15/02/2009

Twee ensembles van eigen bodem vinden elkaar in muzikale dierenriem

Capilla Flamenca & het Collectief, 12 x 12 Deze week kun je opnieuw getuige zijn van een creatief experiment onder de naam '12 x 12' waarbij de middeleeuwse Ars Nova/Subtilior van Capilla Flamenca en de 'Tierkreis' van Karlheinz Stockhausen een verrassende dialoog aangaan. Het is op het eerste gezicht weinig vanzelfsprekend: werk van de avant-garde componist Karlheinz Stockhausen combineren met middeleeuwse muziek. Toch zijn Capilla Flamenca en Het Collectief, twee Vlaamse ensembles, respectievelijk gespecialiseerd in oude en nieuwe muziek, er met '12x12' in geslaagd de twee op een originele manier bij elkaar te brengen. Wie deze muzikale dierenriem nog niet heeft kunnen horen, kan in Gent, Sint-Niklaas of in Middelburg (Nederland) alsnog naar een uitvoering gaan luisteren.

Twee ensembles van Vlaamse bodem, Capilla Flamenca en Het Collectief bundelden hun artistieke krachten en brachten in het najaar 2007 een unieke voorstelling. In het muzieklandschap zijn er wellicht nauwelijks grotere tegenstellingen tussen ensembles te vinden, maar toch werd een inhoudelijke gemene deler gevonden: de dierenriem.

Het Collectief ontdekte 'Tierkreis' van Karlheinz Stockhausen, een op de sterrenbeelden geïnspireerd werk bestaande uit twaalf korte, geconcentreerde melodietjes, onderbouwd met simpele akkoorden. Elk melodietje illustreert de specifieke karaktertrekken van een bepaald sterrenteken. De originele versie van dit in 1974 gecomponeerde werk bestaat uit twaalf muziekdoosjes met deze karakteristieke deuntjes. In de loop der jaren groeide uit dit materiaal een aantal  kamermuziekversies. In dit programma wordt het stuk ingekleurd door zangers en tevens door muzikanten die zowel moderne als oude instrumenten bespelen. Het werk onderscheidt zich in zijn ongecompliceerde welluidendheid enigszins van de radicale avant-gardemuziek die we van Stockhausen gewoon zijn.

Het verband met het gevierde 'Zodiac'-programma van Capilla Flamenca ligt voor de hand. Een ruime selectie uit dit Ars Nova-repertoire vormt in deze voorstelling een tegengewicht voor het twintigste-eeuwse repertoire van Het Collectief. De Ars Nova overspoelde in de veertiende eeuw vanuit Frankrijk heel Europa. Deze nieuwe (levens-) kunst zette zich af tegen de stroeve en logge ideëen van het verleden (Ars Antiqua).
In de vormgeving van het Zodiac-programma inspireerde Capilla Flamenca zich aanvankelijk op de prachtige dierenriem die hertog Jean de Berry liet schilderen door de gebroeders van Limburg: de twaalf maanden van het jaar en de wisselende seizoenen worden op deze schilderijen vereenzelvigd met de twaalf tekens van de dierenriem. In die zin is dit kunstwerk een evocatie van de innerlijke gemoedsstemmingen van de veertiende-eeuwse mens wiens leven in ruime mate bepaald werd door de grillige wetten van de natuur.

Beide ensembles betreden in '12 x 12' daadwerkelijk elkaars artistieke terrein met een Nieuwe Kunst - Ars Nova, zodat een boeiende historische boog ontstaat tussen uiteenlopende muziekstijlen, genres en periodes. Het geheel wordt een verrassende vermenging van vocale, instrumentale, oude en nieuwe muziek uitgevoerd door twaalf zangers en musici.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief & Capilla Flamenca : 12x12
Woensdag 18 februari 2009 om 20.15 u
(Inleiding met Marnix De Cat en Thomas Dieltjens om 19.30 u)
Handelsbeurs

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.capilla.be en www.hetcollectief.be
---------------------
Vrijdag 20 februari 2009 om 20.00 u
Zeeuwse Concertzaal

Verwerijstraat 14
4331 TC Middelburg (Nederland)

Meer info : www.zeeuwseconcertzaal.be, www.capilla.be en www.hetcollectief.be
---------------------
Zaterdag 21 februari 2009 om 20.00 u
Collegekerk Sint-Niklaas

Collegestraat z/n
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be, www.capilla.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org
Karlheinz Stockhausen - Meester en musicus, Richard Steinitz / Karlheinz Stockhausen, een veelbesproken icoon van de hedendaagse muziek, Stefan Fricke op Arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen: Globalist, Jan de Kruijff op musicalfeiten.nl, 15/04/2006
Stockhausen: A kozmic music for a kozmic age op Shadowlight.gydja.com

Audio :
Klaas Hoek speelt composities van Stockhausen (waaronder Tierkreis) op het Marcussen-orgel in de Nicolaïkerk te Utrecht, Orgelconcerten.ncrv.nl, 1982

Elders op Oorgetuige :
Spraakmakende sterrenbeelden-crossover van Capilla Flamenca en Het Collectief, 22/01/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007
12 x 12 : buitengewone voorstelling rond de dierenriem, 2/11/2007

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook