20/06/2013

Graduation 2013 : nieuwe lichting jonge kunstenaars presenteert eindprojecten tijdens een elfdaags festival in de Gentse binnenstad

Graduation 2013 Met het einde van het academiejaar zwaait aan de School of Arts van de HoGent alweer een nieuwe lichting jonge kunstenaars en ontwerpers af. De afstuderende masters en professionele bachelors presenteren hun eindprojecten tijdens een elfdaags festival (20-30 juni) op verschillende locaties in de Gentse binnenstad. Graduation heeft vijf pijlers: de overzichtstentoonstelling van de studenten beeldende kunst en vormgeving (26-30 juni), het dramafestival (20-29 juni), de modeshows van movement#20 (21-22 juni), de première van de KASKfilms (25 juni) en een concertluik (23-28 juni).

Het muzikale luik van Graduation 2013 (23, 25, 27 & 28/06) speelt zich voor klassieke muziek en compositie af in de Miryzaal in het Conservatorium en voor de jazz/popafdeling op de DOKsite. De aftrap wordt gegeven in Miry met de opera Acubens van Benjamien Lycke. De studenten klassieke muziek brengen er ook twee concertavonden met een bont programma: van de eerste vioolsonate van Bach tot de futuristische marimba-etude 'One Study, One Summary' van John Psathas. De studenten jazz/pop en muziekproductie nemen de DOKsite in met enkele verrassende formaties: Alfredo, Trashcan Blues Collective, Faces on TV en Basement. De instrumenten van de instrumentenbouwers worden tentoongesteld op de Bijlokesite.

Zondag 23 juni presenteren zijn de studenten compositie aan de beurt. In de namiddag (van 14.15 u tot 18.00 u ) presenteren bachelors Valérie Vanroey, Pieter Corten, Patrick Housen, Jan Borré en Henk De Bruycker hun examenproject. 's Avonds (om 20.00 u ) is er de opera Acubens, de masterproef van Benjamien Lycke. Als afstudeerproject compositie bij Lucien Posman koos Lycke voor een nieuwe operaproductie voor mezzosopraan (Louise Kuyvenhoven) tenor (Denzil Delaere) en 40-koppig orkest (o.l.v. David Anne).

Dinsdag 25 en donderdag 27 juni (telkens vanaf 20.00 u) zijn er de concertavonden van de studenten klassieke muziek. Dinsdag staat er werk van Bach, Sammartini, Sigfrid Karg-Elert, Duruflé, Richard Strauss, Max Reger, Alban Berg en Stravinsky op het programma, donderdag is er naast John Ireland en Liszt ook heel wat recenter werk van P. Housen, Wim Henderickx, Jörg Widmann, Carlos Guastavino, Astor Piazzolla en John Psathas te horen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Graduation 2013
Van donderdag 20 t.e.m. zondag 30 juni 2013
Op verschillende locaties in Gent

Alle activiteiten zijn gratis toegankelijk

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.graduation2013.be

Godfried-Willem Raes & Françoise Vanhecke op TEDxGhent

Godfried-Willem Raes Na verschillende geslaagde en uitverkochte edities komt TEDx dit jaar terug naar Gent met als doel het inspireren van mensen door de kracht van ideeën. TEDx (Technology, Entertainment and Design) verzamelt 's werelds meest creatieve geesten om hun ideeën en toekomstvisie te delen in korte en levendige 'talks'. Al deze lezingen worden professioneel opgenomen en verspreid via de met prijzen bekroonde website van TED die een globaal publiek aantrekt. Dit jaar doet ook Godfried-Willem Raes (foto) mee, met een woordje uitleg over hoe hij zijn radarsystemen en robotinstrumenten ontwerpt en over zijn passie voor robotica in het algemeen. Hij brengt zelfs een robot mee. We kijken ook uit naar de talk van kersverse academica Françoise Vanhecke, die - letterlijk - nieuw leven blaast in de onderzoeksactiviteit van Stichting Logos.

Voor het derde jaar op rij wordt in de Bijloke het evenement TEDxGhent georganiseerd, een dag waarin interessante en creatieve concepten worden besproken en sprekers vanuit verschillende sectoren hun bijdrage komen leveren. Bovendien is het ook de ideale gelegenheid om te netwerken.Het motto van TEDxGhent 2013 is 'Bathing in Ideas', een hele dag lang zullen sprekers over de meest diverse onderwerpen een korte talk van maximum 18 minuten geven. De focus van de talks ligt op innovatieve ideeën en concepten op het vlak van technologie, entertainment en design, maar daarnaast wordt er ook een platform gegeven aan sprekers die omwille van hun levenskeuzes of beroep een inspiratie zijn voor anderen.

Zo zullen dit jaar onder meer Marleen Temmerman van de World Health Organisation, auteur Pierre Pirard van het boek 'Vous n'êtes pas des élèves de merde', ingenieur Jelle De Smet, mode-ontwerper Bruno Pieters en 'Kids as consumers' expert Agnes Nairn aanwezig zijn. Ook 9K, de winnaars van de TEDxGhent award op AppsForGhent en de winnaars van de TEDxGhent PhD contest worden verwacht. Net zoals vorig jaar praat Lieven Scheire alles aan elkaar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

TEDxGhent
Zaterdag 22 juni 2013 van 10.00 u tot 18.00 u
Concertzaal Muziekcentrum De Bijloke - Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : tedxghent.be en www.ted.com

Extra :
Godfried-Willem Raes op www.matrix-new-music.be, www.logosfoundation.org, www.bamart.be en youtube
Françoise Vanhecke op www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Françoise Vanhecke geeft lecture recital rond nieuwe zangtechniek in Logos, 1/06/2013
Docentenconcert Godfried-Willem Raes in het Conservatorium Gent, 15/10/2012

11:35 Gepost in Muziek | Permalink |  Facebook

19/06/2013

Odysseia Festival focust op Wagner en Debussy

Odysseia Festival De eerste editie van het 'Festival Odysseia Festival' focust op 2 boegbeelden binnen de westerse muziekgeschiedenis. Met Richard Wagner enerzijds en Claude Debussy anderzijds wordt een Duitse grootheid ten opzichte van een Franse eminentie uitgespeeld. Ogenschijnlijk zijn er weinig tot geen verbanden te leggen tussen deze twee componisten, maar niets is minder waar.

Richard Wagner, van wie we overigens in 2013 zijn 200ste verjaardag vieren, was in de tweede helft van de 19de eeuw een levende legende geworden in Frankrijk. Zijn fysieke afwezigheid op de Parijse bühne werkte uitermate aanstekelijk en inspirerend op vele kunstenaars. Velen, onder wie bijvoorbeeld Charles Baudelaire, dweepten met hem.

Claude Debussy bekeek het als jongeling allemaal iets meer van op een afstand en hij liet zich soms zelfs wat laatdunkend uit over de muziek van Wagner die de Franse scène binnensijpelde. Zo vergeleek Debussy de gekende wagneriaanse 'Leitmotive' ooit met vorm van 'auditieve pictionary'. En toch, ondanks deze kritieken en bedenkingen kunnen we niet ontkennen dat de muziek van Richard Wagner een onmiskenbare invloed heeft gehad op de muziekgeschiedenis en zeker op de muziek van Debussy.

Wat Wagner bijvoorbeeld op vlak van harmonie tot stand brengt in zijn opera’s is zonder twijfel revolutionair. De complexe modulaties en akkoordopvolgingen kondigen een periode binnen de westerse muziekgeschiedenis aan waar de parameter harmonie een andere functie en betekenis zal krijgen.

Ook Wagners werk op vlak van klankkleur is hiermee nauw verbonden en uitermate belangrijk. Hij kan hier werkelijk als voorloper gezien worden van Debussy en andere impressionistische componisten, bij wie het timbre een primordiale parameter binnen het compositieproces wordt. Bij Wagner vinden we bijvoorbeeld bij de opening van 'Das Rheingold' reeds een minutenlange omspeling van één akkoord, waarin het volledige kleurenpaletvan het orkest wordt gepresenteerd.

Wagner gechambreerd
De opera's van Richard Wagner zijn steeds voor een (zeer) grote orkestbezetting geschreven, maar toch vinden wij als kamermuziekensemble het relevant om enkele arrangementen van zijn werk op het programma te zetten. Hoe kolkend en indrukwekkend de imposante orkestpartijen van Wagners opera's ook zijn, de arrangementen voor ensemble (van Tarkmann) bieden een andere en evenzeer boeiende blik op het muzikaal materiaal van allicht de grootste operacomponist aller tijden.

Koninklijk Conservatorium Brussel
De concerten op zaterdag- en zondagavond gaan door in de concertzaal van het Koninklijk Conservatorium Brussel, één van België's beste zalen om kamermuziek te brengen. De problemen omtrent de infrastructuur zijn ondertussen genoegzaam gekend. Zo organiseerde de Koningin Elisabethwedstrijd vorig jaar de eerste ronde van de competitie niet meer in deze zaal vanwege veiligheidsoverwegingen. Met het 'Festival Odysseia Festival' willen ze deze problematiek nogmaals onder de aandacht brengen. Bijna alle musici van het Odysseia Ensemble zijn oud-studenten van het Koninklijk Conservatorium Brussel; ook als ensemble zelf zijn zij er momenteel in residentie. Zodoende is de toenemende verloedering van deze gebouwen voor hen een cruciaal thema binnen dit festival.

Vandaar organiseren ze op zondagnamiddag een wandelconcert doorheen, rond en in de gebouwen van het conservatorium. Tijdens de gegidste rondleiding worden zowel pijnpunten van het gebouw blootgelegd, alsook enkele ongekende parels van deze unieke locatie bezocht en geïntensifieerd door korte concertjes op deze plaatsen. Dit wandelconcert zal alvast op een bijzondere manier deze gebouwenproblematiek aankaarten om zo hopelijk ook de nodige (media-)aandacht en interesse bij de publieke opinie te verkrijgen.

Belgische hedendaagse muziek
Het Odysseia Ensemble mikt binnen de programmering steeds op een evenwichtige combinatie van bekende meesterwerken, ongekende parels en eigentijdse composities. Gezien de uitgebreide bezetting worden dan ook vaak heterogene en meer ongebruikelijke instrumentencombinaties gekozen om tot een uniek en sterk programma te komen.

Op deze manier willen ze als ensemble steeds verbanden leggen binnen de muziekgeschiedenis, iets wat bij andere programma’s niet steeds het geval is. Bijgevolg is de aanwezigheid van een huiscomponist, Frederik Neyrinck, binnen het ensemble opmerkelijk. Naast werken van Neyrinck, stelt het Odysseia Ensemble zich ook tot doel om de Belgische hedendaagse muziek te promoten. Zo werden de afgelopen seizoenen composities van onder meer Daan Janssens, Luc Brewaeys en Jelle Tassyns gebracht. Tijdens het festival staat alvast 'Voy a dormir' van Annelies Van Parys op het programma.

Daarnaast worden ook de werken van de laureaten van de eerste compositieworkshop gecreëerd. Deze workshop wordt georganiseerd binnen het Koninklijk Conservatorium Brussel en biedt jonge compositiestudenten de zeer broodnodige ervaring om hun eigen werk te kunnen horen en repeteren. De workshop bestaat uit twee sessies. In een eerste open repetitie gaat de componist in gesprek met de uitvoerder. Zo kan de componist duiding geven bij zijn taalgebruik en eventueel zaken aanpassen aan de partituur. De resultaten van deze dialoog worden vertaald naar een  tweede sessie waar de werken ook integraal worden uitgevoerd.

Frankrijk versus Duitsland/Oostenrijk
Naast Wagner en Debussy staan ook nog vele andere componisten op het programma. Alle werken hebben echter wel steeds een link met één van de twee hoofdfiguren. Bijgevolg staan er nog verschillende Franse en Duitse/Oostenrijkse componisten op het programma. Zo wordt het Franse luik niet alleen aangevuld met andere impressionistische componisten zoals  Maurice Ravel, maar ook voorlopers van deze beweging zoals Ernest Chausson en componisten die in het verlengde liggen van dit impressionistische idioom zoals Tristan Murail.

Ook de geselecteerde hedendaagse composities, aan de hand van Annelies Van Parys en Frederik Neyrinck liggen, door hun focus op klankkleuren en timbretransities in het verlengde van dit vernoemde Franse idioom. Van Frederik Neyrinck staan echter ook enkele fragmenten uit zijn cyclus 'Der Wanderer' op het programma, die gebaseerd zijn op liederen en het octet van Franz Schubert.

Franz Schubert en Wolfgang Amadeus Mozart zijn (enkele van) de voorlopers van de typische (Duitstalige) esthetiek van Wagner. Hun vormtechnische kwaliteiten hebben de muziekgeschiedenis blijvend beïnvloed en het feit dat zowel Mozart (opera) als Schubert (lied) zeer veel vocale composities schreven, onderstreept hun belang in de evolutie naar de opera's van Richard Wagner. Richard Strauss op zijn beurt is dan een Duitse componist die qua orkestklank de lijn van Wagner verder heeft doorgetrokken. Zijn opera's Elektra en Salome en zijn verschillende symfonische gedichten blinken uit in magistrale orkestraties. Ook in 'Till Eulenspiegel (einmal anders)' is het enorme métier van Strauss meteen herkenbaar.

Avondconcert - Concertzaal Koninklijk Conservatorium Brussel - za 22/06/2013 om 20.00u

Programma :

  • C. Debussy, Syrinx voor fluit en stem
  • C. Debussy, Apparition voor sopraan en piano
  • C. Debussy, Noël des enfants qui n’ont plus de maisons voor sopraan en piano
  • J. Massenet, Mélodie-Elégie voor sopraan, cello en piano
  • T. Murail, Feuilles à travers les cloches voor fluit, viool, cello en piano
  • Ph. Gaubert, Trois Aquarelles voor fluit, cello en piano
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Prélude Bruyères voor fluit, klarinet, viool en cello
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Apparition voor sopraan ensemble
  • C. Debussy (arr. F.Neyrinck), Noël des enfants qui n’ont plus de maisons voor sopraan, fluit, klarinet, cello en piano
  • E. Chausson - Chanson perpétuelle voor sopraan, strijkkwartet en piano
  • F. Neyrinck, Odysseia voor sopraan en ensemble

Matinee - BOZAR Brussel - zo 23/06/2013 om 11.00u


Programma :

  • F. Schubert, Der Hirt auf dem Felsen voor sopraan, klarinet en piano
  • Creaties compositieproject
  • W.A. Mozart, Klarinetkwintet

Wandelconcert doorheen Koninklijk Conservatorium Brussel - zo 23/06/2013 om 15.30u en om 17.00u


Programma :

  • M. Ravel, Sonate voor viool en cello: deel 2
  • P. Dukas, Villanelle voor hoorn en piano
  • H. Villa-Lobos, Duet voor hobo en fagot
  • A. Van Parys, Voy a dormir voor basfluit, basklarinet en sopraan
  • F. Neyrinck, Landscape Construction IV voor cello en contrabas
  • B. Martinu, Selectie uit Madrigalen voor viool en altviool

Avondconcert - Concertzaal Koninklijk Conservatorium Brussel - zo 23/06/2013 om 20.00u


Programma :

  • R. Strauss, Till Eulenspiegel (einmal anders) voor viool, contrabas, klarinet, fagot, hoorn
  • F. Neyrinck, Der Wanderer: Fragment A, B, C, D en E voor sopraan en ensemble
  • R. Wagner, Siegfried-Idylle voor ensemble
  • R. Wagner (arr.A.Tarkmann), Meistersinger von Nürnberg Vorspiel zum 3.Aufzug voor ensemble
  • R. Wagner (arr.A.Tarkmann), Wesendoncklieder voor sopraan en ensemble

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival Odysseia Festival
Zaterdag 22 en zondag 23 juni 2013
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : odysseiaensemble.be

23:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Hooglied : een sprakeloos gedicht in 3 delen

Hooglied "Hooglied" is het bijbelse liefdesduet door muziektheater In Vitro samen met het Berlijnse Archaica-ensemble in een mythologisch kleedje gestoken. In deze voorstelling wordt vroeg-polyfonische muziek, gezongen door Archaica, doorweven met de drums en electronica van de Cubaanse performster Lazara Rosell Albear. Na Antwerpen, Berlijn en Rotterdam en lovende buitenlandse kritieken nu ook te zien in Gent.

Na Griekse mythen ('Prometheus' en 'Medea'), een fantastische vertelling ('De Zandman'), metamorfosen ('MILK') en een allegorie ('La Senna Festegiante'), wil In Vitro nu een bijbelse tekst interpreteren. Het 'Hooglied', archaïsch manifest van de liefde, waarin de mens als minnaar centraal staat : hier een joodse koning en zijn Nubische favoriete. Waarin de liefde in haar vele gedaanten wordt bezongen, fruitig en sappig, heftig en fysiek, ook timide en kwetsbaar. In een sfeer van slapen en ontwaken vinden en verliezen de geliefden elkaar.

Het 'Hooglied' blijft in eerste plaats een liefdesduet, maar In Vitro distilleert 2 thema’s die ons heden ten dage kunnen inspireren: de tijdsbeleving, en vooral het plaatsen van cyclische tijd versus de lineaire tijd van het consumeren, en het nomadische denken (vs. de behoudsgezinde reflex die het bezit oproept). Tijd van de seizoenen, maan(d)cycli, jaarcycli, de cyclus van leven en dood, een organische tijd die meer en meer verdrongen raakt door een immer functionerende en aanwezige, een 24 op 24 u doldraaiende verstedelijkte en virtuele wereld. Een vertraagde en verstilde tijd, die noopt tot poëtische beleving, reflectie en intimiteit. De tijd die de klank nodig heeft om echo te worden.

3 episoden, 3 werelden, 3 tijdsbeelden worden in een sprakeloos gedicht met elkaar geconfronteerd: Babylon - Panopticum - Hortus Conclusus. Het hier en nu, de gruwel van de nachtmerrie en de paradijselijke droom met de tijd als een hartslag die versnelt en vertraagt. Het hier en nu dat zich afspeelt in een wassalon, hedendaagse wasplaats en ontmoetingsplek. Babylonische spraakverwarring als reagens tussen mensen.

Melancholie haalt de retorica in, de minuten vervagen onder het zachte en herhalende gezoem van wasmachines, speech transformeert in een magische bezwering ... Formele regels, normen en identiteitsloze uniformiteit dreigen de liefde te verstikken, maar de liefde ontsnapt aan codes, standaard en globalisatie. De liefde die hoop en vrijheid mogelijk maakt.

Met 'Hooglied' wil In Vitro terug keren naar de mythische sprookjeswerelden, naar de vruchtbare vlaktes van Tigris en Eufraat, en van de Nijl, waar tussen de tuinen en de akkers de amoureuze taal haar oorsprong moet hebben gevonden. Liefde als overlev(er)ingsdaad.

De hemelse stemmen van het Berlijnse koor Archaica brengen vroegpolyfonische muziek op o.m. teksten uit het Canticum Canticorum. De Cubaanse performster Lazara Rossell Albear contrasteert met elektronica & drums en evoceert het ontstaan van 'The milky way'. Een aantal lovesongs, o.m. gezongen door Abigail Abraham doorkruisen het muzikale parcours.

Zoals alle voorstellingen van In Vitro is ook 'Hooglied' moeilijk te vatten onder één noemer. Dans, tekstfragmenten, interactie en performance, tableau vivants en stillevens, akoestische muziek en elektronica, mime, installatie en bijzondere locaties, ... worden naadloos verweven tot een nieuw en ademend gedicht, waarin het narratieve en verklarende verschuift naar het cryptische en de verbeelding.

"Uitgangspunt is het Hooglied van koning Salomon voor zijn zwarte, Nubische geliefde. Zang, Latijnse teksten, volksliederen, liefdesliedjes, het ritmische geluid van de drums, het loopt allemaal door elkaar heen. Soms doet het aan Bob Wilson denken in een gestileerde schoonheid. (...) Ik vond Song of Songs" erg mooi, ook zonder alle te kunnen begrijpen." Max Arian voor "De Groene Amsterdammer".

Tijd en plaats van het gebeuren :

In Vitro & Archaica: Hooglied
Vrijdag 21 en zaterdag 22 juni 2013, telkens om 20.00 u
Minardschouwburg - Gent

Walpoortstraat 15
9000 Gent

Meer info : www.minard.be en www.in-vitro.be

22:51 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Finland in de schijnwerpers op het festival B-Classic

Niko Kumpuvaara B-Classic, de Limburgse tak van het Festival van Vlaanderen, heeft dit jaar Finland uitgekozen als middelpunt van het programma. Het festival vindt plaats van 21 tot en met 30 juni in de beeldschone en sfeervolle omgeving van Tongeren met zijn middeleeuwse kastelen. Ook dit jaar kan je opnieuw genieten van kamermuziek in prachtig historisch erfgoed met topmuzikanten uit België, Nederland en Finland.

De belangrijkste doelstelling van B-Classic is de Belgische en internationale muzikanten bij elkaar te brengen, hen samen tijd te laten spenderen en muziek met elkaar te creëren. Grondslag van het festival is de combinatie van kamermuziek met het rijk historisch erfgoed van Haspengouw. De uitvoering van de muziek is het resultaat van een proces waarbij musici op een zeer korte tijdspanne een concertprogramma instuderen. Pressure Cooking! Het publiek kan deelgenoot zijn van dat proces. De tijdsdruk stimuleert een extreme vorm van alertheid, focus en creativiteit waardoor ieder concert een unieke belevenis wordt. Op het festivalprogramma staan kamermuziekconcerten en andere kleinschalige muziekopvoeringen op verschillende locaties in de provincie Limburg en de oudste stad van België, Tongeren.

Van 21 juni 2013 tot en met 30 juni zullen 25 musici dagelijks een programma brengen rond het thema 'Finnish connection'. Limburgse musici als hoboïst Karel Schoofs, hoornist Jan Van Duffel, klarinettist Roeland Hendrikx, hoboïste Veerle Huskens, … ontmoeten gerenommeerde Finse musici als mezzo-soptraan Virpi Raïsänen, accordeonist Niko Kumpuvaara (foto), Tempera strijkkwartet, pianisten Juhani Lagerspetz en Henri Sigfridsson, Belgische accordeonist Ludo Mariën, … De Finse componisten zijn naast het klassieke Europese programma prominent aanwezig. Men kan op het festival producties horen van onder andere Kalevi Aho, Perttu Haapanen, Magnus Lindberg, Tauno Marttinen, Veli-Matti Puumala, Einojuhani Rautavaara, Max Savikangas en Jean Sibelius. Schubert's strijkkwintet, Schumann's pianokwintet, Brahms' klaviertrio, Beethoven's septet, Mahler liederen, … worden avontuurlijk gecombineerd met werken van Finse grootmeesters als Sibelius, Rautavaara, Lindberg, …

Programma B-classic 2013

  • Danel Quartet, Henri Sigfridsson - piano, Ludo Mariën en Niko Kumpuvaara - bandoneon, Juhani Lagerspetz - piano
    Vrijdag 21 juni om 20.30 u in Gallo Romeins Museum, Tongeren

    Het openingsconcert van de festivaleditie 2013 werd geheel anders opgevat dan de voorbije jaren.  De Festivaldirectie heeft immers keuzes gemaakt!  Vanaf 2013 profileert het Festival zich als een internationaal "Pressure Cooking" kamermuziekfestival. Niet minder dan 23 musici uit België, Nederland en Finland zullen gedurende de tien festivaldagen elkaar "ontmoeten".  Iedere avond brengen ze een concertprogramma dat ter plaatse werd ingestudeerd.  Het publiek zal niet alleen getuige zijn van het concert, maar kan eveneens kennis maken met het voorbereidend repetitieproces dankzij de publieke repetities. Dankzij de unieke "Pressure Cooking" formule, het instuderen van de werken binnen een zeer korte tijd, worden de concerten gekenmerkt door een extreme en unieke focus, creativiteit en alertheid! 


    Programma :
    - J. Sibelius, liederen voor mezzosopraan en piano
    - J. Tiensuu, 'Fantango' voor accordeon
    - A. Piazzolla, 'Oblivion' voor bandoneon en accordeon
    - R. Schumann, Pianokwintet

  • Danel Quartet Juhani Lagerspetz - piano, Marc Danel - viool, Eva Tebbe - harp, Marije van den Berg - fluit, Vlad Bogdana - alto, Virpi Räisäinen - mezzosopraan, Sigfridsson - piano
    Zaterdag 22 juni om 20.30 u in Kasteel ’s Herenelderen, Tongeren

    Het prachtige kasteel de Renesse in 's Herenelderen is normaal niet toegankelijk voor publiek. De muziek van Pärt, Mahler en Weinberg staat garant voor een beklijvende avond. Bovendien vindt de wereldpremière plaats van een compostie van Walter Wolff, een bekende Finse jazzpianist. "Enigma voor harp, fluit en altviool".

    Programma :
    - A. Pärt, 'Fratres' voor viool en piano
    - W. Wolff, “Enigma” voor fluit, altviool en harp, wereldcreatie
    - “Legacy of Mahler”, selectie liederen van Mahler, Berg, Sjostakovitsj
    - M. Weinberg, Strijkkwartet nr.5

  • Danel Quartet, Niko Kumpuvaara - bandoneon, Ludo Mariën en accordeonklas Mol, Juhani Lagerspetz - piano, Virpi Räisäinen - mezzosopraan
    Zondag 23 juni om 20.30 u in Kasteel Mariagaarde, Hoepertingen
    Muzikale wandeltocht met Finse tango’s

    Programma :
    - A. Pärt, 'Fur Alina' voor pianosolo
    - A. Vivaldi, 'Cessate, omal cessate' voor mezzosopraan en strijkkwartet

  • Danel Quartet, Virpi Räisäinen - mezzosopraan, Frank Peters - piano, Henri Sigfridsson - piano
    Maandag 24 juni om 20.30 u in Romeinse tempel, Tongeren

    Met het trio van Jouni Kaipainen worden Jean-Michel Charlier (klarinet), Guy Danel (cello) en Frank Peters (piano) ondergedompeld in een absoluut Fins meesterwerk. Ongelofelijk intens gedragen melodieën staan in fel contrast met de adembenemende virtuositeit die dit werk vraagt. Il tramonto (de zonsondergang) beschrijft een liefdesgeschiedenis en is gebaseerd op een tekst van Shelley. Niemand kan deze muziek beter toelichten dan de vertolkster zelf. Luister en kijk naar Virpi Räisänen op youtube.
    Waar César Franck bekend staat om de plechtigheid van het orgel te veel te laten meeklinken in al zijn andere werken, is zijn pianokwintet een verrassend persoonlijk en gepassioneerd werk. Het wordt dan ook niet voor niks de orkaan onder de pianokwintetten genoemd. Gezien de zeer eclectische samenstelling van dit concertprogramma, staan de musici vanavond voor een bijzonder grote uitdaging.
    Het trio van Kaipainen drijft de muzikanten tot het uiterste op technisch vlak maar zeker ook voor wat betreft de interpretatie van de muziek en de emotionele beleving ervan. Virpi Räisänen vertolkt één van de bekendste composities van Respighi. Dit meesterwerk kan enkel vertolkt worden door een zangeres van wereldklasse! De ontmoeting van het Danelkwartet met de Finse pianist Henri Sigfridsson kent zijn première tijdens dit concert.

    Programma :
    - J. Kaipainen, trio voor klarinet, cello en piano
    - O. Respighi, 'Il Tramonto' voor mezzosopraan en strijkkwartet
    - C. Frank, pianokwintet

  • Juhani Lagerspetz - piano, Danel Quartet Niko Kumpuvaara - accordeon & bandoneon, Tempera Quartet
    Dinsdag 25 juni om 20.30 u in Kunstgalerij De Mijlpaal, Heusden - Zolder

    Finland haalde de aardappel uit Peru en de Tango uit Argentinië. Beide Zuid-Amerikaanse producten zijn momenteel populairder in Finland dan in de landen van herkomst. De Tango vond een voedingsbodem in Finland die zelfs Elvis Presley en de Beatles overleefde. Ook in de Finse klassieke muziek is de Tango niet weg te denken. Het pianokwintet van Aulis Sallinen is een mooi voorbeeld van hoe deze Zuid-Amerikaanse dansmuziek verfijnd wordt verweven in een klassieke compositie. De FInse accordeonist en bandoneonspeler Niko Kumpuvaara is één van de meest gerenommeerde internationale accordeonvirtuozen van het moment. In dit tangoprogramma speelt hij "5 Tango Sensations" voor bandoneon en strijkkwartet van de absolute grootmeester van de Tango, Astor Piazzolla. De wereldcreatie van Max Savikangas is gecomponeerd voor dezelfde bezetting en is tevens geheel geïnspireerd op 5 Tango Sensations van Piazolla.

    Programma :
    - A. Sallinen, introduction and tango ouverture voor pianokwintet
    - M. Savikangas, 'Opposite Sensations' voor bandoneon en strijkkwartet, wereldcreatie
    - A. Piazzolla, '5 Tango Sensations' voor bandoneon en strijkkwartet

  • Danel Quartet, Virpi Räisänen - mezzosopraan, Ulla Lampela - cello
    Woensdag 26 juni om 20.30 u in Kasteel Borghof, Tongeren

    Programma :
    - A. Vivaldi, 'Cessate, omal cessate' voor mezzosopraan en strijkkwartet
    - F. Schubert, Strijkkwintet

  • Tempera Quartet, Virpi Räisänen - mezzosopraan, Odile Simon - contrabas, Eva Tebbe - harp, Niko Kumpuvaara  - accordeon & bandoneon, Ludo Mariën - accordeon
    Donderdag 27 juni om 20.30 u in Kasteel Betho, Tongeren

    Tijdens dit concert zorgt B-Classic alweer voor een primeur. Voor het eerst zal een publiek concert plaatsvinden op het kasteel van Betho in Tongeren. Dankzij een unieke concertformule zal het publiek de kasteelsfeer van Betho opsnuiven op drie verschillende locaties. Speciaal voor deze uitzonderlijke gelegenheid zal het festivalcollectief concerteren in drie verschillende ensembles. Mezzosopraan Virpi Räisänen brengt in de authentieke kasteelsalon samen met haar Finse collega's van het Tempera Stringquartet de mooste aria's uit Händels opera "Julius Caesar". In de kasteelschuur weerklinkt het onterecht ongekende sextuor voor pianosolo, harp, klarinet, fagot, hoorn en contrabas van de vergeten componist Ferdinand Ries. Op de zolder van het kasteel brengen de accordeonvirtuozen Ludo Mariën en Niko Kumpuvaara transcripties voor 2 accordeons van verschillende grootmeesters.

    Programma :
    - J. SIbelius, 'Andante Festivo' voor strijkkwartet
    - G.F. Händel, Arias uit 'Julius Caesar'
    - F. Ries, Sextet voor piano, harp, klarinet, hoorn, fagot en contrabas
    - K. Aho, Sonate voor 2 accordeons

  • Tempera Quartet, Roeland Hendrikx - klarinet, Bob Permentier - fagot, Frank Peters - piano, Henri Sigfridsson - piano
    Vrijdag 28 juni om 20.30 u in de O.L.V. Basiliek, Tongeren

    Wie een traditiegetrouw groots opgevat concert verwacht wordt met dit concert helemaal verrast. Het trouwe concertpubliek weet immers dat de monumentale basiliek een uitzonderlijke akoestiek heeft die ook kleinschalige concerten geheel tot hun recht laat komen. Met het trio van Beethoven voor klarinet, fagot en piano vullen de musici de basiliek met klassieke, diverterende muziekklanken. Magnus Lindberg realiseerde zijn orkestraal opgevat klarinetkwintet met grote angst om de vergelijking met de monumentale klassiekers van Mozart en Brahms voor deze bezetting niet te overleven! Het resultaat is een magistraal virtuoze compositie. Met het pianokwintet weerklinkt één van de meest gerenomeerde kamermuziekwerken van Sjostakovitsh. Zoals in velen van zijn werken ademt het kwintet een verstilde wanhoop uit die doorheen de bewegingen onverbiddelijk voortschrijdt naar een ongekende emotionele climax.

    Programma :
    - L.v. Beethoven, Trio voor klarinet, fagot en piano
    - M. Lindberg, Klarinetkwintet
    - D. Sjostakovitdj, Pianokwintet

  • Tempera Quartet, Frank Peters - piano, Jan Van Duffel - hoorn, Henri Sigfridsson - piano, Bob Permentier - fagot, Karel Schoofs - hobo en jazzmusici
    Zaterdag 29 juni om 20.30 u in Begijnhofkerk, Tongeren

    Het concertprogramma in de begijnhofkerk blinkt uit door zijn uiterst gevarieerde samenstelling aangaande muziekstijlen. Met het ongehoord krachtige en gebalde pianokwintet van Magnus Lindberg wordt de Finse hedendaagse connectie compositorisch sterk in de verf gezet. Vervolgens geven de Finse pianist Henri Sigfridsson en de blazers van het festivalcollectief hun interpretatie van Mozarts pianokwintet met blazers. Na de pauze ontmoeten het Limburgs jeugdig pianotalent, Maarten Lingier en Fins accordeonist Niko Kumpuvaara elkaar in een gevarieerd programma met lichte muziek, waar Jazz, improvisatie, folkinvloeden, ... aan bod komen. Daarenboven heeft B-Classic het plezier om enkele jonge Tongerse talenten te presenteren. Met name de Tongerse Belfiuslaureaten 2012 zullen te horen zijn op deze Jazznocturne.

    Programma :
    - M. Lindberg, Panokwintet
    - W.A. Mozart, Pianokwintet
    - Jazznocturne

  • Tempera Quartet, Veerle Huskens - hobo, Henri Sigfridsson - piano, Virpi Räisänen - mezzosopraan, Roeland Hendrikx - klarinet, Bob Permentier - fagot, Jan Van Duffel - hoorn, Odile Simon - contrabas
    Zondag 30 juni vanaf 13.30 u , Fietstocht doorheen de Haspengouwse natuur

    Programma :
    - W.A. Mozart: hobokwartet
    - E. Lievonen: 'Buckland Dirt' voor accordeon en piano, 'Legacy of Mahler', selectie liederen van Mahler, Berg, Sjostakovitsj
    - L. Berio: Sequenzia III voor solostem (versie met choreografie)
    - L.v. Beethoven: Septet voor klarinet, hoorn, fagot, viool, altviool, cello en contrabas

Tijd en plaats van het gebeuren :

B-classic 2013
Van vrijdag 21 tot en met zondag 30 juni 2013
Op verschillende locaties in Limburg


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.b-classic.be

14:29 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

11/06/2013

Vlaamse Opera herneemt Bernsteins komische opera Candide

Candide Candide is een jonge, naïeve optimist die erop uit trekt, op zoek naar zijn dood gewaande liefde Cunegonde. Zijn odyssee naar het verloren paradijs loodst hem door een wereld vol verdorvenheid, verwoesting en waanzin. Hij geneest maar langzaam van zijn hardnekkige idee dat de wereld perfect geregeld is... De charismatische componist-dirigent Leonard Bernstein baseerde zijn Candide op Voltaires gelijknamige literair-filosofisch meesterwerk. Na zijn Broadwaysuccessen betekende dit komische operadebuut voor hem een afrekening met domheid en misplaatst optimisme. Regisseur Nigel Lowery herneemt voor de Vlaamse Opera deze "heerlijk tegendraadse" (De Standaard) voorstelling vol bijtende humor en satirische knipogen. "Lowery’s Monty Python approach keeps a smile on our faces throughout" (The Financial Times). Candide en zijn optimistische kijk op het leven sluit het seizoen rond Geloof bij de Vlaamse Opera op spetterende wijze. De cartooneske productie van regisseur Nigel Lowery zit vol heerlijke absurde en zwarte humor die Voltaire's satire en de grandioze muziek van Leonard Bernstein perfect aanvult. Reis mee door een wereld van rijdende toiletten, reusachtige badeenden en zelfs de USS Enterprise.

Nigel Lowery hoeven we inmiddels niet meer voor te stellen: Candide kon al eerder op succes rekenen. Ook zijn Semiramide in de Vlaamse Opera was een hit en schopte het zelfs tot op het Edinburgh International Festival. Een aantal toppers van de vorige keer zijn opnieuw present:  Michael Spyres kruipt weer in de huid van de beminnelijke Candide en ook Graham Valentine  is van de partij met zijn buitengewone vertolking van leraar Pangloss. De 'pure magie' die Yannis Pouspourikas eerder bereikte met het orkest van de Vlaamse Opera belooft een spetterend seizoenseinde. Deze Candide betekent ook de afscheidsproductie van huis- en koordirigent Pouspourikas, die vanaf volgend seizoen Erste Kapellmeister wordt in het Aalto-Theater in Essen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Leonard Bernstein, Candide
Di 18, do 20, za 22, wo 26 en vrij 28 jun 2013, telkens om 20.00 u
Zo 23 en zo 30 jun 2013, telkens om 15.00 u
Vlaamse Opera Antwerpen

Van Ertbornstraat 8
2018 Antwerpen

Meer info : vlaamseopera.be en www.zva.be

Extra :
Leonard Bernstein : www.leonardbernstein.com, en.wikipedia.org en youtube
Candide op en.wikipedia.org

Elders op Oorgetuige :
Bernsteins 'averechtse musical' Candide in Antwerpen en Gent, 16/12/2009

Bekijk alvast deze video voor een voorsmaakje van Candide

15:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Experimentele tangospecial in Logos

ExperiMental Tango Summer's here, tango's here! In tegenstelling tot de eerder klassiek geörienteerde Cd-release die ze vorig jaar inaugureerden bij Logos, wordt de editie van 2013 eentje van een geheel ander kaliber. Met ExperiMental Tango gaan ze op stilistisch genre-onderzoek uit. Hoe ver kunnen we de tango pushen vooraleer die ophoudt om als dans herkenbaar te zijn? En hoe springen professionele danskoppels daamee om? Huisorkestrator Sebastian Bradt liet zijn skills en fantasie de vrije loop, en stampte een bont allegaartje van obscure arrangementen bijeen. Het resultaat: volkomen vervreemde tango's van Piazolla, Johnson, Goeyvaerts, Jenkins en vele anderen zoals je ze gegarandeerd nog nooit gehoord hebt.

De jaarlijkse tango-special van Stichting Logos zal bij weinigen nog uitleg behoeven. Zomerzonnewende, professionele danskoppels, een 50-koppig computergestuurd robotorkest en een avondvullende setlist van nieuwe muziekjes en je hebt een recept dat inmiddels al 10 jaar succesvol meegaat. Alleen hebben ze die setlist anno 2013 over een iets andere boeg gegooid : ze doen het dit jaar dan ook met een strikt experimentele benadering. De tango zal als genre uitgekleed, binnenstebuiten gekeerd, geparodieerd en uit zijn oorspronkelijke context vervreemd worden dat het een lieve lust is. 'Hoe ver kan je gaan vooraleer een tango geen tango meer is?' was de hamvraag. Verwacht als antwoord dus geen orkestraties van de welgekende klassiekers, maar een avondvullende show waarin we op zoek gaan naar het punt waar de essentie van tango begint of ophoudt.

De voorstelling opent met een sfeervolle, processie-achtige Ouverture waarvan het materiaal voor 90% computergegenereerd is. Sebastian Bradt : "Dit stuk is het resultaat van enkele eenvoudige beslissingen die ik nam op de X- en Y- curve van een time/pitch-diagram, en dan krijg je dus dit: een statische, monotone bas waarboven we motieven horen klinken die typerend zijn voor tango, maar dus nooit doelbewust een verband houden met elkaar. Vervolgens was het een kwestie van hier en daar de tonaliteit aanpassen en naar logische overgangen zoeken, en de opener was een feit".

Tom Johnson's Tango (1984) komt uit de minimalistisch/permutatieve hoek. Een archetypische bas speelt steeds hetzelfde habanera-achtige motiefje met daarboven een reeks van vijf noten die volgens een strikt rekenkundige regel wordt herhaald, maar nooit in dezelfde volgorde. De reeks doorloopt een permanente permutatie en duikt in steeds andere combinaties van de robots op. Steeds hetzelfde, en toch weer niet. Deze tango was het resultaat van een call for scores die de experimentele pianist Yvar Mikhashoff tussen 1984 en 1991 naar componisten wereldwijd stuurde.

Ook Karel Goeyvaerts ging met zijn Aquarius Tango (1984) in op Mikhashoff's verzoek met een onvoorspelbare, versnipperde tango die uit het semi-spectralistische vaatje tapt. In de orkestratie was het daarom des te leuker om te spelen met al dan niet beklemtoonde tellen en met verrassende kleureffekten in het spinet, vibrafoon en de slagklank van de lage orgelbassen.

Jo Kondo is een Japanner, en die hebben -naast een nogal eigen interpretatie van het begrip tijd- een bijzondere voeling met de natuur. Diens Tango Mnemonic (1984) was oorspronkelijk een piano solostuk dat voor de gelegenheid noot voor noot werd ontrafeld: elke robot krijgt zijn hoogsteigen noot toebedeeld. Alles tesamen klinkt Tango Mnemonic als een trage, sfeervolle impressie van diverse natuurgeluiden die uit alle hoeken van de tetraeder komen.

Het politiek getinte ¿ Y Ahora ? (1984) van de Urugayaan Coriun Aharonian gaat over censuur. Een resoluut tangomotief lijkt van de grond te willen komen maar verzandt ogenblikkelijk in een monotone herhaling van dezelfde noot. Maar niet getreurd: Logos beschikt over meer dan 50 muziekrobots, dus kleurtjes te over om van die ene noot telkens weer iets verrassends te maken.

Noise, onverwachte hooks en een versnipperde zap-attitude krijgen we dan weer met Leroy Jenkins' Tango, Rango, Bango (1984). Eveneens geschreven in het kader van Mikhashoff's verzoek, is dit een jazztango die bulkt van de contrasten, abrupte overgangen en flarden woeste improvisatie. Sebastian Bradt : "Ik besloot om hiervan een ronduit krankzinnige orkestratie te maken, met de nadruk op Bango. Die orkestratie opent weliswaar met subtiele roffels in Psch en de daaropvolgende intrada door Krum, Humanola en Trump kan ook nog 'herkenbaar' worden genoemd, maar daarna breekt -gegarandeerd- de hel los."

Vorig jaar in premiere gebracht, en dit jaar in een lichtjes geupdatede versie terug van de partij: Sebastian Bradts metrische tango nuevo Blaffer.Kop.Tango (2012). Een schaarse lichtshow, een broeierig tremulerend orgeltje, een hypnotische bas en een tangokoppel dat zich in het hart van een misdaadscène waant. Meer is niet nodig om aan deze hoogsteigen GUNHEAD gestalte te geven.

Ook Astor Piazzolla komt even om de hoek kijken met Reminiscencia en S'Il Vous Plait. Het zijn twee nummers die de maestro van de Tango Nuevo in 1974 aan de muziekgeschiedenis toevertrouwde maar door de populariteit van Libertango in de vergetelheid zijn beland. In beide gevallen heb je een uptempo versie voor de blazersrobots tegoed.

Ook studente Lara Van Wynsberghe doet mee met El Huerto del Diablo (2013), dat oorspronkelijk werd geschreven voor klarinet en basklarinet. Het is de muzikale weergave van een verhaal waarin el Diablo een jonge vrouw om zijn tuin leidt. In deze verleidingsdans en zijn machtsspel zit de vrouw in een voortdurend conflict tussen onschuld en nieuwsgierigheid. De titel is tevens een verwijzing naar de videoclip die Phil Mucci maakte voor een single van Opeth's album Heritage.

Tot slot nog een vreemde eend in de bijt: Milongoid is de transformatie van de 100 jaar oude Milonga van de Chileense Juan Del Candricho. Voor de gelegenheid werd dit antieke nummer tot uitsluitend ruisklanken herleid; geen herkenbare toonhoogtes, alleen ritme en noiseklanken. Denk niet aan een 78-toerenplaat die nu écht wel op het punt staat het te begeven, maar aan geluid dat een eigen leven is gaan leiden. Is het nog een milonga? Nee, wel iets dat er sterk op lijkt: een milongoid dus.

Programma :

  • Sebastian Bradt (1979), Ouverture (2013)
  • Tom Johnson (1939), Tango(1984)
  • Karel Goeyvaerts (1923-93), Aquarius Tango (1984)
  • Jo Kondo (1947), Tango Mnemonic (1984)
  • Coriun Aharonian (1940), ¿ Y Ahora ? (1984)
  • Leroy Jenkins (1932-2007), Tango, Rango, Bango (1984)
  • Sebastian Bradt (1979), Blaffer.Kop.Tango (2012)
  • Astor Piazzolla (1921-1992), Reminiscencia (1974)
  • Godfried-Willem Raes (1952), iTango (2013)
  • Astor Piazzolla (1921-1992), S'Il Vous Plait (1974)
  • Lara Van Wynsberghe (1990), El Huerto del Diablo (2013)
  • Juan Del Candricho, Milonga/Milongoid (1913/2013)

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : ExperiMental Tango
Woensdag 19 juni 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

15:27 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

Filmmuziek van en met Gabriel Yared in Flagey

Gabriel Yared Nadat Gabriel Yared (foto) tijdens het Filmfestival Gent 2004 voor Cold Mountain de 'Best Original Soundtrack of the Year Award' ontving, komt hij terug naar ons land voor een uniek concert in Flagey, waarbij de meest legendarische filmscènes worden geprojecteerd op groot scherm. Gabriel Yared levert niet alleen de muziek voor dit unieke concert, maar zit ook zelf aan de piano. Voor de gelegenheid wordt hij vervoegd door een cast wereldvermaarde solisten: Juanjo Mosalini (bandoneon), Lewis Morison (saxofoon) en Gaëlle Méchaly (sopraan). Dirigent van dienst is Dirk Brossé.

Gabriel Yared schreef voor het eerst filmmuziek in 1975, bij de film Miss O'Gynie et les hommes fleurs van de Belg Samy Pavel. Er volgden nog vele andere soundtracks, waaronder die voor The Talented Mr. Ripley en Cold Mountain. Met zijn compositie voor The English Patient won hij een Oscar, een Golden Globe en een Grammy Award. In 2004 ontving Yared voor Cold Mountain zowel de Soundtrack Composer of the Year Award als de Best Original Soundtrack of the Year Award op de World Soundtrack Awards. 

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic : Filmmuziek Gabriel Yared
Zaterdag 15 juni 2013 om 20.15 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
Gabriel Yared : www.gabrielyared.com, en.wikipedia.org, www.imdb.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Filmmuziekstad Gent te gast in Tallinn met uniek concert Brussels Philharmonic, 28/11/2010

13:43 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

09/06/2013

Van schaduw naar kleurenpracht : NOB brengt Messiaen, Prokofiev en Brahms in Bozar

Nemanja Radulović Johannes Brahms stapte met zijn Eerste symfonie resoluut uit de schaduw van Beethoven en deed met zijn werk zelfs het hart van latere generaties sneller slaan. Ook voor Lothar Zagrosek is Brahms een springplank naar de muziek van de 20ste eeuw. Samen met de Frans-Servische violist Nemanja Radulović (foto) neemt hij het Tweede vioolconcerto van Prokofjev opnieuw ter hand. Bovendien laat hij ons genieten van de fascinerende ritmes en klankkleuren in Messiaens Chronochromie.

De jonge Frans-Servische violist Nemanja Radulović, een paar seizoenen terug nog Rising Star, heeft een aura als van duivelskunstenaar Niccolò Paganini. Met zijn rock-'n-rolluiterlijk en energieke aanpak is hij de geknipte man voor het vaak explosieve Tweede vioolconcerto van Sergej Prokofjev. Het kwam tot stand tijdens de vele concertreizen die de componist tijdens zijn nomadische bestaan als vertolker maakte en ging in 1935 in première in Madrid. Het laat een componist zien die, onder druk van de Sovjetautoriteiten met hun strakke voorschriften, zijn vernieuwende muzikale idioom in steeds eenvoudiger muzikale vormen giet. Vooraf laat dirigent Lothar Zagrosek het orkest een waaier van orkestrale kleuren ontvouwen in Chronochromie van Olivier Messiaen. Het werk bestaat uit zeven op zichzelf staande blokken en is een impressionistisch klankschilderij waarin de componist een wereld zonder mensen schetst. Op ingenieuze wijze roept hij het tijdloze karakter van massieve bergen en ononderbroken kwetterende vogels op. Met de Eerste symfonie van Johannes Brahms keren we zowat een eeuw in de tijd terug. Het componeren nam meer dan twintig jaar in beslag, maar het resultaat was een meesterwerk. In een beethoveniaanse structuur smeedde Brahms uit invloeden van Schubert, Schumann, Bach en Haydn een harmonieuze eenheid die als een van de fraaiste voorbeelden van zijn symfonische genie geldt. 

De Franse componist Olivier Messiaen (1908-1992) bleef tijdens zijn lange en vruchtbare carrière trouw aan zijn eerste roeping, die van theoloog in muziek. In al zijn werken toont hij zich de exegeet bij uitstek van de mysteries van de katholieke kerk. Chronochromie is daarbij een van zijn meest perfecte muziekwerken en bevat diverse elementen van zijn specifieke muzikale taal. Uiteraard zijn de vogels van de partij alsook de complexe ritmes en sonore gelaagdheden. En ook al ontbreekt iedere directe verwijzing naar de katholieke kerk in het werk, toch is het duidelijk dat Messiaen voor de Chronochromie zijn inspiratie putte uit het geloof.

Al bij de eerste uitvoering, op 16 oktober 1960 tijdens het Festival van Donaueschingen (het werk was een opdracht van Heinrich Strobel voor dit festival en hij was het die specificeerde dat hij "geen piano, geen Martenot-golven" in het ensemble wenste), diende Chronochromie zich aan als een meesterwerk, een van de topwer- ken van de muziek uit die periode, als een werk dat tevens zowel een volvoering en synthese van Messiaens kunst als een nieuw begin was ( " het resultaat van mijn verrijzenis", zo zei hij indertijd tot Antoine Goléa). Het is ook een van de meest vermetele, meest vooruitstrevende werken van Messiaen, en bijzonder opmerkelijk is het feit dat men er geen enkele verwijzing naar de tonaliteit in aantreft. Het werk staat aan het begin van een bijzonder vruchtbare, creatieve periode, en tegelijk slaat het een brug met het voorafgaandelijke vogeldecennium (periode waarin de muzikale weergave van de vogelroep aan de basis lag van tal van zijn werken), getuige de talrijke gevleugelde gasten die het verloop van deze compositie komen animeren. Het beluisteren van dit werk, zoals van tal van andere werken van dezelfde componist, zorgt voor een merkwaardige, exalterende, bevrijdende vreugde waar vandaag haast alleen Messiaen het geheim van schijnt te kennen.

De titel Chronochromie, afgeleid van het Griekse chronos (de tijd) en chroma (de kleur) betekent dus de kleur van de tijd, want, zo legt Messiaen uit: "de zeer complexe mengelingen van klanken en timbres blijven steeds ondergeschikt aan de tijdsduren die ze al kleurend dienen te benadrukken". Dat geldt in het bijzonder voor de twee strofes met hun complexe symmetrische permutaties van tijdsduren, en het zijn zij, aldus de componist, die doorslaggevend waren voor de titel van het hele werk.

Het temporele en ritmische materiaal, dat voor een keer verzaakt aan de Griekse ritmes, doet inderdaad een beroep op het complexe principe van de symmetrische omzettingen van een chromatische reeks van tweeëndertig tijdsduren, en dat het de meest recente metamorfose is van de "charme der onmogelijkheden" die Messiaen zo dierbaar was. De aldus bekomen permutaties hoor je ofwel losstaand, ofwel fragmentarisch, ofwel drie per drie gesuperposeerd. Uiteraard zou het totale aantal mogelijke permutaties met tweeëndertig tijdsduren (van een tweeëndertigste noot tot een hele noot) astronomisch groot zijn, ware het niet dat Messiaen het principe van de symmetrische permutaties had uitgevonden. Zelfs dan nog gebruikt hij er maar een beperkt aantal die hij selecteert op basis van de grootst mogelijke verscheidenheid. Enkel de twee strofes zijn integraal gebaseerd op deze permutaties die tussenkomen in de slotdelen van elke antistrofe en in de B-delen van de begin- en eindpassages.

Talrijke vogels nemen deel aan deze compositie. In de inleiding en het slot zijn het Zweedse en Japanse, in de antistrofes Franse en Mexicaanse, in de strofes en de epode uitsluitend Franse. Het begin- en einddeel bevat ook een voor Messiaen nieuwe klankbron: het geluid van water, van watervallen en bergrivieren, opgetekend in de Franse Alpen.

Chronochromie telt zeven relatief korte delen die, de exact getimede stiltes niet meegerekend, aan een stuk door gespeeld worden. Deze zeven delen stemmen overeen met die van een Griekse triade versterkt door de verdubbeling van de strofe en de antistrofe en aangevuld met een inleiding en een coda.

Programma :

  • Olivier Messiaen, Chronochromie (1959-60)
  • Sergey Prokofiev, Concerto voor viool en orkest nr. 2, op. 63
  • Johannes Brahms, Symfonie nr. 1, op. 68

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Nemanja Radulovic : Messiaen, Prokofiev, Brahms
Vrijdag 14 juni 2013 om 20.00 u
(inleiding door Elise Simoens om 19.30 u)
Bozar - Henry Le Boeufzaal - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Bron : Tekst Harry Hallbreich voor De Munt

Extra :
Olivier Messiaen www.oliviermessiaen.org, brahms.ircam.fr en youtube
Olivier Messiaen (1908 - 1992): Exotische volgelkenner, op www.musicalifeiten.nl
Chronochromie, Peter Hill op www.philharmonia.co.uk

Beluister alvast Olivier Messiaens Chronochromie

23:35 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

06/06/2013

Legendarische soundtrack 2001: A Space Odyssey live in Bozar

2001, A Space Odyssey Met de film '2001: A Space Odyssey' bracht Stanley Kubrick het sciencefictiongenre naar ongekende hoogten. De manier waarop hij onderwerpen aanbracht zoals de evolutie van de mensheid, de technologie en artificiële intelligentie, was ongezien, net als de invloed die dit visionaire werk zou hebben. De genialiteit van Kubricks cultfilm schuilt ook in zijn legendarische soundtrack: muziek van Johann en Richard Strauss gaat er samen met werken van Arma Khachaturian en György Ligeti, die op zijn beurt erkenning kreeg dankzij deze film. De legendarische soundtrack wordt maandag live gespeeld door Brussels Philharmonic, terwijl op groot scherm de film van Kubrick getoond wordt. Een unieke kans voor de liefhebbers!

György Ligeti (1923-2006) is een van de weinige avant-gardecomponisten die kan rekenen op ruime publicke belangstelling. Zijn werk zou wellicht minder bekend zijn geweest, ware het niet dat Stanley Kubrick - zonder diens toestemming weliswaar - drie composities van hem gebruikte voor zijn film '2001 : A Space Odyssey' (1968) : Requiem (1963-65), Lux Aeterna (1966) en Atmosphères (1961). Het zorgde alvast voor de internationale doorbraak. Later volgden nog Lontano (in 'The Shining' (1980)) en 'Musica Ricercata' (in Kubricks laatse, 'Eyes Wide Shut' (1999)). Ligeti was geen "filmcomponist", maar de manier waarop Kubrick met zijn muziek werkte, beïnvloedde de evolutie van de filmmuziek grondig en ingrijpend.

De meeste mensen kennen 'Atmosphères' (1961) dan waarschijnlijk ook uit Kubricks '2001: A Space Odyssey'. Met dit orkestwerk had Ligeti niet enkel een tot dan toe letterlijk ongehoorde muziek uitgevonden, hij had ook de techniek ontwikkeld om die muziek gestalte te geven. In de westerse muziek inclusief het serialisme werden toonhoogterelaties uitgecomponeerd. Ligeti stapelde in 'Atmosphères' zoveel tonen op elkaar, dat hun onderlinge relatie niet langer kón waargenomen worden, en dat de aandacht verschoof naar de beweging van compacte klankmassa's in de ruimte (hoog/laag) en in kleur (licht/donker). Hij stuurde deze klankmassa's door middel van een nieuwe techniek, de zogenaamde micropolyfonie. Hierin worden tientallen stemmen dusdanig op elkaar gestapeld, dat ze niet langer discreet waarneembaar zijn, laat staan hun onderlinge (canonische) relatie. De luisteraar hoort slechts zich langzaam verplaatsende, maar uiterst fascinerende klankwolken.

Ligeti's Lux aeterna (1966) is een echte klassieker. De fascinatie voor de complexe canons zoals je die bij bepaalde renaissance-componisten aantreft, trok Ligeti door naar wat hij 'micropolyfonie' noemde. Met een 16-stemmig gemengd koor weeft Ligeti letterlijk een web (het was de metafoor die Ligeti er zelf graag voor gebruikte) van unisono-canons die zo dicht op elkaar gepakt zitten dat ze voor de luisteraar niet langer herkenbaar zijn als canons, maar meer als een gewriemel van snelle noten, een 'wolk' van (dissonante) klank.

Programma :

  • György Ligeti, Atmosphères, Lux aeterna, Requiem
  • Richard Strauss, Also sprach Zarathustra, op. 30
  • Aram Khachaturian, Gayaneh Suite
  • Johann (Jr) Strauss, An der schönen blauen Donau, op.314

Tijd en plaats van het gebeuren :

Filmconcert Brussels Philharmonic & VRK : 2001: A Space Odyssey
Maandag 10 juni 2013 om 20.00 u
Bozar - Henry Le Boeufzaal - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.brusselsphilharmonic.be en www.vlaamsradiokoor.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
A guide to György Ligeti's music op www.guardian.co.uk

Elders op Oorgetuige :
Brussels Philharmonic maakt muzikale ruimtereis op de soundtrack van 2001: A Space Odyssey, 19/05/2011

18:10 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook