15/11/2013

Vioolconcerto van Bram Van Camp in combinatie met Wagner en Schreker in Brugge, Gent en Antwerpen

Bram Van Camp Wagner en Schreker op één concert: dat is in politieke zin zowat water en vuur. Muzikaal geenszins. Wagner was uitgesproken anti-Joods - wat hem tot vandaag de dag nog veel vijanden oplevert - en zijn muziek werd een van de uithangborden voor nazi-Duitsland. Schreker was razend populair in de Weimarrepubliek, maar als Jood werd hij door de nazi's afgedaan als entartet (ontaard). Na de oorlog geraakte hij in de vergetelheid. De laatste decennia staat hij dan toch weer op de affiche. Tussen die twee heren in: de jonge Bram Van Camp (foto), in wiens vioolconcert Stravinsky stilistisch over de schouder meekijkt. Violist Wibert Aerts voerde het eerder uit in een glansrol, en doet dat ongetwijfeld nog eens over.

Richard Wagner liet zich slechts af en toe verleiden tot het componeren van symfonische muziek. De verjaardag van zijn vrouw Cosima was aldus de perfecte gelegenheid om met een symfonisch gedicht 'Siegfried Idylle' zijn liefde voor haar te betuigen. Verwijzend naar hun pasgeboren zoon Siegfried baadt dit werk in een waas van huiselijk geluk en eindeloze genegenheid. De jonge Vlaamse componist Bram Van Camp viel reeds verschillende keren in de prijzen. Reden te meer om je te laten kennismaken met zijn vioolconcerto waarin hij koos voor een atypische vormgeving, een complex kat-en-muisspel tussen solist en orkest en grillige klankgeluiden. Violist Wibert Aerts, een meester in het interpreteren van hedendaagse muziek, is aldus de geknipte persoon om je doorheen dit werk te gidsen. Eigenlijk was het oeuvre van de Oostenrijker Franz Schreker gedoemd tot de vergetelheid. Een ban op zijn muziek door de nazi's zorgde ervoor dat zijn naam en faam als sneeuw voor de zon wegsmolt. Toch is zijn Kammersymphonie vandaag één van zijn meest uitgevoerde werken. Een weelderige en gedetailleerde orkestratie in combinatie met een kleurrijk, harmonisch palet toont duidelijke invloeden van Debussy, Mahler, Wagner en Strauss.

Bram Van Camp (1980) streeft in zijn muziek naar een stijl met een intuïtief vertrekpunt, waar elke noot toch verklaard kan worden binnen een consequent (eigen) systeem. Hoewel in de meeste composities sprake is van seriële procedures, houdt Van Camp steeds een muzikaal, organisch klinkend resultaat voor ogen. Op die manier is zijn compositiesysteem geen doel op zich, maar is het een middel tot het creëren van een natuurlijk klinkende essentie: de eigenlijke organische muziek. Bram Van Camp ontwikkelt zich verder als componist maar blijft daarnaast ook actief als violist. Hij beschouwt zijn activiteiten als uitvoerend muzikant als essentieel in zijn compositorische ontwikkeling. In zijn repertoire geeft hij de voorkeur aan twintigste-eeuwse en hedendaagse muziek. Als orkestmusicus deed hij ervaring op in verschillende orkesten waaronder deFilharmonie van Vlaanderen en het Filharmonisch Jeugdorkest van Vlaanderen, waarmee hij concertreizen maakte naar Rusland, Canada en Italië. Sinds 2003 dirigeerde hij diverse ensembles met eigen en hedendaagse muziek.

Programma :

  • Richard Wagner, Siegfried Idylle
  • Bram Van Camp, Concerto voor viool en ensemble (2008)
  • Franz Schreker, Intermezzo voor strijkers
  • Franz Schreker, Kammersymphonie

Praktische info :

Symfonieorkest Vlaanderen & Wibert Aerts : Wagner, Bram Van Camp, Schreker
Dinsdag 19 november 2013 om 20.00 u
Concertgebouw Bruggge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : symfonieorkest.be en www.concertgebouw.be
---------------------------------
Vrijdag 22 november 2013 om 20.00 u (inleiding om 19.15 u)
Muziekcentrum de Bijloke - Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : symfonieorkest.be en www.debijloke.be
---------------------------------
Zondag 24 november 2013 om 15.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : symfonieorkest.be en www.desingel.be

Extra :
Bram Van Camp : www.matrix-new-music.be en youtube

Beluister alvast Bram Van Camps Concerto voor viool en ensemble

16:42 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Spiegel string Quartet creëert 7 korte strijkkwartetten van Vlaamse componisten ter gelegenheid van 75 jaar KVAB

Spiegel Strijkkwartet Op dinsdag 19 november is er een bijzonder concert in het Paleis der Academiën in Brussel, waar maar liefst 7 korte strijkkwartetten gecreëerd worden van Vlaamse componisten. Het Spiegel string Quartet en tenor  Ivan Goossens spelen ter gelegenheid van 75 jaar KVAB werk van Vic Nees, Roland Coryn, Lucien Posman, Luc Van Hove, Petra Vermote, André Laporte en Jan Van Landeghem.

Het Spiegel Strijkkwartet is zondermeer een van de beste vioolkwartetten van ons land. Ze spelen op de grootste concertpodia van West-Europa en werkten sinds hun ontstaan in 1996 aan een reputatie die staat als een huis. Het ensemble, dat een zeer uitgebreid en breed repertoire heeft, is volledig toegewijd aan het strijkkwartetgenre en ijvert al jaren voor de (her)waardering van het Vlaams muzikaal erfgoed.

Lucien Posman - Elegie In Memoriam Vic Nees
Lucien Posman : "Deze melancholische zang is een verlaat persoonlijk eerbetoon aan confrater Vic Nees, opgedragen aan Lea De Keersmaecker, zijn licht en schaduw. Tot de muzikale bouwstenen behoren drie tonen die opvallen in zijn naam: c - e - es; ze nodigen uit tot meditatie over majeur - en mineur van wat was en is en tot nostalgie naar wringende dissonanten. Vic Nees neigt prosodisch naar de stapmaat, maar verstild gescandeerd is er de onzekerheid van de opmaat, twijfel tussen licht en zwaar, vrolijkheid en weemoed. Immer sober."

Luc Van Hove - Haydn-Veränderung
Luc Van Hove : "Het stuk zelf, Haydn Veränderung opus 41 voor strijkkwartet, schreef ik in 2003. Het was een opdracht van het Festival der Voorkempen in Schilde. Vraag was om één variatie te schrijven op het beroemde Duitslandlied uit het Keizer Kwartet van Haydn. Ook aan twee andere componisten (confrater Luc Brewaeys, en Wim Henderickx) werd gevraagd om op hetzelfde thema een variatie te schrijven. De drie benaderingen/behandelingen van deze beroemde compositie van Haydn werden na elkaar gecreëerd tijdens de festivaleditie van 2003. Zoals ik voorheen ook deed in andere werken, heb ik het thema eerder analytisch benaderd, om vanuit de ess entiële bouwstenen ervan een nieuw en eigen muzikaal discours uit te bouwen. Doorheen het korte stukje zweven hier en daar flarden van de oorspronkelijke compositie van Haydn. "

Roland Coryn - 6 Liederen
Roland Coryn : "Het 'enig' waardevolle waartoe de mens in staat lijkt (blijkt), is liefde. Voor hem ook het enige middel om uit zijn egocentrische cirkel te raken. Muziek schrijven is voor mij een rechtstreeks gevolg van die behoefte, m.a.w. zij biedt mij de mogelijkheid naar de ander toe te gaan met iets in de hand (?) om aan te bieden en nadien, in het beste geval er over te praten; of beter nog, er samen intens mee bezig te zijn via de instudering en de uitvoering ervan. Uit die verwondering over - en die bewondering voor het liefdevol mens - zijn van deze dichter en voortspruitend uit de soms ontroerende eenvoud van de inhoud van deze gedichten, heb ik deze zes gebalde gedichten verklankt. De keuze van deze zes gedichten uit een reeks van twaalf, heeft te maken met de inhoud. Inhoud die vertolkt moet kunnen worden door zowel een mannen - als een vrouwen stem. Hoewel een mannenstem mijn voorkeur geniet. Ik heb getracht de beelden en gedachten van de dichter op dezelfde gebalde en doorzichtige wijze muzikaal weer te geven. De uiterlijk elegante vorm van de gedichten heb ik enkel kunnen suggereren. Ongetwijf eld zit deze vorm ook in mijn muziek!? Een van de moeilijkheden bij de uitvoering is: de toehoorder doen vergeten dat het hier over korte impressies gaat. Om dit te realiseren, is enkel een zeer korte tijdspanne tussen de liederen geboden. Oorspronkelijk z ijn deze liederen voor stem en piano geschreven. Naast deze laatste versie met strijkers bestaat er eveneens een versie voor instrumentaal ensemble samengesteld uit: klarinet, viool, cello, piano en stem. "

André Laporte - Divertimento Academico I
André Laporte : "Dit werk werd geschreven in opdracht van het Koninklijk Conservatorium Brussel n.a.v. mijn 60ste verjaardag. Ik koos de titel als verwijzing naar mijn toetreding tot de Koninklijke Academie in 1990. Het omvat 5 korte delen, waarvan ik er drie uitkoos voor dit academieconcert.
1. Preludio, quasi una fantasia
Opgevat als een introductie komen in dit voorspel uiteenlopende vormaspecten naar voren die a.h.w. een voorafschaduwing zijn van wat volgen gaat. Zowel het virtuoze als het ritmische en expressieve element komen beurtelings op de voorgrond.
2. Toccata
Dit overwegend ritmische onderdeel krijgt door de pizzicato-speelwijze een krachtige impuls.
3. Spleen In dit deel komen de expressieve mogelijkheden van de strijkers aan bod. Met de reflexieve en meditatieve ondertoon van dit onderdeel wilde ik enkele onlangs overleden academieleden van de Klasse van de Kunsten gedenken die tot mijn langjarige persoonlijke vrienden behoorden. "

Petra Vermote - Through Voices
Petra Vermote : "Trough Voices (2013) is mijn eerste compositie voor strijkkwartet, en is een deel van wat later nog een uitgebreider werk voor strijkkwartet wordt." Alle muzikale materiaal uit 'Trough Voices' werd gedistilleerd uit de spectrale analyses die Vermote maakte van geluidsopnames met spreekstemmen van vier componisten : Schönberg, Strawinsky, Bernstein en Ligeti. De spectrale analyses brachten op die manier vier basisakkoorden voort, vaak met kwarttonen, waardoor een heel specifieke kleur ontstaat. Vermote wisselt de vier basisakkoorden oo k af met de spectrale analyse van haar eigen spreekstem. De basisakkoorden worden zowel homofoon als uiteengerafeld in ritmische flarden compositorisch verwerkt. Horizontale, licht bewegende klankvelden ontstaan door dezelfde toonhoogte door verschillende instrumenten of met een verschillende speelwijze te laten uitvoeren, waardoor ook op dit vlak met klankkleur wordt gespeeld.

Programma:

  • Lucien Posman, Elegie In Memoriam Vic Nees
  • Luc Van Hove, Haydn-Veränderung
  • Roland Coryn, 6 Liederen uit 12 liefdesgedichten van Hans Andreus
    - Loop je ...
    - In je ogen ...
    - Die glimlach ...
    - Je kunt
    - Je bent zo ...
    - En je haar ...
  • André Laporte, Divertimento Academico I
    - Preludio
    - Toccata
    - Spleen
  • Petra Vermote, Through Voices
  • Jan Van Landeghem, Je suis celui qui vaticine
  • Vic Nees, Zwei Hölderlin Lieder
    - Molto Andante
    - Poco Adagio

Praktische info :

Spiegel String Quartet & Ivan Goossens : KVAB Academieleden in concert
Dinsdag 19 november 2013 om 19.00 u
Paleis der Academiën - Brussel

Hertogsstraat 1
1000 Brussel

Meer info : www.kvab.be en www.spiegelstringquartet.com

Extra :
Lucien Posman op www.matrix-new-music.be
Luc Van Hove op www.matrix-new-music.be en www.muziekcentrum.be
Roland Coryn : www.coryn.info, www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en youtube
André Laporte : www.matrix-new-music.be, www.cebedem.be en www.muziekcentrum.be
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Jan Van Landeghem : www.janvanlandeghem.be, www.cebedem.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Vic Nees op www.matrix-new-music.be, www.muziekcentrum.be en youtube

14:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Jonge Oekraïens-Franse pianiste Natacha Kudritskaya speelt Rameau, Debussy en Crumb

Natacha Kudritskaya Voor de jonge Oekraïens-Franse pianiste Natacha Kudritskaya was de kennismaking met de muziek van Jean-Philippe Rameau als een blikseminslag: liefde op het eerste gezicht. Haar interpretatie verraadt die warme gevoelens en voert de luisteraar onherroepelijk mee naar een universum dat puur barok en tegelijk zeer modern is. Een selectie van Rameaus meest sprekende karakterstukken vormt een tweeluik met repertoire van Debussy en de levende componist George Crumb, wiens verzameling Makrokosmos uit 1973 het pianospel op een geheel nieuwe, verafgelegen planeet plaatst. Natacha Kudritskaya besluit haar concert met een nu al legendarische uitvoering van de monumentale Gavotte et six doubles uit de Nouvelles suites, waarin Rameau virtuositeit paart aan ongekend krachtige emoties. Een niet te missen kennismaking met een rijzende ster. "Net als bij Bach blijkt de keuze voor een instrument van secundair belang op het moment dat de uitvoerder over de middelen beschikt om haar personaliteit te laten doorschijnen. En dat is in dit geval wel zeker!" - Luc Nevers, tijdschrift 'Pianiste'

George Crumb (1929) is een Amerikaans componist van avantgarde-muziek. Zijn werk wordt getypeerd door het gebruik van ongebruikelijke klankkleuren en speeltechnieken. Een van zijn bekendste werken is Makrokosmos, een serie van vier boeken met composities voor piano. De titel verwijst naar Béla Bartóks Mikrokosmos, een soortgelijke serie met korte karakterstukken. Crumb gaat echter veel verder als het gaat om speeltechniek. De piano is niet alleen versterkt maar ook geprepareerd door middel van het plaatsen van objecten tussen de snaren. Crumb zelf noemt de techniek van pianopreparatie overigens "extended piano". De pianist moet tijdens het spelen ook roepen of zingen.

Aan Crumbs muziek ligt gewoonlijk een programma, een buitenmuzikale associatie, ten grondslag. Zo zijn Makrokosmos I en II gebaseerd op de tekens van de Dierenriem. Zijn handgeschreven, uiterst precieze partituren zijn een lust voor het oog, met soms een puur grafische symboliek. Drie delen uit Makrokosmos I zijn opgeschreven in de vorm van een cirkel, een kruis en een spiraal. "Het is belangrijk dat muziek er goed uitziet", zegt Crumb. "Er is voor een componist een geheimzinnig verband tussen de klank en hoe de muziek eruitziet op papier. Dat verband probeer je tot uitdrukking te brengen in de notatie."

Programma :

  • Jean-Philippe Rameau (1683-1764) Les tendres plaintes - Les niais de Sologne - L'entretien des Muses - Les tourbillons - Les cyclopes - Les sauvages - Gavotte et six doubles
  • Claude Debussy (1862-1918), La cathédrale engloutie - Clair de lune
  • George Crumb (1929), Makrokosmos II, selectie

Praktische info :

Natacha Kudritskaya : Rameau, Debussy, Crumb
Zondag 17 november 2013 om 11.00 u
Concertgebouw Bruggge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
George Crumb: www.georgecrumb.net, www.essentialsofmusic.com, en.wikipedia.org en youtube

13:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Percussieconcert met Bach, Cage, Xenakis en Reich in Amuz

Iannis Xenakis Contrapunt is letterlijk zoiets als noot tegen noot. Drie slagwerkers van deFilharmonie slaan de stokken in elkaar voor een contrapuntisch programma waarin elke noot een ferme pets geeft op een andere. Bach staat op hun lijstje, als schaakmeester van het stemmenspel. Maar ook recentere componisten als Xenakis (foto), Reich en Cage wisten dat goede muziek alleen klopt als alles tikt.




Programma :

  • Johann Sebastian Bach, Fuga uit Prelude en fuga in D, BWV 532
  • John Cage, Amores (1943)
  • Iannis Xenakis, Okho (1989)
  • Steve Reich, Electric Counterpoint, voor percussie en tape (1987)

Praktische info :

Jaume-Blai Santonja Espinos, Manuel Martinez Navarro & Pieterjan Vranckx : Bach, Cage, Xenakis, Reich
Zondag 17 november 2013 om 11.00 u
AMUZ - Antwerpen

Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be en www.defilharmonie.be

Extra :
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Steve Reich op www.stevereich.com, en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Steve Reich (1936 - ) : Groot minimalist op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Musiques Nouvelles speelt Steve Reich in Bozar, 30/04/2012


Beluister alvast Iannis Xenakis' Okho

12:51 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Tweede Kunstendag voor Kinderen in Vlaanderen en Brussel

Kunstendag voor Kinderen Op zondag 17 november is het weer zover: dan vindt in heel Vlaanderen en Brussel de tweede Kunstendag voor Kinderen plaats, een initiatief van Vlaams minister van Cultuur, Joke Schauvliege. Op de eerste editie vorig jaar namen niet minder dan 25.000 kinderen en volwassenen deel aan een tweehonderdtal grote en kleine initiatieven. Een succes dus, dat ook aan de kunstensector niet ongemerkt is voorbijgegaan. Dit jaar is het programma nog serieus aangegroeid. En toch is het maar een kleine greep uit het enorme aanbod aan kunst in Vlaanderen en Brussel.

De Kunstendag voor Kinderen, elke derde zondag van november, wil alle kinderen een opstap bieden naar kunstbeleving, het liefst in gezinsverband. Sommigen zullen er voor het eerst proeven van kunst, anderen kunnen hun vorige contacten verdiepen. Daartoe bieden die dag meer dan 150 kunstenorganisaties een heleboel smaakmakers aan: naast tentoonstellingen, theater-, dans- en filmvoorstellingen zijn er workshops, vertellingen of rondleidingen. Wat dacht je bijvoorbeeld van een vertelparcours in een muziektheaterhuis, samen met je ouders en grootouders een choreografie uitwerken onder leiding van een professionele danser, of zelf uitzoeken met welke verf de gebroeders Van Eyck het Lam Gods schilderden?

Ouders en grootouders krijgen leuke tips voor een gedroomde gezinsuitstap. Een frisse website op kindermaat toont de weg. Vergeet niet te reserveren!

Een greep uit het muziekaanbod :

Weet je nog? / Ensemble Houthandel Antwerpen - De Kleine Stooringhe, Rumbeke (6+)
Philip Feeney schreef een anekdotisch werk over een krimpende postbus, de magie van het theater, een kabouterdans en nog veel meer. Een interactieve concertervaring voor jong en oud, gevolgd door een Meet & Greet met de muzikanten. Boem Paukenslag / deFilharmonie - Amuz, Antwerpen (10+)
In AMUZ kunnen kinderen van 10 tot 12 jaar zich inschrijven voor een workshop slagwerk. Pieterjan Vranckx en Jaume-Blai Santonja Espinos laten al jaren trommels, pauken, xylofonen en triangels klinken en knallen bij deFilharmonie. In deze twee uur durende workshop mogen de kinderen het beste geven van zichzelf!

Radio Magica / Musica, Impulscentrum voor Muziek - Commanderij van Gruitrode (8+)
Sta in deze interactieve tentoonstelling oog in oog met baanbrekende uitvindingen van vroeger - tot en met de radio! - en hoor hoe ze (nog steeds) werken. Achteraf voert iedereen samen 'Radio Music' van John Cage uit.

Station (try-out) / Zonzo Compagnie en Braakland/ZheBilding - OPEK, Leuven (6+)
Joris Caluwaerts en Aarich Jespers maakten met 'Wagon' een woordenloze muziekvoorstelling. Met hun geliefde instrumenten en treinen, sporen, wissels, contactmicrofoons en heel veel kabels nemen ze je mee op een wonderlijke fantasiereis naar onvermoede bestemmingen.

Fluitdag / Wil Offermans - Cultureel Centrum Neeroeteren (6+)
Fluitist Wil Offermans put voor zijn workshops uit een onuitputtelijke vracht aan ervaring. Onder zijn leiding ontdekt je nieuwe horizonten van je instrument en proef je van improvisatie en zelfs choreografie.

Op reis met componist Thomas Smetryns / MATRIX - Muziekcentrum De Bijloke Gent (8+)
Componist Thomas Smetryns, een echte geluidentovenaar, vertelt met muziek een verhaal over een verdwaalde zeekapitein. Kan je zijn geheimzinnige boodschappen horen? Samen maken jullie een héél speciaal muziekstuk. Meer kunnen we nog niet verklappen, maar je zal zien dat er magische dingen gebeuren.

Robokids / Stichting Logos - Logos Tetraëder, Gent (6+)
Je maakt al dansend en zingend kennis met het M&M Robotorkest van Godfried-Willem Raes. Verschillende muziekinstrumenten en de vijftig robots nemen je mee op reis. Verder vertelt Moniek Darge leuke verhaaltjes bij haar rijke verzameling muziekdozen.

Mile(S)tones / Zonzo Compagnie - Rataplan vzw, Borgerhout (6 tot 12 jaar)
Drie muzikanten nemen je mee naar de fascinerende wereld van de Amerikaanse jazzcomponist en trompettist Miles Davis. Zijn vernieuwende manier van muziek maken is het vertrekpunt van de voorstelling.

Geluid verbeelden / Aifoon - Muziekclub 4AD, Diksmuide (8+)
Je onderzoekt geluid en experimenteert ermee. Daarna breng je een film tot leven met behulp van een mobiele geluidsstudio. Je plukt de geluiden uit de omgeving of maakt zelf geluiden en plaatst ze onder een filmfragment zonder geluid.

Praktische info :

Kunstendag voor Kinderen
Zondag 17 november 2013
Op verschillende locaties in Vlaanderen en Brussel


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.kunstendagvoorkinderen.be

12:00 Gepost in Concert, Dans, expositie, Muziek | Permalink |  Facebook

13/11/2013

In memoriam John Tavener (1944-2013)

John Tavener Op dinsdag 12 november overleed de Britse componist Sir John Tavener, één van de bekendste Britse componisten van spirituele muziek. Hij werd 69. John Tavener werd door het grote publiek opgemerkt door de uitvoering van zijn 'Song for Athene' uit 1993 tijdens de rouwdienst voor prinses Diana in september 1997. Zijn stuk 'The Protecting Veil', voor cello en strijkers, stond in 1998 maandenlang boven aan de klassieke top 10. In 1968 verkreeg hij voor het eerst bekendheid door zijn compositie 'The Whale' naar het Bijbelboek Jona, uitgebracht op Apple Records, de platenmaatschappij van The Beatles. Tavener werd in 2000 in de adelstand verheven.

John Tavener werd op 28 januari 1944 geboren in Londen. Hij studeerde muziek aan het Royal College of Music in Londen bij onder meer Lennox Berkeley. Hij brak door met zijn compositie The Whale (de walvis) naar het bijbelboek Jona. Na zijn toetreding tot de Russisch-orthodoxe Kerk in 1977 kreeg zijn muziek steeds meer een spiritueel karakter. Daarmee ging kerkmuziek een groter aandeel in zijn oeuvre innemen. Taveners oeuvre - dat meestal als neo-klassiek wordt beschreven - refereert zowel naar westerse als oosterse muziek. Daarbij was zijn bekering in 1977 tot de Russisch-orthodoxe kerk van groot belang. Later zou hij zich ook sterk interesseren voor de islam en het boeddhisme. Muzikaal leunde hij ook aan bij Olivier Messaen, Arvo Pärt en de minimalistische stroming.

Bekendheid genoot Tavener onder meer van koorwerken als The Lamb, Funeral Ikos en Song for Athene. Dat laatste werk werd bij een breed publiek bekend door de uitvoering tijdens de uitvaartdienst van prinses Diana in Westminster Abbey in 1997. In zijn latere werk The Veil of the Temple wist hij zich beïnvloed door het boeddhisme.

Tavener had al heel lang gezondheidsproblemen. In 2007 kreeg hij een hartaanval, waarna hij 4 maanden in het ziekenhuis lag. Na zijn hartaanval lieten artsen Tavener weten dat hij niet meer als componist aan het werk kon gaan. Hij bleef echter actief in de muziekwereld. Drie van zijn composities gingen afgelopen zomer in première op het Manchester International Festival. Zijn laatste werk, drie Shakespeare Sonnetten, gaat op vrijdag 15 november in Southwark Cathedral in Londen in première.

Extra :
John Tavener op www.chesternovello.com, nl.wikipedia.org en youtube
John Tavener: post-modern en terug naar af?, Friska Frank op www.nopapers.nl
John Tavener: his final interview, Ivan Hewett in The Telegraph, 13/11/2013

21:55 Gepost in Actualiteit, Muziek, Nieuws | Permalink |  Facebook

10/11/2013

Het Collectief speelt integraal Russisch concert in Sint-Niklaas

Galina Oestvolskaja Een integraal Russisch concert kan je gaan beluisteren in Sint-Niklaas. Met Galina Oeststvolskaja (foto) en Alfred Schnittke geeft Het Collectief een stem aan de laat-twintigste eeuwse avant-garde. Centraal in het programma staat echter het beklijvende 'Pianotrio Opus 67' (1944) van Dmitri Sjostakovitsj. Door de extreem treurige ondertoon en cynische verwijzingen naar de dood is dit werk een krachtige getuigenis van de gruwelen van WOII. In hetzelfde jaar componeerde Gideon Klein in het concentratiekamp Terezin zijn 'Strijktrio', een jaar later kwam hij daar om het leven ...

Mark van de Voort over Galina Oestvolskaja : "De uit hardmarmer gehouwen klankwereld van de Russische Galina Oestvolskaja (1919-2006) is met niets anders te vergelijken dan met zichzelf. Haar fysiek overdonderende muziek moet vooral live klinken. Haar oeuvre is kleinschalig : 21 Officiële werken componeerde ze tussen 1946 en 1990. Ze schreef nog wel een aantal door de Russische autoriteiten goedgekeurde orkestsuites, maar haar belangrijkste, spiritueel geïnspireerde werk verdween behoedzaam in de bureaulade. Onttrokken aan het argusoog van de communistische machthebbers en verborgen voor de rest van de wereld componeerde Oestvolskaja stug door. Instrumentale werken, maar ook vijf symfonieën vloeiden uit haar pen. Ongenaakbare, monomane muziek die de waarheid in klinkende noten tracht uit te drukken. Repetitieve, hamerende akkoorden, diepjammerende frases en ferme doodroffels. Muziek die in alles de extremen opzoekt: van fluisterzacht pianissimo tot donderend fortissimo, en dat alles gevat in de kleurrijkste ensemblebezettingen. Geen gemakkelijke, wegluistercomposities, maar achter haar van God gegeven muzikale dwingelandij schuilen wel degelijk dieptragische noten en bijzonder emotionele passages." (*)

Alfred Schnittke (1934-1998) is een componist die niet in één vakje is onder te brengen: hij vermengde verschillende stijlen, technieken en gedachtegangen uit de (westerse) muziekgeschiedenis om zo tot een heel eigen klank te komen. Schnittke voelde zich eigenlijk een vreemde in eigen land. Zijn vader was een Duits-Joodse Rus, zijn moeder een Wolga Duitse, en hijzelf groeide op in de tijd van de Sovjet Unie. Schnittke's muziek past zowel in de Russische als de Duitse traditie. Zijn muzikale ontwikkeling werd beïnvloed door zijn ontmoetingen met o.a. Skriabin, Stravinsky, Prokofiev en Sjostakovitsj. Maar hij voelde zich ook sterk verbonden met de Duitse muziek. Bach was voor hem de alfa en de omega van de muziek. Ook hij was een groot bewonderaar van de muziek van Gustav Mahler en Alban Berg, zeker ook vanwege de expressiviteit ervan. Lange tijd heeft hij ook de muziek van Anton Webern bestudeerd.

Met Schnittke's originele geest en de beperkingen van de Sovjet culturele politiek, is het geen wonder dat daaruit botsingen ontstonden. Lange tijd werd zijn kunst door de autoriteiten beschouwd als gekunsteld, experimenteel en sterk leunend op West Europees avant-gardisme. Zijn composities werden ongeschikt geacht om de Sovjet Unie te vertegenwoordigen in het buitenland. En omdat hij geen concessies wilde doen, werd het hem lange tijd verboden het land te verlaten. Toch begon Schnittke's roem in het buitenland. De nieuwsgierigheid naar deze onbekende Sovjet componist werd gewekt door uitvoering van zijn werken op internationale festivals vanaf 1966. Schnittke's muzikale taal wordt overal ter wereld begrepen doordat er emoties in doorklinken. Zijn muziek is expressief, suggestief en associatief. Schnittke nam al vrij snel afstand van diverse richtingen binnen de avant-garde in die tijd. Hij zocht naar een manier om zijn muziek een rijkere associatieve inhoud te kunnen geven. In 1968 formuleerde Schnittke zijn concept van het 'polystylisme', een compositiestijl met verschillende lagen, een dialoog met het muzikale verleden. Bepalend voor de muziek van Schnittke is dat de muziek van het verleden, geciteerd of verwerkt in veel van zijn werken, steeds wordt gecombineerd met de muzikale taal van het heden. Het was even een schok dat Schnittke afscheid nam van het strenge avant gardisme, maar het paste bij de geest van de tijd, vermoeidheid en ontgoocheling over seriële muziek en complexiteit, en ook passend in de nieuwe eenvoud. Tegelijkertijd bezorgde het Schnittke een grote schare nieuwe aanhangers en sindsdien is zijn muziek steeds populairder geworden.

Programma :

  • Galina Oeststvolskaja, Grand Duet voor cello en piano (1959)
  • Gideon Klein, Strijktrio
  • Alfred Schnitke, Stille Musik voor viool en cello (1979)
  • Dmitri Sjostakovitsj, Pianotrio nr 2, opus 67

Praktische info :

Het Collectief : Oestvolskaja, Klein, Schnittke, Sjostakovitsj
Donderdag 14 november 2013 om 20.00 u
Kapel O.L.V.-Presentatie - Sint-Niklaas

Plezantstraat 135
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Galina Oestvolskaja op muziekgebouw.wordpress.com
Galina Oestvolskaja op www.sikorski.de en youtube
Mokerslagen op de poort van de eeuwigheid: Galina Ivanovna Oestvolskaja (1919 - 2006), Kristel Vastenavont op www.opusklassiek.nl, mei 2008 (pdf)
Galina Oestvolskaja. Muziek als een komeetinslag (VPRO Gids #20), Mark van de Voort op www.vpro.nl (*)
Ustvolskaya. A Grand Russian Original Steps Out Of The Mist, Alex Ross in The New York Times, May 28, 1995 op www.therestisnoise.com
Viktor Suslin over Galina Oestvolskaja op www.sikorski.de (pdf)
Galina Ivanova Oestvolskaja (1919 - 2006): Vrouw met de lithurgische moker, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
The Lady with the Hammer. The music of Galna Ustvolskaya, Ian MacDonald op www.siue.edu
Alfred Schnittke : www.schnittke.de, www.schirmer.com, www.boosey.com en youtube
Alfred Schnittke (1934 - 1998): Meer dan een polystilistisch kameleon, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast Galina Oeststvolskaja's Grand Duet voor cello en piano



en Alfred Schnitke's Stille Musik voor viool en cello

23:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

HERMESensemble plaatst Noorse componist Rolf Wallin in de kijker

Strange News De Noor Rolf Wallin is een van de meest prominente Scandinavische toonzetters van het moment. Naast een veelzijdig componist is hij tegelijkertijd kunstenaar-performer en gegeerd trompettist. Dit concert plaatst zijn contrastrijk werk in de kijker. 'Strange News' vertelt het verhaal van een gewezen kindsoldaat. Wallin bezocht samen met auteur en videast Josse De Pauw enkele projecten van het Christian Relief Network in Oeganda en Congo. Een intrigerend spel tussen een ensemble, film, verteller en surroundsysteem reflecteert over het doortastende proces van een hernieuwde maatschappelijke integratie van een kindsoldaat. 'Strange News' functioneert als een klein venster op de wereld en confronteert je met uitspraken als "I want a life more or less like yours. Would that be possible?". 'The Age of Wire and String' laat je ook door een raampje kijken. Deze acht miniaturen voor piano en ensemble klinken enigmatisch en abstract. Muziek vloeit en stopt, suggereert en verstilt. Precies wat je tijdens 'Solve et coagula' zal beleven. Met een knipoog naar de alchemie lost een chaotische klankmassa op alvorens te stollen in een moment van evenwicht en volledigheid.

Rolf Wallin, geboren in 1957 in Oslo, studeerde compositie aan de Noorse Staatsacademie voor Muziek bij Finn Mortensen en Olav Anton Thommessen. In het midden van de jaren '80 verbleef hij een jaar aan de Universiteit van Californië te San Diego waar hij studeerde onder Joji Yuasa, Roger Reynolds en Vinko Globokar. Hij componeerde werken voor een uiteenlopend scala aan instrumentale combinaties, van opdrachten voor de filharmonisch orkesten van Oslo en Trondheim tot grootschalige muziektheaterwerken voor het Molde International Jazz Festival en de World Music Days in Oslo (1990). Daarnaast nam hij deel aan het Noorse muziekleven als muziekcriticus en essayist voor Dagbladet en Ballade, en als leraar aan de Noorse Staatsacademie voor Muziek. Rolf Wallin begon zijn carrière als componist terwijl hij nog in experimentele jazz- en rockgroepen speelde en zijn eerste stappen zette in de performance kunst. In zijn ontwikkeling als componist hebben deze verschillende ervaringen zijn klassieke opleiding op een vruchtbare manier verrijkt. Langs de andere kant leeft in hem een sterke neiging tot abstractie en constructie. Zijn studieverblijf in San Diego heeft zeker de interesse in wetenschappelijke trends en perspectieven gesterkt. Als componist combineert hij vrijelijk computergegenereerde systemen en mathematische formules met intuïtieve benaderingen, en de complexe maar erg plastische texturen van zijn muziek doen denken aan de stijl van Ligeti en Xenakis. Een concept waar de componist dankbaar gebruik van maakte is het zogeheten ‘fractale' algoritme, dat ingezet wordt om ruw muzikaal materiaal te genereren, dat daarna verder verfijnd wordt aan de hand van een continue dialectiek tussen systematische berekening en persoonlijke muzikale intuïtie. Onder Wallins belangrijkste op fractalen gebaseerde composities bevinden zich de kamerorkestwerken ‘Onda di ghiaccio' (1989) en ‘Boyl' (1995), en de kamermuziekwerken ‘Stonewave' (1990), ‘ning' (1991) en ‘Solve et Coagula' (1992). Verschillende van deze werken werden internationaal erkend en op regelmatige basis uitgevoerd, bijvoorbeeld ‘Stonewave' dat in 1992 bekroond werd tot beste werk van de ISCM World Music Days te Warschau. Naast het gebruik van fractale algoritmes als een organiserend principe voor ritme en melodie, ontwikkelde Wallin een harmonie genererend principe waarvoor hij de term ‘kristallen akkoorden' bedacht. De harmonische kristallen zijn gebaseerd op een 3D harmonisch model, waarbij drie sleutelintervallen voortdurend worden herhaald, en zo de drie dimensies van het kristal bepalen. Hieruit worden toonladders gesynthetiseerd die Wallin een breed en gevarieerd harmonisch palet bieden, gaande van ‘consonante atonaliteit' tot scherpe dissonantie. De laatste jaren echter stapte Rolf Wallin wat af van deze strikte systematische werkwijze ten voordele van een vrijere werk- en componeerstijl, die hem tot één van de meest succesvolle en gespeelde Noorse componisten maken sinds Edvard Grieg. Zijn orkestwerk Act (2004) en het ensemblewerk ‘The Age of Wire and String' (2005) werden overal ter wereld uitgevoerd, en het beklijvend sterke ‘Strange News' (2007) ontving unaniem internationale erkenning. Ondanks de veelzijdigheid van Wallins oeuvre worden al zijn werken, hetzij performances of systeemgebaseerde composities, gekarakteriseerd door zijn fascinatie voor de diverse vormen van beweging die eigen zijn aan het menselijk lichaam en de natuur.

Rolf Wallin, Solve et Coagula
"Alchemie staat gekend als de grootvader van de moderne chemie, maar als filosofisch systeem was het wellicht nog belangrijker. De term ‘Solve et coagula' - los op en stol - verwijst naar de eerste fase van het magnum opus van de alchemist. De chaotische ‘massa confusa', uitgegraven in een berg, ondergaat een lang proces waarin het herhaaldelijk wordt opgelost en tot stollen gebracht, om uiteindelijk tot ‘prima materia' getransformeerd te worden, het basismateriaal om goud te maken. De psycholoog Carl Gustav Jung was zeer geïnteresseerd in de archetypische aspecten van alchemie, en was gefascineerd door de overeenkomsten tussen het alchemistische opus magnum en het psychoanalytische proces. In dit laatste is de massa confusa van het onbewuste het voornaamste instrument om tot een staat van mentale balans te komen. De massa confusa van deze compositie is numeriek materiaal dat emaneert uit de zogenoemde fractale mathematische functie. Deze is relatief eenvoudig, maar genereert fascinerende en verrassend ‘organische' patronen wanneer een groot aantal keren herhaald. In de muziek functioneert het numeriek materiaal als een skelet waarop een meer intuïtief muzikaal boetseren kan plaatsvinden."

Rolf Wallin, The Age of Wire and String
"De titel, net als de titels van de verschillende bewegingen, werden ontleend aan de debuutroman van de Amerikaanse auteur Ben Marcus. Dit wonderlijke en bijzonder aparte boek beschrijft een wereld die totaal verschillend is aan die van ons, een wereld die de aardse natuurwetten uitdaagt maar toch zijn eigen systeem van fysische en logische wetten heeft, consistent maar toch ongrijpbaar. In de lectuur van de roman vond de componist interessante paralellen met de abstracte wereld van de muziek, in het bijzonder hedendaagse kunstmuziek, met zijn eigenschap onze geest te brengen naar nooit eerder bezochte plaatsen. ‘The Age of Wie and String' bestaat uit verschillende korte miniatuurbewegingen".

Rolf Wallin / Josse De Pauw, Strange News
‘Strange News' is een verhaal over een kindsoldaat. Het is ook een verhaal over ons allen, over empathie* en medevoelen, over een kind dat het vermogen verliest om met anderen mee te voelen, over de mogelijkheid om het medevoelen te herwinnen. We worden omringd met nieuws. Soms is het choquerend en verbijsterend. ‘Strange News' vertelt het verhaal àchter het nieuws: over jongeren die door milities en bendes worden gerekruteerd, over wat geweld en angst drijft, over de krachten die het vermogen vernietigen om medelijden met anderen te hebben. Maar het gaat evengoed over empathie die nieuw leven wordt ingeblazen.

Componist Rolf Wallin werd geïnteresseerd in kindsoldaten nadat hij er een radioprogramma over gehoord had. Toen hij later een compositieopdracht kreeg van de Casa da Musica in Porto en het Oslo Philharmonic Orchestra, wilde hij het met de werkelijkheid verbinden. ‘Strange News' werd gecreëerd in samenwerking met de Belgische regisseur Josse De Pauw. De jonge Oegandese acteur Arthur Kisenyi, gekozen uit 90 jongens bij een auditie in Kampala, trad sindsdien op over heel de wereld. "We zijn gewend aan sterke beelden op tv, maar we volgen zelden de personages achter die nieuwsverhalen. In ‘Strange News' wordt het verhaal van een enkele kindsoldaat verteld met indringende multimedia-effecten" vertelt Wallin.

"We hebben allen sterke remmen en grenzen die ons beletten om andere mensen te doden of te kwetsen. Als iemand het vermogen verliest om anderen als medemens te zien, kunnen deze ingebouwde remmen afnemen of zelfs verdwijnen. Zij die doden, zien het slachtoffer als minderwaardig of als knaagdieren die uitgeroeid moeten worden," legt hij uit. Dat hersenspoelen kan op verschillende manieren gebeuren. Toen Wallin en Josse De Pauw een centrum voor ex-kindsoldaten in de Democratische Republiek Congo bezochten waren ze verbaasd dat het mogelijk is om kinderen weer in een normaal dorpsleven te integreren, door therapie en hen een vak te laten leren dat hen weer nuttig maakte binnen de gemeenschap. Ook helende rituelen met zang en dans speelden daar een zinvolle rol in.

Ondanks de donkere en negatieve krachten in de muziek straalt de voorstelling ook hoop uit. Onder de hele performance ligt een geloof in menselijkheid in ons allen. Dat kan afgebroken worden. Maar het kan evengoed herboren worden. In Afrika worden zang en dans gebruikt in helende ceremonies wanneer kindsoldaten terugkeren naar het dorp. Muziek is een manier om de weg naar hereniging met anderen terug vinden. Het Afrikaanse woord "ubuntu" betekent "een persoon is een persoon door andere mensen". Als concept is het overal ter wereld relevant.

‘Strange News' is een multimedia performance met een jonge Oegandese acteur die een verhaal vertelt, daarbij ondersteund door een ensemble met een krachtig surround geluid en realistische videobeelden. Er schuilt cynisme achter het rekruteren van kinderen in gewapende groeperingen en gewelddadige bendes. Meisjes worden gebruikt als seksslaaf, smokkelaar, spion of strijder. Jongens worden ingezet als soldaten of om toverdrankjes te bereiden. Kinderen worden gedwongen om te doden, te martelen, te stelen of te verkrachten tot ze hun natuurlijke remmingen verliezen. Vaak zijn ze nog onbevreesder dan volwassenen. Als dat niet zo is, worden ze gedrogeerd vooraleer naar het slagveld gestuurd te worden om iemand te executeren. De ogen van Zungu Ndahajo zijn leeg en hard. Hij glimlacht niet. "Elke dag mensen zien sterven is geen leven. Ik heb zoveel vreselijke dingen gezien," legt de 16-jarige uit. Vijf jaar geleden liet hij zichzelf rekruteren in een militie in het oostelijke deel van de Democratische Republiek Congo. Hij was wees en de groep stond sterk in de streek waar hij opgroeide. Na een poos schakelde hij over naar een andere rebellengroep. "Het was vreselijk. We leefden van het bestelen van dorpelingen. We vielen wagens aan die onderweg naar de stad waren," zegt hij met de wereldlijke uitputting van een oude volwassene.

UNICEF berekende dat er zowat 280.000 kindsoldaten over heel de wereld zijn, en dat meer dan 200.000 daarvan in Afrika opereren. Net iets minder dan de helft van alle strijdkrachten ter wereld gebruiken soldaten onder 18, en velen daarvan worden in de strijd ingezet. Deze statistieken tellen geen kinderen mee die in gewelddadige bendes zitten met banden met de drugkartels in Zuid- en Centraal-Amerika. De reden waarom kinderen en jongeren bendes, milities en strijdkrachten vervoegen kunnen verschillen. Sommigen worden ontvoerd of bedreigd door bendes. Anderen verlangen naar opwinding en sluiten zich vrijwillig aan. Sommigen zijn arm en hongerig, en weten dat ze met een geweer misschien aan eten en geld kunnen geraken. Jongens van rond 13-14 jaar worden als de ideale rekruten beschouwd. Ze zijn sterk genoeg om een AK47-geweer te gebruiken, begrijpen niet helemaal de gevolgen van hun daden en zijn vaak erg moedig, vooral onder invloed van drugs vooraleer ze ten strijde trekken.

40 % van alle kindsoldaten ter wereld zijn meisjes. De soldatenvrouwen krijgen vaak niet de hulp die ze nodig hebben. Veel demobiliseringsprogramma's zijn ontworpen om jongens die soldaat waren weer aan een gewoon leven te helpen. Tezelfdertijd zijn er projecten voor vrouwen die verkracht werden in de context van gevechten. Maar de meisjes die door de gewapende groeperingen worden vastgehouden, worden vaak verwaarloosd. En zij zijn vaak het meest getraumatiseerd. Ze werden herhaaldelijk verkracht, en leven in voortdurende angst. Sommigen streden mee, anderen waren drager of kok. Het is niet verwonderlijk dat ze samenblijven eens ze vrij zijn. Het gebruik van kindsoldaten wordt meer en meer een taboe. Over de hele wereld kunnen legerleiders veroordeeld worden voor het gebruiken van kinderen en jongeren als soldaten. De Secretaris- Generaal van de VN klaagt regelmatig landen aan met kinderen onder de strijdkrachten. De VN-veiligheidsraad neemt het probleem zeer ernstig. Er zijn reeds verbeteringen. Maar een rapport uit 2013 van de Secretaris-Generaal toont aan dat er nog steeds kindsoldaten actief zijn bij de meeste gewapende conflicten. Waar nieuwe conflicten ontstaan, worden kinderen opnieuw slachtoffer. Het VN-rapport geeft aan dat 55 gewapende groeperingen in veertien landen in 2012 de internationale wetten schonden. "Nieuwe en voortdurende crisissen in Mali, de Centraal-Afrikaanse republiek en Syrië hadden en hebben nog steeds een vernietigend effect op kinderen", zegt Leila Zerrougui, de speciale gezant voor Kinderen en Gewapende Conflicten van de Secretaris- Generaal. Een aantal Congolese krijgsheren werd berecht door het Internationaal Gerechtshof voor het gebruik van kindsoldaten en voor misdaden tegen de mensheid. Dit verhoogde in Congo het bewustzijn dat het een misdaad is om kinderen in te zetten in oorlogssituaties. Landen over de hele wereld worden onder druk gezet om legerleiders en krijgsheren te arresteren, hun bankrekeningen te bevriezen of hen de toegang tot het land te ontzeggen. Tezelfdertijd heeft de VN met een aantal landen actieplannen getekend om hen te helpen met de demobilisatie van kindsoldaten.

Het vraagt tijd om oorlogstrauma's aan te kunnen. Toch zag Magne Raudalen, een Noorse crisispsycholoog, vele kindsoldaten terugkeren naar een normaal leven. Raundalen werkte vele jaren met ex-kindsoldaten in landen als Oeganda, Sierra Leone en Liberia. Zijn ervaring is dat het schaamtegevoel bij de kinderen meer ingebed is dan de eigenlijke oorlogservaringen. "Wat ze meemaakten, ervaren ze als vreselijk, zelfs als ze ertoe gedwongen werden." Velen vrezen dat ze gestraft zullen worden voor wat ze gedaan hebben, vooral door God. Hoewel veel van de kinderen met wie Raundalen sprak, gedood en verkracht hadden, zelfs zonder enige sympathie voor degene die ze verwond hadden, konden ze nog terugkeren naar een normaal gevoelsleven. "Als de eerste jaren in een kinderleven goed geweest zijn, is er een krachtige basis van waaruit je kan werken. Er is echt heel wat nodig om het kind totaal te vernietigen. Maar wat allesbepalend is, is dat de ex-kindsoldaat een toekomst heeft om naar uit te kijken" zegt hij.

Programma :

  • Rolf Wallin, Solve et Coagula (1992)
  • Rolf Wallin, The Age of Wire and String (2004)
  • Rolf Wallin / Josse De Pauw, Strange News (2007)

Praktische info :

HERMESensemble : Strange News
Woensdag 13 november 2013 om 20.00 u
(inleiding door Kevin Voets om 19.15 u)
Theaterstudio deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en hermesensemble.be
-------------------------
Pre-concert Slagwerkensemble Conservatorium Antwerpen om 18.30 u in de Witte Zaal
Programma : Rolf Wallin, Frap (1998) - Twine (1995) - Stonewave (1990)

Extra :
Rolf Wallin : www.rolfwallin.org, nl.wikipedia.org en youtube

23:20 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Songs of War : een aanklacht tegen de waanzin van de oorlog

Songs of War 'Songs of War' is een project waarbij drie bijzondere partituren de aanleiding vormen voor een reflectie over oorlog. Geopend wordt met Monteverdi's beroemde madrigaal, 'Il combattimento di Tancredi e Clorinda' gebaseerd op Torquato Tasso's magistrale epische gedicht Gerusalemme liberata; een hoogtepunt uit de literatuur waarin de renaissance dichter het verhaal vertelt van de tragische tweekamp tussen de kruisvaarder Tancredi en zijn als krijger verklede geliefde Clorinda. Door de woorden van een verteller sleept Claudio Monteverdi de toeschouwer mee in een verhaal dat metaforisch is voor elke oorlog: de ene mens doodt de ander en verblindt door de oorlog zelfs zijn geliefde. Met de stemmen van Dietrich Henschel, Claron McFadden en Reinoud Van Mechelen ondersteund door B'Rock vormt Tancredi e Clorinda een aanklacht tegen de absurditeit van geweld en extremisme en de waanzin van de oorlog.

Ook Heiner Goebbels schreef met zijn 'Songs of wars I have seen' een muzikale aanklacht. Deze meditatie over de effecten van de oorlog op vrouwen is gebaseerd op uittreksels uit Gertrude Steins memoires van het leven in Vichy, Frankrijk, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Goebbels werk is gecomponeerd voor zowel historische als moderne instrumenten. I solisti del vento vervoegt hiervoor B'Rock. Het naast elkaar plaatsen van beide klankwerelden voegt een ingebouwd historisch perspectief toe aan de muziek, dat Goebbels onderstreept met extracten van Matthew Locke's partituur uit 1674 van 'The Tempest'. Tussen beide werken in wordt Sequenza 3 voor vrouwenstem van Luciano Berio geplaatst als woordeloze spiegel van de waanzin van de oorlog.

Heiner Goebbels 'Songs of Wars I have seen' is een hedendaagse scenische compositie die put uit de oorlogsmemoires van Gertrude Stein. De Joods-Amerikaanse schrijfster ontvluchtte Parijs en zat de oorlog uit in een klein dorpje op het Franse platteland. De tekst beschrijft het banale, zeer concrete wel en wee tijdens WOII - geen suiker, een wandeling met de hond, het weer - zij aan zij met politieke statements over de Amerikanen, of over de gevangenen in Duitsland. Schijnbaar zonder focus, heen en weer laverend tussen het grote en het kleine, het persoonlijke en het politieke. Dat is iets wat ook terugkwam in de verhalen van de asielzoekers die geïnterviewd werden. "De tragiek van oorlog toont zich soms in heel kleine dingen, faits divers gemengd met een afschuwelijke hardheid."

Op de scène zitten zes vrouwelijke strijkers. De setting doet aan een huiskamer denken met stoelen, een tafel en leeslampen. Om beurten lezen ze stukken voor uit Steins memoires. De andere muzikanten staan rond hen in een meer traditionele opstelling. Het voorlezen werkt bevreemdend. Net omdat het muzikanten zijn die lezen en geen professionele acteurs of vertellers heeft de tekst iets heel open. De luisteraar is vrij om zich te identificeren - of niet. In de muziek vertaalt zich dat in de spanning tussen samples en echte klank, tussen dat wat je kan kiezen en dat wat je niet kan kiezen. Stein was bezeten van de gedachte dat de geschiedenis zich telkens herhaalt: oorlogsgeweld was voor haar een 'human universal', van Shakespeare tot nu. Ook Goebbels laat daarom de geschiedenis rondjes draaien in zijn compositie. Citaten uit oudere muziek denderen doorheen zijn stuk en evoceren geweld van alle tijden. En zo is het hele Songs of War-project bovenal een aanklacht: wanneer stopt de oorlog zijn lied.

Regisseur Wouter Van Looy plaatst het project in een hedendaagse context door te vertrekken van levende getuigen van recente oorlogen. In zijn project geeft hij radioreporter Jef Lambrecht een stem, verwerkt hij beelden die cameraman Daniel Demoustier de voorbije jaren maakte in onder meer Syrië, Afghanistan en Irak. De sluitsteen vormen getuigenissen die worden verzamelt van mensen die op de vlucht voor het geweld in hun land, toevlucht hebben gevonden in de asielcentra in België. Het scenisch concert wordt daarbij een ritueel binnen een multimediaal parcours, waarbij het publiek wordt betrokken bij een reflectie over oorlog.

Praktische info :

Muziektheater Transparant : Songs of War
Woensdag 13 november 2013 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.transparant.be
-------------------------------------------
Vrijdag 15 november 2013 om 20.00u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.transparant.be

Extra :
Heiner Goebbels : www.heinergoebbels.com, www.boosey.com, en.wikipedia.org en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Belgische première Songs of War in de Bijloke in Gent, 29/05/2013

00:35 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

06/11/2013

Brittens War Requiem op Canvas Klassiek

Martyn Brabbins Op zondag 10 november zend Canvas Klassiek het War Requiem opus 66 van Benjamin Britten uit, uitgevoerd door deFilharmonie, het City of Birmingham Symphony Chorus, het Kinderkoor van de Vlaamse Opera en solisten Emma Bell (sopraan), Alan Oke (tenor) en Florian Boesch (bas). Dirigent is Martyn Brabbins. Dit concert werd opgenomen in het Concertgebouw in Brugge op 12 november 2011. In een beknopte introductie interviewt Evita Nossent dirigent Martyn Brabbins en musicoloog Francis Maes.

Benjamin Britten schreef het War Requiem in 1962 als aanklacht tegen de waanzin van de oorlog. Aanleiding was de inwijding van de nieuwe kathedraal van Coventry, nadat de oude kathedraal tijdens de tweede wereldoorlog volledig werd verwoest. Het War Requiem is een van de grootste meesterwerken van de 20ste eeuw. Britten verwerkt tussen de Latijnse requiemtekst oorlogsgedichten van Wilfred Owen, een soldaat die in 1918 in de loopgragen sneuvelde. Hij verwijst daarbij naar de barbaarse eerste wereldoorlog, die ook in Vlaanderen grote wonden heeft geslagen. Het orkest, koor en de sopraan vertolken de Latijnse requiemteksten. De oorlogsgedichten worden gezongen door twee mannelijke solisten (tenor en bas), begeleid door een kamerorkest. Tussen die twee werelden - die van het kerkelijk ritueel en het slagveld - klinkt het kinderkoor als een soort hemelse stem.

Canvas Klassiek - Benjamin Britten, War Requiem - zondag 10 november om 12.00 u
www.canvas.be

Elders op Oorgetuige :
deFilharmonie herdenkt Eerste Wereldoorlog met Brittens War requiem, 6/11/2011

11:17 Gepost in Concert, Muziek, Televisie | Permalink |  Facebook