27/05/2013

Elektroakoestisch concert met beweegbare speakers en analoge synthesizers in Logos

Darren Copeland De Canadese klankartiest Darren Copeland - een oude bekende bij Logos - verrast ons ditmaal met een elektroakoestisch optreden waarin beweegbare speakers en analoge synthesizers de hoofdrol spelen. Beweegbaar, want Copeland huldigt de overtuiging dat een klank door meer dan alleen de 4 gekende parameters wordt bepaald (toonhoogte, -duur, -sterkte en -kleur); ook de richting waar een klank vandaan komt, is bepalend. En dat onderbouwt hij samen met zijn kompaan, klankingenieur en zelfverklaarde nomade Benjamin Thigpen, voor jouw ogen, in de tetraeder.

In de 80ies ontdekte een jonge Darren Copeland geheel bij toeval de voor- en nadelen van analoge synthesizers en primitieve digitale samplers. Hij had tot voor die leeftijd geen specifieke interesse in muziek, laat staan enige formele opleiding dienaangaande gekregen. Samen met musicus Ed Troscianczyk en visueel artiest John Marriott knutselde hij zich een weg in de experimentele muziekscène van Toronto. De eerste verwezenlijkingen van het prille trio bestonden uit cassettecompilaties met titels als Living it Out -in the Dear Air- Space, The Three Faces en Dreams of Darkness.

Na de middelbare school studeerde hij Environmental Sound Design aan de toneelafdeling van Niagara College en elektroakoestische muziek aan Simon Fraser University in Vancouver (1989-95). Daar kwam hij in contact met de toonaangevende Barry Truax. Vanaf dan ging Copelands interesse meer uit naar pure soundscaping en het gebruik van omgevingsgeluiden. Reeds in een vroeg stadium beseft hij dat zowat elke nobody met enige technische knowhow in staat is om scapes ineen te boksen, dus zoekt hij naar een syntax. Er moet een verhaallijn mee gemoeid zijn, een psychosociale context; pure abstraktie werkt bij slechts een verwaarloosbaar segment van de luisteraars.

Voor Copeland is de intentie van die luisteraar even belangrijk als de scheppingsdrang van de maker, dus levert hij substantieel werk voor theater, draait hij radiodocumentaires en -drama's en maakt textsound-composities. Daaruit ontstond zijn adaptatie van August Strindbergs hoorspel Dream Play (1901), het eerst in Surround 5.1. uitgezonden werk bij de zender CBC. Of hij tekent - in opdracht van Threshold Theatre - voor de soundtrack bij That Time (1975) van Samuel Beckett. Ook kreeg hij van TIFF/Bell Lightbox opdracht om een soundtrack te maken bij Dziga Vertov's Man With a Movie Camera. Pas in 2002 evolueert zijn werk naar een abstrakter niveau, en gaat hij klanken aanwenden waarvan de bron moeilijk of niet te traceren valt.

Copeland is grondlegger en artistiek directeur bij New Adventures in Sound Art (NAISA). Recent ontving hij een Chalmers Fellowship van de Ontario Arts Council en een onderzoeksbeurs van de Canada Arts Council om zijn projekten uit te diepen.

Benjamin Thigpen bestempelt zichzelf als een artistieke nomade die even goed aan zijn projekten sleutelt in een labo als in een nachttrein of een hotelkamer. Hij is geboren in de USA en studeerde Engelse literatuur en 'Esthetics, Technologies and Artistic Creations', maar op zijn 30ste verkast hij naar Parijs - die andere artistieke broeihaard - en raakt betrokken bij GRM (Groupe des Recherches Musicales). Vervolgens werkt hij in heel Europa bij verschillende onderzoekscentra: Musiques et Recherches (België), SCRIME (Bordeaux), EMS en Visby ICC (Stockholm), STEIM (Amsterdam), Djerassi (Californië) en l'Espace Totem (Montréal).

Na 6 jaar ervaring aan het Ircam (Parijs) en nog eens 7 jaar aan het Conservatorium van Cuneo (Italië), doceert hij momenteel computermuziek en psychoakoestiek aan het centrum Arts2 (Bergen), terwijl hij voorts als freelancer aktief blijft. Zijn muziek draait om abstrakte parameters als energie, densiteit, complexiteit, simultaniteit en beweging. Dat alles werkt hij steeds nauwkeurig uit in relatie tot de ruimte waarin zijn projekten of installaties weerklinken. Thigpen: "Music does not exist in time but rather creates it. Music is not the art of sound, but the art of the transcendence of sound".

Copeland en Thigpen bundelen al enige tijd hun ideeën over een nieuwe performancemethodiek. Die is gebaseerd op meerkanaals-spatialisatie als een primaire parameter in het scheppingsproces, en op die manier belanden we aan bij beweegbare speakers als een volwaardige muziekinstrumenten op zich. We krijgen kreaties van Thigpen's Switch en Copeland's Bats & Elephants. In hun eigen woorden: ";High frequency sounds will fly and drift around the Tetrahedron Concert Hall, playing with the unique acoustic qualities of the space. This movement of sound will be created by physically moving Holosonic Audio Spotlight speakers".

Tijd en plaats van het gebeuren :

Darren Copeland & Benjamin Thigpen
Maandag 27 mei 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Darren Copeland : www.darrencopeland.net, en.wikipedia.org en soundcloud.com
Benjamin Thigpen : thigpen.free.fr

15:24 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

20/05/2013

Siciliaanse klankkunstenaar Dario Sanfilippo te gast in Logos

Dario Sanfilippo Het moeten niet altijd maffiasaga's, Nero d'Avola of frutta martorana zijn, die we uit Sicilië horen overwaaien: het kunnen evengoed feedbacksystemen en autonome klankinstallaties zijn. In de reeks 'Geluidseksploratie' heeft Stichting Logos daarvoor de expertise van een man als Dario Sanfilippo uitgenodigd. Nauwelijks 30 zijnde, heeft hij als klankkunstenaar en researcher een indrukwekkend palmares bijeengesmeed. Bij Logos brengt hij een interaktieve set-up waarmee hij demonstreert hoe feedback een autonoom compositorisch element kan zijn. Zijn circuitry is technisch vrij eenvoudig van opzet, maar het gaat Sanfilippo om het samenspel van dingen die na het inpluggen een eigen leven gaan leiden en zo de esthetiek van de voorstelling bepalen. Verwacht je aan asynchrone loops, spectra die je oor heen en weer slingeren tussen wriemelende ultrasonen en wobbelende subbassen, aan een hypnotisch spel van interagerende klanklagen, en vooral: aan veel feedback.

Freelance componist/klankkunstenaar Dario Sanfilippo is geboren in Agrigento (Sicilië) in 1983. Hij studeerde met eervolle vermelding af in Music & New Technologies aan het conservatorium van Trapani en specialiseerde zich in interaktieve computermuziek bij Agostino Di Scipio in Napels. Als researcher focust hij op dynamische feedbacksystemen, klanksynthese en autonome geluidsinstallaties.

Sanfilippo hoort thuis in het rijtje Einzelgängers die hun nieuwste vondsten presenteren op internationale podia voor experimentele muziek, zoals AudioArt Festival, CurvaMinore, Acoustic Fields, AudioVisiva, Quiet Cue en Live!iXem. Maar ook universitaire instellingen als L'Orientale (Napels), Bangor University (Maine, USA) en Queen Mary University (Londen, UK) verzochten hem recent om zijn onderzoeksresultaten toe te lichten. En dat wil alvast iéts zeggen. Sanfilippo's werk werd meermaals bekroond en geselecteerd voor internationale symposia zoals Computer Music Conference (2012), Sound and Music Computing (2011), Digital Music Research Network (2011), Colloquium of Musical Informatics (2010, 2012) en INTER/actions Symposium (2012). Zijn Chitarra Acustica Improvvisamente Stravolta (2005) werd geselecteerd voor Live!iXem 2005 en twee jaar later was het weer prijs met Pasto Nudo, een samenwerking met zangeres Costanza Paternò die goed bleek voor een finaleplaats voor de Italian National Art Award. In 2012 won hij met zijn proefschrift Towards a Typology of Feedback Systems de Best Paper Award op de International Computer Music Conference (2012). Een uitvoerige versie hiervan wordt binnenkort gepresenteerd in Computer Music Journal.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Concert Dario Sanfilippo
Donderdag 23 mei 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Dario Sanfilippo : dariosanfilippo.tumblr.com en soundcloud.com

23:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Intieme concertavond met Guido De Neve & Jan Michiels in deSingel

Luc Van Hove Twee doorwinterde kamermusici uit eigen land ronden de focus op Jörg Widmann af met een intieme concertavond. Leos Janácek beweerde bij het verschijnen van zijn enige afgewerkte sonate in 1922 dat hij "het werk had geschreven in de lente van 1914, terwijl men in Brno aan het wachten was op de komst van de Russen". Ook zijn opera 'Katya Kabanova' is er deels in te horen. De veelheid aan sferen wordt evenwel overstemd door een uitgesproken wanhoopsgedachte. Als verrassing wordt ook de oude vierde beweging van dit werk, 'Allegro', uitgevoerd.

Janácek vormt een mooie pendant voor de muziek van Widmann. Die is eveneens emotioneel geladen, vol abrupte stemmingswisselingen en bovendien zeer communicatief. Zijn partituren zoeken graag extremen op. Zo ook zijn Vijfde Etude voor viool, een hommage aan Niccolo Paganini en dus een uitdaging voor elke vioolvirtuoos. De 'Sommersonate' voor viool en piano is nog zo'n typische Widmannexpeditie, zoekend naar het nieuwe en het onbekende maar steeds diep verankerd in de traditie.

En dan ben je perfect in de stemming voor het nieuwe werk van Luc Van Hove (foto), speciaal voor deze avond en voor deze musici geschreven. Traditie en vernieuwing is tevens een motto van deze gevestigde waarde onder onze componisten. Voor fijnproevers.

De Duitser Jörg Widmann (1973) is als componist en als klarinettist - vooral dan in kamermuziek - bijzonder succesvol. Het voorbije seizoen was hij in verschillende muzikale hoedanigheden in residentie in deSingel, en zijn werken duiken ook buiten die residentie om met enige regelmaat op in de programma's van dit huis. Voor Widmann, niet voor niets een kind van de postmoderne tijd, is componeren niet zozeer het creëren van iets uit niets, maar een vorm van alchemie: iets maken uit iets anders. Of anders gesteld: muziek schrijven is een voortdurend gesprek met wat de muziekgeschiedenis ons al aan vormen, scheppers, talen en temperamenten heeft nagelaten. Vooral met Robert Schumann heeft Widmann een grote affiniteit - hij heeft in zijn onderzoek van de figuur van Schumann, en de typische koorts die diens muziek kenmerkt, al veel van zijn scheppende én uitvoerende energie gestoken.

In de 'Sommersonate' ( Zomersonate) voor viool en piano komt evenwel een andere affiniteit aan het licht, die met Beethoven. Het werk - of ten minste het eerste deel dat we er woensdagnavond van horen - werd geschreven in de zomer van 2010, maar dat is niet de enige reden voor de titel van het stuk. Het was een opdrachtwerk van onder meer het Internationales Beethovenfest Bonn, en verwijst in zijn titel natuurlijk ook naar de 'Frühlingssonate' ( Lentesonate) opus 24 voor viool en piano van Beethoven zelf. Van de lente naar de zomer, geef toe: er zit een ijzeren logica in.

Widmann zelf zegt er het volgende over: "Ik schreef het eerste deel van mijn ' Sommersonate' in de zomer van 2010, en hoewel het een werk is dat op zichzelf staat, bleek het uiteindelijk geschikt voor een uitbreiding, of alleszins voor een zusterstuk. Ik stel me het eerste deel, moderato, voor als een helder werk, vrij, gewichtsloos, transparant, badend in zonlicht. In tegenstelling daarmee, is het nieuw gecomponeerde tweede deel nachtelijk en cryptisch, met een zachte gloeiing. Een romance, een (zomer) nachtstuk. " Het tweede deel waarvan sprake werd pas de afgelopen zomer gecreëerd (door Frank Braley en Renaud Capuçon) en was niet tijdig beschikbaar om tijdens dit concert uit te voeren.

Widmanns 'Etude v ' voor viool solo werd besteld door het Duitse Ministerie van Cultuur en was een logisch vervolg van een etudereeks ter exploratie van de mogelijkheden van de viool als solo-instrument, die Widmann op dat moment al een tijdje bezighield. Ook hier kadert het uitgangspunt van de componist expliciet in de traditie - en misschien wel opnieuw in zijn fascinatie voor Schumann, die zoals we weten sterk onder de indruk was van het vioolspel van Paganini. Het is de zesde van diens beroemde 24 Capriccio's, de voor Paganini opvallend trage met de trillers, waarop Widmann zich voor deze hommage baseert en die hij beschouwt als de diepste, meest substantiële van de 24. ' Etude v ' begint ontzettend hoog, in het register overigens, waar 'Etude iv ' eindigt. Ondanks de keuze voor de naam 'etude', studie dus, blijft de technische virtuositeit ondergeschikt aan het natuurlijke verloop van de muziek. 'Etude v ' is een - in Schumanniaanse zin - fantastische klankfantasie, die bewust de grenzen van het mogelijke aftast, zowel wat viooltechniek als wat de achterliggende emotie betreft. Ze start met een citaat dat als een hommage aan de vioolmeester op te vatten is, maar gaandeweg is de schrijfwijze minder op instrumentale vaardigheid, en meer op zichzelf gericht, op een bijna Bach-achtige manier. Misschien daarmee samenhangend stond Widmann erop dat de Etude in een kerk zou worden gecreëerd en opgenomen. Nu, dat is intussen gebeurd, en de blauwe zaal van deSingel zal haar geen oneer aandoen.

Tenslotte krijgen we tijdens dit concert de wereldcreatie van een nieuw kamermuziekwerk van onze eigen Luc Van Hove te horen. Daarover valt vanzelfsprekend weinig te vertellen dat uit de overlevering voortkomt. Maar hij lichtte toch al de volgende tip van de sluier.

"Het stuk heet Triptiek II voor viool en piano, mijn opus 50. De titel verwijst uiteraard naar het vormschema, en tegelijk ook naar mijn hoboconcerto, Triptiek opus 29, dat ik destijds schreef in opdracht van Antwerpen 93. Beide stukken hebben immers dezelfde vorm: twee langzame, korte en intieme hoekdelen, met in het midden een flink uit de kluiten gewassen snel deel - precies, met de juiste zin voor overdrachtelijkheid, zoals menige triptiek in menige kerk geconstrueerd is. Die vorm past me blijkbaar goed. Het stuk heeft zijn plaats in de aloude kamermuziektraditie die de 'sonate voor viool en piano' representeert. Triptiek II is dus geen concerto, geen showstuk voor viool met obligaat pianopartij en geen werk waarin de instrumenten een vorm van concurrentie aangaan. Mijn streefdoel was om beide instrumenten volledig in elkaar te laten opgaan om, volstrekt evenwaardig, een strak muzikaal verhaal te vertellen. Het stuk is vrij kort; ik schat dat het ongeveer een tiental minuten zal duren. Zoals in al mijn recent werk is de volledige structuur terug te brengen tot een voorgevormd harmonisch materiaal, dat op zijn beurt weer een synthese is van een heel aantal factoren en inbrengen: improvisatie, inwendig spelen... Het uitgangspunt is niet de klank op zichzelf, maar eerder een Messiaen-achtige, klare en 'talige' constructie."

Programma :

  • Leos Janácek, Sonate voor viool en piano
  • Jörg Widmann, Etude nr 5 voor viool solo
  • Jörg Widmann, 'Sommersonate' voor viool en piano
  • Luc Van Hove , Triptiek II voor viool en piano, opus 50 (wereldcreatie)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Guido De Neve & Jan Michiels : Janácek, Widmann, Luc Van Hove
Woensdag 22 mei 2013 om 20.00 u
(inleiding door Rudy Tambuyser om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be

Bron : tekst Rudy Tambuyser voor deSingel, mei 2013

Extra :
Luc Van Hove op www.matrix-new-music.be en www.muziekcentrum.be
Jörg Widmann : www.joergwidmann.com, www.schott-music.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Jörg Widmann, Antoine Tamestit & Francesco Piemontesi in deSingel, 11/02/2013
Lecture recital Jörg Widmann in deSingel, 5/02/2013
Luc Van Hove 50 : een gesprek, 23/01/2007

22:33 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Tweede concert in de reeks Integrale pianosonates van Frank Nuyts in de Bijloke

Frank Nuyts Op woensdag 22 mei vindt in de Bijloke in Gent het tweede concert in de reeks van de integrale pianosonates van Frank Nuyts (foto) plaats. Deze keer zijn Anastasia Kozhushko, Elisa Medinilla en de alom bekende Ralph Van Raat van de partij. Het concert wordt opgenomen en wordt op 20/06/2013 om 20.00 u integraal uitgezonden door Klara.

Frank Nuyts is een rascomponist op het terrein van de hedendaagse pianoliteratuur. Vanaf december 2012 startte muziekcentrum de Bijloke met de presentatie van zijn oeuvre voor pianosolo: de pianosonate-integrale. Het gaat om 18 sonates, waarvan er nu 14 zijn gecomponeerd en nog 4 geschreven moeten worden. We bieden twee concerten per seizoen aan (najaar en voorjaar) met telkens 3 sonates van Frank Nuyts. Daarvan zijn er twee al geschreven (en/of uitgevoerd) en is er telkens één creatie (beginnende vanaf nr. 13). Eén van de pianisten per recital zal bovendien de Nuytssonate confronteren met een ander werk naar eigen keuze.

Wie deelneemt aan het Frank Nuyts avontuur beschouwt hedendaagse muziek als een tweede natuur. Timmeren de dames Elisa Medinilla en Anastasia Kozhushko nog aan de weg van de beroemdheid, dan valt de jonge Nederlandse pianist Ralph van Raat (1978) al internationaal in de prijzen voor zijn opnamen en concerten van hedendaagse muziek. Van Raat zette onder meer het volledige piano-oeuvre van John Adams, Louis Andriessen en Magnus Lindberg op cd. Toen hij de kersvers geschreven sonate nr. 14 van Nuyts onder ogen kreeg, twijfelde hij geen moment. Wat hij als pendant van Nuyts presenteert, mag er zijn: Debussy en Stravinsky.

Frank Nuyts werd geboren in Oostende op 3 februari 1957. Hij studeerde in Gent slagwerk en kamermuziek aan het Koninklijk Muziekconservatorium (o.a. bij Claude Coppens) en daarna compositie aan het Instituut voor Psychoacustica en Elektronische Muziek (IPEM) bij Lucien Goethals. Momenteel doceert hij compositie en orkestratie aan de School of Arts van de Hogeschool Gent.

Zijn eerste werken schreef hij in een modernistische postseriële stijl. Voor één van die werken, 'Alsof de hand nooit meer weggaat', kreeg hij in 1979 de Tenutoprijs voor compositie. 'Rastapasta' voor solostrijkers en fluit uit 1986 betekende echter de breuk met dat idioom. Hij ging de kant op van het postmodernisme en zijn werk wordt sindsdien gekenmerkt door een neotonale toonspraak en een zeer persoonlijke verwerking van invloeden uit de zogenaamde commerciële muziekgenres.

Samen met Iris De Blaere richtte hij in 1989 de groep Hardscore op, waarmee voor deze nieuwe stijl ook een passend klankidioom werd gezocht. Voor deze groep componeerde hij zes 'Hardscore Books', waarvan het derde (1996) een compositieopdracht was van de Provincie Oost-Vlaanderen. Toch schreef hij ook nog composities voor klassieke bezettingen: naast losse orkestwerken en heel veel kamermuziek, zijn eerste drie symfonieën, twee concerti en werken voor grote cross-overensembles.

In 2002 stopt hij met de groep Hardscore en schrijft weer voltijds voor klassieke bezettingen, in opdracht van binnen- en buitenlandse ensembles. Dit leidt tot een zeventigtal nieuwe werken waaronder de 4de & 5de symfonie, 18 sonates en nogal wat vocaal werk (a capella & 4 kameropera's).

Sinds 2010 organiseert hij samen met Iris De Blaere en ism De Bijloke het jaarlijks muziekfestival 'Voorwaarts Maart/En Avant Mars'. Hij werd bekroond met de Prijs Hedendaagse Muziek Vlaanderen - Québec (1990), de eerste prijs in het Muizelhuiscompositieconcours (1991) en de Cultuurprijs van de Stad Gent (1995). Zijn kameropera 'Middle East' (2010), gecomponeerd voor LOD, kreeg de Prijs voor Nieuwe Muziek van de Provincie Oost-Vlaanderen (2011).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Elisa Medinilla, Anastasia Kozhushko & Ralph Van Raat : Integrale pianosonates Frank Nuyts II
Woensdag 22 mei 2013 om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Frank Nuyts : Extra : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Integrale pianosonates van Frank Nuyts in de Bijloke, 17/12/2012

10:32 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/05/2013

Hold your horses : ChampdActions 'Opera de Trash' in première in deSingel

Hold Your Horses In Hold Your Horses lappen Serge Verstockt en Champdaction alle conventies en regels vrolijk aan hun laars. Ongehoorzaamheid - in eerste instantie tegen zichzelf en tegen de opera - bepaalt de vorm van hun 'grand opéra de trash'. Het onderscheid tussen actes en en tractes vervaagt, tussen virtualiteit en realiteit, toeschouwer en uitvoerder, tussen techniek en ecologie ook, binnen en buiten, aardse lichamelijkheid en utopische abstractie, ernst en trash. Omdat ook begin en eind vervagen in de 'grand opéra aperta', lijken de ouvertures mekaar op te volgen. Reeds vorig jaar begon de voorstelling bijna ongemerkt met performances in de fietserstunnel onder de Schelde. En net als bij de beruchte Brusselse opvoering van De Stomme van Portici in augustus 1830 zou het wel eens kunnen dat het opgehitste publiek reeds voor het eind van de voorstelling de straat wordt opgestuurd…

Met 'De Stomme van Portici' schreef Daniel Auber de eerste 'grand opéra'. Na een opvoering ervan in 1830 brak de Belgische Revolutie uit. Kan en wil een componist in België vandaag met een nieuwe opera nog een dergelijke maatschappelijk effect bereiken? Het is slechts één van de vele vragen die Serge Verstockt en ChampdAction zich in hun opera Hold Your Horses stellen. Welk groot verhaal kan een opera vandaag uitdragen, nu het neoliberalisme de laatste overheersende ideologie lijkt te zijn, met alle ecologische, sociale en politieke gevolgen van dien. Vooruitgang werd synoniem voor 'meer succes, meer financiële macht, meer winst'. Hold your horses! Wacht eens even. Zo kan het niet verder! In Hold Your Horses lappen Verstockt en ChampdAction alle conventies en regels vrolijk aan hun laars. Ongehoorzaamheid - in eerste instantie tegen zichzelf en tegen de opera -– bepaalt er de vorm van. Civil disobedience is het thema. De aan conventies gebonden burgerlijke 'grand opéra' explodeert in Hold Your Horses tot een 'grand opéra aperta' in 27 actes en entractes. Naar analogie met het 'Schuim' uit de Sferen-Trilogie van Peter Sloterdijk, vervaagt het onderscheid er tussen actes en entractes, tussen virtualiteit en realiteit, toeschouwer en uitvoerder, binnen en buiten, begin en eind, tussen ernst en trash.

Op de 'Place de l'Opéra de Trash' botsen virtuele en reële ruimte, bedrijf en entr'acte, fictieve en feitelijke identiteit. Stemmen, klanken, geluiden, kreten, bevelen, gemurmel en gezang ontspringen aan de ruis van technologie en ecologie, dictatuur en democratie. Dat is het uitgangspunt van 'Hold your Horses': de brute confrontatie met een fragmentarische wereld die balanceert tussen virtualiteit en realiteit.

Op het libretto, vrij naar de '198 Methods of Nonviolent Action' van Gene Sharp, flirten assemblages van natuur en cultuur met diva's en avatars. "A horse! A horse! My kingdom for a horse!", roept koning Richard III hopeloos. "Kifaya!" (Genoeg!) is het voorlopige antwoord van de Arabische lente, door gsm-opnames verspreid. Grote idolen en verhalen eindigen tragisch in flashnieuws, terwijl de gewone mens in DIY zichzelf tot held monteert en virtuele sterren adoreert. De moraal van het verhaal? Kwetsbaarheid heerst wanneer de antagonismen van het leven de kunst van de code in de opera doorbreken. ChampdActions 'Grand Opéra' is gedoemd tot een 'Opera de Trash'.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Serge Verstockt & Champdaction : Hold your Horses
Woensdag 22 en donderdag 23 mei 2013, telkens om 20.00 u
(inleiding door Mark Delaere om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.operaxxi.be en www.champdaction.be

In het najaar - op donderdag 3 oktober 2013 - is deze voorstelling ook te gast in Concertgebouw Brugge

Extra :
Serge verstockt op www.champdaction.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013
Performance Serge Verstockt ter voorbereiding van opera 'Hold Your Horses' in fietserstunnel onder de Schelde in Antwerpen, 28/11/2012

22:26 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Lilith : multidisciplinaire voorstelling over de tragische liefdesgeschiedenis van Adam en zijn eerste vrouw

Claron McFadden Met Lilith zet operazangeres Claron McFadden een emotioneel geladen muziektheater voorstelling neer die klassieke muziek, jazz, sampling, toneel, film en poëzie combineert om tijdloze vragen aan de orde te stellen over de verhouding tussen man en vrouw, en tussen de mens en God. In de bar van Hôtel du Paradis zien we een man, in videobeelden van wijlen Jeroen Willems, die vertelt over zijn mislukte liefde. Dan zien we een vrouw die op haar beurt over haar stukgelopen relatie begint. Gaandeweg wordt duidelijk dat hij adam is en zij Lilith, volgens de joodse mythologie zijn eerste vrouw, die gelijktijdig en gelijkwaardig aan hem was ge- schapen. Nadat Lilith weigert zich te onderwerpen aan adam besluit zij het Paradijs te verlaten. Zo ontspint zich het verhaal van hun tragische liefdesgeschiedenis, uitmondend in een dramatisch slot. McFadden, die als klassiek geschoolde zangeres een voorliefde heeft voor verschillende muziekstijlen en arrangementen, plaatste de geschiedenis van adam en Lilith in de hedendaagse tijd en mengde bewust verschillende media tot adembenemend muziektheater met een sterk emotionele lading.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant & Claron McFadden: Lilith
Dinsdag 21 en woensdag 22 mei 2013, telkens om 20.00 u
Donderdag 23 mei 2013 om 22.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.operaxxi.be en www.transparant.be

Elders op Oorgetuige :
Vier wereldpremières en een jongerenproductie tijdens Opera XXI, 9/05/2013
Uitverkochte Belgische première van Lilith, 1/09/2012

Bekijk alvast de trailer van Lilith

21:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

16/05/2013

Noise Chamber : sound art en noise performances in Netwerk Aalst

Noise Chamber Noise Chamber is een reeks evenementen waarmee Idiosyncratics sound art en noise performances wil promoten in galerijen, kunstencentra en andere locaties in België. De eerste editie gaat door in samenwerking met Netwerk Aalst.

Adam Bohman
Deze cult-artiest uit de Britse avant-garde (tevens lid van Morphogenesis en de helft van The Bohman Brothers) bouwt zijn unieke geluidswerken op aan de hand van allerhande objecten, collages en narratieve elementen. Patafysica voor de oren.

Maurice-Charles JJ
Een briljante improv-artiest uit Brussel die condensatormicrofoons gebruikt om de verhouding te elimineren tussen de tonen en de andere - vaak als parasitair aanziene - geluiden van zijn sax, speeksel, gemurmel, keelstem en gefluit.

Lazara Rosell Albear
Voor oorsprong Cubaanse conceptuele performer, experimenteel drumster, danseres, choreografe en video-artiest. Op haar actief staan samenwerkingen met o.a. Alain Platel, Koen Augustijnen, Xavier Lukomsky, en projecten met Victoria, LOD, L'Espace Senghor, Les Ballets C. de la B.

Jason Van Gulick
Veruit een van de interessantste drummers van het moment; via het in realtime verwerken van de geluiden van zijn drum, serveert Jason Van Gulick een explosieve mix van wilde ritmes en abstracte soundscapes. Hij trad eerder al op met Carla Bozulich (Evangelista), Stephen O'Malley van Sunn O))), Chris Corsano, N.U. Unruh (Einstürzende Neubauten), Y.E.R.M.O. en het wilde improvisatiecollectief DEGA!

Pauwel De Buck
Pauwel De Buck (1986) is een geluidskunstenaar die leeft en werkt in Gent, waar hij ook studeerde bij Esther Venroojj. Zijn geluidssculpturen worden zowel in installaties als optredens verwerkt, waarbij hij onder andere gebruik maakt van field recordings van steden om zo het auditieve karakter van de stad te reconstrueren. Zijn methode van componeren is zowel op tijd als ruimte gebaseerd, als een beeldhouwwerk van geluid. Het eindresultaat zweeft tussen herkenbare geluiden en abstracte geluidswerelden. Evenwichtig en ultraminimaal. Pauwel De Buck participeerde in residenties, deed performances in Belgie, Nederland, Duitsland en de VS. Zijn werk wordt utgebracht op het Londonse Entr'acte label. 

Maze DJ set
Lid van het minimal/industrial-project Orphan Swords (hun debuuttape verschijnt binnenkort op Idiosyncratics), tijdens DJ-sets switcht Maze moeiteloos tussen de rauwe klanken van de hedendaagse industriële muziek, de sensuele grooves van de experimentele techno, tribale hip-hop vibes, en neo-kraut eclectisme.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Noise Chamber #001
Zaterdag 18 mei 2013 om 20.00 u
Netwerk / Centrum voor hedendaagse kunst - Aalst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be en www.idiosyncratics.net

21:48 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

deFilharmonie combineert Harvey met Messiaen en Wagner

Jonathan Harvey Van Wagners opera's zijn wel vaker symfonische bewerkingen gemaakt. Componist Henk de Vlieger plakt niet louter een aantal delen aan elkaar, maar doet veel meer: hij weet de orkestrale hoogtepunten tot een nieuw symfonisch werk te verbinden, goed voor een klein uur muziek. Waar nodig vervangt hij stemmen door instrumenten, overgangen componeert hij zelf, alles in de geest van Wagner. Een overtuigende ode aan de power van Wagners integere muziek en feilloze orkestratie.

Vóór de pauze mag Olivier Messiaen de spits afbijten met 'Un sourire', een laat werk uit 1989. De componist blikt met een glimlach terug op de geschiedenis. Met warme pastelkleuren en etherische klanken lijkt hij de wereld van Debussy op te roepen, uiteraard aangevuld met vogelgeluidjes. En die vormen dé gedroomde opstap naar 'Bird Concerto with Pianosong', Jonathan Harvey's hommage aan Messiaen. Dankzij de geavanceerde 'electro acoustics' maakt Harvey er een kleurrijk luisterfestijn van, een feest waar Messiaen enkel van kon dromen. Harvey begon aan dit werk in Californië waar hij er niet minder dan veertig verschillende lokale vogelgeluiden in verwerkte. Pianosolist Ralph van Raat gaat de uitdaging aan om 'Bird Concerto with Pianosong' aan de vleugel in realtime met sampler en synthesizer te combineren.

Olivier Messiaen wees aan het eind van de 20ste eeuw nog op de invloed die 'Parsifal' had op zijn grote opera 'Saint François d' Assise'. ( Ook hij structureerde zijn lange opera met leidmotieven en verbond spiritualiteit met de zinnelijkheid van een kleurrijke orkestklank.) Net als bij de late Wagner was 'tijd' voor de diepgelovige Messiaen een centraal begrip van zijn esthetiek. Hij trachtte de mystieke ervaring van de 'tijdloosheid' en de eeuwigheid zijn hele leven lang in klank om te zetten. In zijn voorlaatste orkestwerk 'Un sourire' uit 1989 worden de lange melodische lijnen gekenmerkt door een zwevende ritmiek die aan de middeleeuwse gregoriaanse muziek herinnert. Deze statische, koraalachtige refreinen, waarin Messiaen de tijd tot stilstand wil brengen, laat hij als in een rondovorm afwisselen met het gezang van de Zuid- Afrikaanse Witbrauwlawaaimaker (Cossypha heuglinis). Zijn hele leven lang nam Messiaen als ornitoloog overal ter wereld met een bandopnemer het gezang van vogels op, transcribeerde het met enorme precisie in een schriftje en verwerkte het in vrijwel al zijn instrumentale partituren. In het gezang van de vogels hoorde Messiaen een permanente lofzang op God. De complexe ritmes ervan dagen het traditionele menselijke tijdsgevoel uit en doorbreken het.

Messiaen schreef 'Un sourire' voor de herdenking van de tweehonderdste verjaardag van de dood van Wolfgang Amadeus Mozart, een componist die hij mateloos bewonderde. Tijdens zijn beroemde lessen aan het conservatorium van Parijs analyseerde Messiaen alle(!) pianoconcerto's van Mozart met zijn leerlingen. In zijn 'Traité de rythme' wijdde hij een hoofdstuk aan 'Mozart et l'accentuation'. Hij gaf het orkeststuk de titel 'Un sourire', omdat hij vond dat 'Mozart altijd had geglimlacht, ondanks de pijn, de zorgen, de honger, de kou, het onbegrip en de naderende dood'.

Jonathan Harvey schreef zijn 'Bird Concerto with Pianosong' uit 2001 dan weer als een hommage aan Olivier Messiaen. Ook in dit werk speelt vogelgezang een centrale rol. De Britse componist zei dat de indigovink, de tuintroepiaal en de goudkruingors slechts een paar van de veertig kleurrijke Californische vogels zijn wier gezangen en kreten een inspiratiebron voor het werk vormden, toen hij er in het 'stralende licht' van Californië aan begon te componeren. Tien jaar na de dood van Messiaen kon Harvey, die op uitnodiging van Pierre Boulez jarenlang werkzaam was in de studio's van het Parijse irCam , gebruik maken van elektroakoestische middelen die de componist van de 'Catalogue d' Oiseaux' nooit had gekend. Het 'Bird Concerto with Pianosong' opent met echt vogelgezang. De componist laat de solist van dit onconventionele pianoconcerto niet enkel piano spelen maar ook opgenomen vogelgezang genereren via een sampler/synthesizer die boven het klavier gemonteerd is (op de plaats waar normaal gezien de partituur staat). Onder de piano wordt ook een extra pedaal voor de synthesizer voorzien, die de pianist met de linkervoet kan bespelen. Ondanks de gedetailleerde aanwijzingen voor de live electronics in de partituur, is het klinkende resultaat van het concerto een en al exuberante zeggingskracht. Harvey ging op zoek naar nieuwe manieren om het gezang en de kreten van de Californische vogels zodanig in zijn muziek te integreren en te transformeren dat een betoverende dialoog tussen kunst en natuur ontstaat. Hij zei zelf dat 'echt' vogelgezang hier uitgerekt wordt tot menselijke proporties - wat volgens hem resulteert in 'reusachtige vogels' - zodat "het contact tussen twee werelden wordt gelegd".

Het was Jonathan Harvey zelf die voorstelde om in dit concertprogramma van deFilharmonie zijn muziek, waarvan hij ooit zei dat ze de concertzaal overspoelt met de kracht van de natuur, te koppelen aan die van Messiaen en Wagner. Harvey bewonderde Wagner mateloos en deelde met hem zijn interesse in het boeddhisme. Het visioen van verlossing en onthechting in Harvey's opera 'Wagner Dream' (over de laatste dagen van het leven van Wagner) vertoont parallellen met de spirituele dimensie van Parsifal. De musicoloog Arnold Whittal omschreef het 'Bird Concerto with Pianosong' overigens als een 'half uur durende vlucht doorheen tijd en ruimte'.

Programma :

  • Jonathan Harvey, Bird Concerto with Pianosong (Belgische creatie)
  • Olivier Messiaen, Un sourire
  • R. Wagner/ H. Devlieger, Parsifal, an orquestral quest

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Ralph van Raat : Messiaen, Harvey, Wagner
Concertgebouw - Brugge
Vrijdag 17 mei 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u)
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.defilharmonie.be
------------------------------------
Zaterdag 18 mei 2013 om 20.00 u (Inleiding door Jan Vandenhouwe om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.defilharmonie.be

Bron : Jan Vandenhouwe voor deSingel, mei 2013

Extra :
Jonathan Harvey : www.vivosvoco.com, www.chesternovello.com en youtube
Olivier Messiaen www.oliviermessiaen.org, brahms.ircam.fr en youtube
Olivier Messiaen (1908 - 1992): Exotische volgelkenner, op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Jonathan Harvey-driedaagse in het Concertgebouw Brugge, 15/05/2013

Beluister alvast Olivier Messiaens 'Un sourire'

09:45 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

15/05/2013

Drie wereldcreaties van Joachim Brackx tijdens de Tenso Days in Mechelen

Joachim Brackx Nieuw binnen Mechelen hoort Stemmen is de organisatie van een tweedaags internationaal hedendaags koorfestival in samenwerking met Tenso, het Europese netwerk van professionele kamerkoren. Daarmee vestigt het Festival van Vlaanderen-Mechelen de aandacht op de schoonheid en kracht van hedendaagse koormuziek, slaat het een brug naar de niet-professionele koren en amateurzangers, en plaatst het Mechelen op de kaart van de internationale hedendaagse vocale muziek. Tijdens de Tenso Days vinden er niet alleen fantastische concerten plaats in het stadscentrum. Amateurs en professionals kunnen er ook terecht voor workshops, salongesprekken, stemcoaching en allerlei andere koorgerelateerde uitspattingen.

Sinds zijn oprichting in 1945 is het Eric Ericsons Kammarkör - opener van de Tenso Days op vrijdag niet meer weg te denken uit het internationale muzieklandschap. Nu de Scandinavische koormuziek weer hoogdagen beleeft, kon het Festival van Vlaanderen Mechelen geen betere ambassadeurs voor het genre kiezen. Op het programma van dit concert prijken welluidende namen als Sandström, Lidholm en Edlund. De teksten werden geleend bij woordkunstenaars Tranströmer en Strindberg.

Alle goede dingen bestaan in drieën. Daarbij hoeft u niet meteen aan een ménage à trois of de Lord of the Rings trilogie te denken. Ook een geslaagd concert kan uit 1,2,3 ingrediënten bestaan. Zo zullen op zaterdag 18 mei drie vooraanstaande koren verzamelen in het Diocesaan Pastoraal Centrum in Mechelen  om er driemaal de wereldcreatie van onze landgenoot Joachim Brackx (foto) uit te voeren. Brackx is een stichtend lid van het Goeyvaerts Consort, een specialist in live elektronica en dit jaar bovendien de gastcomponist van de Tenso Days.

Cappella Amsterdam illustreert perfect waar de Tenso Days om draaien: respect voor traditie, maar evenzeer aandacht voor nieuwe en vernieuwende composities. Ditmaal trekken de Nederlandse prijsbeesten richting zuiden, waar ze een parel opduiken van de zelfbenoemde 'hedendaagse conservatieveling' Maurice Ohana, een moment van bezinning houden aan Pascal Dusapins gedenksteen voor de Spaanse toondichter Francisco Guerrero en samen met Philippe Hersant een diepe buiging maken voor de Italiaanse regisseur Fellini. Als opener van dit concert krijg je alweer een wereldcreatie van Joachim Brackx en helemaal op het einde het woordeloze Cristeaux de temps van de Italiaan Ivan Fedele.

Kan je lelijke muziek maken in een magnifiek gebouw? Het Cor de Cambra del Palau de la Música Catalana lijkt alvast te bewijzen dat architectonische pracht en sonore samenzang hand in hand gaan. Maar ook buiten de muziektempel van Domènech i Montaner houden deze Barcelonezen het publiek in hun klapstoeltjes met a capella acrobatie. In het Mechelse Cultuurcentrum worden vijf Catalaanse en twee Baskische componisten uitgespeeld tegen de zeer anglofiele Ralph Vaughan Williams. Die laatste creëerde in 1921 een mis die elementen van oude Engelse muziek gebruikte. Een gedurfde keuze, want dat was absolutely not done tijdens de voorgaande vier eeuwen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Tenso Days
Vrijdag 17 en zaterdag 18 mei 2013
Op verschillende locaties in Mechelen


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalmechelen.be

Elders op Oorgetuige :
Mechelen hoort Stemmen : ontdek de Dijlestad met al je zintuigen, 19/04/2013

22:27 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Jonathan Harvey-driedaagse in het Concertgebouw Brugge

Jonathan Harvey Op 4 december 2012 overleed de 72-jarige Britse componist Jonathan Harvey (foto), een man die een hoogst originele plaats inneemt in de wereld van de hedendaagse muziek. Van 17 tot 19 mei zet het Concertgebouw in Brugge met Domein Harvey diens werk en daarmee ook diens persoonlijkheid centraal, want de twee zijn niet los van elkaar te zien.

De onlangs overleden Jonathan Harvey behoorde ongetwijfeld tot de meest invloedrijke componisten van zijn generatie. Hij zocht in de jaren 1960 aansluiting bij de radicale internationale avant-garde. Vertegenwoordigers van die stroming, zoals Milton Babbitt en Karlheinz Stockhausen, hadden een duidelijke invloed op zijn werk. Zo toonde Harvey zich sterk geïnteresseerd in elektronisch gegenereerde muziek en wiskundige benaderingen van klanken en structuren. Hij werkte aan het begin van de jaren 1980 zelfs een tijdje aan het IRCAM, het Parijse instituut dat Pierre Boulez had opgericht om met interdisciplinaire teams de interactie tussen muziek en technologie te onderzoeken. Nu wil dat geenszins zeggen dat Jonathan Harvey daarom streefde naar abstracte, onzinnelijke muziek. Integendeel, zijn werk is vaak zeer emotioneel geladen, hoogst expressief en zeer communicatief te noemen. Met Stockhausen deelt hij verder een uitgesproken gevoeligheid voor de religieuze relatie tussen kunst en het ongrijpbare, het kosmische. Dat leidt ook bij Harvey vanuit christelijke en boeddhistische ervaringen tot een ethische, spirituele en zelfs rituele benadering van compositie en uitvoering.

Dat Harvey niet dé grote media-aandacht gekregen heeft, heeft hij grotendeels aan zichzelf te wijten. In tegenstelling tot György Ligeti is hij nooit moeten uitwijken voor artistiek-politieke repressie, hij deed geen boude uitspraken over collega's zoals die bekend zijn van Pierre Boulez en ook de drastische vernieuwing of de quasi sektarische controle van Karlheinz Stockhausen zijn hem vreemd. Wat overbleef was een man die traditie en experiment met elkaar kon verzoenen tot zinnenprikkelende en emotioneel diepgravende muziek.

Wetenschap
Harvey groeide op met een vader die muziek schreef, beïnvloed door Scriabin and Fauré. Als zesjarige begon Jonathan Harvey piano te spelen en te componeren en als kind kwam hij in de beroemde Engelse koortraditie terecht als zanger in het koor van St. Michael's College, Tenbury, een ervaring die zijn verdere muzikale loopbaan mee zou bepalen. Als kind miste hij echter in de kerkmuziek, ook de toenmalige moderne, scherpe kantjes die hij kende uit de muziek van Sibelius, Stravinsky en Bartók. Een zoektocht drong zich op.

Als student aan het St. John's College (Cambridge) kwam hij op aanraden van Benjamin Britten terecht bij uitgeweken Oostenrijkse docenten die hem in contact brachten met de muziek van Schoenberg en in 1966 maakte Harvey in Darmstadt kennis met Stockhausens 'Klavierstücke' en later diens gebruik van elektronica in 'Gesang der Jünglinge'. De invloed van Stockhausen zou sterk aanwezig blijven, voornamelijk in het gebruik van elektronica. In 1980 wordt hij door Pierre Boulez zelf uitgenodigd om te komen werken in de elektronische studio's van het Ircam in Parijs, waar Harvey zijn rol van “muzikale wetenschapper” ten volle kan uitleven. Niet zozeer het gebruik van gevonden klanken interesseerde hem, maar wel het analyseren van het geluid om de structuur ervan te doorgronden en zodoende het resultaat maximaal te kunnen manipuleren.

Complexe eenheid
Schijnbaar tegenover dit wetenschappelijk onderzoek staat de spirituele Harvey, de man die zijn heil vond in het boeddhisme, maar daardoor niet ging neerkijken of afstand nemen van zijn christelijke achtergrond. Deze bleef voor hem vitaal, net zoals hij geen tegenstelling zag tussen het onderzoeken van de fysische klank en spiritualiteit of tussen de muzikale traditie waarin hij opgroeiden en de experimentele waarin hij zich meer bewoog. In een interview met Classic CD naar aanleiding van zijn zestigste verjaardag zei hij: “Ik wil verenigen, niet in een gemakkelijk geheel, maar in een eenheid die rijk en complex is. Ik wil dat muziek getuigt van een betere wereld die minder gebukt gaat onder egoïstische emoties.”

Van die ambitie getuigt Harvey's muziek. Zijn wonderlijke klankwereld (akoestisch, elektronisch en gemengd) is er niet omwille van het experiment, maar krijgt een menselijke diepgang en lading zonder zweverig of naïef te worden. Harvey's klankgevoeligheid is zowel sensueel als geestelijk, waarbij de elektronica in het verlengde ligt van het akoestische, het natuurlijke en het menselijke. Ten slotte blijft voor Harvey de rijkdom en de kwaliteit van klank voorop staan, een sterke focus die opnieuw duidelijke invloeden van boeddhisme verraadt.

Gedurende hele Domein Harvey is in het Concertgebouw de achtsporige tapecomposities 'Mortuos Plango, Vivos Voco' te horen, het eerste werk dat Harvey in het Ircam realiseerde. De muzikale bestanddelen zijn het zingen van zijn zoontje Dominic en het geluid van de grootste klok van de kathedraal van Winchester. Door het analyseren en manipuleren van de akoestische geluiden weet Harvey ze zo plastisch en kneedbaar te maken dat stem en klok in elkaar overlopen. Daarnaast vermenigvuldigt, harmoniseert, verbuigt en verknipt hij de klanken, tot een coherent geheel dat in het Concertgebouw ondersteund wordt door een video-installatie van het Belgische vj-collectief Visual Kitchen dat al eerder aan de slag gingen met werk van Stockhausen, Berio en te gast was op 10daysOff en I Love Techno.

Vogelzang
Het openingsconcert van de Harvey-driedaagse op 17 mei komt voor rekening van deFilharmonie o.l.v. Edo de Waart. Samen met pianist Ralph van Raat en de elektronica van Studio Champ d'Action zorgen ze voor een van Harvey's 'Bird Concerto With Pianosong', een pianoconcerto waarbij de pianist niet alleen in dialoog treedt met het orkest, maar ook met een veertigtal opgenomen vogelgezangen. Deze komen uit een rond het publiek opgestelde systeem van speakers waardoor de luisteraar in een elektro-akoestische volière terecht komt. Opvallend in dit werk is het elegant bewegende klankbeeld, waarbij van piano en orkest een flexibiliteit en precisie gevraagd wordt, die doorgaans zo typerend is voor de elektronische inbreng.

Voor dit concert wordt Harvey's muziek omkaderd met muziek van componisten die de Brit tot voorbeeld dienden. De vogels uit het pianoconcerto laten zich snel koppelen aan de muziek van Olivier Messiaen, van wie het statig-mysterieuze 'Un Sourire' te horen is, geschreven als hommage aan Mozart. Dat met fragmenten uit 'Parsifal' ook Wagner op het programma staat, mag eveneens niet verbazen. Niet alleen had Harvey een zwak voor Wagners muziek, ze deelden ook een fascinatie voor het boeddhisme, meteen een van de redenen waarom Harvey's laatste opera 'Wagner Dream' zich afspeelt rond de figuur van dé operacomponist bij uitstek.

Op zaterdag 18 mei plaatst Domein Harvey de vocale muziek van de Brit centraal. Het Lets Radio Koor zingt dan het monumentale 'Summer Cloud's Awakening' voor koor, cello, dwarsfluit en elektronica uit 2001. Met een duur van een half uur, een opbouw tot twintigstemmigheid en tot een minuut gerekte glissandi stelt Harvey hier bijzonder hoge eisen aan de zangers. Bovendien duikt ook hier weer zijn fascinatie voor Wagner op met een tekstcitaat uit 'Tristan en Isolde' en het beroemde akkoord uit deze opera. Naast 'Summer Cloud's Awakenin' zingt het Lets Radio Koor ook Harvey's 'The Angels' en 'Plainsongs for Peace and Light' en plaatst het dit moderne koorrepertoire tegenover dat van de 16de en 17de eeuwse Britten Thomas Tallis en Thomas Tomkins.

Tovenaar
De slotdag van Domein Harvey speelt zich integraal af in de namiddag. Het begint al om 14u met een lecture performance van de Belgische cellist Arne Deforce. Deforce is meer dan goed vertrouwd met de cellomuziek van Harvey, die overigens zelf nog cellist was bij het BBC Scottish Symphony Orchestra. De Belg verzorgde de creatie van Harvey's celloconcerto en nam op het label Megadisc een cd op met daarop onder andere 'Advaya' en 'Curve With Plateaux', de twee werken die hij ook in Brugge zal spelen en becommentariëren.

In 'Advaya' (1994), inderdaad een boeddhistische term, wordt de live gespeelde cello geconfronteerd met op voorhand opgenomen en bewerkte celloklanken. Het resultaat is twintig minuten tovenaarsmuziek met een climax waarin de natuurelementen vrij spel lijken te krijgen, ongeveer zoals Howard Shore's muziek voor 'Lord of the Rings' had kunnen klinken, indien die niet zo nodig op maat van de consonante filmmuziekmarkt gesneden had moeten zijn. De plotse overgang naar de ijle naweeën van de nazinderende climax waarin een mistige melodie rondzweeft, verstevigen het magische karakter van de muziek die later vervelt naar zuivere consonantie, percussief cellogebruik, hypernerveuze bewegingen en iets wat nog het meest weg heeft van een intergalactisch kerkorgel.

Voor 'Curve With Plateaux' uit 1982 laat Harvey de elektronica aan de kant. Louter met de akoestische cello beschrijft de muziek hier een boog van laag naar hoog en terug, waarbij af en toe halt gehouden wordt op een plateau. Harvey zelf vergelijkt het met geboren worden en sterven: de overgang van de wereld van het fysieke en de materie (lage register) via het emotionele naar het spirituele (waarbij hij de cello op de hoogste noot van de piano doet belanden) en de onvermijdelijke terugkeer.

Desoriëntatie
Net als Deforce was ook het ensemble Ictus geen onbekende voor Harvey. In 2001 bracht Ictus de cd 'Wheel of Emptiness' uit, volledig gewijd aan muziek van de Brit en voor de opname van 'Wagner Dream' tekende de groep opnieuw present. Op 'Wheel of Emptiness' zijn twee versies te horen van 'Ricercare Una Melodia' (1984): een voor trompet en een voor hobo en tape-delay systeem. In Brugge zal de tweede versie van stuk te horen zijn, waarbij de hoboïst een vijfstemmige canon creëert.

Het pièce de résistance van het concert en het hele Domein Harvey is ongetwijfeld 'Bhakti', een werk uit 1982 voor vijftien muzikanten en tape die Harvey ontwierp toen hij aan het Ircam werkte. De geluiden op de band zijn grotendeels afkomstig van opgenomen en vervormde klanken van de live spelende instrumenten. Opnieuw slaagt Harvey er in om het geheel heel organisch en flexibel te laten klinken. Wanneer een noot herhaald wordt, maar telkens door een ander instrument, verkleurt het geluid geleidelijk aan, net zoals de harmonie heel vloeiend en flexibel wordt. Door zo voorbij de consonant-dissonant tegenstelling te gaan en de muziek te voorzien van plotse bewegingen, lijkt het stuk de luisteraar door de vingers te glippen. De quadrofonische opbouw van de bandopname versterkt daarbij nog de desoriëntatie, waardoor de luisteraar niet veel meer te doen staat dan zich over te geven aan de verbeelding van Harvey.

Zoals deFilharmonie Harvey naast enkele van zijn voorbeelden plaatste, zo draait Ictus de rollen om door de muziek van Harvey te confronteren met die van de Spanjaard Hèctor Parra, 37 jaar jonger dan en een gewezen student van de Brit. Parra's 'String Trio' uit 2006 verraadt daarbij verschillende invloeden van zijn voormalige leermeester. De meest opvallende daarbij is het gebruik van elektronica: niet om de natuurlijke klank van de strijkers te verzwelgen, maar om die te verrijken en in een andere context te plaatsen. Al mag gezegd worden dat Parra niet de sonore synthese bereikt (of nastreeft) die Harvey's muziek zo uniek maakt. Om die uniciteit te ontdekken is Domein Harvey een uitgelezen kans. En hopelijk niet de laatste.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Jonathan Harvey
Van vrijdag 17 t.e.m. zondag 19 mei 2013
Concertgebouw Brugge


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.concertgebouw.be

Bron : artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
Jonathan Harvey : www.vivosvoco.com, www.chesternovello.com en youtube
Domein Harvey. Boeddhisme en wetenschap, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 10/05/2013

Elders op Oorgetuige :
In memoriam Jonathan Harvey (3/05/1939 - 5/12/2012), 6/12/2012

21:42 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook