13/05/2013

Nieuwste project van Kristof Lauwers en Maja Jantar in première in de Komkommertijd

Maja Jantar In Glaer, het nieuwste project van componist Kristof Lauwers en stemkunstenares Maja Jantar (foto), ondergaan de klanken geproduceerd door Maja verschillende real-time electronische transformaties. Die kan ze bijsturen via een theremin. De theremin is een van de oudste electronische instrumenten, dat bespeeld wordt zonder het aan te raken, door de afstand tussen de handen en twee antennes te varieren. In deze performance is de klank van het instrument niet hoorbaar, maar wordt het gebruikt om de parameters van digitale vervormingen te sturen.

Maja Jantar Maja Jantar is dichter, regisseur, plastisch kunstenaar en volbloed artieste. Zij verkent en vermengt de grenzen van menig media, wat telkens weer een intrigerend resultaat oplevert. Ze studeerde kunstwetenschappen en begon vanaf 1995 performances te geven (in Gent, Antwerpen, Arnhem, Wenen, London...). Deze voorstellingen waren meestal gebaseerd op een door haar geschreven tekst, en een aan de hand daarvan uitgewerkte enscenering. Daarnaast creëerde ze diverse werken als woordkunstenaar.

Ze was actief in het poëtisch collectief Krikri en regisseerde onder meer De Schilder en Waterman van Jelle Meander, de opera's Infinito Nero van Salvatore Sciarrino, La Corona van C.W. Gluck en Aap verslaat de Knekelgeest van Peter Schat. Tevens werkte ze als assistente samen met Guy Joosten aan de opera Albert Herring en volgde ze workshops bij Lydia Lunch en David Moss aan het Institute for Living Voice. Als plastisch kunstenaar exposeerde ze onder meer in Gent, Brussel en Salzburg.

Kristof Lauwers studeerde gitaar bij Ida Polck en experimentele compositie bij Godfried-Willem Raes, bij wie hij zich specialiseerde in elektroakoestische muziek, live-electronics en algoritmische compositie. Hij is thans werkzaam bij Stichting Logos, een stichting voor experimentele muziek te Gent, waar hij meewerkt aan de ontwikkeling van <GMT>, een programmeertaal voor onder meer real-time algoritmische en interactieve compositie. Als componist/softwareontwikkelaar en uitvoerder is Lauwers tevens verbonden aan het Logos <M&M> ensemble, waar hij de mogelijkheid heeft om de nieuwste technologieën op gebied van interactieve muziek te verkennen. De meeste composities die Lauwers voor het <M&M> ensemble schrijft zijn interactieve werken: computerprogramma's die in real-time muzikale beslissingen nemen afhankelijk van de acties van muzikanten en dansers die interageren met het machineorkest. Naast zijn werk voor het <M&M> orkest maakt Lauwers ook elektroakoestische muziek en kamermuziek, vaak met live electronics. Zijn muziek is regelmatig te horen in Vlaanderen en omstreken, maar werd ook gespeeld op festivals in Nederland, Frankrijk, Polen, Zwitserland, Duitsland en Portugal.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cinema of Attractions: Glaer (Maja Jantar & Kristof Lauwers)
Dinsdag 14 mei 2013 om 20.00 u
Komkommertijd - Gent

Reep 14
9000 Gent

Meer info : www.komkommertijd.be

Extra :
Maja Jantar : majajantar.wordpress.com en youtube
Kristof Lauwers : kristoflauwers.domainepublic.net, www.matrix-new-music.be en soundcloud.com

14:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Escorial : een tragische farce over macht en verveling met nieuwe muziek van George van Dam

Josse De Pauw De dood waart rond in het paleis. De koning heeft zijn koningin vergiftigd. Zijn nar, die haar minnaar was, gaat kapot van verdriet. De honden blaffen en janken onophoudelijk, de klokken luiden de stervende uit. De koning met de vingers in zijn oren op de troon. En dan stelt de nar een rolwisseling voor om de tijd te doden. Koning nar, nar koning, voor even. De koning stemt toe. Intussen sluipt de koninklijke beul door de gangen van het paleis en bidt de monnik voor de zielenrust van de koningin.

'Escorial' is een tragische farce over macht en verveling, geweld en onverschilligheid. En over de liefde van de nar. Het macabere stuk van Michel de Ghelderode - bij het operapubliek gekend van Ligeti's 'Le Grand Macabre' - brengt in de creatie vier acteurs en twaalf zangers en zangeressen op het podium. Je hoort nieuwe composities voor a-capellastemmen door George Alexander van Dam, geïnspireerd door hondengeblaf, klokkengelui en een waanzinnige lach, aangevuld met zestiende-eeuwse gezangen van Orlandus Lassus. Sinds zijn conservatoriumtijd wil Josse De Pauw deze tekst tot een voorstelling maken, nu krijgt hij de kans. Hij vertolkt tevens de rol van de koning.

Voor Escorial, een wereldcreatie van Muziektheater Transparant, bundelt auteur/regisseur/acteur Josse De Pauw opnieuw de krachten met Collegium Vocale Gent, waarmee hij eerder het bejubelde 'Ruhe' maakte. Dit keer bewerkt hij Escurial, de eenakter van Michel de Ghelderode, waarvoor componist George van Dam nieuwe muziek componeerde die in dialoog gaat met liederen van Orlandus Lassus.

Het werk van Michel de Ghelderode vormde eerder al de basis voor de opera Le Grand Macabre van Ligeti. Ook in Escurial gaat het er macaber en verontrustend aan toe. In het paleis waart de dood rond. De koning heeft zijn koningin vergiftigd. Zijn nar, die haar minnaar was, gaat kapot van verdriet. De honden janken, de klokken luiden, en dan stelt de nar voor een rollenspel op te voeren. De nar wordt koning, de koning nar. Voor Josse De Pauw, die de rol van de koning speelt tegenover Dirk Roofthooft die de nar voor zijn rekening neemt, gaat met deze productie een langgekoesterde droom in vervulling. Al in zijn studententijd wou hij met deze tekst werken.

Josse De Pauw: "In het conservatorium bracht ik er al frag menten uit en de tekst is me sindsdien blijven bezighouden. Ik heb gezocht naar een manier om hem te ensceneren, maar het is een eenakter van ongeveer veertig minuten en daar maak je geen avond mee vol. Tot ik voor Ruhe samenwerkte met Collegium Vocale. De zang bood mogelijkheden, daar lag mijn kans."

De muziek bij Escorial
Van zestiende-eeuwse werken van Orlandus Lassus tot nieuwe composities van George Alexander van Dam: Escorial wordt gelardeerd met muziek die de sfeer van grimmig verval nog meer in de verf moeten zetten. Maar hoe doe je dat dan? We vragen het aan Jens Van Durme (Collegium Vocale Gent), George Alexander van Dam (componist) en Marnix De Cat (repetitor).

Jens Van Durme, artistiek coördinator van het Collegium Vocale Gent: "Initieel zocht ik polyfone muziek die een direct verband had met het Spanje uit de tijd van Filips II. Toen Josse De Pauw me duidelijk maakte welke richting hij heen wilde met zijn stuk, heb ik Orlandus Lassus (1532 - 1594) voorgesteld. Het is een universeel componist. Ik heb de Lectiones Sacrae Novem ex Libris Hiob voorgesteld omwille van hun beschouwende, reflecterende karakter. Het gaat om vierstemmige muziek, die in een scenische setting voldoende helderheid kan behouden. Daarnaast brengen we ook nog enkele wereldlijke werken van Lassus."

George Alexander van Dam zorgt dan weer voor hedendaagse composities: "Honden en klokken zijn heel aanwezig in Escorial. De Latijnse namen van de hondensoorten (nachthonden, windhonden, angsthonden) worden vaak als ritmische bouwstenen door het koor gezongen. We hebben geopteerd om geen voorafopgenom en materiaal te gebruiken. De klokkengeluiden worden voortgebracht door elektronische real-time transformatie, gemodeleerd op de grote klok in de Kreuzkirche te Dresden. Mijn werken hebben een polyfone textuur, maar je mag ze zeker niet zien als neorenaissance. Daarbij heb ik wel rekening gehouden met de prachtige toongeving - heldere timbre zonder vibrato - van Collegium Vocale Gent."

Marnix De Cat (zanger, dirigent, componist) studeerde de werken met het Collegium Vocale in: "De combinatie van hedendaagse muziek met polyfonie geeft een bijzonder effect. Van Dam heeft stukjes tekst uit het werk van De Pauw naar het Latijn doen vertalen, en daardoor is het Latijn het bindmiddel tussen beide muziekstijlen geworden. Zijn stukken zijn soms als intro of als outro bij Lassus geconcipieerd, maar evenzeer hebben ze een reflecterend karakter. Hoedanook bewegen Lassus en Van Dam zich in twee totaal verschillende toontalen. Dat zorgt dus sowieso voor grote contrasten."

Moet de muziek de sfeer van het stuk juist versterken of eerder voor contrast zorgen ? Jens Van Durme: "Lassus' wereldlijke stukken - zoals Sauter Danser - maken de sfeer onwezenlijker. Ze intensifiëren het macabere van de dansende beul. De Lectiones zijn dan weer vooral stabiliserend en beschouwend. Het deed me trouwens plezier om te zien hoezeer Josse De Pauw aangenaam verrast werd door de poëtische schoonheid van de Latijnse teksten van Lassus' werk." George Alexander van Dam: "De rol van het koor is hier veelal die van 'de mensen' - wel in lagen opgebouwd, enerzijds als abstracte bron van geluiden of muziek en anderzijds - zoals in opera - in hun eigen rol."

Wisselen tussen polyfonie en hedendaags én nog eens zelf op de scène staan: hoe groot is het engagement van de zangers? Marnix De Cat: "Ik moet zeggen dat we allemaal toch wat geschrokken zijn toen we de werken van Van Dam te zien kregen: ze zijn moeilijker dan we eerst gedacht hadden. Terwijl Lassus vierstemmig is, durft Van Dam zelfs tot twaalfstemmig te gaan. Het engagement van de zangers zal dus zeer hoog zijn. En de switch tussen Lassus en Van Dam is voor hen echt geen sinecure.Ze moeten op hun tippen staan voor deze muziek, maar het is daardoor ook des te leuker om doen."

George Alexander van Dam
Violist George Alexander van Dam, van oorsprong Namibisch, is sinds het begin van zijn loopbaan een bevlogen uitvoerder van hedendaagse muziek. Hij werkte reeds met de meest vooraanstaande componisten van onze tijd - waaronder Adès, Aperghis, Benjamin, Chin, Eötvos, Francesconi, Goeyvaerts, Harvey, Hosokawa, Kagel, Kurtàg, Ligeti, Mamiya, Reich, Saariaho, Stockhausen, Joji Yuasa - als solist en in de context van ensembles voor hedendaagse muziek zoals Ensemble Modern Frankfurt, MusikFabrik, en Ictus, waarvan hij mede-oprichter is. Dankzij een nauwe samenwerking met een nieuwere generatie componisten - o.a. Cassol, De Mey, Harada, Hus, Vermeersch - werden verschillende nieuwe werken speciaal voor hem geschreven.

Zijn eigen werk als componist omvat kamermuziek, the Liedcycli Engel-Lieder voor James Bowman, Lorca Songs, Melanchotopia Songs (geschreven in samenwerking met Claron McFadden) voor Witte de With, Rotterdam 2011; een concerto voor viool en timbila orkest voor Drumming Grupo Percussão Porto; muziek voor (stomme) film, theater en dans - Ballet de Marseille, Needcompany, Ultima Vez i.a. - en werken met beeldende kunstenaars zoals Manon de Boer, Angela Bulloch, Trudo Engels, en Jorge Léon. Recent schreef hij muziek voor Collegium Vocale Gent in het kader van Escorial door Michel de Ghelderode/Josse De Pauw (productie Transparant, mei 2013).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant : Escorial
Dinsdag 14, donderdag 16 en vrijdag 17 mei 2013, telkens om 20.00 u
(inleiding door Pauline Driesen om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.operaxxi.be, www.transparant.be en www.collegiumvocale.com
----------------------------
Zaterdag 18 en zondag 19 mei 2013, telkens om 20.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.transparant.be en www.collegiumvocale.com

Tijdens de succesvolle première van Escorial liep Josse De Pauw een blessure op, waardoor hij deze speelreeks niet meer kan spelen.  Daarom  worden helaas alle voorstellingen geannuleerd. Muziektheater Transparant zal met de zalen op zoek gaan naar vervangende speeldata tijdens het seizoen 2013/2014. De nieuwe data  zullen zo snel mogelijk via de website www.transparant.be worden gecommuniceerd.

Bron : Interview Aart De Zitter

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013

Bekijk hier een interview met Josse De Pauw over Escorial

13:32 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

09/05/2013

Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI

Opera XXI Liefhebbers van hedendaagse opera komen de komende twee weken aan hun trekken op het festival Opera XXI. In deSingel in Antwerpen en de Vlaamse Opera in Antwerpen en Gent vindt van 14 tot en met 25 mei de derde editie plaats van het tweejaarlijkse muziektheaterfestival. Op het programma staan vijf producties, waaronder vier wereldpremières en voor het eerst een jongerenproductie. Onder meer kunstenaar Jan Fabre en acteur Josse De Pauw spelen een prominente rol.

Opera XXI wil "een feest van de creatie van hedendaags werk" zijn en werkt daarom dit jaar naar eigen zeggen opnieuw "met een groot hart voor experiment en vanuit een brede horizon". Vijf internationaal geprezen productiehuizen - Vlaamse Opera, deSingel, ChampdAction, Muziektheater Transparant en LOD - slaan opnieuw de handen in mekaar om nieuw werk op het scherpst van de snee te presenteren. Samen met componisten, regisseurs, kunstenaars en ensembles die wereldwijd hun sporen al hebben verdiend zoaals Jan Fabre, Josse De Pauw, Collegium Vocale Gent , Raven Ruëll, Dick Van Der Harst, Toon Tellegen, Dirk Roofthooft, Serge Verstockt, Oxalys, Claron McFadden en vele anderen. Josse De Pauw brengt samen met het Collegium Vocale Gent en Dirk Roofthooft een eigen versie van "Escorial" van Michel de Ghelderode. De filosofische dierenwereld van Toon Tellegen komt dan weer tot leven in "De eenzaamheid van de egel", in een regie van Raven Ruëll, die zo terugkeert naar het jongerentheater. Er is echter ook volledig nieuw werk, zoals de samenwerking tussen Jan Fabre, auteur Stefan Hertmans en componist Moritz Eggert in "Tragedy of a friendship", waar de turbulente vriendschap tussen Richard Wagner en Friedrich Nietzsche centraal staat. Het buitensporigste project in het festival is zeker Hold Your Horses, een 'Grand Opéra de Trash' in 27 bedrijven (!) van componist Serge Verstockt. Met Lilith tenslotte zet operazangeres Claron McFadden een emotioneel geladen muziektheatervoorstelling neer, die klassieke muziek, jazz, sampling, toneel, film en poëzie combineert om tijdloze vragen aan de orde te stellen over de verhouding tussen man en vrouw en tussen de mens en God.

Tragedy of a Friendship

Nietzsche en Wagner hebben alle pieken en dalen van wat een vriendschap kan zijn, geëxploreerd. Nietzsche was de denker, die zelf componeerde, terwijl Wagner de doener was, die af en toe ook eens een theoretisch geschrift produceerde. Hun veelbewogen, spanningsvolle relatie is het onderwerp van Tragedy of a Friendship, een nieuwe creatie van Jan Fabre (concept en regie), Moritz Eggert (compositie) en Stefan Hertmans (libretto). De dertien opera's die Wagner schreef, vormen, naast enkele commentaren van Nietzsche, het uitgangspunt voor het libretto. Live-muziek zal er niet te horen zijn, want de muziek die Moritz Eggert componeerde, wordt via tape afgespeeld. Het belangrijkste element van de voorstelling wordt gevormd door een groep performancekunstenaars, die onder leiding van Jan Fabre de teksten van Stefan Hertmans op een indringende en een zeer lijfelijke wijze vertolken.

Escorial
Escorial is de titel van een eenakter die Michel de Ghelderode in 1929 schreef. In dit toneelstuk staan een koning en zijn nar centraal. De koning komt te weten dat de nar een relatie had met zijn echtgenote, waarna hij zijn vrouw, de koningin, vergiftigt. Zittend aan het sterfbed van de koningin spreken de nar en de koning af van rol te verwisselen. Om de tijd te doden. Of misschien uit wreedheid, wie weet. Josse De Pauw bewerkte en vertaalde deze tekst, waarna George Alexander van Dam, een componist van Namibische origine, het libretto van muziek voorzag. Daarbij putte hij inspiratie uit de gezangen van Orlandus Lassus, uit hondengeblaf, klokkengelui en uit het lachen van een waanzinnige. De uitvoerders van Escorial zijn vier acteurs en twaalf zangers/zangeressen van het Collegium Vocale Gent.  

De eenzaamheid van de egel
In één van de vertellingen van Toon Tellegen staat een egel centraal die zich de eenzaamheid aanmeet, zoals een ander zich het beroep van dokter aanmeet. De egel neemt zijn taak heel serieus en stelt een lijst op met de voor- en nadelen die aan eenzaamheid verbonden zijn. 'Dat niemand onverwacht kan binnenvallen' is voor de egel een voordeel, terwijl 'je verjaardag alleen moeten vieren' eerder een nadeel is. Gaandeweg begint de egel echter te twijfelen, wordt de lijst met nadelen alsmaar langer en de lijst met voordelen steeds korter. Van dit verhaal maakten componist Dick van der Harst en regisseur Raven Ruëll een muziektheatervoorstelling voor kinderen vanaf acht jaar, die doorgaat in de Vlaamse Opera te Gent. Nadien signeert Toon Tellegen in de daartegenover gelegen boekhandel Paard van Troje.  

Hold Your horses
Hold Your Horses draagt als ondertitel Grand opéra de trash in 27 actes, ironisch verwijzend naar een begin 19de-eeuws Frans operagenre (grand opéra) dat zich bediende van enorme koren, lange balletten en thema's als revoluties, volksopstanden en dergelijke. Deze voorstelling van Serge Verstockt en ChampdAction is echter vooral toegespitst op wat er vandaag gebeurt in de wereld, op cultureel vlak, maar ook op economisch en politiek vlak. Burgerlijke ongehoorzaamheid is het centrale thema en de voorstelling beperkt zich niet tot een paar afgelijnde avondopvoeringen, maar begon reeds vorig jaar met een paar performances in de fietserstunnel onder de Schelde aan Petroleum Zuid in Antwerpen. Vanaf 10 dagen voor de première grazen er bovendien enkele boerenpaarden op de binnentuin van deSingel. Hold Your Horses stelt zich daarnaast de vraag wat de ecologische voetafdruk is van een nieuwe operaproductie en streeft ernaar met zo weinig mogelijk geld een grand opéra te realiseren. Grand opéra is het genre waartoe ook Aubers opera De Stomme van Portici behoort, een werk dat van wezenlijk belang was voor de ontstaansgeschiedenis van België. In 1830 zou het Brusselse Muntpubliek, tijdens een opvoering van deze opera (meer specifiek tijdens de aria Amour sacré de la patrie), zich immers zo opgehitst hebben gevoeld, dat het de straat optrok om er de revolutie in gang te zetten die finaal tot de onafhankelijkheid van België heeft geleid. Serge Verstockt en ChampdAction zien zo'n katalysatorrol ook wel zitten.  

Lilith
Man en vrouw, Adam en Lilith waren oorspronkelijk door God als gelijken geschapen. Maar Adam liet graag zijn suprematie gelden en eiste dat Lilith hem onderdanig was. Lilith weigerde en ontvluchtte het Aardse Paradijs. Geen engel kon haar terughalen en God schonk Adam een nieuwe vrouw, Eva, deze keer geschapen uit een rib van Adam en van nature onderdanig. Lilith leefde voort, reïncarneerde en ging door de eeuwen haar eigen weg. In de voorstelling van Muziektheater Transparant ontmoeten Adam en Lilith elkaar weer in de bar van Hôtel du Paradis, om het te hebben over hun mislukte relatie. Lilith is in hoofdzaak de verwezenlijking van de Amerikaanse operazangeres Claron McFadden, die verantwoordelijk is voor het concept, de artistieke leiding, de zang en het spel. Het libretto werd geschreven door Carola Luther en de compositie is van de hand van Dimitar Bodurov, die tijdens de voorstelling pianospeelt. De rol van Adam wordt op video vertolkt door de inmiddels overleden Jeroen Willems.  

Tijd en plaats van het gebeuren :

Opera XXI
Van dinsdag 14 tot en met zaterdag 25 mei 2013
In deSingel in Antwerpen en de Vlaamse Opera in Antwerpen en Gent


Meer info : www.operaxxi.be

23:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Frank Nuyts' monodrama Noite Inquieta in Lier

Frank Nuyts Na het succesvolle première van Noite Inquieta tijdens Voorwaarts Maart/En Avant Mars is dit werk zondag opnieuw te horen in de Jezuïetenkerk van Lier. Noite Inquieta is een monodrama van componist Frank Nuyts (foto) op tekst van Fernando Pessoa. Uitgevoerd door de Portugese mezzo sopraan Inês Madeira, begeleid door het Amadeus Strijkorkest o.l.v. Wim Meuris in een choreografie van Eddy Becquart (in samenwerking met de Fontys dansacademie Tilburg). Frank Missant zorgt voor de visuals.

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Amadeus strijkorkest & Inês Madeira : Frank Nuyts, Noite Inquieta
Zondag 12 mei 2013 om 19.30 u
Jezuïetenkerk Lier

Gasthuisvest 50
2500 Lier

Meer info : www.samwdlier.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Bekijk alvast Frank Nuyts' Noite Inquieta

21:49 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

Arco Baleno brengt muziek van grote componisten van onze tijd in Sint-Niklaas

Arco Baleno Arco Baleno is een professionele kamermuziekgroep die naast het spelen van het klassieke repertoire ook gespecialiseerd is in eigentijdse muziek en muziek van eigen bodem. De professionele kamermuziekgroep zoekt in zijn repertoire naar de gemeenschappelijke boodschap binnen verschillende stukken en combineert daardoor een standaardrepertoire met onbekende werken en vaak ook nieuwe composities. Onder de noemer 'Imagination' brengt Arco Baleno in Sint-Niklaas muziek van grote componisten van onze tijd. Op het programma staat werk van György Ligeti, Luigi Nono, Mauricio Kagel, Arvo Pärt en Giya Kancheli.

Programma :

  • György Ligeti (1923), Strijkkwartet nr.1 'Metamorfosen' (1953/54)
  • Luigi Nono (1924-1990), Due a quattro 'Hay que caminar' sondando (1989) voor 2 violen
  • Mauricio Kagel (1931-2008), Pan (1985) voor piccolo, viool, altviool en cello
  • Arvo Pärt (1935), Summa (original version 1991) voor strijkkwintet
  • Giya Kancheli (1935), Ninna Nanna (2008) voor fluit en strijkkwartet

Tijd en plaats van het gebeuren :

Arco Baleno : Imagination
Zaterdag 11 mei 2012 om 20.00 u
Salons voor Schone Kunsten - Sint-Niklaas

Stationsstraat 85
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.arcobaleno.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Luigi Nono : www.luiginono.it, d-sites.net en youtube
Luigi Nono : Antifascist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Luigi Nono: een hedendaags Italiaans componist, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 19/12/2006
Luigi Nono: on what would have been the composer's 80th birthday, John Warnaby reflects on his life and music, John Warnaby op www.musicweb-international.com, 2004
Mauricio Kagel : www.mauricio-kagel.com, www.edition-peters.de, brahms.ircam.fr, UbuWeb Film (met de volledige versie van 'Match' en 'Antithèse.) en youtube
Mauricio Kagel, een inleiding..., Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
There Will Always Be Questions Enough. Mauricio Kagel in conversation with Max Nyffeler op www.beckmesser.de, 23/03/2000
'Lachen om de Dood', Jacques Kruithof, verschenen in Nieuw Wereld Tijdschrift, 1989, nummer 3, fragment opgenomen in programmaboekje deSingel, december 2000
Kagel - een schets van nabij, Luk Vaes, september 2007
Mauricio Kagel (1931-2008). Leukste componist van de twintigste eeuw op www.nrc.nl, 19/09/2008
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Giya Kancheli op www.schirmer.com, nl.wikipedia.org en youtube

21:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/05/2013

Pipa-speelster Liu Fang & sun*sun*sun* orkestra in Kunstengalerie D'apostrof in Meigem

Tan Dun Pipa-speelster Liu Fang wordt geroemd om haar virtuoze en bezielde interpretaties van Chinese klassieke en volksmuziek. Zij werd geboren in 1974 in Kunming, sinds haar zesde bespeelt zij haar moeilijk te beheersen instrument. Liu was nog maar negen jaar oud toen zij haar eerste concert gaf, op haar elfde speelde zij solo voor koningin Elizabeth. Samen met sun*sun*sun* orkestra (Jeroen Baert - viool , Seraphine stragier - cello, Yumika Lecluyze -  viool, en Karel Coninx - altviool ) speelt zij 'Concerto for string quartet and pipa' met o.m. fragmenten uit 'Ghost Opera', ongetwijfeld een meesterwerk van de Chinese componist Tan Dun (foto). Verder op het programma staan een aantal werken van John Zorn en een creatie van Tim Vandenbergh, jong componist van eigen bodem.

Ghost Opera is een muzikale dialoog tussen verschillende tijden, culturen en media. Dun maakt sprongen tussen het verleden, het heden en het onsterfelijke; en gebruikt elementen uit de Chinese, Tibetaanse, Engelse en Amerikaanse cultuur. Dit alles is in een mengvorm gegoten van een Europees klassiek concert, het Chinese schaduw-poppentheater, volksmuziek, theatervoorstelling en een sjamanistisch ritueel. Ghost Opera heeft een sterk theatraal aspect. Met onconventionele instrumenten als water, stenen, metaal en papier worden prikkelende geluiden geproduceerd.

Pipa-speelster Liu Fang wordt geroemd om haar virtuoze en bezielde interpretaties van Chinese klassieke en volksmuziek. Sinds haar zesde bespeelt zij haar moeilijk te beheersen instrument. Liu was nog maar negen jaar oud toen zij haar eerste concert gaf, op haar elfde speelde zij solo voor koningin Elizabeth. Liu Fang studeerde pipa en guzheng(citer) aan het conservatorium van Shanghai, sleepte de ene na de andere prijs in de wacht, en verhuisde in 1996 naar Canada. Daar begon een succesvolle internationale carrière. Met even krachtig als gevoelig spel legt Liu de rijkdom van de oude muziektraditie bloot, ontrafelt zij de klankgeheimen van haar met zijde besnaarde instrument.

Programma :

  • John Zorn, 'Kol Nidre' voor strijkkwartet
  • Tim Vandenbergh, 'Nr 7' voor strijkkwartet
  • John Zorn, 'Sheloshim' voor cello, viool en contrabas
  • John Zorn, 'Tufiel' voor cello, viool en contrabas
  • Wabg Huiran, 'The dance of the Yi people' voor pipa/guzheng
  • 'The King Chu doffs his Armour', traditioneel Chinees werk
  • 'The Song of Fishermen on Home-bound Boat', traditioneel Chinees werk voor guzheng en viool
  • Tan Dun, 'Concerto for String Quartet and Pipa'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Liu Fang & sun*sun*sun* orkestra : John Zorn, Tim Vandenbergh, Tan Dun
Vrijdag 10 mei 2013 om 20.00 u
Kunstengalerie D'apostrof - Meigem

Pastoriestraat 59
9800 Meigem (Deinze)

Meer info : www.dapostrof.be

Extra :
Tan Dun : www.tandunonline.com www.schirmer.com, en.wikipedia.org en youtube
Tan Dun (1957 - ) : Aan de culturele revolutie ontworsteld op www.musicalifeiten.nl
John Zorn : en.wikipedia.org en youtube
Tim Vandenbergh op www.muziekcentrum.be

Elders op Oorgetuige :
Chinese componist Tan Dun staat centraal op opendeurdag in Brugse Concertgebouw, 30/05/2008
Tan Dun maakt instrumenten van water en papier : Jonas De Roover in gesprek met Gert François, 30/05/2008
Ghost Opera voor strijkkwartet en pipa en wereldcreatie Kee-Yong Chongs Inner Mirror, 5/02/2007

Beluister alvast Tan Duns Ghost Opera

12:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

George De Decker wint Music for Car Parks

George De Decker Componist en beeldend kunstenaar George De Decker (foto) wint met zijn soundscape 'Avec le bruit d’un vol d’oiseaux de nuit qui passe' de compositiewedstrijd Music for Car Parks. Deze soundscape is vanaf 8 mei te horen in honderden Interparkings. De 2de prijs ging naar het duo Mark IJzerman & Roald van Dillewijn (NL), 3de laureaat werd Jarno van Es (NL).

Verrassend en intrigerend
Iedereen met muzikaal talent kon deelnemen aan deze internationale compositiewedstrijd. Maar liefst 194 componisten componeerden hun unieke Music for Car Parks soundscape van minimum 15 minuten lang. Een vijfde van deze deelnemers was afkomstig uit het buitenland, waarvan meer dan de helft uit Nederland. De soundscapes werden blind beoordeeld aan de hand van enkele criteria. Zowel de originaliteit, het muzikale en conceptuele vakmanschap als de functionaliteit en de artistieke waarde werden in ogenschouw genomen. Er werd niet gezocht naar de beste compositie an sich maar naar de interessantste soundscape voor de context van een parkeergarage.

Winnaar: George De Decker
Een professionele jury koos met overtuiging voor de soundscape van George De Decker. De jury was verrast en geïntrigeerd door zijn intimistisch klanklandschap: "Deze Music for Car Parks is een spannende opeenvolging van prikkelende geluiden die blijven hangen. De fantasierijke soundscape vermijdt clichés en speelt gepast in op het gevoel van een parking als de ruimte tussen binnen en buiten. Deze uitgebreide soundscape van 55 minuten heft de kracht om de luisteraar vast te houden, maar geeft tegelijk ook inspirerende impulsen aan vluchtige voorbijgangers."
Georges De Decker ontvangt 2500 euro. Zijn soundscape is vanaf nu in honderden Interparkings in Europa te horen. En... hij mag een jaar lang gratis parkeren. 

Verzamelaar van klanken
Inspiratie vond De Decker niet in een parkeergarage, maar gewoon in zijn eigen klankenbestand. Hij verzamelt allerlei soorten geluid, gaande van spontane klanken die zich voordoen op straat, tot uitgelokte klanken waar hij graag en nieuwsgierig mee experimenteert in de keuken of op zijn harmonium in zijn atelier. Zijn klankenbestand bevat ook veel opnames met muzikanten. In plaats van een studio in te trekken, kiest hij er echter voor om de muzikanten naar een bos, park, tuin of op het water te brengen. Dit resulteert in verrassende, boeiende en unieke klankopnames. Volgens De Decker inspireert deze aanpak ook de muzikanten: "Als je een klarinettist hoort spelen in het bos en je loopt rond, dan hoor je ook je eigen voetstappen door het gras of het geluid van de bladeren of de regen die op de bladeren valt. Plots opent er zich een hele wereld voor je uit en dat zijn dingen die ik allemaal opneem. Om zo’n soundtrack te maken begin je die dingen te combineren. Je maakt eigenlijk een verhaal waarin je van alles probeert te vertellen met een klankwereld waardoor je wandelt."

Een soundscape die ademt
Met deze uitgebreide collectie aan klanken is hij beginnen puzzelen. George De Decker : "Die soundscape is iets dat uit materiaal bestaat dat ik al jaren verzamel. Als ik op reis ga of wanneer ik op stap ben, neem ik altijd mijn opnametoestelletje mee. Alles wat zich voordoet of een boeiende klank is, neem ik op". In dit geval opteerde De Decker voor echte klanken: "Van muzikanten, stemmen, ambiances van buiten, mijn harmonium, mijn piano, mijn melodica, mijn stappen . Alles zit daar gewoon in." In zijn soundscape is bewust geen synthesizer te horen omdat volgens hem daarin het menselijke ontbreekt. "Het probleem met synthesizers is dat het zeer afstandelijk klinkt. Het mist voor mij iets menselijks. De adem ontbreekt. In mijn soundscape zitten heel veel stemmen. Ik vind de aanwezigheid van mensen heel belangrijk omdat de adem dan aanwezig is."

'Avec le bruit d’un vol d’oiseaux de nuit qui passe'
Voor zijn soundscape bedacht De Decker de titel 'Avec le bruit d’un vol d'oiseaux de nuit qui passe'. Het is een regel uit een gedicht van Paul Verlaine: "Het gedicht gaat over Pierrot, de clowneske man met zijn grote mouwen die fladderen als vogels die ‘s nachts vliegen. De titel omvat zowel klank, beweging en iets wat je je imaginair moet voorstellen. Ik vond dat zo’n schone titel… dat is meer dan gewoon een titel geven." Elke keer opnieuw genieten De soundscape duurt 55 minuten. Het is geen klankband met een steeds terugkerend fragment van 10 minuten, maar een lang auditief verhaal. "De kans dat je het volledig hoort is irreëel maar het geeft het voordeel dat elke keer dat je in de parking komt je een ander deel van de soundscape zult horen."

Voor De Decker kan zijn jaar alvast niet meer stuk. Hij geniet van het idee dat zijn soundscape in honderden Europese parkings te horen zal zijn:"Niet dat de mensen gaan weten van wie de muziek is. Maar ik vind het wel leuk dat ik mijn eigen klanken zal horen elke keer dat ik in een garageparking binnen rijd."

Gefascineerd door parkeergarages
George De Decker is docent sounddesign aan de Koninklijke Academie Schone Kunsten in Antwerpen. Hij componeerde voor film, televisie, theater en dans. De herkenbare deuntjes van Panorama, het Journaal, Terzake, of van Recht op Recht zijn van zijn hand. George De Decker is niet alleen componist maar ook beeldend kunstenaar. Hij stimuleerde zijn leerlingen om mee te doen aan de compositiewedstrijd Music for Car Parks en deed ineens ook stiekem zelf mee. Niet om te wedijveren met zijn leerlingen, maar om zichzelf uit te dagen. Bovendien is hij gefascineerd door grote, ondergrondse parkings: "Als ik in een parking ben, vind ik het geluid of de klank van een parkeergarage altijd heel interessant om naar te luisteren. Ik heb altijd gehoopt om een klankinstallatie te maken in een grote parkeergarage omdat het daar heel raar klinkt en dit was een perfecte gelegenheid om het te doen. En dat ik dan nog win, vind ik fantastisch natuurlijk."

Bron : www.cobra.be

Elders op Oorgetuige :
Creëer een originele soundscape voor honderden autoparkings in Europa, 1/02/2013

12:48 Gepost in Muziek, Nieuws | Permalink |  Facebook

06/05/2013

Dag in de Branding krijgt Russisch tintje

Dag in de Branding De 28ste editie van het Haagse festival Dag in de Branding heeft een uitgesproken Russisch tintje. Om dat thema kracht bij te zetten worden 20ste-eeuwse klassiekers van Russische meesters afgewisseld met gloednieuw werk uit het 'Moederland'.  Zo brengt het Residentie Orkest de wereldpremière van Alexander Raskatovs pianoconcert Night Butterflies, met een hoofdrol voor pianiste Tomoko Mukaiyama. Bij Asko|Schönberg verschijnt Vladimir Tarnopolski's Foucaults pendulum op de lessenaar, een werk dat slingerbewegingen maakt tussen vloeiende en mechanische texturen. Tarnopolski's oud-studente Anna Mikhailova schreef met Black perfume een indringende mini-opera naar een verhaal van Michail Boelgakov.

Onder de noemer 'oude meesters' een optreden van Het Pianoduo Bouwhuis en Van Zeeland. Samen met Toonkunstkoor Amsterdam presenteert het tweetal een exclusief Stravinsky-concert, waar onder meer de Psalmensymfonie klinkt. De pianobewerking van dit werk vloeide uit de pen van Dmitri Sjostakovitsj, wiens Negende symfonie 's avonds wordt uitgevoerd door het Residentie Orkest. In het Paard van Troje tenslotte een optreden van het Berlijnse producentenduo Barbara Morgenstern en Guido Möbius.

Het Pianoduo Bouwhuis en Van Zeeland / Toonkunstkoor Amsterdam : Stravinsky - Theater a/h Spui - 14.0 u

Programma :

  • Igor Stravinsky, Pater Noster
  • Igor Stravinsky, Ave Maria
  • Igor Stravinsky, Credo 'Slavische geloofsbelijdenis'
  • Igor Stravinsky, Dumbarton Oaks (arr. voor 2 piano's)
  • Igor Stravinsky, Psalmensymfonie (arr. Sjostakovitsj voor 2 piano's)

In de jaren voor en na het ontstaan van de Psalmensymfonie componeerde Stravinsky enkele geestelijke koorwerken, die hij baseerde op Slavische kerkteksten die hij als kind leerde. Stravinsky was lid van de Russisch Orthodoxe Kerk, die het Latijn in de ban had gedaan. Toen hij als klein kind in St.Petersburg zijn avondgebed sprak, deed hij dat in het Slavisch. Zoals hij later toegaf in Expositions and Developments, een serie gesprekken te boek gesteld door Robert Craft: "I do not know how to say it in Russian."
Omdat de Russisch Orthodoxe Kerk het gebruik van instrumenten in de kerk niet toestond, schreef Stravinsky zijn geestelijke werken voor gemengd koor a capella. Hij wilde zang zonder begeleiding alleen toepassen in zo primitief mogelijke harmonieën, en koos daarom in het Ave Maria (1943) voor de uiterst simpele Frygische toonladder. Het eerdere Pater Noster (1926) is even simpel van opzet. Het Credo (1932) is zo mogelijk nog strenger en soberder. Dit is liturgische muziek zonder enige opsmuk; er klinkt zeer geconcentreerde devotie in door. In deze muziek geeft Stravinsky de orthodoxe kerkmuziek zijn eigen onmiskenbare stempel, als met enkele simpele maar geniale pennenstreken.

In de Psalmensymfonie (1930) maakt Stravinsky andere keuzes. De tekst van de drie verkozen psalmen wordt gezongen in het Latijn, en omdat het koor hier wel begeleid wordt, staat Stravinsky zichzelf een uitgebreider idioom toe met een meer contrapuntische vorm. De componist merkte zelf over dit werk op: 'Dit is geen symfonie waarin ik psalmen heb ingevoegd om te zingen. Integendeel, het is het zingen van de psalmen dat ik symfoniseer'. Stravinsky koos drie psalmen, die van boetedoening overgaan in triomfantelijke lofzang. De Psalmensymfonie brengt de Bijbelse teksten naar een muzikaal hoger plan, het gebied van de gerijpte componist.

De Psalmensymfonie is een symfonie in drie delen voor koor en orkest. Het stuk werd geschreven in opdracht van Serge Koussevitzky, dirigent van het Boston Symphony Orchestra, ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van zijn orkest. De Psalmensymfonie werd ooit door Sjostakovitsj bewerkt voor twee piano's en wordt op 11 mei uitgevoerd door Het Pianoduo Bouwhuis & Van Zeeland.

Dumbarton Oaks representeert weer een andere scheppingsperiode van Stravinsky - het werk is neo-barok uit 1937: zeer speels en diverterend.
Tijdens een bezoek aan de VS kreeg Stravinsky de opdracht van het echtpaar Woods Bliss voor het schrijven van een concerto grosso, het Concert in Es Dumbarton Oaks. In deze tijd werd bij hem tbc geconstateerd. Nadia Boulanger dirigeerde de eerste uitvoering van Dumbarton Oaks, omdat Stravinsky zelf te ziek was.
Het werd het laatste werk dat Stravinsky in Europa voltooide. Enerzijds vanwege het Nazi-geweld - Stravinsky's werk was tot 'Entartete Musik' verklaard - en het uitbreken van de oorlog, anderszijds omdat zijn werk in de VS in deze jaren erg in de belangstelling stond, vertrok Stravinsky in september 1939 naar New York.

Black Perfume, Muziektheaterproductie van de Diamantfabriek - Korzo theater - 16.00 u
Muziektheaterproductie van Anna Mikhailova en Annechien Koerselman naar het verhaal Morfine (Black Perfume) van Michael Boelgakov. Black Perfume is een prikkelende voorstelling over de jonge plattelandsdokter Polyakov die - net als zijn patiënten - tobt met zijn gezondheid. De verbroken relatie met operazangeres Amneris valt hem zwaar. Maar dan dient zich een even hemelse als verleidelijke oplossing aan: zuster Anna, die de sleutel heeft van de apothekerskast.

Regisseur Annechien Koerselman: 'Interessant aan het maken van muziektheater en opera vind ik de zoektocht naar het vertellen van een verhaal door middel van muziek. Hoe kun je door de combinatie van beeldtaal en muziek het publiek meenemen en waar is taal nodig om het verhaal aan de toeschouwer duidelijk te maken? Ik werk graag samen met Anna Mikhailova omdat zij dezelfde nieuwsgierigheid kent, eigenwijs is en theatrale muziek componeert die mij als regisseur inspireert. Samen met Anna deze muziektheaterzoektocht aangaan is voor mij even vanzelfsprekend als spannend.'

Anna Mikhailova is componist, beeldend kunstenaar en musicus. Ze studeerde compositie, orgel en koto aan het conservatorium van Moskou en aan het Koninklijk Conservatorium. Ook studeerde ze compositie voor filmmuziek in Chicago en volgt zij de Master Muziektheater bij Codarts. Als kunstenaar maakt ze performances en installaties.

Guido Möbius en Barbara Morgenstern - Paard van Troje - 17.30 u
Barbara Morgenstern (Perlon, Panoramabar, Berlin) is één van de belangrijkste producenten bij de in Berlijn gevestigde elektro-pop label Monika Enterprise. Zij debuteerde in 1999 met het album Vermona ET 6-1. Sindsdien heeft zij 7 albums uitgebracht en is uitgegroeid tot één van de meest invloedrijke acts in de underground popscene van Berlijn.

Guido Möbius heeft een voorliefde voor het experimenteren met organische geluiden zoals blazers en snaarinstrumenten. Voor Spirituals, zijn vierde studio album ligt de nadruk op de menselijke stem en (zoals de albumtitel al doet vermoeden) spiritualiteit - een interessante zet voor een atheïst die eerder geen teksten gebruikte in zijn producties.

Residentie Orkest | Asko|Schönberg o.l.v. Reinbert de Leeuw - Dr Anton Philipszaal - 20.30 u

Programma :

  • Wladimir Tarnopolski, Foucault's Pendulum
  • Alexander Raskatov, Piano concerto 'Night Butterflies', Tomoko Mukaiyama, piano (Wereldpremière)
  • Dimitri Sjostakovitsj, Symphony no 9

Reinbert de Leeuw bestendigt zijn langdurige band met het Residentie Orkest met een concert waarop louter Russische componisten zijn te beluisteren. De opening is voor het Asko|Schönberg met Foucault's Pendulum van Tarnopolski, een componist die tegenstellingen in de muziek wil doen vergeten.
De Russische Alexander Raskatov schreef in opdracht van het Residentie Orkest voor Tomoko Mukaiyama een pianoconcert dat ze vandaag voor het eerst zal uitvoeren. Na de pauze de Negende Symfonie van Sjostakovitsj. Vriend en vijand waren verrast door het muzikale monument dat Sjostakovitsj onthulde aan het eind van de Tweede Wereldoorlog: geen pompeus maar een lichtvoetig werk, dat geschiedenis zou schrijven als het 'minst symfonische' van zijn symfonieën.

Wladimir Tarnopolski over Foucault's Pendulum : "Foucault's Pendulum was written in 2004 on a commission from the Dutch Schoenberg Ensemble. Its world premiere of the composition took place the same year at the Concertgebouw under the direction of Reinbert de Leeuw
I tried to construct my piece on the basis of juxtaposition of two contrasting types of music: the music of breath and the music of mechanism, as well as, correspondingly, two types of time - the continuous and the mechanically discreet. It was especially intriguing for me to examine the processes of the emergence and formation of each type of music, and also to trace the stages of the transition of one into the other. I was also greatly interested in the idea of the gradual modulation of the timbral beats of sound into rhythmic structures, as well as the transformation of instrumental sound-color into rhythm.
The pendulum-like development of the musical material of the piece (involving repetitions with gradual changes of the "trajectory" of the movement), as well as a few other constructive principles of the composition brought to my mind the famous pendulum built by Jacques Foucault in 1851 for a visual demonstration of the fact of the Earth's rotation. The title of the work also contains the allusion to the famous mystification novel by Umberto Eco, "Foucault's Pendulum."

Alexander Raskatov schreef zelf over zijn pianoconcert Night Butterflies het volgende: "The Concerto consists of 12 (!) short movements . This special idea of structure is totally visual. It came to me after my visit of an unusual greenhouse, where, among the plants, I saw a lot of fluttering butterflies , all extremely beautiful and of different size, from very little to giant. That's why the movements are changing each other very quickly. Each movement corresponds to a certain type of butterfly. As a source of this structure one can remember Schumanns 'Papillons' or Prokofiev's 'Visions fugitives'. A certain type of behaviour of each butterfly, a certain type of flutter - borns a certain type of Piano technique , or texture (also in the Orchestra). As my visit of this greenhouse took place in the twilight, I gave to the Concerto a title: Night Butterflies. This work is commissioned both by Residentie Orkest/The Hague Philharmonic, and Seattle Symphony Orchestra, and written for Japanese pianist Tomoko Mukaiyama."

Dimitri Sjostakovitsj: Symfonie nr. 9
Na zijn heldhaftige Zevende (Leningrad), opus 60 (1941) en de grandioze Achtste symfonie, opus 65 (1943), waren de verwachtingen voor Sjostakowitsj's Negende, opus 70 (1945), hoog gespannen. In deze symfonie moest niet alleen de overwinning op het fascisme tot uitdrukking komen maar bovenal de rol van Stalin worden benadrukt. Dat dit voor de gevierde componist een onmogelijke opgave was blijkt uit het feit dat hij tot twee keer toe tevergeefs heeft geprobeerd om een 'Overwinningssymfonie' te componeren.

De Negende die hij in de zomer van 1945 in minder dan drie weken tijd heeft geschreven is het tegendeel van wat zijn opdrachtgever zich gewenst had. Bij de première is deze dan ook ten diepste beledigd. Stalin had een monumentaal werk in opdracht gegeven. Een symfonie voor een enorm orkest met koren en solisten, als ultiem loflied op hemzelf: Jozef Stalin, de grote leider en overwinnaar. Wat hij bij de première te horen kreeg was het tegenovergestelde: een korte symfonie in een niet-heroïsche, droge, neo-klassieke stijl.

Waar Sjostakowitsj in de 7de symfonie het lot van het door de Duitse legers omsingelde Leningrad schildert en in de 8ste de heroïsche strijd van het Russische leger tegen het fascisme benadrukt, lukte het hem niet om Stalin in de Negende op een voetstuk te zetten. Daarvoor had hij als kunstenaar niet alleen teveel onder de willekeur van de dictator te lijden gehad maar als inwoner van Leningrad ook teveel voor meegemaakt. Dat neemt niet weg dat zijn 'Negende' wel degelijk een loflied is. Een loflied dat na de lichtvoetig-spottende en de circusachtige eerste delen, aan het eind van het derde deel wordt geïntroduceerd. Het is dan opeens afgelopen met de symfonische maskerade. De stemming is ernstig. Sjostakowitsj weet nu wat hij wil gaan zeggen. Hij gebruikt daarvoor een citaat uit 'Woyzeck' van Alban Berg. In die opera staat de soldaat Woyzeck centraal. Woyzeck wordt door zijn meerderen als een dier mishandeld. Als hij zijn lot onder ogen ziet stamelt hij: "Wir Arme Leut". Het zijn deze drie veelzeggende, door een solo fagot als frase gespeelde woorden waarmee Shostakovitch stilstaat bij het lot van de miljoenen gesneuvelde Russische soldaten en gevallen burgerslachtoffers.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dag in de Branding 28 : Nederland - Rusland 2013
Zaterdag 11 mei 2013 vanaf 14.30 u
Op verschillende locaties in Den Haag


Meer info : www.dagindebranding.nl

23:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Wereldberoemde Bang on a Can voor het eerst te zien in Brugge

Bang on a Can All-Stars Op 7 en 9 mei komt het beroemde Bang on a Can voor het eerst naar Brugge. Dit collectief werd 25 jaar geleden in New York opgericht door de componisten David Lang, Michael Gordon en Julia Wolfe. Met een 12 uur durend marathonconcert zetten ze in 1987 de toon: deze componisten beoogden intense concertervaringen met nieuwe muziek waarbij geen grens of conformisme overeind bleef.

Het 5 jaar later opgerichte ensemble Bang on a Can All-Stars moest die doelstellingen mee helpen realiseren. Met drums en elektrische gitaar, en de bewuste keuze voor elektrische versterking refereert de groep naar de rockmuziek. Bovenal staat Bang on a Can voor openheid. Muzikale en andere invloeden laten ze vrij in hun muziek immigreren. Ze zijn dan ook een kind van hun stad: Bang on a Can is een product van New York. De levendigheid en energie spat van deze muziek, complexiteit en snelheid gaan hand in hand met 'less is more'.

Op het programma van de concerten in mei staat dan ook werk van de drie stichtende componisten, naast de minimal music van Steve Reich en Louis Andriessen. Een hoogtepunt wordt ongetwijfeld 'Steel Hammer' van Julia Wolfe. Een van de grote evoluties in de nieuwe muziek vanaf halfweg de jaren 1960, is het geleidelijk versnipperen van de stijlen: esthetisch zeer uiteenlopende tendensen ontstaan gelijktijdig en zo mogelijk nog ingrijpender: de grenzen tussen 'klassieke' en 'niet-klassieke' genres worden alsmaar vager. Die evolutie heeft jongere generaties componisten sterk beïnvloed, met als typevoorbeeld het trio Michael Gordon (1956), David Lang (1957) en Julia Wolfe (1958). Ze volgden een gedegen klassieke opleiding, maar ze behoren ook tot de generatie die is opgegroeid met rock en popmuziek. Wat hen verbindt, is de wil om uit die brede waaier van invloeden nieuwe muziek te scheppen, die tegelijk de erfenis van de klassieke traditie, het radicalisme van de avant- garde en de rauwheid en directheid van rock of geïmproviseerde muziek kan verenigen. Niet hoeven te kiezen tussen verschillende genres, stijlen en (verborgen) regels, maar muziek maken die tegelijk ruw en complex of zacht en dissonant, of brutaal en melodieus kan zijn. Een voorbeeldfiguur voor hen, is de Nederlandse componist Louis Andriessen, bij wie sinds de late jaren 1960 de combinatie van zogenaamd ernstige en lichte muziek (of 'hoge' en 'lage' kunst) steevast aan de orde is.

In een muziekwereld waar nog sterk in hokjes wordt gedacht, is dat niet vanzelfsprekend. Vandaar ook dat Gordon, Lang en Wolfe behalve vrienden en medestanders ook echt artistieke partners zijn geworden. Samen richtten ze een festivalletje op onder de titel Bang on a Can, dat sindsdien is uitgegroeid tot een vaste waarde in de New Yorkse alternatieve muziekscène. Behalve het festival, omvat Bang on a Can ook een ensemble, Bang on a Can All-Stars (met als basisbezetting: piano, cello, contrabas, elektrische gitaar, klarinet en percussie) en een zomercursus voor jonge musici in MASS MoCA (Massachusetts Museum of Contemporary Art), met Gordon, Lang en Wolfe als artistieke directeurs van festival en ensemble. Een eigen muziekuitgeverij (Red Poppy Music) en een eigen platenlabel (Cantaloupe Music) vervolledigen het plaatje. Die tendens om het initiatief in eigen handen te nemen en om hun moeilijk classificeerbare muziek meteen zelf te laten uitvoeren en opnemen, sluit aan bij de Amerikaanse traditie van avant-gardisten die wars van de bestaande structuren en orkesten gewoon hun eigen ding deden.

Bang on a Can All-Stars : David Lang, Michael Gordon, Louis Andriessen, Steve Reich - di 7/05
Het eerste concert van Bang on a Can All-Stars vat perfect de esthetische oriëntatie van Bang on a Can samen
. Twee recentere werken van Steve Reich - boegbeeld van de Amerikaanse minimal music en in de VS allicht het meest aangewezen rolmodel voor Gordon, Lang en Wolfe -, een werk van hun grote mentor Louis Andriessen en twee korte werken van David Lang en Michael Gordon. Allemaal bouwen ze voort op de verworvenheden van de Amerikaanse minimal music: kernachtige motieven, ritmische snedigheid, een voorkeur voor herhaling en in alle gevallen (behalve misschien in Life van Andriessen) ook een passie voor de opwinding en elektrische intensiteit van rock.

In de jaren 1960 werkte Reich voor het eerst met een muzikant die live tegenover een tape met meerdere opnames van zichzelf speelt, waarbij hij hetzelfde motief in complexe canons kan spelen die geleidelijk uit elkaar schuiven - het zogenaamde 'phase shifting'. Bijna 20 jaar later pikte Reich het idee weer op, deze keer zonder de systematiek van de phase shifting, maar met een veel dichtere structuur. Het was Reichs antwoord op hoe hij een rijke textuur kon creëren zonder een orkest. In de 'counterpoint' stukken speelt de solist telkens tegen een tiental opnames van zichzelf, wat een dicht contrapuntisch weefsel oplevert, inclusief de compacte canons die zo typisch zijn voor Reich. In Electric Counterpoint , dat hij schreef voor jazzgitarist Pat Metheny, staan er 11 gitaren (waaronder twee basgitaren) op tape waar de ene live-gitarist zijn muzikale lijnen tussen laat kronkelen. Nog eens 20 jaar later gaat Reich voort op dat principe in 2x5 , dat hij voor Bang on a Can componeerde. Hier is het één ensemble van vijf muzikanten dat in dialoog gaat met hun identieke kopie op tape. Het is nu niet langer een weefsel van canonische lijnen zoals in Electric Counterpoint , maar een stuiterende dialoog waarbij de twee ensembles (live en opgenomen) elkaar razendsnel op de hielen zitten. Muzikaal valt 2x5 uiteen in drie delen (snel-langzaam-snel) die naadloos in elkaar overlopen. Ondanks alle ritmische opwinding is het een harmonisch fundament - een reeks akkoorden die steeds weer in diverse vormen doorlopen worden - dat alles bij elkaar houdt. Reich zocht in 2x5 voor het eerst expliciet de link met de rockmuziek op ( Electric Counterpoint was meer funk dan rock). Hij werd al lang op handen gedragen door muzikanten uit niet-klassieke hoek, maar het was de eerste keer dat hij de remmen losgooide en de rock-'n'-roll- kant van zijn muziek actief exploreerde. Zijn herconfiguratie van een rock-setup (met elektrische gitaren die enkel hun hoogste register opzoeken en snare drums die geen ritmische 'groove' neerleggen) is merkwaardig. Het werk werd gecreëerd op het Manchester International Festival, waar Bang on a Can het podium deelde met ... Kraftwerk.

Merkwaardig genoeg doet Louis Andriessen geen beroep op de rockachtige kracht van Bang on a Can, al is dat het aspect dat het New Yorkse ensemble en de artistiek directeurs aantrok in Andriessen. Zijn Life , met filmbeelden van Marijke van Warmerdam doet zelfs eerder intimistisch aan. Andriessen vergelijkt het zelfs met Mussorgsky: 'We besloten een soort hedendaagse 'schilderijententoonstelling' te maken: korte stukken muziek bij videoclips. Het resultaat was Life - vier korte composities die laatromantische Europese muziek combineren met hippe 'Amerikaanse' repetitieve muziek. Deze combinatie wordt versterkt door het gebruik van dwarsverbanden, net als in de vier films: elke film is volkomen onafhankelijk maar bevat verwijzingen naar de andere films.'

De mengeling van klassieke discipline en rockachtige gedrevenheid komt dan weer onversneden naar voor in de korte werken van Michael Gordon en David Lang. De toelichtingen die ze zelf bij hun werken schreven, verklaren vooral de titels: Sunray werd ingegeven door het grote logo van Sun Cleaners waar Lang iedere ochtend op uitkeek toen hij componist in residentie was aan het Massachussetts Museum of Contemporary Art. For Madeline van Michael Gordon is dan weer een muzikaal in memoriam ('Madeline was dol op muziek. Toen ik nog klein was nam ze mij mee naar concerten. Dat ik in slaap viel, deerde haar niet. Ze wou dat ik evenveel van muziek hield als zij, al wilde ze niet dat ik componist zou worden.') Over de inhoud van de muziek zeggen die beschrijvingen weinig. De kristal - heldere, ragfijne weefsels, de klezmer -achtige klarinet, de sirene en het gevoel dat de muziek tegelijk versnelt en vertraagt, zijn de opvallendste elementen in het zeer kleurrijke werk van Gordon. Sunray van David Lang wordt vooral gedefinieerd door de power van de opeenstapeling van de energie en de rockachtige ontknoping die de muzikanten van Bang on a Can als geen ander kunnen brengen.

Bang on a Can All-Stars & Trio Mediaeval : Julia Wolfe, Steel Hammer - do 9/05
Het eclecticisme dat haar generatiegenoten Gordon en Lang kenmerkt, speelt ook binnen ieder werk van Julia Wolfe een belangrijke rol. Diverse ideeën, bronnen, muzikale elementen nemen en daar dan een samenhangend geheel van maken is een hele uitdaging, maar kan ook geweldige kansen bieden. De voorloper van Steel Hammer is in zekere zin haar Cruel Sister voor strijkorkest. In dat werk volgt ze de gelijknamige Engelse traditionele ballade op de voet. De dramatische lijn van het verhaal over seksuele rivaliteit tussen twee zusters die eindigt in moord (zoals zoveel Engelse traditionals biedt het smeuïger materiaal dan de gemiddelde Tarantino-film) volgt Wolfe muzikaal op de voet. Daarbij weerspiegelt haar muziek de emotionele curve van de tekst (die afwezig is) zonder daarbij rechtstreeks naar het origineel te verwijzen en ook zonder er muzikaal uit te citeren. Het leverde een werk op dat op een eigenzinnige manier tegelijk heel concreet naar de bron verwijst en toch ook heel abstract blijft.

In vergelijking met Cruel Sister, gaat Julia Wolfe in Steel Hammer veel specifieker te werk. Ook hier is de bron een traditional, maar deze keer dichter bij huis: de ballade over John Henry. Volgens de legende was John Henry, de held uit de ballade, een arbeider uit de tweede helft van de 19de eeuw die bij de aanleg van de spoorweg de taak had met zijn massieve voorhamer ('steel hammer') gaten in rotsen te slaan om dynamiet aan te brengen. Henry werd berucht omdat hij in een wedstrijd de competitie aanging met een door stoom aangedreven pneumatische hamer en die wedstrijd nog won ook (in de geromantiseerde versie van de ballade bekoopt hij dat dan wel vaak met zijn eigen leven). Als volksheld is John Henry in de populaire Amerikaanse cultuur uitgegroeid tot een symbool van doorzettingsvermogen en kracht, maar ook van menselijke triomf over de machine. Zijn legende is gerecupereerd door allerlei ideologieën over werkethos, tegen industrialisering en bovendien hangt er ook een dubbelzinnig raciaal kantje aan: de historische John Henry (voor zover die al heeft bestaan) was naar alle waarschijnlijkheid een Afro-Amerikaanse dwangarbeider.

Van de ballade van John Henry zijn talloze varianten overgeleverd (minstens 200) en bovendien is de figuur John Henry de populaire legenden ook in allerlei andere vormen ingegaan: in poëzie, toneelstukken, romans en vermits hij een Amerikaans cultureel icoon is, zijn de zijdelingse verwijzingen naar hem nog talrijker. Met het John Henry-onderwerp had Julia Wolfe dus een heel complex en veelzijdig onderwerp in handen. Haar 70 minuten lange compositie voor de drie zangeressen van Trio Mediaeval en Bang on a Can All- Stars exploreert al die facetten, maar meer nog dan zich te concentreren op de John Henry-mythe, duikt Julia Wolfe in de culturele context waaruit deze legenden zijn ontstaan. Haar uitgangspunt bestaat uit de muzikale tradities van de Appalachen - de bergstreek die zich over het Oosten van de Verenigde Staten uitstrekt. De instrumentenkeuze ( dulcimers , banjo en - hoe kan het anders? - stalen hamers) brengt de kleur van die muziek dichtbij. De veelzijdige manier waarop zij de muzikanten van Bang on a Can laat spelen - een passage drijft op het geluid van tapdansschoenen (gespeeld door de ultra-veelzijdige gitarist Mark Stewart) voegt een theatrale dimensie toe, wat dit werk ondanks de concertcontext meteen een muziektheaterachtige opzet verleent. De fantasie waarmee Wolfe muzikale elementen uit de Appalachiaanse tradities in haar muziek verwerkt, ze weghaalt uit hun folkloristische keurslijf en omsmeedt tot elementen in haar eigen herkenbare muziektaal, vormt ongetwijfeld de kern van Steel Hammer .

Bang on a Can All-Stars : Brian Eno / Music for Airports - do 9/05
Ook in het laatavondconcert is er sprake van de vermenging van invloeden, maar ditmaal op een heel andere manier. Poplegende Brian Eno (keyboardist bij Roxy Music, cult- soloartiest en veelgevraagd producer van de allergrootsten) maakte in 1978 de LP Ambient 1: Music for Airports . Het genre waarvan dit de blauwdruk was - ambient - moest in Eno's woorden muziek opleveren 'as interesting as it is ignorable', kortom, de ideale muziek om in een luchthaventerminal te spelen: geen irritante muzak, maar boeiende muziek, die zich echter niet opdringt aan de luisteraar. Een auditief klimaat waar je oren in kunnen ronddwalen. De Bang on a Can-componisten bewerkten de rijke sonore tapijten die vooral bestonden uit synthesizerklanken die met tape-loops van uiteenlopende lengte steeds nieuwe patronen maken, voor livemuzikanten. Elk van de componisten (Michael Gordon, David Lang, Julia Wolfe en Evan Ziporyn) nam één deel van Eno's werk onder handen, en vertaalde de ambient klanktapijten naar de rijke akoestische sound van de Bang on a Can All-Stars.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bang on a Can All-Stars : David Lang, Michael Gordon, Louis Andriessen, Steve Reich
Dinsdag 7 mei 2013 om 21.00 u

Meer info : www.concertgebouw.be en www.bangonacan.org
-----------------------------
Bang on a Can All-Stars & Trio Mediaeval : Julia Wolfe, Steel Hammer
Donderdag 9 mei 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u )
Latenightconcert Bang on a Can All-Stars : Brian Eno / Music for Airports
Donderdag 9 mei 2013 om 22.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.bangonacan.org en www.triomediaeval.no

Bron : tekst Maarten Beirens voor het Concertgebouw, mei 2013

Extra :
David Lang : www.bangonacan.org, www.schirmer.com, en.wikipedia.org en youtube
Michael Gordon : michaelgordonmusic.com, bangonacan.org en en.wikipedia.org
Julia Wolfe : www.juliawolfemusic.com, www.schirmer.com en youtube
Louis Andriessen op www.muziekencyclopedie.nl, www.boosey.com en youtube
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl
Steve Reich op www.stevereich.com, en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Steve Reich (1936 - ) : Groot minimalist op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast Michael Gordons 'For Madeline'

12:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

HERMESensemble & Karin De Fleyt presenteren Stockhausens Schönheit in het Conservatorium van Antwerpen

Karin De Fleyt In de loop van 2012 en 2013 bestuderen Karin De Fleyt (foto), Peter Merckx en Senne La Mela - solisten van HERMESensembleSchönheit (2006) van Karlheinz Stockhausen (1928-2007). De studie gebeurt in nauwe samenwerking met de Stockhausen Stiftung te Kürten (DE). Schönheit vormt het 'zesde uur' uit de cyclus Klang - Die 24 Stunden des Tages van de grote Duitse avant-gardist en vernieuwer. Het is een parel van een kamermuziekwerk voor fluit, trompet en basklarinet. De Werkgroep Hedendaagse en Actuele Muziek (WHAM) van het Koninklijk Conservatorium nodigt Karin De Fleyt uit om het werk inhoudelijk en vormelijk te komen toelichten, waarna een uitvoering door HERMESensemble volgt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble / Karin De Fleyt : Karlheinz Stockhausen, Schönheit
Dinsdag 7 mei 2013 om 12.30 u
Zwarte zaal - Koninklijk Conservatorium Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen
Gratis toegang

Meer info : hermesensemble.be

Extra :
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001

10:55 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook