Oorgetuige

Medea van Wim Henderickx en Peter Verhelst in Gent en Antwerpen

2012-02-10T15:57:41+01:00

Als de Griekse held Jason met zijn Argonauten aan de kust van Colchis belandt, steelt hij het hart van Medea, de koningsdochter. Verliefd helpt zij hem met haar magische krachten het Gulden Vlies te stelen. Op de vlucht redt ze de Grieken door haar vader en haar broer te doden. Aangekomen in Corinthe trouwen Jason en Medea met elkaar en krijgen zij twee kinderen. Na tien gelukkige jaren wordt Jason verliefd op de dochter van Kreon, de koning van Corinthe. Hij wil met haar trouwen om de toekomst van zijn kinderen veilig te stellen. Kreon stemt in met het huwelijk omdat hij zo zijn koningshuis redt. Medea neemt met dit alles echter geen genoegen. Diep beledigd rekent ze op gruwelijke wijze af met de Corinthische prinses om daarna haar beide zonen te doden.

Gebaseerd op de Griekse tragedie brengen het muziektheaterensemble de Veenfabriek en Muziektheater Transparant een eigentijdse bewerking waarvoor Peter Verhelst een fonkelnieuwe Medea geschreven heeft. In zijn versie wordt de mythe verteld vanuit het perspectief van een terugblikkende Kreon, waarmee hij een nieuwe kijk op de oude mythe creëert. Paul Koek regisseert het ensemble in een rechte lijn dat doet denken aan een Turks orkest. Vanuit deze concertante opstelling spelen de acteurs vier monologen en worden tekstfragmenten in de nieuwe compositie van Wim Henderickx ingevlochten, terwijl het lamento van de Turkse zangeres Selva Erdener gedurende de hele voorstelling klinkt.

Wim Henderickx over Medea : "De monologen van Peter Verhelst en de muziek ontstonden in een afzonderlijk creatieproces. Pas tijdens de repetities kwamen ze tot een symbiose en bleken ze wonderwel bij elkaar aan te sluiten. De drie invalshoeken tekst, muziek en regie worden versterkt door een drieledige confrontatie binnen het werk zelf. Oosten staat tegenover westen, elektronica tegenover akoestische instrumenten, passie tegenover verdriet. De Turkse sopraan kreeg geen taal in de semantische betekenis, ze vertolkt muzikale klanken die het drama van de tekst van Peter Verhelst bekrachtigen. De muziek van protagonist Medea geeft de innerlijke wereld van pijn, liefde en verdriet weer op een introspectieve manier. Ze volgt de monologen van de acteurs niet, het is één groot lamento die de ganse voorstelling muzikaal draagt. De zangeres wordt vergezeld door de duduk, een traditioneel Armeens instrument, dat de menselijke stem benadert.

Het muzikale materiaal bestaat uit één grote melodie die gekenmerkt wordt door het gebruik van kwarttonen (intervallen kleiner dan een halve toon) meestal op een heterofone manier uitgewerkt (gelijktijdig varianten spelen op eenzelfde melodie). De elektronica zorgt voor een klanktapijt, een constante 'drone'. Zowel zang, instrumenten als acteurs krijgen versterking, niet om te vervormen, maar om kleur te geven. Het geheel wordt hiermee verrijkt en krijgt een extra dimensie. De typisch westerse fluit, altviool en klarinet krijgen gezelschap van twee percussionisten (waaronder ikzelf) en een elektrische gitaar, die verrassend aansluit bij het introspectieve en melodieuze karakter van de muziek, maar er ook dwars tegenin gaat". (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble / De Veenfabriek / Muziektheater Transparant : Medea
Donderdag 16 februari 2012 om 20.30 u
NT Gent
Sint-Baafsplein 17
9000 Gent

Meer info : www.ntgent.be, www.transparant.be, www.veenfabriek.nl en www.hermesensemble.be
--------------------------------
Woensdag 22 februari 2012 om 20.00 u
Toneelhuis - Bourlaschouwburg - Antwerpen
Komedieplaats 18
2000 Antwerpen

Meer info : www.toneelhuis.be, www.transparant.be, www.veenfabriek.nl en www.hermesensemble.be

(*) Bron : www.veenfabriek.nl

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Medea op tournee in voorjaar 2012 na triomf op Biënnale van Venetië, 8/11/2011
Een nieuwe kijk op een oude mythe : wereldcreatie Medea in deSingel, 16/05/2011

A to Zzz : frisse, originele en humoristische voorstelling van Shila Anaraki en Matthew Shlomowitz

2012-02-10T13:47:55+01:00

In 'A toZzz' banen choreografe ShilaAnaraki en componist Matthew Shlomowitz zich samen met 4 muzikanten/performers een weg door het alfabet. De twee toonden eerder al wat deze voorstelling zou kunnen worden onder de titel 'Letter Pieces': een reeks van korte performances waarbij de acteurs en/of muzikanten regieaanwijzingen krijgen in de vorm van een partituur.

In 'A toZzz' staat elke letter voor een voorwerp, een principe of een idee: de B kan bijvoorbeeld staan voor "ballet", de V voor "variatie" of de G voor "geeuwen". De performers volgen de verschillende letters als een partituur. Het geheel wordt een mengelmoes van stijlen en media: ballet, breakdance, gewone lichaamstaal, breakbeat, volksmuziek, veldopnames, het licht van een rockconcert of van een autostrade… Je kan met andere woorden vanalles verwachten, maar het wordt vooral een frisse, originele en humoristische voorstelling.

Matthew Shlomowitz (1975) groeide op in Adelaide in Australië. Hij studeerde aan het Conservatorium van Sydney bij Bozidar Kos, privé bij Michael Finnissy en aan de Universiteit van Stanford waar Brian Ferneyhough zijn doctoraatsthesis superviseerde. Hij was mede-directeur van het Ensemble Offspring in Sydney van 1995 tot 1998 en richtte mee het Brits-Belgische ensemble Plus Minus op in 2003.
Hij schreef werken voor ensembles als Asamisimasa, Champ d'Action, ELISION, Libra Ensemble, Tate Ensemble en een werk van hem werd geselecteerd voor de Gaudeamus Week in 2000 en werd er vertolkt door het Nieuw Ensemble. In 2003 werd zijn opera ‘The Cattle Raid of Cooleu or The Show’ (een samenwerking met schrijfster Alison Carruth, digital artiest Scott Wilson en 3 beeldende kunstenaars) uitgevoerd door Ensemble Offspring in de serie New Music Now in Sydney. Momenteel werkt hij aan een reeks audio-visuele stukken met video-kunstenaar Rees Archibald. Het eerste van deze serie - 'Six Aspects of the Body in Image and Sound' - ging in première in 2004 tijdens het Internationaal Muziekfestival in Bath.
Matthew woont in Londen waar hij componeert, schrijft , lesgeeft en waar hij tevens medewerker is bij de Foundation of Independent Education en aan het Birbeck College.

Shila Anaraki is als danseres en choreografe hoofdzakelijk werkzaam in Duitsland, Nederland en België. Zij werkt vaak intensief samen met componisten, onder wie Paul Craenen, David Helbich, Matthew Shlomowitz, George Aperghis, Alvin Curran, Cathy van Eck en Paolo Pacchini. Daarnaast adviseert Anaraki ook geregeld kunstenaars in hun creaties, zoals Johanne Saunier, Heike Lagsdorf en Ula Sickle, Adva Zakai en Flavia Ribeiro Wanderley. Shila Anaraki gaf reeds meerdere masterclasses aan verschillende kunstinstituten in Europa. Sinds 2008 werkt zij intensief samen met blokfluitspeelster Tomma Wessel rond een reeks korte duo's voor danser en muzikant: de zogenaamde Letter Pieces van Matthew Shlomowitz. Anaraki stond mee aan de basis van The Letter Piece Company, de nieuwe formatie die rond deze duo's ontstond.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Shila Anaraki & Matthew Shlomowitz / The Letter Piece Company : A to Zzz
Donderdag 16 en vrijdag 17 februari 2012 om 22.00 u
Minardschouwburg Gent
Walpoortstraat 15
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be en www.minard.be

Extra :
Matthew Shlomowitz : www.shlom.com, www.champdaction.be/nl/matthew-shlomowitz en youtube
Shila Anaraki : shilaanaraki.blogspot.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Letter Piece Company mixt fysieke actie, woord en muziek door elkaar, 21/10/2010

Video : Shila Anaraki over 'A to Zzz'

Allerlaatste editie van stadsfestival Kulturama in Leuven

2012-02-10T12:17:52+01:00

Als het op cultuur aankomt, is Leuven dezer dagen meer dan ooit the place to be. Naast het Artefact Festival loopt er van donderdag 16 tot en met zondag 19 februari ook Kulturama 2012. Voor de tiende en laatste keer staat het Leuvense stadsfestival synoniem voor een spannende mix van activiteiten en een indrukwekkend aantal voorstellingen. De cultuurhuizen gooien opnieuw hun deuren voor je open of zoeken nieuwe en ongekende plekken op en brengen er een veelzijdig en ijzersterk programma: dans, nieuwe media, theater, literatuur, film, circus, cultureel erfgoed en heel, heel veel muziek. Ook dit jaar wordt het een goed gevulde vierdaagse met een sterke affiche. Op heel wat plekken kan je binnen- en buitenlopen, en een groot aantal voorstellingen is gratis. Voor muziek loopt de programmatie voor een stuk gelijk met die van Artefact.

Het muzikale luik van Kulturama valt uiteen in drie delen, die focussen op respectievelijk jazz, klassiek en pop. De meeste rek zit er duidelijk op dit laatste 'genre', dat ruim geïnterpreteerd wordt: van zachte, poppy rock tot dubstep. De meest opvallende namen van Kulturama in de popsector staan traditiegetrouw geprogrammeerd in het kunstencentrum STUK in het kader van het multimediafestival Artefact. De blikvanger dit jaar is de Britse twintiger Russel Whyte die als Rustie geldt als het nieuwe wonderkind uit de stal van het befaamde label Warp. Net als zijn labelgenoot Hudson Mohawke (nog zo'n jong talent) komt Whyte uit het Schotse Glasgow en werd zijn debuut-cd 'Glass Swords' opmerkelijk enthousiast onthaald in de pers. Het toonaangevende magazine Wire plaatste het album zelfs op de tweede plaats in de lijst van releases uit 2011.

In een vorig leven was Whyte een gitarist die opgroeide met Nirvana en Jimi Hendrix, maar tegenwoordig is hij hoofdzakelijk actief in een stijl die hij zelf ooit omschreef als "aquacrunk" of "aggressive and melodic instrumental R'n'B/synth rock/club music". Wat op 'Glass Swords' echter vooral opvalt, is de ironie waarmee Whyte speelt met 80s kitsch, platcommerciële beats, een pompende discotheeksound en opgepitchte stemmen, zonder dat hij vervalt in flauwe geintjes. Een andere opmerkelijke naam op de affiche van Artefact is de Noorse jazzpianist Bugge Wesseltoft, de man achter het Jazzland label. Hoewel zijn naam vaak geassocieerd wordt met de 'elektronische jazz' klinkt zijn muziek vaak zo zweverig dat die evengoed aansluiting vindt bij de nieuwe lichting pianominimalisten. Dat is niet minder het geval wanneer hij, zoals op het album 'Duo', samenwerkt met de Duitse producer Hendrik Schwarz met wie hij ook in Leuven te horen zal zijn.

STUK laat nog meer intieme pianomuziek horen met de zoeterige songs van Nils Frahm die een avond deelt met Anasatz der Maschine. Deze groep van Mathijs Bertels (oorspronkelijk een eenmansproject) levert van het meest fijngevoelige elektro-akoestische werk dat België rijk is en komt haar derde album 'Heat' voorstellen. Het gesproken woord wordt op Artefact vertegenwoordigd door de Brit Scroobius Pop en zijn Amerikaanse collega B Dolan.

Voor het uitgesproken dansbare geweld rekent Kulturama op de voortwoekerende dubsteprage. Op 17 februari zijn in Alma 3 ondermeer Borgore, Koan Sound en het Leuvense AKS te horen en een dag later maken oudgediende Skream (de nochtans maar 25-jarige Oliver Dene Jones) en de opkomende Blawan het mooie weer. Wie het meer in de rocksector zoekt kan twee dagen eerder in het Depot terecht voor Gavin Friday en een optreden met de eerste drie laureaten van de wedstrijd Rockvonk, aangevuld met enkele vrouwelijke revelaties uit de open-mic sessies van het Depot.

Gedurende de dagen van Kulturama is er nog meer 'popmuziek' te horen, waarbij Jaune Toujours wat buiten categorie valt: zowel met het folkgekleurde van de muziek als met het uitzonderlijke niveau waarop deze band speelt. Wie hen gratis wil meemaken kan op 16 december om 22u terecht in café De Libertad.

Net als bij de concerten in de popsegmenten is ook de programmatie in de jazzsector een mengeling van binnenlandse en buitenlandse namen. De meest in het oog springende verschijning is die van de Amerikaanse pianist Bill Carrothers die op 17 februari in de Leuvense Stadschouwburg te horen is in een double bill: solo en in trio met zijn landgenoot Drew Gress op bas en de Belg Dré Pallemaerts op drums.

De 47-jarige Carrothers wordt wel eens omschreven als een van de beter bewaarde geheimen van de Amerikaanse jazz en niet zonder reden. Hij is een van die weinige muzikanten die opvallend afwezig zijn op pakweg Wikipedia en van wie op referentiesites als de All Music Guide en All About Jazz alleen wat cd-besprekingen te vinden zijn. Op zijn eigen website en die van zijn eigen maatschappijtje Bridge Boy lijkt humor belangrijker dan droge informatie, alsof hij alle aandacht niet op zichzelf, maar op zijn muziek wil richten. Die is niet van die aard dat ze meteen de grote, wilde verhalen oplevert. Carrothers beweegt zich in de "klassieke" jazztraditie: lyrisch, rijk en gestileerd, waarbij hij heel persoonlijk uit de hoek kan komen. Op zijn laatste solo-album 'Excelsior' beschrijft hij in korte, nostalgisch-romantische en sepiakleurige improvisaties het gelijknamige Amerikaanse plaatsje waar hij opgroeide. Op YouTube is dan weer een fraaie opname te vinden waar hij de 'Imperial March' uit 'Star Wars' omtovert in een volwaardige jazzballad, alsof John Williams het altijd zo bedoeld heeft.

Andere buitenlandse gasten zijn dichter-drummer William Hooker (gratis op de slotdag van Kulturama in het STUK café) en het Britse The Cinematic Orchestra, de band rond Jay Swinscoe die jazz met triphop en semiorkestrale ambities combineert tot een even luxueus als toegankelijk geheel waarbij ze vaak de filmische tour op gaan.

De Belgische jazz wordt onder andere vertegenwoordigd door het trio van gitarist Maarten Decombel dat jazz mengt met traditionele muziek uit verschillende streken, het funky Root en Dree Peremans' Rebith::Collective dat zich meer in de klassieke bopafdelingen beweegt. De Big Band van het Lemmensinstituut (o.l.v. Brussels Jazz Orchestra-aanvoerder Frank Vaganée) duikt het verst in de jazzgeschiedenis en zal op de openingsdag van de cultuurvierdaagse te horen zijn met het repertoire van Duke Ellington.

Het aandeel klassieke muziek op Kulturma is in vergelijking met het aanbod aan pop- en jazzconcerten eerder beperkt. De helft van de klassieke concerten zijn voor rekening van de Leuvense muziekopleidingen. De docenten van het conservatorium bijten in diverse combinaties de spits af op 16 februari, een dag later gevolgd door Lemmenslide Trombone Quartet, zoals de naam al aangeeft: het trombonekwartet van het Lemmensinstituut. Ensemble XXI, De klas hedendaagse muziek van het conservatorium, is op 18 februari te horen met een project rond sampling onder leiding van Jasper & Jasper en Kim Van den Brempt. Die voorlaatste dag van het festival is het drummen voor de klassieke muziek, want naast het Ensemble XXI zijn die dag ook de muzikanten van het Odysseia Ensemble te horenop verschillende locaties in het M-Museum Leuven. Het Collegium Frascati speelt werken voor strijkkwartet en klarinet van de 20ste eeuwse componisten Samuel Barber, Philipp Glass en Gerald Finzi en in de kapel van het Heilig-Hartinstituut in Heverlee treden de koren Musa Horti (Heverlee) en Ishango (Namen) samen en afzonderlijk op. Het wordt voor de liefhebber van klassieke muziek serieus keuzes maken, maar nog niet half zo erg als voor de muzikale omnivoor. Kulturama zet met haar laatste editie een waardig orgelpunt achter tien jaar culturele werking in Leuven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kulturama 2012
Van donderdag 16 t.e.m. zondag 19 februari 2012
op diverse locaties in Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.kulturama.be

Artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur.be
Kulturama. Eentje om het af te leren, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/02/2012

Elders op Oorgetuige :
Artefact festival stelt het sociale contract in vraag, 7/02/2012

Electro-belge : gloednieuwe elektroakoestische muziek in Espace Senghor

2012-02-10T11:03:56+01:00

Voor een flinke portie elektroakoestische muziek kun je op woensdag 15 februari terecht in het Etterbeekse cultuurcentrum Espace Senghor. Annette Vande Gorne en vzw Musiques & Recherches geven er in 'Electro-belge' een overzicht van de electroakoestische muziek in België. Het programma houdt geen rekening met taal- en andere grenzen: zowel Vlaamse als Waalse componisten komen aan bod, zowel de 'oudere' generatie als de jongeren. Alle werken op het programma worden tijdens dit concert voor de eerste keer uitgevoerd.

Na haar klassieke muziekopleiding ontdekt Annette Vande Gorne (1946) de akoesmatiek. Daarbij wordt het geluid puur op zijn klankeigenschappen benaderd, zonder dat de bron ervan enige betekenis overhoudt. Een ingrijpende verandering in het waarnemen dus, dat nu veel meer gericht is op de klankspectra van die geluiden. Dat brengt ook een andere manier van componeren met zich mee. Om zich op dat gebied bij te scholen heeft ze ondermeer ook nog een stage gevolgd bij Pierre Schaeffer. Omdat er geen mogelijkheden in België waren om deze muziek te leren kennen en te kunnen spelen richtte ze in 1982 de vzw Musiques et Recherches op en de studio Métamorphoses d'Orphée (ondertussen bestaande uit meerdere studio's voorzien van de modernste middelen). Ze doceert nu aan het conservatorium te Mons.

Joris de Laet (1947) raakte als jongere reeds geïnteresseerd in deze muziek door te zoeken naar muziek die klonk zoals de moderne schilderkunst eruit zag. Hij startte zijn componeercarrière met het experimenteren met bandopnemers en de analoge synthesizers die begin jaren ‘70 op de markt verschijnen. Hij zoekt concertmogelijkheden in Antwerpen waar hij met live electronics muziek maakt. Zo gaf hij concerten waar zeer lange tapedelays werden gebruikt. Daarbij wordt op de ene bandopnemer opgenomen en deze band loopt naar een andere bandopnemer, die een eind verder staat en die het geluid afspeelt wat tegelijk ook weer opnomen wordt op de eerste bandopnemer. Hij gaat ook een tijdlang in de I.P.E.M.-studio werken waar hij Goethals en Karel Goeyvaerts ontmoet en met deze laatste ook af en toe samenwerkt. Wanneer hij technisch onafhankelijk wordt, sticht hij in 1972 de Studio voor Experimentele Muziek (S.E.M.) waarbij hij zijn studio openstelt voor geïnteresseerden in deze muziek. Hij doceert momenteel de cursus elektronische muziekcompositie in het conservatorium te Antwerpen.

Roeland Luyten (1977) studeerde fluit aan het conservatorium in Antwerpen en in Tilburg. In 1997 volgde hij eveneens aan het conservatorium in Antwerpen elektroakoestische muziekcompositie bij Joris de Laet. Luyten past met succes de moderne technieken toe die tegenwoordig binnen het bereik komen op een personal computer.

Jean-Louis Polliart (1954) volgde het tradionele muziekonderwijs voor piano en muziekschriftuur aan het Koninklijk Conservatorium van Mons. Hij studeerde er tevens orkestratie en compositie bij P.-B. Michel en onderwijst er sinds 1979 geschreven harmonie. In 1996 behaalde hij het hoger diploma voor elektroakoestische compositie in de klas van Annette Vande Gorne aan het Koninklijk Conservatorium van Mons.
Sinds 1986 staat hij aan het hoofd van de muziekacademie 'La Chantrerie' in Soignies en richtte er in september 1994 een cursus elektroakoestische compositie van akoesmatische aard in. Deze cursus is specifiek bestemd voor kinderen (een première in België in de muziekacademies). In oktober 2000 richtte hij hier eveneens een cursus klokkenspel in.
Hij componeerde elekroakoestische muziekstukken, instrumentale muziek, orkestmuziek en muziek die de voorgaande genres combineert. Hij evolueerde duidelijk in een sfeer die wordt bepaald door een groeiende belangstelling voor de voorbijgaande tijd. Dait heeft ertoe geleid dat perceptie bij hem een belangrijke rol speelt. Hij besteedt dan ook het grootste deel van zijn tijd aan de 'kunst van de vaste geluiden'.
Polliart is lid van meerdere componistenverenigingen en/of elektroakoestische verenigingen en hij behaalde verscheidene internationale onderscheidingen.

Loup Mormont, Pierre-Axel Izerable, Clément Parmentier, Daniel Perez-Hajdu, Rafael Munoz Gomez, Brice Deloose en Sylvie Bouteiller behoren tot jongere generatie componisten. Zij studeerden sinds 2007 af bij Annette Vande Gorne aan het Conservatorium van Mons.

Programma :

Joris de Laet, étude aux inattendus
Loup Mormont, Synth Pop & dents cassées
Roeland Luyten, Inert
Pierre-Axel Izerable, ElastRicité
Clément Parmentier, Pensées amères
Daniel Perez Hajdu, Prologue pour une image
Rafael Munoz Gomez, Particules recomposées
Brice Deloose, le temps de l'oubli
Sylvie Bouteiller, Fluage #1
Jean-Louis Poliart, Une aventure pianistique
Sam Salem, The sun warms your memory
Donika Rudi, Echoes of the Crying Earth
Stijn Govaere, PnoMu#1

Tijd en plaats van het gebeuren :

Musiques & Recherches : Electro-belge
Woensdag 15 februari 2012 om 20.00 u
Espace Senghor - Etterbeek
Chaussée de Wavre 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.musiques-recherches.be en www.senghor.be

Extra :
Joris de Laet : jorisdelaet.magix.net, semradio.audionetwork.be en www.muziekcentrum.be
Jean-Louis Poliart op www.cebedem.be, www.compositeurs.be en www.electroacoustique.be
Sam Salem : www.osamahsalem.co.uk en soundcloud.com/sam-salem
Donika Rudi op www.composers21.com, www.classical-composers.org en youtube
Stijn Govaere : www.stijngovaere.com en soundcloud.com/stijngovaere

Stompbox.guitar : Nico Couck op zoek naar nieuwe klankkleuren op de gitaar

2012-02-09T20:08:59+01:00

Stompbox.guitar is een solorecital van de pas afgestudeerde gitarist Nico Couck. Hij brengt een gevarieerd programma met als rode draad de speurtocht naar nieuwe klankkleuren op zowel klassieke als elektrische gitaar. En dat hij smaak heeft, bewijze zijn setlist die hij in Logos zal brengen, met werk van o.m. Tristan Murail, Luciano Berio, Lois V Vierk en Klarenz Barlow.

Gitarist Nico Couck (Sint-Niklaas, 1988) studeerde in 2011 af als Bachelor in de Muziek met grootste onderscheiding aan het conservatorium van Antwerpen. In 2010 werd hij laureaat in de Lions Music Competition en in 2011 kreeg hij de Laboratoriumprijs, uitgereikt door productiehuis Champ d'Action. Zijn repertorium varieert van Barok tot en met hedendaags, waarbij hij frequent en met eenzelfde soeplesse afwisselt tussen klassieke en elektrische gitaar. Sinds 2008 werkte hij mee aan wereldcreaties van o.m. Phill Niblock, Yannis Kyriakides, Stefan Prins en vele anderen. Naast uitvoerend musicus is hij werkzaam als leerkracht gitaar aan de muziekakademie van Boom.

Of het nu gaat om scheurende heavy metal, zeemzoete jazz of vurige flamenco, vandaag kent het gitaarrepertoire vele gezichten. Deze transformatie is niet onopgemerkt voorbijgegaan aan sommige componisten van de afgelopen eeuw. Nico Couck laat in Stompbox.guitar zien hoe deze klanken hun intrede hebben gevonden in de wereld van de nieuwe muziek. In zijn monumentale Sequenza XI probeert Luciano Berio bijvoorbeeld de licht aangebrande passie van flamenco en het beheerste van de luittechniek te verenigen. Tristan Murail gebruikt het harde rockgeluid van de elektrische gitaar als hommage aan obscure horrorfilms. Japanse Gagaku-muziek duikt dan weer op in Go Guitars van Lois V Vierk. En er is tenslotte ook een creatie geprogrammeerd van de Argentijn Claudio Baroni, bekend om zijn betoverende soundscapes ...

Samen met o.a. Hugues Dufourt en Gérard Grisey staat de fransman Tristan Murail (1947) aan de wieg van het spectralisme, een muziekstroming waarbij de compositorische samenhang van een stuk vertrekt van de fysische analyse van het geluidsspectrum. Inmiddels zijn werken als Gondwana en Serendib klassiekers in het genre geworden. Als winnaar van de prestigieuze Prix de Rome doceerde Murail in het verleden aan het Parijse conservatorium en het IRCAM aldaar. Momenteel werkt hij aan Columbia University in New York. Zijn solowerk Vampyr! is een hommage aan obscure, twitchy horrorfilms en vereist dan ook een specifieke distortie van de gitaarklank. Dat alles wordt aangevuld met pompende ritmes en een quasi improvisatorisch karakter in een nochtans strak geschreven compositie.

Luciano Berio (1925-2003) is wellicht de meest markante figuur uit de Italiaanse hedendaagse muziek. Na een kortstondige flirt met het serialisme in zijn eerste composities (waarin een onloochenbare schatplichtigheid aan Anton Webern opduikt), wijdt hij het grootste deel van zijn carrière aan een intense zoektocht naar nieuwe, ongehoorde klanken. Daarbij legt hij een lukratief medium zoals elektroakoestiek rustig naast zich neer en dwingt hij zangers zowel als instrumentalisten naar alternatieve, soms vergezochte speel- en zangtechnieken. Een opus dat deze houding perfekt weerspiegelt, is zijn reeks Sequenza's waar hij gedurende vierenveertig jaar aan werkte. Berio schreef maar liefst veertien van deze Sequenza's, telkens voor een ander solo-instrument. In Sequenza XI (1988) voor gitaar heeft Berio de twee tradities waarin de gitaar is grootgebracht, verenigd. Enerzijds de brutale maar passionele wereld van flamenco, anderzijds de breekbare en beheerste traditie van het luitspel. Deze twee tegen-gestelden zijn in voortdurend conflict, maar laat dat nu net het spannende aan dit stuk zijn.

De vrouwelijke componist Lois V Vierk (1951) is een opvallende figuur binnen de Amerikaanse minimal music. Gedurende tien jaar bestudeerde ze Gagaku (traditionele Japanse hofmuziek waarvan de vroegste bronnen dateren van rond 589) in Los Angeles. De rode draad doorheen haar oeuvre zijn veelvuldige glissandi en het exponentieel behandelen van strukturen en parameters. Ze doet dat zeer aanschouwelijk door te kiezen voor homogene bezettingen (stukken voor eenzelfde instrument, zoals Simoom voor 8 cello's of Cirrus voor 6 trompetten). Vrij vertaald betekent Go Guitars (1981) 'Vijf Gitaren'. In dit werk worden de vijf gitaren volledig verstemd naar één toon en 4 mikrotonale nevenliggende noten (2 boven, 2 onder). De stemvoering van de gitaren afzonderlijk is echter nauwelijks waarneembaar, want Vierk kreëert een gigantische muur van geluid. Nochtans volgt elke gitaar steevast zijn eigen weg. Wat begint als een kalme, bevreemdende wolk van klanken, mondt uit in een gigantische stroom chaos. Go Guitars is een fascinerend, opzwepend stuk met een geheel eigen klank.

Claudio Baroni (1968) studeerde piano en sonologie aan de Universidad de Artes in Rosario (Argentinië). Sinds 2002 kreeg hij talrijke opdrachten van onder meer Piano Circus, Opera Nova Ensemble en Champ d'Action. In 2010 ging zijn eerste opera Baltasar/Summer Manuevres in première in Argentinië en Nederland. SoLo I (2011) voor elektrische gitaar en loop station behoort tot een reeks werken met dezelfde instrumentatie. In dit werk wordt elke getokkelde noot uitgerokken tot er een schier oneindige resonantie ontstaat. Door middel van de loop station is de uitvoerder in staat om verschillende lagen muziek in real time op elkaar te stapelen. Baroni omschrijft SoLo I als "een continu proces van het verleden dat onveranderd blijft doorgroeien naar de toekomst". Het stuk kwam tot stand in samenwerking met Nico Couck.

Programma :

Tristan Murail, Vampyr! (1984)
Luciano Berio, Sequenza XI (1988)
Claudio Baroni, SoLo I (2011) (creatie)
Klarenz Barlow, ...until... (version 7)
Lois V Vierk, Go Guitars (1981)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Nico Couck: Stompbox.guitar
Donderdag 16 februari 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Claudio Baroni op youtube
Klarenz Barlow op en.wikipedia.org en youtube
Lois V. Vierk op en.wikipedia.org
Lois V Vierk, Speaking of Music at the Exploratorium in 1987 op www.archive.org, 23/04/1987

Elders op Oorgetuige :
Jonge gitarist Nico Couck maakt solodebuut met virtuoos recital in Hamme, 31/05/2011

Beluister alvast Vampyr! van Tristan Murail, uitgevoerd door Nico Couck in het M HKA op 8 mei 2011

Luciano Berio's Sequenza XI

en een fragment uit Klarenz Barlow's ...until... (version 7)

Walk the line : de dunne lijn tussen klassiek en jazz

2012-02-09T16:01:21+01:00

Voor trompettist Jo Hermans (foto) bestaan er geen grenzen tussen muzikale stijlen. Zijn fascinatie voor de emotionele kracht van een zangstem zette hem ertoe aan de raakvlakken tussen een klassiek koor en een jazzkwartet te verkennen. Samen met het Vlaams Radio Koor, zijn muzikanten en enkele gevestigde namen als Jan Van der Roost en Bert Joris bewandelt hij de dunne lijn tussen klassiek en jazz, hedendaags en oud, strakke regels en vrije improvisatie. Uit kleurrijke klanktapijten stijgt een dromerige trompetmelodie op, die ons meevoert van contemplatieve koorwerken naar swingende jazznummers. Laat je raken door de chemie tussen de menselijke stem en de warme klank van de trompet…

Programma :

Urmas Sisask, Oremus & Benedictio
Jan Garbarek, We are the Stars
Vytautas Miskinis, Pater Noster
Thomas Jennefelt, Bön
Jan Van der Roost, Hommage à Sax & Contemplations
Bert Joris, Only for the honest
George Gershwin, selectie uit Porgy & Bess

Tijd en plaars van het gebeuren :

Vlaams Radio Koor & Jo Hermans kwartet: Walk the line
Dinsdag 14 februari 2012 om 20.15 u
Jezuïetenkerk Lier
Gasthuisvest (ingang via SAMWD) 50
2500 Lier

Meer info : www.lierscultuurcentrum.be en www.vlaamsradiokoor.be
------------------------
Woensdag 15 februari 2012 om 20.15 u
Florakerk Merelbeke
Floraplein
9820 Merelbeke

Meer info : www.vlaamsradiokoor.be
------------------------
Zondag 19 februari 2012 om 20.00 u
Sint-Franciscuskerk Turnhout
Schorvoortberg 56
2300 Turnhout

Meer info : www.warande.be en www.vlaamsradiokoor.be

Extra :
Urmas Sisask op nl.wikipedia.org en youtube
Jan Garbarek : www.garbarek.com, en.wikipedia.org en youtube
Vytautas Miskinis op en.wikipedia.org, www.musicperformers.lt, www.mic.lt en youtube
Thomas Jennefelt : www.thomasjennefelt.se en youtube
Jan Van der Roost : www.janvanderroost.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Bert Joris : www.bertjoris.be en youtube

Beluister alvast Vytautas Miskinis' Pater Noster

Artefact festival stelt het sociale contract in vraag

2012-02-10T12:22:13+01:00

Van 14 tot 23 februari vindt in het STUK in Leuven de elfde editie van Artefact plaats, het jaarlijks festival voor kunst en media. Tientallen kunstenaars stellen werk tentoon rond 'the social contract', dat vragen stelt bij de verhouding tussen individu en staat. De term wordt sinds de 17de eeuw veelvuldig gebruikt in politieke theorie en filosofie maar duikt vandaag nog steeds vaak op in interviews met politici, partijprogramma's, debatten,... Reeds bij de vroege en belangrijke sociaal contractdenkers John Locke, Thomas Hobbes en Jean-Jacques Rousseau wordt het concept verschillend uitgewerkt en geïnterpreteerd. De klassieke invulling betreft de verhouding tussen het individu als burger en een politieke entiteit, waarbij het individu een deel van zijn vrijheid en macht opoffert zodat de staat aan de burger bijvoorbeeld veiligheid en bestaanszekerheid kan bieden. Maar wat betekent het sociale contract nog in de huidige (crisis)tijd in een geglobaliseerde wereld?

Een centrale vraag binnen het festival is of we die 'contracten' kunnen heronderhandelen of hervormen. Kunnen we ze opzeggen of herschrijven? Het programma probeert een ruimte te bieden aan vormen van weerstand en verbeelding. Door middel van tentoonstellingen, voorstellingen, debatten en ontmoetingen met internationale kunstenaars gaat het festival op zoek naar de positie van en alternatieven voor The Social Contract in onze hedendaagse informatie- en netwerksamenleving.

4.000 hangende aardappelen die ontkiemen, een grote, onevenwichtige wipplank, een meterslange keukentafel waar je zelf je potje kan koken, ... het is maar een greep uit het ruime aanbod dat je kan ontdekken tijdens de gratis Artefact-expo. Meer dan 20 kunstenaars uit binnen- en buitenland zijn uitgenodigd rond het thema 'het sociale contract'. Daarnaast vind je op het programma ook voorstellingen die op een ongeziene, creatieve manier met dat onderwerp aan de slag gaan.

Uiteraard koppelt Artefact ook dit jaar weer zijn wagon aan de Kulturamatrein met een uitgekiend muziekprogramma. Met onder meer Scroobius Pip, Rustie en Demdike Stare. Ook het Jazz op Zondag-concert wordt er een om niet te vergeten met de doortocht van de memorabele William Hooker.

Het hoogtepunt van het muzikale luik ligt in het weekend van het festival. Op donderdag 16 februari is er al het gratis openingsconcert van Scroobius Pip en B. Dolan. De eerste verwierf bekendheid samen met zijn kompaan Dan Le Sac en tekent voor inventieve hip-hop. Op dag twee, 17 februari, is het tijd voor één van de jonge honden van het nog altijd toonaangevende Warp-label, Rustie. Ook de occulte goudgravers van Demdike Stare komen dan hun vreemde mix van drones, dubstep en wereldmuziek op het Leuvense publiek loslaten. Naast de muziek zijn het ook de bijzondere visuals die Demdike Stare gebruikt tijdens liveshows die meer dan de moeite zijn. Op zaterdag 18 februari is het dan de beurt aan de Noorse jazzman Bugge Wesseltoft om samen met de Duitse producer Henrik Schwarz het publiek van de Soetezaal in het STUK te betoveren. En in de labozaal komt het Belgische Ansatz Der Machine die dag haar nieuwe album 'Heat' voorstellen in het voorprogramma van Nils Frahm. Voor het wekelijkse Jazz Op Zondag werd een speciale gast uitgenodigd. Meesterdrummer William Hooker mag na zijn fenomenale passage in het STUK twee jaar geleden op gepaste wijze het weekend afsluiten. Op donderdag 23 februari wordt het festival afgesloten met een concert van het dromerige New Yorkse synthpopduo Phantogram.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Artefact Festival
Van dinsdag 14 t.e.m.donderdag 23 februari 2012
Kunstencentrum STUK - Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.artefact-festival.be

Elders op Oorgetuige :
Allerlaatste editie van stadsfestival Kulturama in Leuven, 10/02/2012