoge flageolettonen van het langzame deel lijken de adem in te houden voor de smachtende cellosolo en de uitbarsting die erop volgt) wordt gekanaliseerd in een extatisch ritueel. De referentie die Adams in zijn titel maakt naar de Shakers, een Amerikaanse religieuze gemeenschap die in religieuze bijeenkomsten al dansend een staat van transcendentie probeert te bereiken, geeft een mooie analogie voor de opzwepende, obsessieve aard van Adams' muziek. (Een uitbeelding van het leven van de Shakers is het allerminst - het andere deel van de titel - 'loops' - verwijst duidelijk naar het abstracte karakter, de zichzelf herhalende patronen zoals de minimalisten die hadden ontwikkeld.)

Programma :

  • Leonard Bernstein, Pianotrio
  • Gian Carlo Menotti, Trio voor viool, klarinet en piano
  • Samuel Barber, Summermusic, op. 31
  • Aaron Copland, Septet
  • John Adams, Shaker loops

Praktische info :

Oxalys & Wilhem Latchoumia : New York
Maandag 30 november 2015 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium - Brussel


Meer info : www.bozar.be en www.oxalys.be

Extra :
John Adams op www.boosey.com, www.musicsalesclassical.com, en.wikipedia.org en youtube
John Adams : speelse minimalist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

18:02 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/10/2012

deFilharmonie & Paul Watkins creëren Celloconcerto van Mark-Anthony Turnage in deSingel

Mark-Anthony Turnage De Britse succescomponist Mark-Anthony Turnage (foto) staat bekend om zijn jazzy stuwende ritmes en 'spicy' harmonieën. Hij heeft zich een eigen muzikale weg gebaand tussen moderniteit en traditie, zeker in zijn symfonisch werk dat ronduit spectaculair mag genoemd worden. Dat belooft voor de creatie van zijn Celloconcerto waarvoor we een oude bekende als solist verwelkomen, de Welshe dirigent en cellist Paul Watkins. Hij begon zijn carrière als prijswinnaar van de BBC Young Musician of the Year in 1988 en maakte naam als vertolker van hedendaagse Britse muziek. Na de pauze hoor je de Derde Symfonie van Aaron Copland, een kolfje naar de hand van dirigent Edo de Waart. De chef-dirigent van deFilharmonie was in het begin van zijn carrière een jaar assistent van Leonard Bernstein in New York, later werd hij artistiek directeur van het San Francisco Symphony Orchestra en het Minnesota Orchestra. Daardoor heeft de Waart de typische 'Americana' in deze symfonie, geschreven op het einde van de Tweede Wereldoorlog, perfect in de vingers.

Mark-Anthony Turnage (1960) geldt als een van de meest opmerkelijke Britse componisten van het moment. Zijn carrière nam eind dejaren tachtig een hoge vlucht, na de premiere van zijn opera 'Greek'. Onmiddellijk daarna gingen orkesten als de London Philharmonic Orchestra en Chicago Symphony Orchestra gretig met hem aan de haal. In 1996 voltooide hij zijn bekendste werk tot nog toe, 'Blood on the Floor'. In dat werk combineert Turnage experimentele klanken uit de jazz-, pop- en rockmuziek met elementen uit de hedendaagse klassieke muziek. Zo creëert hij een eigen stijl, die eigentijds is en tegelijkertijd goed verstaanbaar blijft.

Zaterdag staat de premiere van zijn celloconcerto op het programma, uitgevoerd door cellist Paul Watkins en deFilharmonie. Bart Bruggeman had naar aanleiding van deze creatie contact met de componist en schreef onderstaande tekst voor het Magazine van deFilharmonie :

Een dialoog tussen gelijken
Recht voor de raap, confronterend en opwindend. Zo wordt de muziek van vooraanstaand hedendaags componist Mark-Anthony Turnage vaak omschreven. Ze levert de Brit een groeiend internationaal publiek op van vooral jonge, nieuwsgierige luisteraars. Speciaal voor deFilharmonie en solist Paul Watkins heeft Turnage nu een celloconcerto geschreven. Hoog en laag vloeien samen in Turnage. Componeren doet hij al vanaf zijn negen jaar, toen hij als een bezetene de hele klassieke traditie begon op te zuigen. Even lang al brult hij echter stadionliederen mee als supporter van voetbalclub Arsenal. Voorts heeft hij altijd een zwak gehad voor jazz en soul. "Ik vind het eigenlijk een beetje deprimerend", verzucht Turnage, "als ik tegenwoordig componisten tegenkom die niet naar alles willen luisteren." Ontlenen aan populaire cultuur, desnoods Beyonce, is hem niet te min: "Wat ik in mijn werken ten allen prijze wil vermijden is de 'classy snooze', louter braaf fatsoenlijk materiaal waarbij je in slaap valt. Het moet relevantie hebben."

Maar hoe doet een celloconcerto dat? Vol overgave weerlegt Turnage dat de concertovorm voorbijgestreefd is. Hij heeft trouwens al een pak concerto's op zijn actief, met naast traditionele solo-instrumenten, ook bizarre combinaties als rocktrio, bigband en orkest. Ik hou van samenwerken met solisten en orkesten, dus voor mij is het een fluitje van een cent. Ik heb alleen een hekel aan aanstellerige concerto's waarin het orkest evengoed met de voeten op de vloer kan tikken in plaats van noten te spelen. Verslaafd als ik ben aan schrijven voor orkest kan ik hen nooit zien als louter begeleiders. Ze delen het podium als gelijken."

Voor vermaarde ensembles als de Berliner Philharmoniker, het London Philharmonic en bet Belcea Quartet pende de vruchtbare toondichter werken bijeen met levendige titels als 'From The Wreckage', 'Scorched' en 'Three Screaming Popes'. Geen beeldrijke titel echter voor het nieuwe werk, dat gewoon 'Celloconcerto' heet. "De laatste tijd evolueer ik naar abstractere werken die meer over de noten gaan. Veel van mijn vroegere stukken hebben poëtische titels omdat ze geiïnspireerd zijn op gedichten, boeken of schilderijen, maar ik gebruik ze steeds minder dezer dagen. Ik heb altijd al eens een werk willen schrijven met een traditionele titel, maar gewoonlijk deinsde ik op het laatste moment terug."

De vierde beweging, een cadens voor de solist, draagt niettemin de mysterieuze titel 'Prayer for a great man'. Het volledige concerto is dan weer opgedragen aan ene Neil Swallow. "Neil Swallow was mijn schoonvader", aldus Turnage, "Een opmerkelijke persoon en de 'great man' waarvan sprake. Hij was een pionier en autoriteit in tandheelkunde, vooral tandheelkunde voor kinderen, en bovendien een cultureel ontwikkeld en diep geleerd man. Hij wordt erg gemist door mij, en zijn vrouw en dochters." Tenslotte heeft Turnage de gewoonte zijn muziek op het lijf van de uitvoerders te schrijven. Solist Paul Watkins, uitverkoren voor de wereldcreatie van Celloconcerto, is dan ook allesbe halve een onbekende voor hem : "Paul Watkins is een heel bijzondere cellist. Ik heb vele werken geschreven voor het fantastische Nash Ensemble, en Paul speelde in elk ervan. Ik wist dat als ik een celloconcerto zou schrijven, het voor hem moest zijn. Hij heeft een grootse klank, gekoppeld aan een verbluffend muzikantschap en persoonhijkheid. Ik kijk er trouwens heel erg naar uit met iedereen samen te werken aan de creatie".

Bron: Bart Bruggeman: 'Een dialoog tussen gelijken: celloconcerto van Mark-Anthony Turnage', in: Magazine van deFilharmonie. Tekst opgenomen in het programmaboekje van deSingel

Programma :

  • Mark-Anthony Turnage, Concerto voor cello en orkest (wereldcreatie)
  • Aaron Copland, Symfonie nr 3

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Paul Watkins : Mark-Anthony Turnage, Aaron Copland
Zaterdag 13 oktober 2012 om 20.00 u
(inleiding door Adeline Boeckaert om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.defilharmonie.be

Extra :
Mark-Anthony Turnage : www.boosey.com, www.schott-music.com en youtube
Mark-Anthony Turnage (1960 - ) : Markante jazzinvloeden, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Mark-Anthony Turnages eerste compositie voor strijkkwartet in deSingel, 25/01/2011

15:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

17/12/2009

Amerikaans programma voor Novecanto

Morten Lauridsen Novecanto is een Gents onafhankelijk gemengd koor voor 'klassieke muziek vanaf 1900'. Het bestaat uit een veertigtal moedige liefhebbers die een vakkundige afwerking nastreven en staat sinds 1991 onder de leiding van Katrijn Friant. Het heeft een democratische en open structuur, is zelfbeherend en pluralistisch, en is vrij van invloed van elke beweging of organisatie. Het koor brengt elk jaar een nieuw eigen concert met een gevarieerd programma. Vertrekkend vanuit één thema, muziekstuk, componist of muzikaal gegeven, gaat het koor op zoek naar aanverwante muziek. Kenmerkend voor deze projecten/concerten is het verkennen van nieuwe of onbekende werken.

Geen dichter centraal ditmaal op het Novecanto-concert. Na de concerten rond Rilke (2007) en Lorca (2008), zoekt Novecanto het nu aan de overkant van de oceaan met een 100% Amerikaans programma. De spilfiguur van het concert wordt Aaron Copland, met In the Beginning en een aantal American Folksongs. Voorts zingt het koor muziek van Morten Lauridsen, van wie er dit jaar de Nocturnes (2005) op het programma staan. Traditiegetrouw zie je ook een aantal solisten aan het werk. Dit jaar zijn dat Kim Meyns, zang, Jan Vercruysse, fluit en Koen van Overberge, piano. En natuurlijk heeft Katrijn voor een paar muzikale verrassingen gezorgd.

Een van de meest uitgevoerde componisten van Amerikaanse koormuziek is Morten Lauridsen (1943). Hij is opgekomen als een van Amerika's fijnzinnigste en meest geliefde componisten. Zijn gedistingeerde muziek heeft een permanente plaats in het vocale standaardrepertoire en wordt regelmatig uitgevoerd door koren en vocale artiesten over de hele wereld. Zijn liefde voor poëzie wordt vaak weerspiegeld in zijn composities. Lauridsen vertrekt dan ook vaak vanuit de tekst tijdens het componeren.

Aaron Copland (1900- 1990) is s één van de meest succesvolle componisten van de Verenigde Staten. Hij schreef werken voor verschillende genres en media, waaronder ballet, opera en film, maar ook orkest, koor- en kamermuziek, talloze liederen en klaviermuziek. Copland creëerde een onderscheidende Amerikaanse stijl en esthetiek in werken die telkens verschillen in moeilijkheidsgraad. Zijn muziek bracht een moeizaam evenwicht tot stand tussen moderne muziek en Amerikaanse volksmuziek. Hij speelde een belangrijke rol in de groei van ernstige muziek in het Amerika van de twintigste eeuw.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Novecanto : By the Waters of Minnetonka
Zondag 20 december 2009 om 20.00 u
Zaal Parnassus

Oude Houtlei 124
9000 Gent

Meer info : www.novecanto.be

Extra :
Morten Lauridsen : www.mortenlauridsen.com, en.wikipedia.org en youtube
Aaron Copland op en.wikipedia.org en youtube

Bekijk alvast Morten Lauridsens 'Sure on this Shining Night' uit de reeks Nocturnes (2009)

07:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook