13/05/2013

Stichting Logos overspoelt je met het nieuwste van het nieuwste in M&M Waves

Dominica Eyckmans Een 'wave' kan veel betekenen: een modegril, geluidsgolf, watergolf, of een synchroon groepswuiven dat de Mexicanen sedert 1986 geclaimd hebben, ... Eén ding is zeker: ook in de maand mei overspoelt Stichting Logos je met het nieuwste van het nieuwste, al dan niet aangetroffen op het kruispunt van experimentele muziek en vernieuwende technologie. Donderdag zal het tevens 103 jaar geleden zijn dat Jean-Baptiste Joseph Fourier (Frans wis- en natuurkundige, bekend omwille van de spektrografische analyse) overleed. Misschien tijd voor een hommage?

Met medewerking van Dominica Eyckmans, Emilie De Vlam, Kristof Lauwers, Sebastian Bradt, Moniek Darge. Artistieke leiding en robot design: Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : Waves
Donderdag 16 mei 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

21:04 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

H, an incident : een waanzinnige post-humane opera van Kris Verdonck

H, an incident In 2008 stond Kris Verdonck voor het eerst op het grote podium op het Kunstenfestivaldesarts. In 2013 bewandelt hij de weg verder met een groots opgezette muziektheaterproductie. Vragen over privacy, individuele vrijheid en de gespannen relatie tussen het individu en de massa deden Verdonck teruggrijpen naar Daniil Harms (1905-1942), Russisch schrijver en tijdgenoot van Malevitsj en het constructivisme. In H, an incident wordt de geest van Harms opgeroepen. Kris Verdonck creëert een waanzinnige post-humane opera, vertolkt door robotachtige muziekinstrumenten, een koor van IJslandse meisjes, een cartoonachtige reïncarnatie van de schrijver Harms en een rijk arsenaal aan multimedia-elementen. In de schemerzone tussen de vreselijke werkelijkheid en de absurde lichtheid van de verbeelding confronteert Verdonck de raadselachtige wereld van de Russische schrijver met de onze. Lichamen, machines, geesten, … Allemaal banen ze zich een weg door het absurde universum van Harms. Tot ze verdwijnen.

De 'H' in H, an incident verwijst naar de wereld, het leven en het werk van de Russische twintigste-eeuwse schrijver Daniil Harms (of Charms) (1905-1942). Harms is de auteur van een merkwaardig oeuvre waarvan tijdens zijn leven zo goed als niets gepubliceerd werd, tenzij de kinderboeken die hij schreef om in zijn levensonderhoud te voorzien. Pas na de Perestrojka kwam zijn werk in volle omvang aan de oppervlakte. Het bestaat voornamelijk uit zeer korte, compleet absurde verhaaltjes waarin Harms telkens weer een nulpunt tracht te bereiken. Zijn humor én zijn gewelddadigheid doen aan die van Monty Python denken, terwijl het absurde realisme dat hij beschrijft vaak heel erg lijkt op de waanzin die wij in het dagelijkse leven meemaken. Als liefhebber van de wiskunde en de Kabbala en als fan van Sherlock Holmes was Harms op zoek naar de essentie van de dingen, naar de waarheid die eventueel te ontdekken viel in een detail: een klein incident kon plots de ware aard der dingen zichtbaar maken. Het hoogst non-conformistische gedrag van Harms werd door de Stalinistische overheden als gevaarlijk en subversief beschouwd. Harms werd verschillende keren gevangen genomen en stierf de hongerdood in een psychiatrische instelling.

H, an incident is de eerste muziektheaterproductie van theatermaker en beeldend kunstenaar Kris Verdonck. In samenwerking met Valdimar Jóhannsson wekt componist Jónas Sen (o.a. Björk) Harms' wonderlijke wereld tot leven in muziek. Een orkest van tien automatische instrumenten beweegt zich tussen de performers die mee zingen en musiceren. Deze robots zijn volwaardige personages op de scène. De lichtheid van de muziek gaat hand in hand met de dwingende toon van aanstekelijke kinderliedjes en radiohits, gezongen door een koor van zes Ijslandse vrouwen (Erna Omarsdottir e.a.). Negen performers komen en gaan in een 'harmsiaans' universum van abstracte decorstukken. Allen hebben ze een probleem, waarin ze met een oneindig positieve energie volharden. Als een mirakelmaker laat Harms zijn personages en hun incidenten uit het niets ontstaan. Taal kan voor hem de realiteit veranderen. “Een gedicht moet je zo schrijven”, zei Harms, “dat het vensterglas breekt wanneer je het door het raam gooit."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kris Verdonck / A Two Dogs Company : H, an incident
Woensdag 15, donderdag 16, vrijdag 17 en zaterdag 18 mei 2013, telkens om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kfda.be en www.kaaitheater.be

Elders op Oorgetuige :
Achttiende editie van het Kunstenfestivaldesarts in Brussel, 3/05/2013

16:45 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Tragedy of a Friendship : de tragedie van alle kunst

Tragedy of a Friendship Naar aanleiding van het Wagnerjaar 2013 heeft de Vlaamse Opera aan Jan Fabre gevraagd een creatie te maken over één van zijn geliefde kunstenaars, Richard Wagner. Samen met schrijver Stefan Hertmans en de jonge Duitse componist Moritz Eggert neemt hij de dertien opera's van Wagner als uitgangspunt voor een nieuw muziektheater werk. In Tragedy of a Friendship staat de fascinerende, maar spanningsrijke relatie tussen Richard Wagner en de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche centraal. Ook het conflict tussen de kunstenaar en de denker komt ter sprake. Tragedy of a friendship is misschien evenzeer het verhaal van de tragedie van iedere kunst. Is de verhouding tussen denkers en kunstenaars niet altijd gespannen, vruchtbaar en riskant? Is niet elke kunstenaar ergens afgunstig op de 'zuivere' denker, en is niet elke denker afgunstig op de intuïtie van de kunstenaar? Zo is Tragedy of a Friendship een voorstelling rond een probleem dat Plato al bezighield wanneer hij waarschuwde voor de verleiding van de kunstenaars: ook hij was ooit een dichter geweest, voor hij zich als denker opwierp… Kunst tussen denken en dromen. Tragedy of a Friendship: The Tragedy of all art?

Moritz Eggert benadrukt dat Tragedy of a Friendship ab-so-luut geen opera is! "Opera bestaat uit de verklanking van een tekst, met een daarbij passend toneelbeeld en een regisseur, maar Jan Fabre heeft mij en Stefan van meet af intensief betrokken bij het maakproces. Het is echt een gezamenlijk werkstuk. Ik heb ook niet één tekst van Stefan op muziek gezet: de twee zangers zingen enkel fragmenten uit Wagneropera's.

Ik voel me door Wagners muziek overweldigd, maar ik wil niet overweldigd worden, ik wil een zelfstandig individu blijven. Tegelijkertijd is Wagner wel degelijk een voorbeeld, omdat hij diepgravend nadacht over hoe je muziek, tekst en toneelbeeld kunt integreren. Ik ben wel een echte fan van Jan Fabre en vond het een eer door hem gevraagd te worden. Hij weet precies wat hij wil, is ontzettend direct en gaat experimenteel en improviserend te werk. Dat ben ik niet gewend en het was een geweldige uitdaging buiten mijn gebruikelijke kaders te treden.

We hebben weliswaar een Gesamtkunswerk nagestreefd, maar anders dan Wagner willen we het publiek geen religieuze, mythische, filosofische of esthetische waarden opdringen. Wat me stoort in zijn werk is de grootheidswaan en daarop heb ik in mijn muziek gereageerd. Tijdens het componeren werd ik geïnspireerd door Gustav Mahler, die weliswaar door Wagner beïnvloed was, maar altijd dicht bij de mensen bleef. - Ik heb gepoogd Wagner zijn onschuld terug te geven.

Het stuk gaat over de vriendschap tussen Wagner en Nietzsche. Er zijn dertien scènes, waarin we telkens de essentie van één van Wagners opera’s willen vangen – niet door de handeling na te vertellen, maar door de thematiek uit te vergroten. Er zijn verrassende liefdesscènes, seksuele motieven, er is geweld, en het is nu eens ironisch, dan weer tragisch of komisch. In een soort knee-plays gaan Wagner en Nietzsche met elkaar in dialoog, op basis van originele teksten uit hun brieven en geschriften.

Nietzsche componeerde ook en zag in Wagner een verwante ziel, die deed wat hij eigenlijk zelf had willen doen: een nieuwe kunstvorm ontwikkelen. Hij raakte diep teleurgesteld toen Wagner tot een soort godsdienstwaan verviel en de ingezette ontwikkeling niet verder voerde. Omgekeerd begreep Wagner Nietzsche niet altijd goed, maar hij was zo ingenomen met zijn Gesamtkunstwerk, dat hem dat weinig deerde. De tragiek ligt dus vooral bij Nietzsche."  

Eggert moest muziek schrijven bij scènes die nog niet eens bestonden. Hoe was dat voor de componist ? "Lastig, want pas een maand geleden was ongeveer bekend wat er op het toneel te zien zal zijn, terwijl ik natuurlijk al eerder moest beginnen met componeren. Intuïtief koos ik voor een intiem, driekoppig ensemble tegenover het grote, Wagneriaanse orkest. Met theremin, harmonium en cello benader ik Wagners concept van de ‘oneindige melodie’, die in de stem begint en over het orkest uitwaaiert. Theremin en harmonium kunnen letterlijk eindeloze melodieën vormen, en de cello ligt het dichtst bij de menselijke stem. Dankzij zijn bereik van de laagste bas tot de hoogste sopraan, kan ik aanhaken bij het Wagnergezang. Omdat we het orkest op band moesten zetten, heb ik muziek geschreven die flexibel is: weliswaar zijn het zeven kant en klare stukken, maar je kunt ze faden, opknippen en verplaatsen. Drie weken voor de première ben ik nog altijd aan het schuiven. Bij de laatste opnamesessie heb ik daarom snel wat overgangsmuziekjes geschreven, zodat ik tijdens de voorstelling extra keuzemogelijkheden heb." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jan Fabre, Moritz Eggert & Stefan Hertmans : Tragedy of a Friendship
Woensdag 15, vrijdag 17 en zaterdag 18 mei 2013 om 20.00 u
Zondag 19 mei 2013 om 15.00 u
Vlaamse Opera Antwerpen
Van Ertbornstraat 8
2018 Antwerpen
-------------------------
Donderdag 23, vrijdag 24 en zaterdag 25 mei 2013, telkens om 20.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : vlaamseopera.be, www.operaxxi.be en janfabre.be/troubleyn

Deze voorstelling is op 15 en 16 juni ook te zien op het Holland Festival

(*) Moritz Eggert: 'Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven', Thea Derks op www.muziekvan.nu, 24/04/2013

Extra :
Moritz Eggert : www.moritzeggert.de, www.schott-music.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013

16:29 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

De eenzaamheid van de egel : muziektheater voor jong en oud naar Toon Tellegen

Els Mondelaers & Dick van der Harst De eenzaamheid van de egel is heel bijzonder. In de eerste plaats al omdat de egel er zelf voor kiest. Hij is druk in de weer om vooral toch maar nog eenzamer te worden. Nachten ligt hij wakker van het bedenken van nieuwe strategieën. Op zijn verjaardag maakt hij duidelijk dat hij niemand wenst te zien. Hij raakt zo geobsedeerd dat hij dieren die hij in het bos tegenkomt - slechts toevallig in het voorbijgaan! - alleen nog maar over eenzaamheid hoort praten, of ruziën, of vechten. Het wordt steeds stiller om hem heen, ijzig stil op het laatst.

Met De eenzaamheid van de egel creëert LOD | Muziektheater, na Twee oude vrouwtjes, opnieuw een voorstelling gebaseerd op het fascinerende werk van Toon Tellegen. Ditmaal een productie voor de grote zaal en voor kinderen. Het is meteen ook een blij weerzien met componist Dick van der Harst binnen het theater. Alweer een lange tijd terug verraste van der Harst, samen met wijlen Eric De Volder, met succesvoorstellingen als Diep in het bos en Achter 't eten. Zijn naam blijft ook verbonden aan de twee muzikale suites die hij maakte onder de naam 'Het huis der verborgen muziekjes', waarvoor hij, net als in  De eenzaamheid van de egel, met Oxalys samenwerkte. Raven Ruëll behoorde tot 2010 tot de artistieke kern van KVS. Hij regisseerde er onder andere Het Leven en de Werken van Leopold ll en Missie. Bij Bronks schreef en regisseerde hij zijn eerste voorstellingen voor kinderen: Jan, mijn vriend en Stoksielalleen (bekroond met de 1000 Watt-prijs).

Dick van der Harst (1959) is muzikant, arrangeur en componist. Sinds 1989 is hij componist in residentie bij LOD. In zijn composities ontleent hij elementen uit zowel jazz, klassiek als volksmuziek uit alle hoeken v an de wereld. Hij vermengt muzikale stijlen die hem aanspreken en creëert er iets nieuws mee, muziek die zijn onmiskenbare stempel draagt. Zijn muziek is ook uiterst 'menselijk', en laat een grote vrijheid aan de muzikanten die ze uitvoeren. Met muziektheaterproducties als 'Diep in het bos' en 'Achter 't eten' (samen met Eric De Volder), 'Stories of Europe - The Attendants' Gallery' (samen met acteur/ regisseur Koen De Sutter) en 'La Tristeza Complice' (samen met Alain Platel van Les Ballets C de la B) heeft van der Harst een uitgebreid repertoire opgebouwd. Kenmerkend voor zijn projecten is dat ze een breed publiek aanspreken. Zijn volkse fanfare Banda A zufaifo en het hartverwarmende Huis der verborgen muziekjes I & II zijn daarvan de bekendste getuigen. In 2001 kreeg van der Harst de Louis Paul Boonprijs "voor zijn maatschappelijk engagement en de binding met de mens die in zijn hele oeuvre terug te vinden is". Voor zijn samenwerkingsproject "Achter 't ete"n met Eric De Volder werd hij in 2004 bekroond met de Grote Theaterfestival Prijs. In 2007 & 2008 was Dick van der Harst stadscomponist van Gent.

Op de foto : zangeres Els Mondelaers met componist Dick van der Harst

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD/Dick van der Harst : De eenzaamheid van de egel
Woensdag 15 mei 2013 om 15.00 u
Donderdag 16 mei 2013 om 10.00 u
(schoolvoorstelling)
Vrijdag 17 mei 2013 om 19.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.lod.be en www.oxalys.be
---------------------------------
Zondag 26 mei 2013 om 15.00 u
de Velinx - Tongeren

Tongeren Dijk 111
3700 Tongeren

Meer info : www.develinx.be, www.lod.be en www.oxalys.be
---------------------------------
Zondag 2 juni 2013 om 16.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.lod.be en www.oxalys.be

Extra :
Dick van der Harst op www.muziekcentrum.be, www.lod.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013

Regisseur Raven Ruëll over 'De eenzaamheid van de egel'

15:48 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Nieuwste project van Kristof Lauwers en Maja Jantar in première in de Komkommertijd

Maja Jantar In Glaer, het nieuwste project van componist Kristof Lauwers en stemkunstenares Maja Jantar (foto), ondergaan de klanken geproduceerd door Maja verschillende real-time electronische transformaties. Die kan ze bijsturen via een theremin. De theremin is een van de oudste electronische instrumenten, dat bespeeld wordt zonder het aan te raken, door de afstand tussen de handen en twee antennes te varieren. In deze performance is de klank van het instrument niet hoorbaar, maar wordt het gebruikt om de parameters van digitale vervormingen te sturen.

Maja Jantar Maja Jantar is dichter, regisseur, plastisch kunstenaar en volbloed artieste. Zij verkent en vermengt de grenzen van menig media, wat telkens weer een intrigerend resultaat oplevert. Ze studeerde kunstwetenschappen en begon vanaf 1995 performances te geven (in Gent, Antwerpen, Arnhem, Wenen, London...). Deze voorstellingen waren meestal gebaseerd op een door haar geschreven tekst, en een aan de hand daarvan uitgewerkte enscenering. Daarnaast creëerde ze diverse werken als woordkunstenaar.

Ze was actief in het poëtisch collectief Krikri en regisseerde onder meer De Schilder en Waterman van Jelle Meander, de opera's Infinito Nero van Salvatore Sciarrino, La Corona van C.W. Gluck en Aap verslaat de Knekelgeest van Peter Schat. Tevens werkte ze als assistente samen met Guy Joosten aan de opera Albert Herring en volgde ze workshops bij Lydia Lunch en David Moss aan het Institute for Living Voice. Als plastisch kunstenaar exposeerde ze onder meer in Gent, Brussel en Salzburg.

Kristof Lauwers studeerde gitaar bij Ida Polck en experimentele compositie bij Godfried-Willem Raes, bij wie hij zich specialiseerde in elektroakoestische muziek, live-electronics en algoritmische compositie. Hij is thans werkzaam bij Stichting Logos, een stichting voor experimentele muziek te Gent, waar hij meewerkt aan de ontwikkeling van <GMT>, een programmeertaal voor onder meer real-time algoritmische en interactieve compositie. Als componist/softwareontwikkelaar en uitvoerder is Lauwers tevens verbonden aan het Logos <M&M> ensemble, waar hij de mogelijkheid heeft om de nieuwste technologieën op gebied van interactieve muziek te verkennen. De meeste composities die Lauwers voor het <M&M> ensemble schrijft zijn interactieve werken: computerprogramma's die in real-time muzikale beslissingen nemen afhankelijk van de acties van muzikanten en dansers die interageren met het machineorkest. Naast zijn werk voor het <M&M> orkest maakt Lauwers ook elektroakoestische muziek en kamermuziek, vaak met live electronics. Zijn muziek is regelmatig te horen in Vlaanderen en omstreken, maar werd ook gespeeld op festivals in Nederland, Frankrijk, Polen, Zwitserland, Duitsland en Portugal.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cinema of Attractions: Glaer (Maja Jantar & Kristof Lauwers)
Dinsdag 14 mei 2013 om 20.00 u
Komkommertijd - Gent

Reep 14
9000 Gent

Meer info : www.komkommertijd.be

Extra :
Maja Jantar : majajantar.wordpress.com en youtube
Kristof Lauwers : kristoflauwers.domainepublic.net, www.matrix-new-music.be en soundcloud.com

14:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Escorial : een tragische farce over macht en verveling met nieuwe muziek van George van Dam

Josse De Pauw De dood waart rond in het paleis. De koning heeft zijn koningin vergiftigd. Zijn nar, die haar minnaar was, gaat kapot van verdriet. De honden blaffen en janken onophoudelijk, de klokken luiden de stervende uit. De koning met de vingers in zijn oren op de troon. En dan stelt de nar een rolwisseling voor om de tijd te doden. Koning nar, nar koning, voor even. De koning stemt toe. Intussen sluipt de koninklijke beul door de gangen van het paleis en bidt de monnik voor de zielenrust van de koningin.

'Escorial' is een tragische farce over macht en verveling, geweld en onverschilligheid. En over de liefde van de nar. Het macabere stuk van Michel de Ghelderode - bij het operapubliek gekend van Ligeti's 'Le Grand Macabre' - brengt in de creatie vier acteurs en twaalf zangers en zangeressen op het podium. Je hoort nieuwe composities voor a-capellastemmen door George Alexander van Dam, geïnspireerd door hondengeblaf, klokkengelui en een waanzinnige lach, aangevuld met zestiende-eeuwse gezangen van Orlandus Lassus. Sinds zijn conservatoriumtijd wil Josse De Pauw deze tekst tot een voorstelling maken, nu krijgt hij de kans. Hij vertolkt tevens de rol van de koning.

Voor Escorial, een wereldcreatie van Muziektheater Transparant, bundelt auteur/regisseur/acteur Josse De Pauw opnieuw de krachten met Collegium Vocale Gent, waarmee hij eerder het bejubelde 'Ruhe' maakte. Dit keer bewerkt hij Escurial, de eenakter van Michel de Ghelderode, waarvoor componist George van Dam nieuwe muziek componeerde die in dialoog gaat met liederen van Orlandus Lassus.

Het werk van Michel de Ghelderode vormde eerder al de basis voor de opera Le Grand Macabre van Ligeti. Ook in Escurial gaat het er macaber en verontrustend aan toe. In het paleis waart de dood rond. De koning heeft zijn koningin vergiftigd. Zijn nar, die haar minnaar was, gaat kapot van verdriet. De honden janken, de klokken luiden, en dan stelt de nar voor een rollenspel op te voeren. De nar wordt koning, de koning nar. Voor Josse De Pauw, die de rol van de koning speelt tegenover Dirk Roofthooft die de nar voor zijn rekening neemt, gaat met deze productie een langgekoesterde droom in vervulling. Al in zijn studententijd wou hij met deze tekst werken.

Josse De Pauw: "In het conservatorium bracht ik er al frag menten uit en de tekst is me sindsdien blijven bezighouden. Ik heb gezocht naar een manier om hem te ensceneren, maar het is een eenakter van ongeveer veertig minuten en daar maak je geen avond mee vol. Tot ik voor Ruhe samenwerkte met Collegium Vocale. De zang bood mogelijkheden, daar lag mijn kans."

De muziek bij Escorial
Van zestiende-eeuwse werken van Orlandus Lassus tot nieuwe composities van George Alexander van Dam: Escorial wordt gelardeerd met muziek die de sfeer van grimmig verval nog meer in de verf moeten zetten. Maar hoe doe je dat dan? We vragen het aan Jens Van Durme (Collegium Vocale Gent), George Alexander van Dam (componist) en Marnix De Cat (repetitor).

Jens Van Durme, artistiek coördinator van het Collegium Vocale Gent: "Initieel zocht ik polyfone muziek die een direct verband had met het Spanje uit de tijd van Filips II. Toen Josse De Pauw me duidelijk maakte welke richting hij heen wilde met zijn stuk, heb ik Orlandus Lassus (1532 - 1594) voorgesteld. Het is een universeel componist. Ik heb de Lectiones Sacrae Novem ex Libris Hiob voorgesteld omwille van hun beschouwende, reflecterende karakter. Het gaat om vierstemmige muziek, die in een scenische setting voldoende helderheid kan behouden. Daarnaast brengen we ook nog enkele wereldlijke werken van Lassus."

George Alexander van Dam zorgt dan weer voor hedendaagse composities: "Honden en klokken zijn heel aanwezig in Escorial. De Latijnse namen van de hondensoorten (nachthonden, windhonden, angsthonden) worden vaak als ritmische bouwstenen door het koor gezongen. We hebben geopteerd om geen voorafopgenom en materiaal te gebruiken. De klokkengeluiden worden voortgebracht door elektronische real-time transformatie, gemodeleerd op de grote klok in de Kreuzkirche te Dresden. Mijn werken hebben een polyfone textuur, maar je mag ze zeker niet zien als neorenaissance. Daarbij heb ik wel rekening gehouden met de prachtige toongeving - heldere timbre zonder vibrato - van Collegium Vocale Gent."

Marnix De Cat (zanger, dirigent, componist) studeerde de werken met het Collegium Vocale in: "De combinatie van hedendaagse muziek met polyfonie geeft een bijzonder effect. Van Dam heeft stukjes tekst uit het werk van De Pauw naar het Latijn doen vertalen, en daardoor is het Latijn het bindmiddel tussen beide muziekstijlen geworden. Zijn stukken zijn soms als intro of als outro bij Lassus geconcipieerd, maar evenzeer hebben ze een reflecterend karakter. Hoedanook bewegen Lassus en Van Dam zich in twee totaal verschillende toontalen. Dat zorgt dus sowieso voor grote contrasten."

Moet de muziek de sfeer van het stuk juist versterken of eerder voor contrast zorgen ? Jens Van Durme: "Lassus' wereldlijke stukken - zoals Sauter Danser - maken de sfeer onwezenlijker. Ze intensifiëren het macabere van de dansende beul. De Lectiones zijn dan weer vooral stabiliserend en beschouwend. Het deed me trouwens plezier om te zien hoezeer Josse De Pauw aangenaam verrast werd door de poëtische schoonheid van de Latijnse teksten van Lassus' werk." George Alexander van Dam: "De rol van het koor is hier veelal die van 'de mensen' - wel in lagen opgebouwd, enerzijds als abstracte bron van geluiden of muziek en anderzijds - zoals in opera - in hun eigen rol."

Wisselen tussen polyfonie en hedendaags én nog eens zelf op de scène staan: hoe groot is het engagement van de zangers? Marnix De Cat: "Ik moet zeggen dat we allemaal toch wat geschrokken zijn toen we de werken van Van Dam te zien kregen: ze zijn moeilijker dan we eerst gedacht hadden. Terwijl Lassus vierstemmig is, durft Van Dam zelfs tot twaalfstemmig te gaan. Het engagement van de zangers zal dus zeer hoog zijn. En de switch tussen Lassus en Van Dam is voor hen echt geen sinecure.Ze moeten op hun tippen staan voor deze muziek, maar het is daardoor ook des te leuker om doen."

George Alexander van Dam
Violist George Alexander van Dam, van oorsprong Namibisch, is sinds het begin van zijn loopbaan een bevlogen uitvoerder van hedendaagse muziek. Hij werkte reeds met de meest vooraanstaande componisten van onze tijd - waaronder Adès, Aperghis, Benjamin, Chin, Eötvos, Francesconi, Goeyvaerts, Harvey, Hosokawa, Kagel, Kurtàg, Ligeti, Mamiya, Reich, Saariaho, Stockhausen, Joji Yuasa - als solist en in de context van ensembles voor hedendaagse muziek zoals Ensemble Modern Frankfurt, MusikFabrik, en Ictus, waarvan hij mede-oprichter is. Dankzij een nauwe samenwerking met een nieuwere generatie componisten - o.a. Cassol, De Mey, Harada, Hus, Vermeersch - werden verschillende nieuwe werken speciaal voor hem geschreven.

Zijn eigen werk als componist omvat kamermuziek, the Liedcycli Engel-Lieder voor James Bowman, Lorca Songs, Melanchotopia Songs (geschreven in samenwerking met Claron McFadden) voor Witte de With, Rotterdam 2011; een concerto voor viool en timbila orkest voor Drumming Grupo Percussão Porto; muziek voor (stomme) film, theater en dans - Ballet de Marseille, Needcompany, Ultima Vez i.a. - en werken met beeldende kunstenaars zoals Manon de Boer, Angela Bulloch, Trudo Engels, en Jorge Léon. Recent schreef hij muziek voor Collegium Vocale Gent in het kader van Escorial door Michel de Ghelderode/Josse De Pauw (productie Transparant, mei 2013).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant : Escorial
Dinsdag 14, donderdag 16 en vrijdag 17 mei 2013, telkens om 20.00 u
(inleiding door Pauline Driesen om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.operaxxi.be, www.transparant.be en www.collegiumvocale.com
----------------------------
Zaterdag 18 en zondag 19 mei 2013, telkens om 20.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.transparant.be en www.collegiumvocale.com

Tijdens de succesvolle première van Escorial liep Josse De Pauw een blessure op, waardoor hij deze speelreeks niet meer kan spelen.  Daarom  worden helaas alle voorstellingen geannuleerd. Muziektheater Transparant zal met de zalen op zoek gaan naar vervangende speeldata tijdens het seizoen 2013/2014. De nieuwe data  zullen zo snel mogelijk via de website www.transparant.be worden gecommuniceerd.

Bron : Interview Aart De Zitter

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013

Bekijk hier een interview met Josse De Pauw over Escorial

13:32 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

09/05/2013

Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI

Opera XXI Liefhebbers van hedendaagse opera komen de komende twee weken aan hun trekken op het festival Opera XXI. In deSingel in Antwerpen en de Vlaamse Opera in Antwerpen en Gent vindt van 14 tot en met 25 mei de derde editie plaats van het tweejaarlijkse muziektheaterfestival. Op het programma staan vijf producties, waaronder vier wereldpremières en voor het eerst een jongerenproductie. Onder meer kunstenaar Jan Fabre en acteur Josse De Pauw spelen een prominente rol.

Opera XXI wil "een feest van de creatie van hedendaags werk" zijn en werkt daarom dit jaar naar eigen zeggen opnieuw "met een groot hart voor experiment en vanuit een brede horizon". Vijf internationaal geprezen productiehuizen - Vlaamse Opera, deSingel, ChampdAction, Muziektheater Transparant en LOD - slaan opnieuw de handen in mekaar om nieuw werk op het scherpst van de snee te presenteren. Samen met componisten, regisseurs, kunstenaars en ensembles die wereldwijd hun sporen al hebben verdiend zoaals Jan Fabre, Josse De Pauw, Collegium Vocale Gent , Raven Ruëll, Dick Van Der Harst, Toon Tellegen, Dirk Roofthooft, Serge Verstockt, Oxalys, Claron McFadden en vele anderen. Josse De Pauw brengt samen met het Collegium Vocale Gent en Dirk Roofthooft een eigen versie van "Escorial" van Michel de Ghelderode. De filosofische dierenwereld van Toon Tellegen komt dan weer tot leven in "De eenzaamheid van de egel", in een regie van Raven Ruëll, die zo terugkeert naar het jongerentheater. Er is echter ook volledig nieuw werk, zoals de samenwerking tussen Jan Fabre, auteur Stefan Hertmans en componist Moritz Eggert in "Tragedy of a friendship", waar de turbulente vriendschap tussen Richard Wagner en Friedrich Nietzsche centraal staat. Het buitensporigste project in het festival is zeker Hold Your Horses, een 'Grand Opéra de Trash' in 27 bedrijven (!) van componist Serge Verstockt. Met Lilith tenslotte zet operazangeres Claron McFadden een emotioneel geladen muziektheatervoorstelling neer, die klassieke muziek, jazz, sampling, toneel, film en poëzie combineert om tijdloze vragen aan de orde te stellen over de verhouding tussen man en vrouw en tussen de mens en God.

Tragedy of a Friendship

Nietzsche en Wagner hebben alle pieken en dalen van wat een vriendschap kan zijn, geëxploreerd. Nietzsche was de denker, die zelf componeerde, terwijl Wagner de doener was, die af en toe ook eens een theoretisch geschrift produceerde. Hun veelbewogen, spanningsvolle relatie is het onderwerp van Tragedy of a Friendship, een nieuwe creatie van Jan Fabre (concept en regie), Moritz Eggert (compositie) en Stefan Hertmans (libretto). De dertien opera's die Wagner schreef, vormen, naast enkele commentaren van Nietzsche, het uitgangspunt voor het libretto. Live-muziek zal er niet te horen zijn, want de muziek die Moritz Eggert componeerde, wordt via tape afgespeeld. Het belangrijkste element van de voorstelling wordt gevormd door een groep performancekunstenaars, die onder leiding van Jan Fabre de teksten van Stefan Hertmans op een indringende en een zeer lijfelijke wijze vertolken.

Escorial
Escorial is de titel van een eenakter die Michel de Ghelderode in 1929 schreef. In dit toneelstuk staan een koning en zijn nar centraal. De koning komt te weten dat de nar een relatie had met zijn echtgenote, waarna hij zijn vrouw, de koningin, vergiftigt. Zittend aan het sterfbed van de koningin spreken de nar en de koning af van rol te verwisselen. Om de tijd te doden. Of misschien uit wreedheid, wie weet. Josse De Pauw bewerkte en vertaalde deze tekst, waarna George Alexander van Dam, een componist van Namibische origine, het libretto van muziek voorzag. Daarbij putte hij inspiratie uit de gezangen van Orlandus Lassus, uit hondengeblaf, klokkengelui en uit het lachen van een waanzinnige. De uitvoerders van Escorial zijn vier acteurs en twaalf zangers/zangeressen van het Collegium Vocale Gent.  

De eenzaamheid van de egel
In één van de vertellingen van Toon Tellegen staat een egel centraal die zich de eenzaamheid aanmeet, zoals een ander zich het beroep van dokter aanmeet. De egel neemt zijn taak heel serieus en stelt een lijst op met de voor- en nadelen die aan eenzaamheid verbonden zijn. 'Dat niemand onverwacht kan binnenvallen' is voor de egel een voordeel, terwijl 'je verjaardag alleen moeten vieren' eerder een nadeel is. Gaandeweg begint de egel echter te twijfelen, wordt de lijst met nadelen alsmaar langer en de lijst met voordelen steeds korter. Van dit verhaal maakten componist Dick van der Harst en regisseur Raven Ruëll een muziektheatervoorstelling voor kinderen vanaf acht jaar, die doorgaat in de Vlaamse Opera te Gent. Nadien signeert Toon Tellegen in de daartegenover gelegen boekhandel Paard van Troje.  

Hold Your horses
Hold Your Horses draagt als ondertitel Grand opéra de trash in 27 actes, ironisch verwijzend naar een begin 19de-eeuws Frans operagenre (grand opéra) dat zich bediende van enorme koren, lange balletten en thema's als revoluties, volksopstanden en dergelijke. Deze voorstelling van Serge Verstockt en ChampdAction is echter vooral toegespitst op wat er vandaag gebeurt in de wereld, op cultureel vlak, maar ook op economisch en politiek vlak. Burgerlijke ongehoorzaamheid is het centrale thema en de voorstelling beperkt zich niet tot een paar afgelijnde avondopvoeringen, maar begon reeds vorig jaar met een paar performances in de fietserstunnel onder de Schelde aan Petroleum Zuid in Antwerpen. Vanaf 10 dagen voor de première grazen er bovendien enkele boerenpaarden op de binnentuin van deSingel. Hold Your Horses stelt zich daarnaast de vraag wat de ecologische voetafdruk is van een nieuwe operaproductie en streeft ernaar met zo weinig mogelijk geld een grand opéra te realiseren. Grand opéra is het genre waartoe ook Aubers opera De Stomme van Portici behoort, een werk dat van wezenlijk belang was voor de ontstaansgeschiedenis van België. In 1830 zou het Brusselse Muntpubliek, tijdens een opvoering van deze opera (meer specifiek tijdens de aria Amour sacré de la patrie), zich immers zo opgehitst hebben gevoeld, dat het de straat optrok om er de revolutie in gang te zetten die finaal tot de onafhankelijkheid van België heeft geleid. Serge Verstockt en ChampdAction zien zo'n katalysatorrol ook wel zitten.  

Lilith
Man en vrouw, Adam en Lilith waren oorspronkelijk door God als gelijken geschapen. Maar Adam liet graag zijn suprematie gelden en eiste dat Lilith hem onderdanig was. Lilith weigerde en ontvluchtte het Aardse Paradijs. Geen engel kon haar terughalen en God schonk Adam een nieuwe vrouw, Eva, deze keer geschapen uit een rib van Adam en van nature onderdanig. Lilith leefde voort, reïncarneerde en ging door de eeuwen haar eigen weg. In de voorstelling van Muziektheater Transparant ontmoeten Adam en Lilith elkaar weer in de bar van Hôtel du Paradis, om het te hebben over hun mislukte relatie. Lilith is in hoofdzaak de verwezenlijking van de Amerikaanse operazangeres Claron McFadden, die verantwoordelijk is voor het concept, de artistieke leiding, de zang en het spel. Het libretto werd geschreven door Carola Luther en de compositie is van de hand van Dimitar Bodurov, die tijdens de voorstelling pianospeelt. De rol van Adam wordt op video vertolkt door de inmiddels overleden Jeroen Willems.  

Tijd en plaats van het gebeuren :

Opera XXI
Van dinsdag 14 tot en met zaterdag 25 mei 2013
In deSingel in Antwerpen en de Vlaamse Opera in Antwerpen en Gent


Meer info : www.operaxxi.be

23:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Frank Nuyts' monodrama Noite Inquieta in Lier

Frank Nuyts Na het succesvolle première van Noite Inquieta tijdens Voorwaarts Maart/En Avant Mars is dit werk zondag opnieuw te horen in de Jezuïetenkerk van Lier. Noite Inquieta is een monodrama van componist Frank Nuyts (foto) op tekst van Fernando Pessoa. Uitgevoerd door de Portugese mezzo sopraan Inês Madeira, begeleid door het Amadeus Strijkorkest o.l.v. Wim Meuris in een choreografie van Eddy Becquart (in samenwerking met de Fontys dansacademie Tilburg). Frank Missant zorgt voor de visuals.

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Amadeus strijkorkest & Inês Madeira : Frank Nuyts, Noite Inquieta
Zondag 12 mei 2013 om 19.30 u
Jezuïetenkerk Lier

Gasthuisvest 50
2500 Lier

Meer info : www.samwdlier.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Bekijk alvast Frank Nuyts' Noite Inquieta

21:49 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

Arco Baleno brengt muziek van grote componisten van onze tijd in Sint-Niklaas

Arco Baleno Arco Baleno is een professionele kamermuziekgroep die naast het spelen van het klassieke repertoire ook gespecialiseerd is in eigentijdse muziek en muziek van eigen bodem. De professionele kamermuziekgroep zoekt in zijn repertoire naar de gemeenschappelijke boodschap binnen verschillende stukken en combineert daardoor een standaardrepertoire met onbekende werken en vaak ook nieuwe composities. Onder de noemer 'Imagination' brengt Arco Baleno in Sint-Niklaas muziek van grote componisten van onze tijd. Op het programma staat werk van György Ligeti, Luigi Nono, Mauricio Kagel, Arvo Pärt en Giya Kancheli.

Programma :

  • György Ligeti (1923), Strijkkwartet nr.1 'Metamorfosen' (1953/54)
  • Luigi Nono (1924-1990), Due a quattro 'Hay que caminar' sondando (1989) voor 2 violen
  • Mauricio Kagel (1931-2008), Pan (1985) voor piccolo, viool, altviool en cello
  • Arvo Pärt (1935), Summa (original version 1991) voor strijkkwintet
  • Giya Kancheli (1935), Ninna Nanna (2008) voor fluit en strijkkwartet

Tijd en plaats van het gebeuren :

Arco Baleno : Imagination
Zaterdag 11 mei 2012 om 20.00 u
Salons voor Schone Kunsten - Sint-Niklaas

Stationsstraat 85
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.arcobaleno.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Luigi Nono : www.luiginono.it, d-sites.net en youtube
Luigi Nono : Antifascist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luigi Nono: een hedendaags Italiaans componist, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 19/12/2006
Luigi Nono: on what would have been the composer's 80th birthday, John Warnaby reflects on his life and music, John Warnaby op www.musicweb-international.com, 2004
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Giya Kancheli op www.schirmer.com, nl.wikipedia.org en youtube

21:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/05/2013

Pipa-speelster Liu Fang & sun*sun*sun* orkestra in Kunstengalerie D'apostrof in Meigem

Tan Dun Pipa-speelster Liu Fang wordt geroemd om haar virtuoze en bezielde interpretaties van Chinese klassieke en volksmuziek. Zij werd geboren in 1974 in Kunming, sinds haar zesde bespeelt zij haar moeilijk te beheersen instrument. Liu was nog maar negen jaar oud toen zij haar eerste concert gaf, op haar elfde speelde zij solo voor koningin Elizabeth. Samen met sun*sun*sun* orkestra (Jeroen Baert - viool , Seraphine stragier - cello, Yumika Lecluyze -  viool, en Karel Coninx - altviool ) speelt zij 'Concerto for string quartet and pipa' met o.m. fragmenten uit 'Ghost Opera', ongetwijfeld een meesterwerk van de Chinese componist Tan Dun (foto). Verder op het programma staan een aantal werken van John Zorn en een creatie van Tim Vandenbergh, jong componist van eigen bodem.

Ghost Opera is een muzikale dialoog tussen verschillende tijden, culturen en media. Dun maakt sprongen tussen het verleden, het heden en het onsterfelijke; en gebruikt elementen uit de Chinese, Tibetaanse, Engelse en Amerikaanse cultuur. Dit alles is in een mengvorm gegoten van een Europees klassiek concert, het Chinese schaduw-poppentheater, volksmuziek, theatervoorstelling en een sjamanistisch ritueel. Ghost Opera heeft een sterk theatraal aspect. Met onconventionele instrumenten als water, stenen, metaal en papier worden prikkelende geluiden geproduceerd.

Pipa-speelster Liu Fang wordt geroemd om haar virtuoze en bezielde interpretaties van Chinese klassieke en volksmuziek. Sinds haar zesde bespeelt zij haar moeilijk te beheersen instrument. Liu was nog maar negen jaar oud toen zij haar eerste concert gaf, op haar elfde speelde zij solo voor koningin Elizabeth. Liu Fang studeerde pipa en guzheng(citer) aan het conservatorium van Shanghai, sleepte de ene na de andere prijs in de wacht, en verhuisde in 1996 naar Canada. Daar begon een succesvolle internationale carrière. Met even krachtig als gevoelig spel legt Liu de rijkdom van de oude muziektraditie bloot, ontrafelt zij de klankgeheimen van haar met zijde besnaarde instrument.

Programma :

  • John Zorn, 'Kol Nidre' voor strijkkwartet
  • Tim Vandenbergh, 'Nr 7' voor strijkkwartet
  • John Zorn, 'Sheloshim' voor cello, viool en contrabas
  • John Zorn, 'Tufiel' voor cello, viool en contrabas
  • Wabg Huiran, 'The dance of the Yi people' voor pipa/guzheng
  • 'The King Chu doffs his Armour', traditioneel Chinees werk
  • 'The Song of Fishermen on Home-bound Boat', traditioneel Chinees werk voor guzheng en viool
  • Tan Dun, 'Concerto for String Quartet and Pipa'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Liu Fang & sun*sun*sun* orkestra : John Zorn, Tim Vandenbergh, Tan Dun
Vrijdag 10 mei 2013 om 20.00 u
Kunstengalerie D'apostrof - Meigem

Pastoriestraat 59
9800 Meigem (Deinze)

Meer info : www.dapostrof.be

Extra :
Tan Dun : www.tandunonline.com www.schirmer.com, en.wikipedia.org en youtube
Tan Dun (1957 - ) : Aan de culturele revolutie ontworsteld op www.musicalifeiten.nl
John Zorn : en.wikipedia.org en youtube
Tim Vandenbergh op www.muziekcentrum.be

Elders op Oorgetuige :
Chinese componist Tan Dun staat centraal op opendeurdag in Brugse Concertgebouw, 30/05/2008
Tan Dun maakt instrumenten van water en papier : Jonas De Roover in gesprek met Gert François, 30/05/2008
Ghost Opera voor strijkkwartet en pipa en wereldcreatie Kee-Yong Chongs Inner Mirror, 5/02/2007

Beluister alvast Tan Duns Ghost Opera

12:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook