28/03/2007

Jacob Kirkegaard : Four Rooms

Jacob Kirkegaard Van de in Keulen wonende en werkende Deense audiokunstenaar Jacob Kirkegaard (°1975) verscheen vorig jaar op het Britse Touch label het beklijvende album Four Rooms. De vier stukken op deze CD kwamen tot stand in ruimtes die zich in de afgebakende zone situeren rond de kerncentrale van Tsjernobyl in Oekraïne. Het drama dat zich daar voltrok in de lente van 1986 zorgde ervoor dat de circa 135.000 inwoners die in een straal van 30 km rond de reaktor woonden voorgoed werden geëvacueerd. Het juiste aantal directe en indirecte slachtoffers als gevolg van de brand in reaktor 4 staat nog steeds ter discussie, maar het lijkt vast te staan dat het dodental in de duizenden loopt. Hoewel de koude oorlog al op zijn laatste benen liep was de wereld plots weer een iets gevaarlijkere plek geworden.

Jacob Kirkegaard reisde naar de 'verboden' zone (die vandaag onder strikte veiligheidsvoorwaarden weer bezocht kan worden) en koos vier ruimtes uit die vóór de ramp een belangrijke openbare en sociale functie vervulden: een gymzaal, een kerk, een auditorium, een zwembad. De ruimtes liggen erbij alsof de bewoners enkele ogenblikken geleden vertrokken zijn. Alsof de mensen plots ophielden met wat ze aan het doen waren en vervolgens in rook opgingen.

Kirkegaard gebruikte het procédé dat de Amerikaanse componist Alvin Lucier toepaste in zijn stuk "I am sitting in a Room" uit 1970.
Lucier nam zijn eigen stem op, speelde die af, nam deze vervolgens weer op en herhaalde dit proces ettelijke malen tot zijn stemgeluid begon te veranderen onder invloed van de akoestische werking van de ruimte waarin de uitvoering plaatsvond. Kirkegaard gebruikt geen stem als basis voor zijn stuk maar tracht de klank van de ruimtes zélf te vangen. Deze klank - die we doorgaans als stilte ervaren omdat ons gehoor niet geprikkeld wordt door stille omgevingsgeluiden - speelde hij vervolgens weer af in dezelfde ruimte en herhaalde dit proces tot de ruimtes hun eigen karakteristieke geluid begonnen prijs te geven in de vorm van een verzadigde, chromatische drone.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jacob Kirkegaard : Four Rooms
Vrijdag 30 maart 2007 om 20.00 u

Witte Zaal
Posteernestraat 64
9000 Gent

Meer info : www.odradek.net, www.fonik.dk, www.secretsounds.dk en www.touchmusic.org.uk

Review : Jacob Kirkegaard - 4 Rooms. Stilte tot de tiende macht, Thijs Menting op www.kindamuzik.net, 26 oktober 2006

Elders op Oorgetuige : Performatik 3 : Pasta for Tired Dancers (Alvin Lucier, I am sitting in a room), 29/01/2007

16:15 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

27/03/2007

Electronic Machitun in het grensgebied tussen muziek en dans

Electronic Machitun Vier jonge kunstenaars uit Chili, Canada en Libanon vormen samen een multimediakwartet met stem, klarinet, elektronica en dans. Zij nestelen zich in het grensgebied tussen muziek en dans en overgieten hun speurtocht naar nieuwe klanken en bewegingen met een flinke scheut speelplezier. Wie dit jonge geweld in actie wil zien, moet donderdagavond in het Gentse Logos zijn.

Juan Parra Cancino (elektronica), Nathalie Elghoul (dans) en Camille L. Hesketh (stem) hebben in verscheidene Europese landen met eigen projecten op het podium gestaan maar Daniel Pastene nodigde hen uit om samen te werken en een performance op het getouw te zetten waarin gezocht werd naar nieuwe klanken en bewegingen. Het plezier om met vrienden samen muziek te maken is een ander belangrijk element dat zeker niet mocht ontbreken.
De naam 'Machitun' is afkomstig van een ritueel van de Chileense Mapuche-indianen waarbij een genezer met behulp van Kultrum-slagwerk de gezondheid van een zieke opnieuw in balans brengt met het universum.

Juan Parra Cancino (1979) was vorig jaar nog te zien in Logos met het Electronic Hammer trio en is werkzaam als componist, gitarist en live electronics uitvoerder. Recente projecten met live elektronica waren projecten voor dans, stomme films en uitvoeringen met muzikanten als Richard Barrett, Anne Faulborn, Johan Van Kreij en Yutaka Makino. Zijn composities - zowel voor elektronische media als voor akoestische instrumenten - werden opgevoerd op festivals als 'Terza Prattica' (Nederland), 'Primavera en La Habana' (Cuba) 'Sonorities' (Belfast, UK), NWEAMO (VS) en kregen onderscheidingen op wedstrijden als Bourges 2003 en 2004.

Nathalie Elghoul (1974) is een danseres uit Equador en Libanon die sinds 7 jaren in België woont en hier danste in o.a. Lod, Nieuwpoorttheater en Victoria (waar ze ook werkt). In 2006 stond ze op het podium in Amsterdam voor de uitvoering van de muziekteaterproduktie "Layla en Majnun" van Rokus De Groot. Nathalie Elghoul studeerde moderne dans in het Centre International de Danse Rossella Hightower in Cannes (Frankrijk).

Camille Hesketh (1980, Canada) is zangeres bij het Nederlands Vocaal Laboratorium, een ensemble gespecialiseerd in hedendaagse en teatrale muziek. Samen met Juan Parra Cancino (live electronics) vormt ze het duo 'Wiregriot' dat in 2007 o.a. in Nederland en de VS speelt. Camille Hesketh studeerde eerst aan de Vancouver Academy of Music in Canada. Momenteel vervolledigt ze haar studies aan het konservatorium van Den Haag bij Maria Acda, Manon Heijne en Barbara Hannigan.

Daniel Pastene studeert sinds 2001 klarinet aan het Conservatorium van Gent. Van 1996 tot 1999 volgde hij instrumentlessen bij Francisco Gouet aan de Katolieke Universiteit van Chili. Samen met de pianiste Liselotte Sels vormt hij het 'duo Pasels'. Daarnaast speelt hij ook mee in het trio “Buhara ensemble” dat jazz en Turkse invloeden met elkaar vermengt.

Programma:
  • Daniel Pastene, Organic DJ (sound installation and dance)
  • Daniel Pastene, KL (for solo clarinet and live electronics)
  • Juan Parra Cancino, The Battle (for soprano, clarinet, computer and dance)
  • Improvisatie
Tijd en plaats van het gebeuren :

Electronic Machitun : Daniel Pastene, Juan Parra, Nathalie Elghoul & Camille Hesketh
Donderdag 29 maart 2007 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

20:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

14/03/2007

Duo Parasites : Martin Tétreault & Diane Labrosse

Martin Tétreault / Diane Labrosse Vrijdag nodigen Q-o2 en Fifth Floor Bird samen het Canadese duo Parasites uit, bestaande uit Diane Labrosse en Martin Tétreault. Parasites 'streeft naar een maximaal gebruik van een minimum aan klanken en maakt plaats voor een abstracte, immateriële en impressionistische muziek, met surrealistische invloed', aldus Martin Tétreault.

Martin Tétreault is een Canadese draaitafel-experimentalist. Hij komt oorspronkelijk uit de beeldende kusnsten, maar is intussen een internationaal bekend dj en improvisator. Met een aantal draaitafels, speciaal aangepast met extra toonarmen en pedalen, duikt hij tot in het diepste detail van een klank. Platen worden op elkaar gelijmd, naalden krassen, schrapen en hameren op het vinyl. Laag op laag bouwt hij muziek op uit krassen en tikken, die hij mengt en versterkt totdat er een gezoem ontstaat met een rijkheid aan vreemdsoortige geluiden. Martin Tétreault is een performer die zijn draaitafels op een onconventionele manier gebruikt om tot een abstrakte geluidstaal te komen.

Diane Labrosse is improvisator en componist werkzaam in de experimentele muziekscène in Quebec, daarnaast werkt ze voor radio, cinema en dans. In haar werk confronteert ze harmonieën met dissonanten, vaste structuren met improvisatie. Haar onconventionele klanken leidden haar tot de sampler die ze benadert als een digitale klankenkast, waaruit ze, als een bruiteur, geluiden, klanken en tonen tovert.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Duo Parasites : Martin Tétreault & Diane Labrosse
Vrijdag 16 maart 2007 om 20.30u

Q-O2 werkhuis
Vlaamsesteenweg 167
1000 Brussel

Meer info : www.q-o2.be

Review : A_Dontigny / Diane Labrosse : Telepathie. Imposante noise-improvisatie, Joris Heemskerk op www.kindamuzik.net, 19 september 2003

21:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Kwarttoonsorgel in première in Logos

Thomas Smetryns Bij Logos trekt een stoet van muziekautomaten het nieuwe lenteseizoen op gang. Hightech pracht en praal door klankrobots die samen musiceren met muzikanten en dansers. Componist Thomas Smetryns zorgt voor een rustpunt in de vorm van een nieuwe compositie in kwarttonen die hij schreef in opdracht van Stichting Logos. Een première om naar uit te kijken!

Thomas Smetryns schreef in opdracht van Logos een nieuw werk voor het automatenorkest waarin voor het eerst ook het kwarttoonsorgel Qt voorkomt. Deze automaat - die nog niet volledig afgewerkt is - heeft een belangrijke rol in "Spricht der Dichter?... Der Dichter Spricht" en wordt tegenover een twaalftal andere automaten geplaatst. Het stuk is gebaseerd op het bijna gelijknamige werk van Robert Schumann - het laatste deel uit "Kinderszenen". In "Spricht der Dichter" heeft Thomas Smetryns de originele nazin van de eerste zin voor de originele voorzin geplaatst en tijdens het stuk transformeert die nazin tot de voorzin en vice versa. Simultaan loopt ook een ander proces waarbij het origineel langzaam, noot voor noot wordt opgebouwd. Zo ontstaat een stuk repetitieve muziek, gekenmerkt door microtonale verschuivingen en minimale ritmische wijzigingen waarbij niets ooit hetzelfde blijft.
Behalve dit nieuwe werk van Thomas Smetryns staan er ook enkele delen uit de Dreigroschenoper van Kurt Weill op het programma en staan bewegingen als lopen en stappen centraal in de interactieve werken met dans en het automatenorkest.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M "MARCHES"
Donderdag 15 maart 2007 om 20.00 u

Logos Tetraeder,
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.thomassmetryns.be

08:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

07/03/2007

Philip Jeck & Pierre Bastien in Argos

Pierre Bastien Philip Jeck studeerde beeldende kunst aan het Dartington College of Arts en begon in de vroege jaren tachtig te experimenteren met draaitafels en electronica. Sindsdien heeft hij de muziek verzorgd bij tal van theater- en dansgroepen. Daarnaast geeft hij solo-concerten. Zijn internationale doorbraak kwam met de installatie Vinyl Requiem die hij in 1993 samen met Lol Sargent bouwde. Een installatie met 180 draaitafels, negen dioprojectoren en twee 16 mm filmprojectoren, uitgevoerd in de Union Chapel, Londen, in het kader van het London and Time festival. Hij won er de 'Time Out Performance Art' prijs mee.
Donderdag kan je Philip Jeck live aan het werk zien in Argos in Brussel. Met behulp van antieke draaitafels en overwegend obscure vinylplaten creëert hij een repetitieve en evocatieve klankwereld, die als een waas van distorsie en mutatie rond het individueel en collectief geheugen spookt. Na heel wat omzwervingen als componist voor dans en theater, legt hij zich nu voornamelijk toe op zijn grammofoonexperimenten en installaties, al dan niet in samenwerking met mensen zoals Jah Wobble, Jacob Kirkegaard en Janek Shaefer.

Philip Jeck krijgt er het gezelschap van Pierre Bastien . Bastien (1953) is geboren in Parijs, waar hij studies Franse literatuur doorliep, maar heeft al enkele jaren zijn thuisbasis in Rotterdam. Vanaf eind de jaren 1970 componeerde hij voor verschillende dansgezelschappen, terwijl hij geduldig bouwde aan zijn droomproject: ‘Mecanium’, een mechanisch orkest geconstrueerd uit meccano-elementen en gerecycleerde motoren, die akoestische instrumenten van over de hele wereld bespelen; van Afrikaanse drum tot Indonesische gamelan, van kora tot duimpiano. De resulterende miniatuursymfonieën, zowel futuristisch als lichtjes dada, worden door Bastien zelf ingekleurd met blaas- en strijkinstrumenten.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Philip Jeck & Pierre Bastien
Donderdag 8 maart 2007 om 20.30 u

Argos, Centre for Art & Media
Werfstraat 13
1000 Brussel

Meer info : www.argosarts.org, www.philipjeck.com en www.pierrebastien.com

Extra : Philip Jeck, 'Wipe', op Kwadratuur.be

Elders op Oorgetuige : Laptops en kerkorgels, 5/05/2006

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

28/02/2007

N-Collective : Music Performs

N-Collective Na residentie van twee weken in Netwerk /centrum voor hedendaagse kunst Aalst geeft N-Collective er op vrijdag 2 maart een publieke activiteit onder de noemer Music Performs georganiseerd. N-Collective is een internationaal netwerk van muzikanten en componisten bestaande uit een conglomeraat van groepen en ensembles uit verschillende landen (Noorwegen, Nederland, Turkije, Amerika, Zweden en Duitsland). Zij ontwikkelen, ondersteunen en promoten avontuurlijke muziek in verschillende genres waaronder improvisatie, elektronica, jazz, noise en hedendaagse muziek.

Begin 2006 organiseerde Netwerk reeds een N-Event, waar groepen, zoals MoHa!, Office-R(6), Duch/Kaasbøll en USA/USB een korte set speelden, en zo een staalkaart gaven van het N-Collective. Toen lag de nadruk op improviseren, nu wordt er vooral gewerkt met nieuwe vormen van compositie. Op het programma staat werk van Christophe Meierhans, David Helbich, Petros Ovsepyan en Mozart, gebracht door het N-Ensemble en Tape That. De muziek kan samengevat worden als een combinatie van hedendaagse klassieke muziek, performance en elektronica.

Programma :
  • Christophe Meierhans, Acte d'Occupation (Arr. Koen Nutters) (2003/07) (Wereldcreatie)
  • David Helbich, Haltungsschaden (2005/07)
  • Petros Ovsepyan, I, II, III (1999-2000)
  • Tape That, Mozart Performance (1788/2007)
    Live taping van W.A.Mozart, Trio voor strijkers in Eb K.563 door het N-Ensemble &Tape That:
Tijd en plaats van het gebeuren :

N-Collective : Music Performs
Vrijdag 2 maart 2007 om 20.00 u
Netwerk /centrum voor hedendaagse kunst x
Houtkaai z/n
9300 Aalst

Meer info : www.kunstencentrumnetwerk.be en www.n-collective.com

Review : N Collective: Field Recordings/ News From Holland Volume 1. Actuele experimentelen omarmen elektronica, Remco Takken op www.kindamuzik.net, 24 juni 2004

22:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

22/02/2007

Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière

Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 
L'Amour de loin Vorige zaterdag ging 'Miroir des Songes' van de Finse componiste Kaija Saariaho en de Parijse videokunstenaars Jean-Baptiste en Isabelle Barrière in première in Antwerpen. Het HERMESensemble bracht in AMUZ vier werken van Saariaho voor solist(e) of kleine bezetting, waarvoor de Parijzenaar Jean-Baptiste Barrière origineel beeldmateriaal aanmaakte. In oktober 2005 had Peter-Paul De Temmerman een gesprek met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière n.a.v. het concert ter gelegenheid van het vijfjarige bestaan van HERMESensemble (15/11/2005). Ook toen zorgden Jean-Baptiste en Isabelle Barrière voor beelden bij het werk van Saariaho.

Kaija: We kozen de stukken met electronics omdat dat de natuurlijke manier van doen is om de beelden te initiëren. De electronics zijn de verlenging van de instrumenten en het visuele is de verlenging van de electronics.  Dat is waarom die stukken met electronics er zijn.
Recentelijk heb ik niet zoveel belangrijke kamermuziekstukken met electronics geschreven. Ik heb vooral veel grotere projecten gehad. De kamermuziek die ik schreef was onmiddellijker. Ik stelde ze me niet met electronics voor. Er is wel recent een rustiger stuk met electronics. Anderzijds gebruik ik in de grotere werken electronics als ik ze nodig heb. Ik heb nooit electronics willen gebruiken als ik ze niet nodig had. Het is nu reeds meer dan twintig jaar dat ik deze werken maak, en we ondervinden grote problemen met electronics. We moeten voortdurend updaten en wijzigingen aanbrengen. Dat is ook wel fascinerend.

JB: Zelfs in de grotere projecten als de opera, waarbij er gediscussieerd werd over met welke middelen zou gewerkt worden, was er een probleem met electronics. Het is een kwestie van budgetten. Kaija stond er op, dus het kwam er wel. Maar het is een last. Het is enerzijds een  erg banale weerstand. Een muzikant toevoegen is geen probleem, maar een technicus is een ander verhaal.

PP: Is het vooral een praktisch probleem?

Kaija: Het is een financieel probleem, maar evenzeer een probleem om de geschikte mensen te vinden.

JB: Het is niet echt een probleem over geld in absolute termen. Het geld is er meestal wel. Men is er vanuit een akoestische esthetiek nog niet rijp voor om dat geld te besteden aan elektronische middelen.

Kaija: Het lijkt altijd verspilling.

PP: Er is een esthetisch probleem met het samenbrengen van elektronische muziek en akoestische muziek, omdat er een kloof is tussen de bron van de klank en de wijze waarop we ze waarnemen. In jouw muziek tracht je vaak dit probleem op te lossen door een direct verband te leggen tussen beiden. Het is niet enkel een loutere toevoeging, een akoestisch effect.

Kaija: De relatie tussen de akoestische instrumenten en de elektronica is steeds vooraf gedefinieerd. Mijn muzikaal idee heeft dit instrument elektronica soms nodig. Maar de relatie onderling verschilt van het ene stuk tot het andere. In het begin was het eerder een contrasterend element. Ik benaderde elektronica als een van de andere instrumenten verschillend instrument, ritmisch, maar ook in andere muzikale parameters. Vandaag beschouw ik electronics veeleer als een verlenging van de andere instrumenten. Het is eerder een uitbreiding, dus in die zin is dat aspect van dialoog er veel minder. Het idee van waaruit ik vandaag vertrek is veeleer een probleem van ruimte. Hoe kunnen we de perceptie van de ruimte aanpassen. De electronics benader ik vandaag niet meer louter vanuit muzikale elementen of muzikale parameters. Dat is de richting die ik uitga.

PP: In je recente werk zoek je geregeld inspiratie bij bronnen die teruggaan tot duizend jaar geleden.
Kaija: Dan verwijs je vooral naar mijn eerste opera. Het was een groot project. Maar het is een uitzonderlijk geval. Het is nu af. Maar het is waar dat vele mensen nu denken dat ik nu een soort middeleeuwengek geworden.

PP: Er zijn muzikale invloeden te merken maar het is een assimilatie eerder dan imitatie.

Kaija: Toch zijn er mensen die denken dat ik meer van dit soort muziek kan genereren. Dat is afgelopen. Het was goed in die context.

PP: Toch is het zo dat je voor je muziek vaak onderwerpen kiest die eerder archetypisch zijn. L'amour de loin, Petals zijn concepten die een heel algemene betekenis hebben, metaforische betekenis hebben.

JB: Kaija is erg geïnteresseerd geweest in metaforen in het verleden, maar ook dat is minder belangrijk geworden, weerom door die grotere projecten. Bij een opera heb je een verhaal, conversaties. Opera vertegenwoordigt sowieso een culturele achtergrond die verschilt van het louter metaforische. Wat niet wil zeggen dat het niet terugkomt.

Kaija: Mijn tweede opera is erg verschillend van de eerste. Ze heeft veel elementen van een komedie en het is een gewelddadig verhaal. Wat de metaforen betreft, zij hebben een helpende functie. Ik zoek telkens om uitdrukking te geven aan iets dat moeilijk is, dat van mij is. Ik focus op iets en ik werk er aan. Zij helpen mij om te focussen en zo het klankbeeld te onderbouwen.

PP: De meeste metaforen zijn erg poëtisch. Lichtbogen enzovoort. Ze zeggen iets zonder iets uit te leggen. De uitleg ligt in de muziek.
Kaija: Dat hoop ik. Ik heb nooit de gebruikte metaforen muzikaal beschreven.

PP: Soms is het wel lastig. Six Japanese Gardens is een erg concrete titel. Je verwacht als luisteraar wel een beschrijving van de sfeer van deze tuinen. Maar je muziek beschrijft geen zes Japanse tuinen.

Kaija: Niet echt, maar toch pikte ik er wel enkele elementen uit op een metaforische wijze wat de constructie van het muzikale materiaal betreft. Maar dat is voor mij.

JB: Het is niet bedoeld om als dusdanig gehoord te worden.

PP: Is het een structurerend middel?

Kaija: Dat kan, dat was het zeker in Six Japanese Gardens. We bezochten deze mooie tuinen in Kyoto. Wat interessant was, was dat ze sterk verschillen. Verscheidene natuurlijke elementen zijn telkens prominent. Zo was er een mostuin, dat heel uniform groen was. De steentuin is erg grafisch, erg gecomponeerd. Er zijn tuinen met zeer veel verschillende elementen. Een tuin had een meer. Een andere tuin kon je ervaren vanuit een specifiek tijdsbesef. Dit gaf me natuurlijk verschillende ideeën met betrekking tot de instrumentatie, de omgang met tijd enz.

PP: Muziek is natuurlijk een verloop in de tijd. Maar hoe is jouw relatie met tijd, want ik heb het gevoel dat je in jouw muziek tijd niet altijd gebruikt als voortgang, een ontwikkeling in de westerse traditionele zin.
Kaija: Dat hangt er van af. Er zijn verschillende soorten tijd als muzikaal materiaal. Ik gebruik het zeer onderscheiden. Soms wil ik dat de luisteraar zich bewust is van het verloop, soms wil ik de illusie creëren dat de muziek sneller of trager ontwikkelt dan het werkelijk is. Het heeft iets te maken met een persoonlijke bekommernis. Bij het beluisteren van grote muziek heb ik het gevoel dat tijd stopt te bestaan en ruimte wordt. Ik ril zelfs nu bij de gedachte dat we doorheen de muziek in ruimte stappen en de tijd ophoudt. Dat is iets dat ik wil creëren. Het is een manier om muziek te ervaren, waarvan ik zelf ook niet weet wat het is. Maar ik ben er wel naar op zoek. Ik stel me de tijd van een stuk steeds voor alvorens met het schrijven te beginnen. Veel mensen beginnen te schrijven en pas later zijn ze zich bewust van de duur. Ik moet dat op voorhand weten.

PP: Dat voel je in je werk ergens ook aan. Je hebt een vreemde relatie met het verband tussen precisie en intuïtie.
Kaija: Ik hoop dat ze niet zo vreemd is (lacht).

PP: Heeft het feit dat je recentelijk ook beelden bent gaan gebruiken, die evenzeer in tijd en ruimte verlopen, te maken met jouw muzikale tijdsidee.
Kaija: Het werk met beelden is veeleer het project van JB.

JB: Al onze projecten zijn ontsproten uit de idee om iets te laten naar bovenkomen dat intrinsiek in de structuur van de muziek aanwezig is. Al de beelden die we gebruiken zijn als het ware vanuit de partituur ontstaan. Het is natuurlijk een erg modieus idee om verschillende media samen te brengen. Een grote zorg is dat het niet louter een laagje is bovenop het muzikale. Het is veeleer dezelfde toepassing als de electronics, maar dan met beelden. Wij trachten dan ook elke competitie tussen de verschillende elementen te vermijden. We weten allen dat mensen er toe neigen om hypnotisch gegrepen te worden door beelden. Ze gaan er op achteruit als luisteraar van zodra er beeld is. We streven er sterk naar dat er in de samenstelling van elk beeld er telkens een element is dat sterk verbonden is met de muziek. Beeld is in de muziekwereld erg controversieel. Sommigen verwerpen het a priori. Er zijn beperkingen aan dit project. Voor ons is het eerder een onderzoeksproject. We onderzoeken bepaalde aspecten van de perceptie van de relatie tussen muziek en beeld. Het is een cultureel probleem. Mensen met een andere culturele achtergrond reageren anders. Daar moeten we rekening mee houden.

PP: We zijn er op getraind om muziek te begrijpen als de uitleg van het beeld. Zoals filmmuziek.

JB: We werken helemaal niet binnen dat idee, maar we willen er ook niet het tegendeel van. Het moet ergens een derde weg zijn. Daarom voel ik me zo sterk verbonden met de idee dat het vertrekt vanuit het muziekschrijven.

PP: Hoe genereer je de muziek dan.

JB: Nogal op dezelfde wijze als de electronics ontstaan. Kaija gebruikt hierbij zeer vaak natuurlijke elementen. Die ze analyseert om een structuur te bereiken. De oorspronkelijke klanken worden ook sterk gefilterd, zodat ze eigenlijk vervreemden van hun oorsprong. Wij doen dat op een visuele manier. De hedendaagse technieken van beeldverwerking liggen sterk in het verlengde van de geluidsverwerking zoals Kaija die vroeger toepaste. Er is een analogie in het verwerken en bewerken van geluid en van beeld. Het vertrekt uiteindelijk allebei vanuit een volledig geabstraheerd, want digitaal, signaal. Het is deze analogie die we ten volle benutten. We nemen een element uit het beeld, we filteren het, enzovoort.

PP: Toch blijft een beeld een bezwaard middel, omdat we in een sterk gevisualiseerde wereld leven. Alles wat je toont heeft een verwijzing naar wat we al gezien hebben en wat we kennen. Bovendien heb je buiten de louter grafische dimensie van het beeld ook nog de kleur er van.

JB: Net zomin als Kaija haar samples illustratief gebruikt, doen wij dat met beeld. Als we een bloemenveld als uitgangspunt nemen, herken je dat als toeschouwer niet noodzakelijk als dusdanig. We focussen ons op een aantal specifieke eigenschappen van dat beeld.

PP: Als je een roos toont verwijst het niet noodzakelijk naar liefde.

JB: Dat is ons doel, onze tendens. Het blijft een moeilijk gegeven. Maar de waarde van een beeld verandert voortdurend, omdat ook de culturele achtergrond van de toeschouwer voortdurend verandert. Er is een esthetisch debat geweest over de vraag of we beeld aan de muziek moeten toevoegen om hedendaagse kunstmuziek te redden. Dat is natuurlijk onzin, en veeleer een politiek argument dan een kunstzinnig. Voor ons zijn deze concerten een soort workshops waarin we trachten te ontwikkelen. We zullen wel zien. 

PP: Bij actuele kunstmuziek, en zeker als er elektronica bij betrokken is, heb je ook al de moeilijkheid van de authentieke opvoering.

Kaija: In het begin, in de jaren zeventig, als men bijvoorbeeld Microphonie of iets dergelijks van Stockhausen wou brengen, had je bepaalde filters nodig. Die waren niet meer voorhanden, maar Stockhausen had ze wel nog. Die moest je huren, maar ze werkten niet. Het probleem van de oorspronkelijke versie wordt hierdoor erg duidelijk.

PP: Dat is natuurlijk de paradox: de snelle vooruitgang van de technologie maakt de reproductie van relatief recente muziek moeilijk.

JB: Het is een probleem. Toch vind ik niet dat we teveel tijd en geld moeten steken in het behoud van al die verouderde technologieën. Als je het positief bekijkt geeft dit enkel aanleiding tot interpretatie. Ook louter muziektechnisch gesproken is er veel veranderd de afgelopen twintig jaar. De meeste muzikanten kunnen nu technisch dingen aan die twintig jaar geleden als onmogelijk werden beschouwd. Die technische vooruitgang bepaalt in belangrijke mate de uitdrukkingskracht. Waar het vroeger veeleer het overwinnen van een technische moeilijkheid was, wordt het nu deel van de interpretatie. Daardoor overstijgt het het loutere abstracte idee. Dat is net zo met elektronica. De ideeën en de middelen evolueren met gelijke tred. Door het maken van verschillende versies houd je de mogelijkheid meer open dat het initiële werk interessanter en muzikaler wordt. In Kaija’s werk worden hoe langer hoe meer tot op zekere hoogte de electronics eenvoudiger. Omdat we accurater de technieken kunnen controleren. Daardoor kan je meer focussen.

Peter-Paul De Temmerman
journalist actuele kunstmuziek
Oktober 2005

Elders op Oorgetuige : Miroir des Songes, 15/02/2007

00:31 Gepost in Actualiteit | Permalink |  Facebook

15/02/2007

Miroir des Songes

Miroir des Songes Muziek en video gaan hand in hand in de muzikale installatie 'Miroir des Songes' van de Finse componiste Kaija Saariaho en de Parijse videokunstenaars Jean-Baptiste en Isabelle Barrière. Zaterdag brengt het HERMESensemble in AMUZ vier werken van Saariaho voor solist(e) of kleine bezetting, waarvoor de Parijzenaar Jean-Baptiste Barrière origineel beeldmateriaal aanmaakte. De elektronica zal vakkundig bediend worden door Jean-Marc Sullon van de Luikse studio CRFMW.

Jean-Baptiste Barrière, componist en videast, ontwikkelde specifieke software om videobeelden in zeer nauwe interactie te laten evolueren met live-muziek. De videobeelden worden als live-instrument bestuurd en soms door de muzikanten zelf bediend. In Miroir des Songes vormen Barrières beelden een visuele interpretatie van vier uiterst poëtische composities van Kaija Saariaho: NoaNoa voor fluit, From the Grammar of Dreams voor sopraan, Six Japanese Gardens voor percussie en Je sens un deuxième coeur voor piano, altviool en cello. De beelden werden speciaal voor het concert van 17 februari uitgewerkt, een niet te missen première dus.

Kaija Saariaho (1952) is een Finse componiste die sinds 1982 in Parijs verblijft. In 1976 begon ze haar studies aan het conservatorium in Helsinki bij Paavo Heininen. In 1980 en 1982 volgde ze seminaries in Darmstadt bij Brian Ferneyhough en studeerde ze in Freiburg bij Klaus Huber. Het jaar 1982 werd een belangrijk jaar voor Saariaho: tijdens haar werk aan het Parijse Ircam deed de computer zijn intrede in haar compositieproces. Later werkte ze ook in studio's te Helsinki, Stockholm, het GRM in Parijs en de Strobel stichting in Freiburg. Kaija Saariaho is één van de invloedrijkste componisten in de hedendaagse muziekwereld. Ze ontwikkelde een heel persoonlijke schrijfstijl, gekenmerkt door een verankering in traditionele Finse muziek, poëzie en literatuur en een ambitie om de recentste muzikale technologieën te verkennen en te gebruiken in haar werken.

Koen Kessels, artistiek directeur van het HERMESensemble, assisteerde de componiste in 2000 in de creatie van haar eerste opera in de Parijse Opéra Châtelet, "L'amour de Loin". De vruchtbare samenwerking die toen ontstond, vormde de basis voor een ruime exploratie van Saariaho’s werk door het HERMESensemble.

Dat Kaija Saariaho het beroemde IRCAM-instituut in Parijs al jarenlang als een thuishaven beschouwt, mag blijken uit de boeiende combinatie van een klassieke kamerbezetting met live electronica. Met de beelden van Barrière erbij wordt het een voorstelling met pure poëzie in beeld en klank.

Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble & Barrière : Miroir des Songes (wereldpremière)
Zaterdag 17 februari 2007 om 21.00 u
AMUZ
Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be, www.hermesensemble.be, hermesensemble.skynetblogs.be, www.saariaho.org, www.barriere.org , www.crfmw.be

Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, juni 2005
Elders op Oorgetuige :
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter-Paul De Temmerman sprak met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière n.a.v. het concert tgv 5 jaar HERMESensemble, oktober 2005

22:39 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

11/02/2007

Artefact opent met elektro-akoestisch concert van Parmegiani en Günter

Bernhard Günter / Bernard Parmegiani Dinsdag gaat in Leuven het festival voor kunst en nieuwe media 'Artefact' van start. Artefact plaatst de ontwikkelingen in de nieuwe media in een ruimere context plaatst. Rode draad doorheen deze editie is de spanning tussen aan- en afwezigheid enerzijds en tussen zichtbaarheid en onzichtbaarheid anderzijds. Dat is dan weer de aanleiding voor een veelzijdige en experimentele programmatie die de confrontatie met de blik van de kijker aangaat.

Tijdens Artefact wordt het STUK-gebouw gedurende 6 spannende dagen heruitgevonden door Belgische en internationale kunstenaars. Met beeld, klank en technologie bouwen zij een fascinerende en poëtische wereld. Het programma bestaat uit installaties, concerten, theater & performances, een symposium en een software/videotentoonstelling. Via het internet connecteert Artefact zich met andere locaties, één van de sleutel- werken van de selectie speelt zich grotendeels online af. Ruimtelijkheid en hoe je ze ervaart is de rode draad doorheen het programma. De aanwezige kunstenaars zijn op zoek naar verrassende presentatievormen, sublieme momenten, lichamelijke ervaringen en emotionele technologie. Artiesten en wetenschappers met zeer diverse achtergronden onderzoeken ruimte, plaats & afstand en vertalen dit in nieuwe vormen.

Binnen het zeer gevarieerde concertluik van Artefact ontmoeten architectuur en muziek elkaar: klanken worden plaatsen en ruimtes worden geluid. De legendarische Franse elektronicapionier Bernard Parmegiani en Bernhard Günter verzorgen het openingsconcert op dinsdagavond. Bernhard Günter opent de avond met letterlijk bijna onhoorbaar stille geluiden. Zijn prachtige elektro-akoestische klanken evolueren langzaam naar een virtueel strijkerstrio. Bernard Parmegiani (°1927) is een monument in de experimentele muziekwereld. Hij studeerde onder Pierre Schaeffer en deze opleiding liet zijn sporen na in zijn perspectief op elektronische muziek. Parmegiani staat in de traditie van de musique concrète. Met zijn abstracte elektronische soundscapes inspireert hij talloze hedendaagse muzikanten en componisten. Zo zijn o.a. Christian Fennesz, Thomas Brinkmann en Jim O'Rourke grote fans van zijn indrukwekkend oeuvre. Werken als 'De Natura Sonorum' en 'La Création du Monde' uit de jaren '70 en '80 klinken nog steeds onvoorstelbaar actueel en overtreffen een zeer groot deel van de hedendaagse elektronische muziekscene op het vlak van inventiviteit en spankracht.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Artefactfestival i.s.m. De Nieuwe Reeks : Bernard Parmegiani en Bernhard Günter
Dinsdag 13 februari 2007 om 21.00 u

STUK - Soetezaal
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.artefact-festival.be , www.denieuwereeks.be , www.stuk.be , www.bernhardguenter.com en www.parmegiani.fr
Bernard Parmegiani, 'De Natura Sonorum: Accidents/Harmoniques' op Kwadratuur.be

23:07 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

09/02/2007

Music in Mind : Festival of Imaginative Music

Max Richter Van 14 tot 24 februari organiseert het Brugse Cactus Muziekcentrum ism Concertgebouw 'MUSIC in MIND'. De tweede editie van dit indoorfestival wordt opnieuw een eigenzinnige, grensoverschrijdende duik naar de paaiplaatsen van de hedendaagse muziek. Een muziekhappening die - volgens de organisatoren - letterlijk tot de verbeelding wil spreken, met een focus op acts die beschikken over een grote muzikale zeggingskracht en/of poëtisch gehalte. Programmatorisch spitst MUSIC in MIND zich ten dele toe op acts die zich momenteel nog in de broeierige ondergrond van de muziek bewegen, maar die het verdienen om ook meer aan de oppervlakte te komen. Deze worden gecombineerd met een aantal ondertussen meer gevestigde waarden. Wij selecteerden alvast volgende namen :

De openingsavond (14/02) is gereserveerd voor An Pierlé, die met het nieuwe White Velvet opnieuw haar magie de wereld rondstuurt. Een verrassend veelzijdig geluid in de beste singer-songwriter traditie met als delicate ingrediënten een stuiterende piano, afwisselend akoestisch en elektrisch, een indrukwekkend klimmende stem, cello, accordeon en speelse elektronische arrangementen.
www.anpierle.net

Tuxedomoon ontsnapte in volle seventies uit het elektronische muzieklabo van San Fransisco. Post punkgeluiden en flarden new wave vulden rebelse en romantische oren. Synthesizer, sax, viool en drummachines vervaardigden hun filmische avant-garde geluiden, jazzy elektronica en futuristische soundscapes. Na solocarrières in diverse richtingen en uitstapjes richting film, theater en dans, maakte deze legendarische band in 2004 met 'Cabin In The Sky' een comeback in originele line-up. Donderdag (15/02) staan ze op het podium in het Concertgebouw.
www.tuxedomoon.com

Vrijdag (16/02) is het de beurt aan Low en 4hero (feat Marc Mac & MC MG). Low, the slowest of slowcore bands, begon in 1993 als een experimentele reactie op de nogal dominant aanwezige grungegolf. Delicate en hypnotiserende soundscapes met een duizelingwekkende vocale harmonie tussen Alan Sparhawk en zijn Mimi Parker. Een band die spanning verstopt in stiltes en niet terugdeinst voor tergend trage gitaarmuziek. Sinds kort durft Low ook hogere volumes en snellere songstructuren aan met hier en daar een geluidsuitbarsting, maar ze blijven nog altijd hartverscheurend triest.
www.chairkickers.com

Achter 4hero steken Marc Mac en Dego, dezelfde helden als achter Reinforced Records, een baanbrekend label in de wereld van breakcore- en drum 'n bass. De twee startten hun muzikaal offensief in de frontlinies van breakbeat en techno maar vochten zich al snel een doorbraak richting drum 'n bass en jungle. Van daaruit stuiterde hun geluid als een rollercoaster alle kanten op. Live voederen ze je eclectische jazz 'n bass.
www.4hero.co.uk

Zaterdag (17/02) treden Michael Fakesch en Bonobo aan. Michael Fakesch is de helft van het Duitse elektroduo Funkstörung. Vorige zomer werd Funkstörung vakkundig dood verklaard en dus gaan Michael Fakesch en Chris De Luca solo. Maar 'dood' is blijkbaar toch niet voor eeuwig, want in januari brengen de twee nog een ultieme Funkstörungrelease uit. Het wordt een collectie van hun beste remixes voor o.a. Björk, Raveonettes en Lamb en het is dit album dat Fakesch tijdens Music in Mind komt voorstellen.
Achter Bonobo schuilt naast een bedreigde diersoort ook geniaal producer en multi-instrumentalist Simon Green. Multifunctionele muziek met multipele laagjes: catchy en chilly klanken aan de oppervlakte, live instrumenten, gecompliceerde ritmes en schaduwrijke hoekjes op de bodem.
www.michaelfakesch.com , www.funkstorung.com en www.bonobomusic.com

Zondag (17/02) verwelkomt Guillemots je in hun aanstekelijke universum waar één plus één geregeld drie of zelfs vier is. Multinationale mafketels van het besmettelijke soort die glorieuze pop brouwen uit een sprookjesachtig instrumentarium en een leger toetsen. Opperguillemot Fyfe Dangerfield leidt zijn troep vanachter krakkemikkige keyboards door avontuurlijke pop, freejazz en psychedelica. Zelf croont de klassiek geschoolde excentriekeling vrolijk buiten de lijntjes en zorgt zo voor spannende bochten en steil klauterende bruggen.
www.guillemots.com

Op donderdag 22 februari slaat River of Donkeys, de rock band rond ex-Maximalist Walter Hus, de brug tussen MUSIC IN MIND en het feestprogramma naar aanleiding van 5 jaar Concertgebouw.
River of Donkeys, het nieuwe Brusselse collectief rond uitgeweken Waregemnaar Walter Hus, staat garant voor ijzersterke songs, opgetrokken uit meeslepende beats, heerlijke basriffs, hartverscheurende trompetklanken, sprankelend pianospel en zang tegen een achtergrond van techno-samples en elektronische percussie. Een heel persoonlijke en open muziek, experimenteel maar begrijpelijk.
Walter Hus verdiende zijn strepen als frontman van Maximalist! en componeerde een uitgebreid oeuvre bij elkaar, waaronder soundtracks voor Peter Greenaway en Dominique Deruddere.
www.riverofdonkeys.com en www.walterhus.org

Pianist-componist Max Richter was begin deze maand nog te zien en te horen tijdens Open Circuit: FatCat in Hasselt, en vrijdag (23/02) live te horen Brugge. Richter, pupil van Luciano Berio, behoort tot het niet onaanzienlijke leger navolgers van Steve Reich, Philip Glass en Arvo Pärt en zoekt zijn weg in het niemandsland tussen klassiek, ambient en elektronica. Met zijn soundscapes vol zachte elektronica en dito akoestische instrumenten is hij de man bij uitstek om het publiek te laten wegdromen in een muziekwereld die halverwege de elektronica, klassieke en etherische filmmuziek zweeft.
www.maxrichter.com

De slotparty van zaterdag ( 24/02) is grotendeels in handen van Magnus, het dansproject van dEUS-frontman Tom Barman en CJ Bolland, master of techno met internationale naam en faam. Geen tussendoortje maar een intense ontmoeting tussen twee muzikanten met een radicaal verschillende achtergrond, op zoek naar een gemeenschappelijk geluid. Bolland verkende als dj-producer alle hoeken van het elektronische muzieklandschap. Ook voor Barman is elektro geen braakland. In zijn platencollectie veel elektropop, Mo'Wax releases, dj Krush, dj Shadow, breakbeat en drum 'n bass. Magnus is een container voor al deze invloeden. De twee distilleerden daar fijntjes 'The Body Gave You Everything' uit en mikken daarmee voor een keertje niet op je mind maar op je body.
www.magnusmusic.com

Tijd en plaats van het gebeuren :

Music in Mind
Van woensdag 14 tot zaterdag 24 februari 2007

Concertgebouw - diverse locaties
't Zand 34
8000 Brugge

en

MaZ
Magdalenastraat 27
8200 Sint-Andries (Brugge)

Meer info : www.concertgebouw.be , www.musicinmind.eu en www.cactusmusic.be

Music in Mind Het volledige programma kan je raadplegen op de website van Music : www.musicinmind.eu
Uitgebreide aankondigingen vind je op Kwadratuur.be en op www.digg.be
 
 
 
 

Reviews :
Guillemots, 'Through the Windowpane', Jef Leyssens op Kwadratuur.be, 13 november 2006
Tuxedomoon,'Bardo Hotel Soundtrack', Johan Giglot op Kwadratuur.be, 21 juni 2006
Max Richter: één met de punkspirit, Dieter Craeye op www.kindamuzik.net,10 februari 2006
An Pierlé & White Velvet, Matthias Meersmans op Kwadratuur.be, 16 mei 2006
Magnus, 'Hunter / Collector', Johan Giglot op Kwadratuur.be, 17 augustus 2004
Max Richter : The Blue Notebooks, Mattias Baertsoen op www.goddeau.com, 15 maart 2004

Interview: An Pierlé & White Velvet, Matthias Meersmans op Kwadratuur.be, 21 juli 2006

23:45 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook