14/03/2008

Wordt vervolgd... 100% Messiaen in Bastogne

Momoyo Kokubu Het afgelopen weekend was de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal het decor voor het festival 100% Messiaen. Gedurende drie dagen kon je er genieten van het integraal orgelwerk van een van de belangrijkste componisten van de 20ste eeuw, meteen ook een Belgische primeur. Zondagnamiddag wordt daar in Bastogne een vervolg aan gebreid: dan brengt de Japanse organiste Momoyo Kokubu een concert dat vooral families zal aanspreken. Een korte toelichting bij de muziekstukken zal het concert voor groot en klein toegankelijk maken. Op het programma : Offrande au Saint-Sacrement, Diptyque, Prélude pour orgue (onuitgegeven) en L'Ascension.

Momoyo Kokubu is geboren in Osaka en studeerde piano en orgel in Tokyo. Ze zette haar orgelstudies voort in Groot-Brittannië en werd laureaat aan het "Royal College of Music" van Londen. Ze behaalde een Eerste Prijs orgel aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel en werd finaliste van de internationale wedstrijden van Freiberg (1995) en Maastricht (2000). In Londen specialiseerde ze zich in kamermuziek en ze was lid (piano) van L'Ensemble Galant. Momoyo Kokubu is co-titularisorganiste van de Finistère-kerk in Brussel, waar zij, samen met violist Jean-Michel Alexandre een cd opgenomen heeft met werk van César Franck.

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Concert Momoyo Kokubu
Zondag 16
maart 2008 om 15.00 u
Eglise Saint-Pierre
6600 Bastogne

Meer info : www.100p100messiaen.be

Extra :
Wonen in Brussel: Momoyo Kokubu, organiste, Karel Van der Auwera op www.brusselnieuws.be, 3/11/2005

Elders op Oorgetuige :
Een Belgische primeur : het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen, 5/03/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/03/2008

Een zintuiglijke totaalervaring : Luc De Smet over de mise-en-scène van 100% Messiaen

orgel van de Sint-Michiels en  Sint-Goedelekathedraal Van 7 tot 9 maart 2008 is de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal het decor voor het festival 100% Messiaen. Tijdens acht concerten van elk ongeveer een uur, kun je genieten van het integrale orgeloeuvre van een van de belangrijkste componisten  van de 20ste eeuw. De algemene mise-en-scène is in handen van Luc De Smet, die samen met twee studenten scenografie van La Cambre en een aantal studenten van de Kleine Academie instaan voor een zeer aanwezige maar toch discrete scenografie.

"Laat je meeslepen door de muziek van Messiaen die in elk van ons caleidoscopisch weelderige beelden opwekt. Een weliswaar discrete maar zeer aanwezige scenografie zal voor elk concert een zodanige sfeer creëren waarin we een zintuiglijke ervaring kunnen beleven waarbij dat wonderlijk boeket aan beelden verschijnt", zo staat er te lezen op de website van 100% Messiaen. Benieuwd naar wat we ons daarbij zoal mogen voorstellen, had ik maandag een kort gesprek met scenograaf Luc De Smet.

Synesthesie
"De reden waarom we daar tot nu toe zo geheimzinnig over gedaan hebben, is niet omdat de scenografie op zich zo'n groot geheim is, maar wel omdat we toch tot op zekere hoogte het verrassingseffect willen bewaren, zodat de toeschouwer toch nog met een zekere onbevangenheid de kathedraal binnengaat.
Messiaens muziek zelf was nogal synesthetisch, en daar willen wij met de scenografie op voortbouwen, door verschillende zintuigen tegelijk aan te spreken, ook bv. door de relatie tussen klanken en kleuren uit te lichten. Volgens Messiaen roepen bepaalde klanken bepaalde kleuren op. Zo probeerde hij o.a. de kleuren van glasramen om te zetten in muziek.
Ook in de scenografie gaan we synesthetisch te werk, met de bedoeling de mensen 'gereed' te maken voor de muziek van Messiaen - die toch niet echt gemakkelijk is - niet op een intellectualistische manier, maar tactiel, door reuk, smaak, tastzin ... kortom, door alle zintuigen aan te spreken. Ook door wat Messiaen met zijn muziek bedoelde op een empatische manier over te brengen. Dat kan bv aan de hand van beelden, teksten (o.a. van Thomas van Aquino), maar ook door de smaak of de reukzin te beïnvloeden (bepaalde geuren worden geassocieerd met dieren, bloemen ...).
De scenografie verandert in functie van het concert dat volgt. De bedoeling is dat de mensen bij het binnenkomen verrast worden door al die dingen. Ze moeten een beetje schrikken, maar dan op een aangename manier. Zo krijgen ze bv. eetbare bloemen, geparfumeerde origamivogels ... maar niet iedereen krijgt alles, zodat mensen met elkaar gaan praten, waardoor het verrassingseffect vergroot en gedeeld wordt . De zintuiglijke ervaringen worden gedeeld. De mensen worden op die manier geconditioneerd, 'gemanipuleerd' naar een duidelijke gevoeligheid om de muziek van Messiaen tot zich te nemen. De bedoeling is de mensen ervaringen te laten meemaken die ze nadien in de muziek opnieuw zullen tegenkomen.

Bomen van licht
Ook het licht speelt een heel belangrijke rol. Zo wordt de kathedraal door spiegeling op een zodanige manier uitgelicht dat de mensen de architectuur ervaren zoals ze ze nog nooit eerder hadden gezien. De hele lichtconstructie moet de verticaliteit van de kathedraal onderstrepen. Dat gebeurt wel heel discreet, door bundels licht die uit het orgel lijken te komen en zo een pad vormen om de toeschouwers naar hun plaatsen te leiden. De kathedraal lijkt op een woud met bomen van licht.
Ze wordt ook anders 'aangekleed'. Zo zijn er bv. stapels van stoelen die het licht breken, waardoor de glasramen anders gezien worden. Het geheel is heel caleidoscopisch. Alles leidt naar de centrale as. Nadien kantelt het licht en wordt het orgel de grote vedette.

Retabel in de mist
Tijdens het laatste concert van zaterdagavond (Jean-Philippe Merckaert, Méditations sur le Mystère de la Sainte Trinité, 23.00 u) gaat de scenografie nog een stuk verder. Organist Joris Verdin (die oorspronkelijk op 8/03 het laatavondconcert zou spelen, maar om medische redenen zal vervangen worden door Jean-Philippe Merckaert) vroeg om tussen de verschillende bewegingen van de muziek in vlakken van stilte voor meditatie te laten. Dat gebeurt door lichtverschuivingen naar het retabel, dat voor deze gelegenheid wordt afgedekt met een doorzichtige tule en dat oplicht als was het in mist gehuld. Daarop worden in real time beelden van de organist die het orgel bespeelt geprojecteerd. Uiteraard gebeurt ook dit op een zeer discrete manier."

Voor de uitwerking van de mise-en-scène deed Luc De Smet een beroep op Olivia Barisano en Eglantine Chaumont, twee vierdejaarsstudenten aan de gerenommeerde hogeschool 'La Cambre' (ENSAV) in Terkameren. De acteurs en intervenanten zijn studenten van De Kleine Academie of International School for Creative Art, zoals de officiële benaming luidt van de privétheaterschool die Luc De Smet 23 jaar geleden oprichtte.

Interview met Luc De Smet
Kristel Vastenavont
Maandag 3 maart 2008

Wil je Luc de Smet zelf aan het woord horen, luister dan morgen (donderdag 6/063) naar Ramblas, waarin hij zo rond 13.00 u samen met Xavier Deprez, titularis van het orgel van de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal, te gast is bij Annemie Tweepenninckx.
www.klara.be

Elders op Oorgetuige :
Een Belgische primeur : het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

18:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Een Belgische primeur : het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen

Olivier Messiaen De orgelwerken zijn zeer representatief voor het oeuvre van Olivier Messiaen en laten ons toe om binnen te treden in het diepste van zijn muzikale denken. In hun geheel vertegenwoordigen zij één van de grote monumenten binnen de muzikale creaties van de 20ste eeuw. Welk ander instrument dan het orgel zou de eigen ongehoorde klankwereld van Olivier Messiaen kunnen onthullen? Deze wereld is samengesteld uit lange, trage en extatische zinnen die dan als een bliksemschicht overgaan in de uitdrukking van bulderende natuurrampen. Die wereld is ook gebaseerd op subtiele harmonieën, contrapuntische uitwerkingen en de meest verscheidene klankkleuren…

Tijdens acht concerten van een uur, die samen het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen vormen, zal het publiek kunnen luisteren naar de grootste vertolkers van de componist: Michel Bouvard, Xavier Deprez, Bernard Foccroulle, Momoyo Kokubu, Olivier Latry, Jean-Philippe Merckaert en Benoît Mernier. Om medische redenen, wordt Joris Verdin - die oorspronkelijk op 8/03 het laatavondconcert zou spelen, vervangen door de jonge en talentvolle Belgische organist Jean-Philippe Merckaert.

Laat je meeslepen door de muziek van Messiaen die bij iedereen caleidoscopisch weelderige beelden opwekt. Een weliswaar discrete maar zeer aanwezige scenografie zal voor elk concert een zodanige sfeer creëren waarin je een zintuiglijke ervaring kan beleven waarbij dat wonderlijk boeket aan beelden verschijnt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vrijdag 7 maart 2008
Concert 1
19.00 u
Olivier LatryL' Apparition de l'Église éternelle - La Nativité du Seigneur, 9 méditations
Concert 2
20.30 u
Benoit MernierLivre d'orgue, 7 pièces pour orgue
Zaterdag 8 maart 2008
Concert 3
19.00 u
Jean-Philippe Merckaert

Livre du Saint Sacrement - Deel 1

Concert 4
20.30 u
Xavier Deprez

Livre du Saint Sacrement - Deel 2
Concert 5
23.00 u
Jean-Philippe MerckaertMéditations sur le Mystère de la Sainte Trinité
Zondag 9 maart 2008
Concert 3
16.00 u
Momoyo KokubuOffrande au Saint-Sacrement -  Diptyque - Prélude pour orgue (onuitgegeven) - L'Ascension

Concert speciaal voor families
In het kader van het integrale orgelwerk van Olivier Messiaen, zal het concert van Momoyo Kokubu vooral families aanspreken. Een korte toelichting bij de muziekstukken zal het concert voor groot en klein toegankelijk maken
Concert 3
19.00 u
Bernard FoccroulleVerset pour la fête de la Dédicace -   Monodie -
Messe de la Pentecôte

Concert 3
20.30 u
Michel BouvardLe Banquet céleste - Les Corps glorieux


Alle concerten vinden plaats in de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal
Sint-Goedelevoorplein
1000 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008
Demonische en hemelse orgelklanken, 5/10/2006

11:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

De muzikale taal van Olivier Messiaen

Olivier Messiaen Als inleiding op de integrale orgelconcerten van Oliver Messiaen leest Piet Steenackers leest en becommentarieert de teksten waarin Olivier Messiaen zelf zijn muzikale taal toelicht. Xavier Deprez zal aan het orgel deze lezing opluisteren en duiden met concrete muzikale voorbeelden.

"In 1945 publiceerde Olivier Messiaen een boek met als titel Technique de mon langage musical. Hij illustreerde zijn theoretische uiteenzetting aan de hand van vele muzikale voorbeelden, waarbij hij, en we citeren, "de lezer bij de hand neemt en samen met hem op zoek gaat en hem zachtjes de weg wijst in het onbekende,  naar een beperkt en voorbereidend licht (...)".

Deze buitengewoon didactische tekst vormt tot op vandaag een uitstekende inleiding tot het werk van Messiaen. Zijn muziekidioom mag dan nog aanzienlijk geëvolueerd en verrijkt zijn na het verschijnen van het boek, toch kunnen we stellen dat Messiaen verbazingwekkend “trouw” is gebleven aan de compositietechniek waarvan hij toen de beginselen uitwerkte en in grote mate ook de praktische toepassingen.
Tijdens 100% Messiaen worden fragmenten uit het boek voorgesteld. Er komen enkele onderwerpen aan bod die Messiaen bijzonder dierbaar waren:
  • De Melodie, en dat wat hij de daarbij horende  'Harmonie Véritable' noemde.
  • Het Ritme, met inbegrip van de ritmiek in de Griekse antieke dichtkunst en de Indische ritmes.
  • Er wordt uitgelegd wat hij bedoelt met de poëtische en mysterieuze uitdrukking: "le Charme musical des impossibilités mathématiques" (de muzikale charme van wat mathematisch onmogelijk is).
  • De vogelgezangen
En uiteraard ook de spirituele betekenis die Messiaen van primordiaal belang achtte en alomtegenwoordig is in zijn gehele oeuvre, en in het bijzonder in zijn orgelwerken.

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Concertlezing Piet Steenackers & Xavier Deprez : De muzikale taal van Olivier Messiaen
Vrijdag 7 maart 2008 om 17.30 u
Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal
Sint-Goedelevoorplein
1000 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

04/03/2008

Colloquium : De Messiaen Generatie

Olivier Messiaen Olivier Messiaen is een componist met vele facetten, die in de loop van zijn leven in meer of mindere mate aan bod zijn gekomen. Ook zijn invloed op de muziek evolueert in de loop van zijn carrière, in functie van de filosofische en muzikale context, maar ook van de sociale en politieke situatie.
Tijdens het colloquium 'De Messiaen Generatie' wordt dieper ingegaan op een aantal pistes die een nieuw licht werpen op de componist en zijn œuvre.
In de voormiddag krijgen musicologen het woord. Zij staan stil bij de filosofie en de theologie waarin het oeuvre van Messiaen baadt en bij de invloed van zijn taal op de andere hedendaagse componisten.
De namiddag is geheel gewijd aan getuigenissen van componisten die, tijdens verschillende periodes, behoorden tot de 'klas van Messiaen'. Dit geeft ons drie verschillende visies op de man en de componist.

Programma :

9.00-09.30 uur: onthaal

09.30-09.45 u: Verwelkoming en inleiding door Robert Wangermée, Conseil de la Musique, België

09.45-10.15 u: Harry Halbreich, musicoloog, België
Olivier Messiaen, een musicus-theoloog. Inzicht in de taal en spiritualiteit van de componist: welke middelen voor welk doel?
Messiaen was zowel meester in ritme, ornitholoog als kleurendeskundige en stelde al deze bijzondere technieken ten dienste van het verklaren van het geloof.

10.15-10.45 u: Sander van Maas, Universiteit van Amsterdam, Nederland
Messiaen and Psychoanalysis
Het is algemeen bekend dat Olivier Messiaen in zijn opera Saint François d’Assise gekozen heeft om geen psychoanalytische referenties naar van het leven van Francis te maken. Deze lezing zal de problematiek aanhalen tussen de kunst van Messiaen en psychoanalyse.

11.00-11.30 u: Sébastien Van Bellegem, Katholiek Universiteit Leuven, België
Elementen van muzikale analyse in het orgelwerk van Messiaen
Olivier Messiaen biedt het voordeel dat hij veel inkt heeft laten vloeien over zijn muzikale taal. Maar als we afwijken van deze uitgestippelde weg, dan kan de analyse van zijn orgelwerk een aantal verrassingen opleveren …

11.30-12.00 u: Makis Solomos, Université Paul Valéry-Montpellier 3, Frankrijk
Bemerkingen bij de muzikale relatie tussen Xenakis en Messiaen
Iannis Xenakis liet zich graag afspiegelen als een ex nihilo componist. Zijn relatie met Messiaen vormt een opmerkelijke uitzondering: nooit aarzelde hij om zijn schuld jegens de componist aan te halen.

12.00-12.30 u: Pierre-Albert Castanet, Université de Rouen, CNSM van Parijs, Frankrijk
Olivier Messiaen/Alain Louvier – een hechte band: het orgel
De muzikale band tussen Olivier Messiaen en Alain Louvier, één van zijn leerlingen, is veelzijdig. Behalve in Hommages voor orkest, wordt dit ook duidelijk in het orgelwerk van Louvier.

14.00-14.30 u: Claude Ledoux, componist, Conservatorium van Mons, België; CNSM van Parijs, Frankrijk
Historische inleiding: invloeden en materialen in de composities van Messiaen, vanaf de jaren vijftig: van een abstracte denkwijze naar het oproepen van vogelgefluit.

14.30-15.00 u: François-Bernard Mâche, componist, École des Hautes Études en Sciences Sociales, Frankrijk
Leerling van Olivier Messiaen in diens eerste jaren als leerkracht. Het is wellicht de periode waarin Olivier Messiaen het dichtst aanleunt bij het beeld dat het publiek van hem heeft.

15.00-15.30 u: Michaël Lévinas, componist, CNSM van Parijs, Frankrijk
Leerling van Olivier Messiaen in de periode van mei ’68. Hij maakte kennis met een verrassende Messiaen, die fel reageerde op de gebeurtenissen van die tijd en die zijn leerlingen voorstelde om in opstand te komen in de muziek.

15.45-16.15 u: Bruno Ducol, componist, CNSM van Parijs, Frankrijk
Eén van de laatste leerlingen van Messiaen. Hij leerde een leerkracht kennen die vooral de ontplooiing wilde zien van zijn leerlingen en die hen hielp om hun eigen middelen te exploiteren. Daarvoor bleef hij het maar herhalen: "Verbaas mij, mensen!"

16.15-17.00 u: debat met de sprekers van de namiddag en Philippe Boesmans (componist, België). Debatleider: Claude Ledoux.

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Colloquium 'De Messiaen Generatie'
Vrijdag 7 maart 2008 van 9.00 u tot
17.00 u
Flagey, Studio 2 en 3
Heilig-Kruisplein
1050 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

13:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie

Olivier Messiaen Het festival 100% Messiaen wordt alweer een uniek evenement in het Brussels muzikale seizoen. Naast prestigieuze concerten, biedt het festival zowel kenners als liefhebbers van hedendaags klassieke muziek een aantal randactiviteiten aan: een colloquium voor muzikanten, musicologen en nieuwsgierigen, een masterclass voor organisten, lezingen toegankelijk voor allen, een familieconcert én een boeken- en cd-tent.

Om iedereen de kans te bieden zich in te wijden in de kunst van Olivier Messiaen organiseert de vzw Cultuur en Toerisme, die de culturele initiatieven van de kathedraal coördineert, een lezing ondersteund door verschillende geluidsvoorbeelden met de bekende musicoloog Harry Halbreich over de theologie van Messiaen.

De harmonische betrokkenheid in een eigentijdse wereld van ingrijpende veranderingen, een specificiteit van Messiaen, en zijn talent om in muzikale taal de bronnen van een universele inspiratie en een verrassende verscheidenheid te integreren, openbaren een boeiende persoonlijkheid.
Deze avant-gardist bracht klanken samen uit het ritme van de Hindoe-cultuur, de Griekse metriek, het middeleeuwse Gregoriaans, en zelfs vogelgeluiden. Dankzij een vreemde synesthesie, heeft hij een eigen en bijzondere muzikale taal kunnen ontwikkelen en zijn zijn werken, zelfs voor de minst ingewijden, herkenbaar vanaf de eerste momenten.
Het is zeker geen toeval als de grootste namen van de eigentijdse muziek onder zijn leerlingen te vinden zijn: Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Iannis Xenakis, Tristan Murail, Gérard Grisey, Kent Nagano, George Benjamin... en nog vele andere persoonlijkheden erfden van de grootmeester een openheid voor de verscheidenheid van culturen en denkwerelden.
Gedragen door een onwankelbaar geloof, drijft Olivier Messiaen zijn indrukken van het rampspoedige geweld van het kosmische heelal, de minerale chaos en bovennatuurlijke ontvouwingen op de spits. In een duidelijke samenhang, laat hij al deze elementen in een prachtig kleurrijk heelal samenkomen, badend in een volkomen nieuw tijdelijk bewustzijn waar de geestelijke, menselijke en moederliefde zich uitdrukken

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Lezing Harry Halbreich : Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie
Donderdag 6 maart 2008 om 20.00 u

Zaal van de Finisterraekerk
Adolf Maxlaan 57
1000 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, , 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

11:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

02/03/2008

100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen

100% Messiaen Het nieuwe '100% rendez-vous' zal dit jaar gewijd worden aan een zeer belangrijke en buitengewone figuur binnen de componistenwereld van de 20ste eeuw: Olivier Messiaen. In 2008 is het 100 jaar geleden dat deze toondichter werd geboren. Hij veroorzaakte een revolutie in de muziekschriftuur en creëerde een belangrijk œuvre voor een zeer specifiek instrument: het orgel.
Het project 100% Messiaen - gedurende drie dagen, van 7 tot 9 maart 2008 - wil met medewerking van de belangrijkste vertolkers van Messiaens oeuvre, alle aspecten van zijn meesterwerk onthullen, en dat in het prachtige kader van de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal.
100% Messiaen wordt eens te meer een uniek evenement binnen het Brussels muzikaal seizoen, met een gemengd publiek van kenners en amateurs die zullen kunnen genieten van talrijke programma's tijdens diverse prestigieuze concerten.

Olivier Messiaen, een geëngageerd musicus voor zijn tijd
Het buitengewone harmonieuze engagement van Olivier Messiaen, in de tijdsgeest van zijn wereld die ten prooi was aan de hevigste omwentelingen, evenals zijn baanbrekende gave om in zijn muzikale taal zeer verschillende en universele maar altijd verrassende inspiratiebronnen te gebruiken, getuigen van een boeiende en aantrekkelijke persoonlijkheid. Deze avant-gardist keerde zich niet af van de harmonische samenklank maar heeft, op basis van een vreemde synthese van Hindoe ritmes, Griekse metriek, elementen uit middeleeuwse liederen, gregoriaanse gezangen en vogelzang, een eigen muziektaal gecreëerd die zo persoonlijk is dat ze, zelfs voor oningewijde luisteraars, onmiddellijk herkenbaar is.
Gedreven door een onaantastbaar geloof, geeft Olivier Messiaen, tot in de hoogste graad, uitdrukking aan het natuurgeweld binnen het kosmisch universum, de minerale chaos en de bovennatuurlijke stormen. Met een prachtige en vanzelfsprekende samenhang verzamelt hij al deze elementen in een wonderbaarlijk gekleurd universum, badend in een volledig nieuw tijdsbesef waarin zowel de moederliefde als de geestelijke en de menselijke liefde uitgedrukt worden.
Het is zeker geen toeval dat we tussen zijn leerlingen de grootste hedendaagse componisten terugvinden: Pierre Boulez, Karlheinz Stockhausen, Iannis Xenakis, Tristan Murail, Gérard Grisey, Kent Nagano, George Benjamin…evenals vele andere persoonlijkheden die open stonden voor de verscheidenheid van andere culturen en denkwijzen. 

Het integraal orgeloeuvre: een Belgische première
De orgelwerken zijn zeer representatief voor het oeuvre van Olivier Messiaen en laten ons toe om binnen te treden in het diepste van zijn muzikale denken. In hun geheel vertegenwoordigen zij één van de grote monumenten binnen de muzikale creaties van de 20e eeuw. Welk ander instrument dan het orgel zou de eigen ongehoorde klankwereld van Olivier Messiaen kunnen onthullen? Deze wereld is samengesteld uit lange, trage en extatische zinnen die dan als een bliksemschicht overgaan in de uitdrukking van bulderende natuurrampen. Die wereld is ook gebaseerd op subtiele harmonieën, contrapuntische uitwerkingen en de meest verscheidene klankkleuren… Tijdens acht concerten van een uur, die samen het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen vormen, zal het publiek kunnen luisteren naar de grootste vertolkers van de componist: Michel Bouvard, Xavier Deprez, Bernard Foccroulle, Momoyo Kokubu, Olivier Latry, Jean-Philippe Merckaert, Benoît Mernier en Joris Verdin.

Initiatieven voor het brede publiek
Traditiegetrouw zal 100% Messiaen toegankelijk zijn voor een gevarieerd publiek. Het festival wordt een bevoorrechte ontmoetings- en uitwisselingsplaats voor musici, muziekliefhebbers, specialisten van orgelmuziek en van het oeuvre van Messiaen, maar ook voor een minder gespecialiseerd publiek, dat nieuwsgierig komt ontdekken. Parallel met de orgelconcerten in de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal worden talrijke activiteiten georganiseerd: animatie en concerten voor kinderen, films, archiefdocumenten en conferenties over het leven en het œuvre van de componist, ontmoetingen met musicologen, master-classes, enz…
Zo krijgt iedereen de kans om een uitzonderlijk œuvre te ontdekken of om het nog beter te leren kennen; een œuvre waarin Olivier Messiaen een indrukwekkende zonderlinge taal heeft ontwikkeld.

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Van vrijdag 7 tot zondag 9 maart 2008
Inleidende lezing door Harry Halbreich op donderdag 6 maart
Op verschillende plaatsen in Brussel

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.100p100messiaen.be

Uiteraard mag je ook hier de komende dagen heel wat meer info verwachten

Extra :
www.messiaen2008.com en www.oliviermessiaen.org

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008
Harawi : liederen van liefde en dood, 28/02/2008

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof

Olivier  Messiaen Olivier Messiaen, Frans componist, organist en pedagoog, geboren op 10 december 1908 te Avignon en overleden op 27 april 1992 in Clichy, Haut-de-Seine.

Biografie
Messiaen ziet het daglicht in een literaire omgeving. Zijn moeder, Cécile Sauvage, is dichteres en tijdens de zwangerschap van haar zoon, schrijft zij L'Ame en bourgeon, een bundel die Messiaen als bepalend zou gaan beschouwen voor zijn levensweg. Zijn vader, anglicist en zeer productief intellectueel, werd bekend door zijn Shakespeare-vertalingen. Messiaen groeit op in het bergland van de Dauphiné (Grenoble), waar hij later nog vaak zou naar terugkeren. Shakespeare, Mozart, Gluck, Berlioz en Wagner werden hem met de paplepel ingegeven. Voor zijn verjaardag vroeg hij zelfs vaak operapartituren cadeau!
In 1919 begint hij te studeren aan het Conservatoire National Supérieur de Musique van Parijs, waar hij orgel, improvisatie, percussie, contrapunt, fuga en compositie volgde. Hij kreeg onder meer les van Paul Dukas, Maurice Emmanuel en Marcel Dupré.

Zijn carrière als organist vangt aan in 1931: Messiaen wordt aangesteld tot titularis van het grote Cavaillé-Coll orgel van de Eglise de la Trinité, een functie die hij zijn leven lang zou blijven uitoefenen. Aan de basis van deze liturgische activiteit ligt zijn rooms-katholieke geloof dat ontzettend belangrijk is in zijn leven. Messiaen zegt van zichzelf als gelovige te zijn geboren en al zijn werken, met inbegrip van de titels, verwijzen naar dat diepe geloof dat zijn volledige œuvre overkoepelt (Apparition de l'Eglise éternelle, Méditations sur le mystère de la Sainte-Trinité, …)

Zijn pedagogische activiteiten vangen aan in 1934: hij wordt leraar aan de normaalschool voor muziek en de Schola Cantorum. In 1941 wordt hij benoemd als leraar harmonie aan het Parijs' conservatorium. Hij zou er les blijven geven tot hij in 1978 met pensioen gaat. In 1947 begint hij analyse te onderrichten en in 1966 wordt hij leraar compositie. Als leraar stond hij ervoor gekend om verschillende generaties van jonge componisten te hebben gevormd die nadien de Europese en internationale avant-garde zouden vormen (Boulez, Ducol, Lévinas, Mâche, Murail, Reverdy, Stockhausen, Xénakis, …).  Deze drang naar kennisoverdracht is duidelijk aanwezig in zijn theoretische publicaties (Technique de mon langage musical, Traité de rythme, de couleur et dornithologie) waarin het onderzoek van Messiaen wordt belicht. Zijn inbreng situeert zich enerzijds op het vlak van de ritmiek (dat hij van primordiaal zoniet essentieel belang beschouwt voor de muziek) met zijn studie van het Griekse metrum, de Hindoese décî-talas en vocalises uit de koraalgezangen, en anderzijds op het vlak van de melodisch-harmonische taal met vooral zijn modes à transpositions limitées (beperkt transponeerbare modi) en de complexe akkoorden waarmee hij een gekleurde muziek creëerde, de son-couleur (klank-kleur).

De jaren '50 kondigen een nieuwe periode aan in het œuvre van Messiaen. Een nieuw ascetisme (Livre d'orgue, Quatre Etudes de rythme) en de alomtegenwoordige wereld van de vogels (Réveil des oiseaux, Oiseaux exotiques, Catalogue d'oiseaux) geven voortaan de toon aan. In 1962, treedt Messiaen in het huwelijk met pianiste Yvonne Loriod, die al van in de jaren '40 de belangrijkste vertolkster van zijn werken was en voor wie hij een overvloed aan werken schreef voor pianosolo (Vingt Regards sur L'Enfant-Jésus) of voor piano in dialoog met diverse bezettingen (Turangalila-symphonie, Des canyons aux étoiles, …). Zijn enige opera, Saint-François d'Assise, werd gecreëerd in 1983 en vormt het muzikaal testament van Messiaen.
Dit werk vat zijn leven samen, een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof.

Bron : © Ircam - Centre - Pompidou, 2007

Extra :
Olivier Messiaen 1908 -1992 : An appreciation, Julian Anderson, Musical Times, September 1992

08:00 Gepost in Info | Permalink |  Facebook

29/02/2008

Gratis naar 100% Messiaen

100% Messiaen Van 7 tot 9 maart 2008 is de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal het decor voor het festival 100% Messiaen. Gedurende drie dagen kun je er genieten van het integraal orgeloeuvre van een van de belangrijkste componisten  van de 20ste eeuw, meteen ook een Belgische primeur. Tijdens acht concerten van een uur, die samen het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen vormen, kan je luisteren naar de grootste vertolkers van deze componist: Michel Bouvard, Xavier Deprez, Bernard Foccroulle, Momoyo Kokubu, Olivier Latry, Jean-Philippe Merckaert en Benoît Mernier.

Op zaterdag 8 maart staan er maar liefst 3 concerten op het programma : de jonge en talentvolle Belgische organist Jean-Philippe Merckaert brengt het eerste deel van het 'Livre du Saint Sacrement' (19.00 u) , deel 2 krijg je nog diezelfde avond (20.30 u) te horen met Xavier Deprez aan het orgel en Jean-Philippe Merckaert sluit deze monumentale avond af met 'Méditations sur le Mystère de la Sainte Trinité' (23.00 u).

Ter gelegenheid van dit unieke evenement geeft Oorgetuige voor elk van deze 3 concerten maar liefst 2 gratis duotickets weg. Wil jij erbij zijn, stuur dan als de vliegende bliksem een mailtje naar mariecaroline.lefin@pianorama.be. Meedoen kan tot uiterlijk donderdag 6 maart 2008 om 24.00 u. De gelukkige winnaars worden in de loop van vrijdag verwittigd per e-mail.

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.100p100messiaen.be

Uiteraard mag je ook hier de komende dagen heel wat meer info verwachten

22:58 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

28/02/2008

Harawi : liederen van liefde en dood

Olivier Messiaen Dit jaar is het muzikale rendez-vous 100% gewijd aan het integrale œuvre voor orgel van Olivier Messiaen, een belangrijke en buitengewone componist  van de 20ste eeuw. 100% Messiaen is gespreid zijn over drie dagen, van 7 tot 9 maart 2008. Dan komen de grootste uitvoerders van zijn muziek alle aspecten van deze componist ontsluieren in het prachtige kader van de Kathedraal van Sint-Michiels en Sint-Goedele in Brussel. Een première voor België!

Als aanloop naar dit mini-festival brengen sopraan Katrien Baert en pianist Bart Verheyen deze week Messiaens 'Harawi, chants d'amour et de mort'. Dit werk werd in 1945 geschreven en vormt het eerst deel van de Trilogie (de andere twee delen zijn 'Tristan et Yseult' en de Turangalila Symfonie) van Liefde en Dood, hoodzakelijk gebaseerd op de mythe van Tristan en Isolde. Harawi is een gepassioneerde en verbazingwekkende liederencyclus in de voor Messiaen zo typerende kleurige harmonieën. In deze periode worstelde Messiaen met de uitzichtloze ziekte van zijn eerste vrouw en de nieuw ontloken liefde voor de pianiste Yvonne Loriod, met wie hij later zou trouwen. Messiaen schreef zelf de tekst, een huldebetoon aan Yvonne én de religieuze goddelijke liefde. Harawi is een surrealistische romance vol zelf bedacht religieus en mythisch symbolisme, liefde en dood, woorden gevormd door klanknabootsing, Hindoe ritmes, klankrituelen uit Peru in de taal Quecha en vogelzang.

Het woord 'Harawi' zelf is een Quechua woord (Quechua is de oude taal van Peru) en betekent een liefdeslied dat eindigt met de dood van de geliefden. De cyclus bestaat uit 12 liederen voor sopraan en piano en verhaalt over de passionele en fatale liefde die eindigt in de dood. Het tweeledige symbolisme van liefde en dood loopt als een rode draad doorheen 'Harawi', en de universele betekenis van deze ideëen wordt uitgedrukt door de gedichten op een manier die eerder surrealistisch dan dramatisch is.
Messiaen gebruikt de contouren van de Peruviaanse melodiëen en vormt ze om tot zijn eigen melodische en modale taal. De muzikale stijl en techniek van 'Harawi' zijn typisch voor zijn werk in die periode, gebruik makend van indiaanse ritmes en een harmonische en melodische stijl die afgeleid is van zijn theoretische verhandeling 'La technique de mon langage musical'.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Katrien Baert & Bart Verheyen : Olivier Messiaen, Harawi, chants d'amour et de mort
Zaterdag 1 maart 2008 om 20.30 u
Grange du Douaire
Avenue des Combattants
1340 Ottignies

Meer info : www.100p100messiaen.be

Over 100% Messiaen mag je de komende dagen trouwens nog heel wat meer info verwachten.

Video :
Olivier Messiaen, Harawi - een fotomontage voor de Harawi opname van Vox Temporis en WALPURGIS met Judith Vindevogel en Alain Franco op walpurgisblog.blogspot.com, 11/06/ 2007

Elders op Oorgetuige :
Hommage aan Olivier Messiaen, 13/02/2008
Messiaens Turangalîla als ode aan de liefde, 05/02/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook