09/12/2013

Symfonieorkest Vlaanderen combineert Lindbergs Klarinetconcerto met Dvorák en Janácek

Magnus Lindberg Wist je dat Dvorák zijn Slavische Dansen eigenlijk gecomponeerd had als toegift na een concert? Chef-dirigent Jan Latham-Koenig van het Symfonieorkest Vlaanderen programmeerde ze wél in het officiële programma en opent met een wervelende interpretatie van twee zorgvuldig gekozen dansen. De Fin Magnus Lindberg (foto) componeerde zijn Klarinetconcerto in 2001-2002 voor zijn landgenoot Kari Kriikku die een boottocht verderop woonde. Na een dag schrappen en schrijven van explosieve, onvoorspelbare, spannende muziek wachtte hem een rustgevende boottocht naar huis. De solist bleef achter met een waanzinnig kleurrijk concerto die een Olympische acrobatie vereist. Op klarinet, jawel! Emil Jonason is gewaarschuwd... Een bloederig verhaal over de Oekraïense kozakkenaanvoerder Taras Bulba inspireerde Leos Janácek aan de vooravond van Wereldoorlog I. Met trompet, hoorn en slagwerk in de hoofdrol verklankt de epische rapsodie voor orkest 'Taras Bulba' in drie bewegingen de gruwelijke veldslag uit 1628 tegen de Polen.

De Fin Magnus Lindberg (1958) is dit seizoen de centrale componist van het Symfonieorkest Vlaanderen. Hij was Composer in Residence bij de New York Philharmonic en schreef werken in opdracht van onder meer de Berliner Philharmoniker. Hij is zeer goed bevriend met dirigent Esa-Pekka Salonen en werkte reeds voor diverse projecten met hem samen. Uit zijn uitgebreide repertoire selecteerde het Symfonieorkest voor dit seiaoen 4 werken: Feria, Parada, zijn Klarinet- en Vioolconcerto.

Dat Magnus Lindberg veruit de populairste onder de Finse componisten is, komt allicht doordat hij zich nooit helemaal heeft geschikt naar de dictaten van de naoorlogse hedendaagse muziek. Hij studeerde weliswaar in Darmstad, kent de computer door en door en vertolkte als pianist al werk van Boulez, Stockhausen en Berio. Toch is in zijn recente werken vooral de brute energie te horen van de punkgroepen die hem in de jaren 1980 beïnvloedden. Er waait een wervelwind over zijn grote, dramatische fresco's waarin de harmonie vervat ligt tussen spanning en ontspanning... Voor Magnus Lindberg is fysieke contact met de klank tijdens het compositieproces van essentieel belang. Daarnaast heeft hij altijd al de behoefte gevoeld om te communiceren met het publiek. De concertdimensie, met de bijbehorende adrenaline, is voor hem zeer belangrijk.

Magnus Lindberg is tijdens de voorbije twee seizoenen huiscomponist geweest bij de New York Philharmonic Orchestra (2009-2010). Hij is vooral bekend door zijn symfonische werken als 'Feria' en 'Corriente' en staat garant voor degelijkheid en métier. Nochtans geniet hij bij het grotere publiek de naam van 'enfant terrible'. Ten dele terecht misschien, maar ten dele ook zeker niet. Zijn werk getuigt van een grote vakkennis en heeft binnen de hedendaagse muziek een gigantische artistieke kwaliteit. Wie de moeite en tijd neemt om zijn werken grondiger te leren kennen, komt erachter dat in de klankmassa een groot kunstenaar schuilgaat. Lindberg noemt zichzelf 'romantisch' en heeft geen probleem te onderkennen dat hij als modernist teruggrijpt naar voorbeelden uit het verleden, zij het zonder enige vorm van nostalgie.

Het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg betekende een ommekeer in Emil Jonasons leven als solist. Emil Jonason : "Tijdens mijn derde jaar aan het conservatorium werd ik gevraagd om het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg te spelen. Ik had mij tot dan toe voornamelijk toegelegd op het klassieke repertoire, zowel kamermuziek als concerto’s. Dit werk was een echte openbaring voor me. Ik begrijp waarom men zegt dat dit concerto het beste klarinetconcerto is na Mozart. Het is namelijk zo heerlijk doordacht en vanzelfsprekend geschreven. Als solist voel je meteen dat iemand perfect schrijft voor het instrument. Ik hou van dit concerto omdat het ook anders is. Het zoekt extremen op, maar anders dan het gebruikelijke snel en traag, hard en zacht. Het gaat over klanken, over texturen die tot een perfect geheel zijn samengevoegd. Dat werk zit zo goed ineen..
Ik heb het Klarinetconcerto van Magnus Lindberg al diverse keren met orkest mogen uitvoeren. Toch probeer ik bij elke uitvoering nieuwe elementen te benadrukken. Zo is de cadenza bijvoorbeeld ‘ad libitum’ geschreven. Dit is voor mij de perfecte gelegenheid om aan de hand van de bestaande partituur te improviseren." (*)

Magnus Lindbergs Klarinetconcerto ging in première op 14/09/2002 in Hesinki. "Magnus Lindberg's Clarinet Concerto has enjoyed phenomenal success since its 2002 premiere, and rightly so. A marvellous vehicle for the amazing virtuosity of clarinettist Kari Kriikku...indubitably contemporary in language yet sensuosly easy (tuneful, even) on the ear." (BBC Music Magazine). "A perfect concerto, perfectly performed ...if there's any justice it will soon be as oft-performed as Mozart's concerto." (The Times).(**)

Programma :

  • Antonín Dvorák (1841-1904), Slavische dansen, opus 72: nr. 2 in mi klein & nr. 7 in do groot
  • Magnus Lindberg (°1958), Klarinetconcerto
  • Leos Janácek (1854-1928), Taras Bulba

Praktische info :

Symfonieorkest Vlaanderen & Emil Jonason : Dvorák, Lindberg, Janácek
Zondag 15 december 2013 om 15.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en symfonieorkest.be
------------------------------------
Maandag 16 december 2013 om 20.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en symfonieorkest.be
------------------------------------
Dinsdag 17 december 2013 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en symfonieorkest.be

Extra :
(*) Interview met Emil Jonason, Hanneleen De Seranno
Magnus Lindberg op en.wikipedia.org, www.boosey.com (**), www.musicsalesclassical.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Symfonieorkest Vlaanderen plaatst Finse componist Magnus Lindberg in de kijker, 4/10/2013

Beluister hier Magnus Lindbergs Klarinetconcerto

19:29 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/12/2013

Jong talent en gevestigde namen op 30ste editie Dag in de Branding in Den Haag

Dag in de Branding 30 De 30ste editie van het Haagse festival Dag in de Branding staat voor de deur. Slotwerk van deze verjaardagseditie is Svadebka (De dorpsbruiloft) van Stravinsky, het stuk dat we beter kennen als Les Noces. Het is de compositie waar Stravinsky het langst aan heeft gewerkt en waarin hij zijn muzikale stijl en streven naar 'pure muziek' verder ontwikkelde. Na experimenten met verschillende bezettingen kwam Stravinsky kort voor de première uit op een instrumentatie die ook vandaag de dag nog bijzonder is: 4 piano's, 6 slagwerkers, 4 solisten en gemengd koor. Les Noces wordt op 14 december in de Dr Anton Philipszaal uitgevoerd door Toonkunstkoor Amsterdam en masterstudenten van het Koninklijk Conservatorium. Nog tijdens deze editie ontvangt componist Jan van de Putte de prestigieuze Matthijs Vermeulenprijs voor zijn werk Kagami-Jishi voor pianosolo en orkest. Van hem horen we de wereldpremière van Bamboleamos no mundo, het derde deel van de Pessoa-liederencyclus.

Jan van de Putte (1959) is een van de meest eigenzinnige Nederlandse componisten. Hij heeft een bescheiden, maar uitgesproken consistent oeuvre opgebouwd. Consistent in die zin dat zijn werk altijd over de grenzen van het strikt muzikale heen reikt, het onderbewuste verkent, soms tergt en treitert, maar zich met weerhaken in het geheugen vastzet. Jan van de Putte is beïnvloed door componisten als Mahler, Debussy, Stockhausen en traditionele muziek uit Indonesië en Japan; de filmers Tarkovski en Bergman; de kunstenaars als Beuys, Twombly en Kiefer en de schrijvers Dostojevski, Beckett, Céline en Antonin Artaud. In 1992 kreeg Jan van de Putte de Aanmoedigingsprijs van het Amsterdams Fonds voor de Kunst voor In hora mortis en behaalde hij met dit werk een derde plaats bij het Rostrum of Composers. En nu krijgt hij dus de Matthijs Vermeulenprijs, de belangrijkste Nederlandse compositieprijs, vernoemd naar de in 1967 overleden symfonisch componist Matthijs Vermeulen. Deze prijs, ter waarde van € 20.000,- wordt tweejaarlijks beschikbaar gesteld door het Fonds Podiumkunsten aan een Nederlands componist, die naar het oordeel van een onafhankelijke jury een bijzonder werk heeft gecomponeerd op het terrein van de hedendaagse muziek.

Programma Dag in de Branding 30

14.00 u - Dr A. Philipszaal
Béla Bartók, Hertog Blauwbaards burcht (1911)

Symfonieorkest van het Koninklijk Conservatorium - Jac van Steen, dirigent - Deirdre Angenent, sopraan - Andrew Schroeder, bariton.

16.00 u - Theater aan het Spui
Nederlands Blazers Ensemble - Op weg naar het Nieuwjaarsconcert 2014

De compositiewedstrijd van het Nederlands Blazers Ensemble (NBE) met werk van piepjonge componisten

19.00 u - Dr Anton Philipszaal
- György Kurtag, What is the Word (Samuel Beckett)
- György Kurtag, Grabstein für Stephan
- György Kurtag, Four Songs to Poems by János Pilinszky

Asko-Schönberg - Slagwerk Den Haag - Cappella Amsterdam - Reinbert de Leeuw, dirigent - Harry van der Kamp, bas - Gerrie de Vries, spreekstem - Csaba Király, pianino - Elliot Simpson, gitaar

20.15 u - Korzo theater
- Uitreiking Matthijs Vermeulenprijs aan Jan van de Putte
- Jan van de Putte, Bamboleamos no mundo (wereldpremière - derde deel Pessoa-liederencyclus)

Asko-Schönberg - mmv Slagwerk Den Haag - Reinbert de Leeuw, dirigent Keren Motseri - Sopraan - Barbara Kozelj - mezzosopraan

21.30 u - Dr Anton Philipszaal
- Igor Stravinsky, Les Noces
- Sergei Rachmaninov, The Bells
- Modest Moessorgski, Kroningsscène uit Boris Godoenov
Koninklijk Conservatorium - Toonkunstkoor Amsterdam - Boudewijn Jansen, dirigent - Lisette Bolle, sopraan - Helena Rasker, alt Jean-Léon Klostermann, tenor - Werner van Mechelen, bas

Praktische info :

Dag in de Branding 30
Zaterdag 14 december 2013 vanaf 14.00 u
Op verschillende locaties in Den Haag


Meer info : www.dagindebranding.nl

18:39 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Franse choreografe Maud Le Pladec aan de slag met Romitelli's Professor Bad Trip

Professor Toen de Franse choreografe Maud Le Pladec de muziek van Fausto Romitelli voor het eerst hoorde, werd ze meteen van haar sokken geblazen. Romitelli, een veelbelovende Italiaanse componist die op jonge leeftijd stierf aan een slepende ziekte, doorbrak in zijn composities de muren tussen klassiek en rock. Daarvoor zocht hij inspiratie bij György Ligeti en Karlheinz Stockhausen. Romitelli's Professor Bad Trip ligt aan de basis van Le Pladecs Professor. Om de muziek live te brengen zocht Le Pladec de Belgische gitarist Tom Pauwels van het ensemble Ictus op. Samen met twee dansers duikt Pauwels in Professor in het akoestische universum van Romitelli. De choreografie gaat in dialoog met de bijna hypnotiserende muziek, die speelt met herhaling en tempowisseling en de grens opzoekt tussen een doordachte compositie enerzijds en wilde energie anderzijds. Dans en muziek gaan een wisselwerking aan waarin beiden elkaar versterken.

Fausto Romitelli (1963-2004) was één van de meest veelbelovende componisten van de jonge Italiaanse generatie, die te vroeg overleed in 2004. Hij studeerde bij Franco Donatoni aan de Accademia Chigiana in Siena en aan de Scuola Civica in Milaan. Verder waren zijn eerste grote voorbeelden György Ligeti, Giacinto Scelsi, voorts ook Stockhousen, Boulez en Grisey. Zijn werk uit de jaren 1980 getuigt reeds van het belang van de klank als 'te smeden materiaal', naar zijn uitdrukking: Ganimede (1986) voor alt, Kû (1989) voor 14 musici. In de jaren 1990 zet hij zijn zoektocht verder in Parijs, aan het Iram en met de musici van Itinéraire, Murail, Grisey, Lévinas, Dufourt. Hij volgt de compositiecursus aan het Ircam en werkte van 1993 tot 1995 met de groep Représentations musicales als 'compositeur de recherche'. Zijn ervaring met klanksynthese en spectrale analyse voeden composities vanaf deze periode: Sabbia del Tempo (1991) voor zes uitvoerders, Natura morte con fi amme (1991) voor kwartet en elektronica. Als niet-formalistisch componist had Romitelli geen angst voor het hybride of om de grens tussen kunst- en populaire muziek op te breken. Vervorming, verzadiging, inspiratie uit de psychedelische rock, 'vuile' harmonieën maken deel uit van zijn muzikaal universum: Acid Dreams & Spanish Queens (1994) voor versterkt ensemble, EnTrance (1995), Cupio Dissolvi (1996). De cyclus Professor Bad Trip I, II en III (1998-2000) associeert vervormde instrumentale kleuren, elektrische klanken en instrumenten als de mirliton en de harmonica, inspireert zich op werk van Henri Michaux geschreven onder invloed van drugs en schept een hallucinerende atmosfeer. An Index of Metals (2003), een video-opera voor sopraan en ensemble, met een video van Paolo Pachini, vormt Romitelli's testament, synthese en hoogtepunt van zijn muzikale taal.

Professor Bad Trip : Lessons I, II & III
Jean-Luc Plouvier : "'Sinds mijn geboorte baad ik in digitale beelden, synthetische geluiden en artefacten. Het artifi ciële, het vervormde, het gefilterde, dit alles maakt de Natuur van de mens vandaag uit', schrijft Fausto Romitelli (1963-2004). Op zijn 28ste vestigt hij zich in Parijs om er muziekinformatica aan het IRCAM te studeren, en spectrale technieken bij Gérard Grisey en Tristan Murail: de uitwerking van klankcomplexen waar harmonie en timbre in elkaar overvloeien, akoestische simulaties van elektronische klanken, surreële modelleringen van akoestische fenomenen door de schriftuur, onder de vorm van vervormingen, compressies, verwijdingen van de klankmaterie. Romitelli ziet snel de mogelijke verbanden van deze klankwerkplaats met de alternatieve en psychedelische rock. Een muziek waarvan de energie, de onzuiverheid en het ongeduldige en anarchistische gebruik van de elektronische middelen meer dan één componist bezweren: volop in en tegen de tijd bezit zijn muziek een gewelddadig gehalte dat schijnbaar niet te verzoenen is met het kunstige componeren van muziek. Wat maken we daarvan? Door te citeren of te parodiëren blijf je op de vlakte. Je zou haar kunnen proberen negeren, door te doen alsof ze helemaal thuishoort in de marktstrategieën, maar toch weten dat je fout zit. Gewapend met de spectrale noties "onharmonische klanken, "frequentiefi lters en "spectrumvervormingen begint Romitelli zijn onderhandelingen. Voor hem telt enkel om zich koudweg in het delirium te storten zonder zijn métier te verloochenen. Zonder terug te vallen op improvisatie of vereenvoudiging ontwikkelt hij in zijn werken heel precies een instrumentale stijl die alle mogelijkheden van de onzuivere klank incorporeert, de grillige frasen van de gitaarhelden en alle harmonische mutaties van helderheid tot absolute verwringing.

In de cyclus Bad Trip is zijn 'obsessionele, repetitieve en visionaire' (Romitelli's termen) poëtica voldragen aanwezig. Het is Romitelli's manifest, onder het gesternte van Henri Michaux. Geïnspireerd door diens beschrijving van de effecten van mescaline, beweegt de muziek van Bad Trip door stroom en tegenstroom, steeds dichtere en minder stabiele golven: van harmonische zuiverheid gaandeweg tot rommel en wanorde. De processen die in Bad Trip aan het werk zijn wortelen in korte en naïeve proposities, "complexe en gladde melodische brokstukken, verleidelijke en fragiele harmonieën, korte versieringen heftig als een zucht.

Zonder de tijd te hebben om zich te ontplooien is dit materiaal van het begin af onderhevig aan schokken. Het herhaalt zich, maar gemuteerd, bevangen door een virus: het wordt een monster. Het geheel wordt hysterisch, maniëristisch en ontwikkelt expressieve uitzaaiingen. De harmonie wordt zwaarder en geraakt overladen, de klank verzadigt, de glissandi worden sterker en doorkruisen het hele klankspectrum, de muzikale tijd trekt zich samen. De muziek van Bad Trip ontwikkelt niet, ze verzwaart.

Het artificiële, het vervormde, het gefilterde: over deze Natuur handelen de lessen van Professor Bad Trip, even vreemd aan melancholie als aan technologisch optimisme. De pioniers van de elektro-akoestische muziek spraken gemakkelijk over "de oneindige mogelijkheden en "ongehoorde bronnen voor het "componeren van klank. In het land van Bad Trip is dit niet meer aan de orde, al is het in de vorm van rouw. Zoals Eric Denut het precies formuleerde, werkt de parameter klankkleur bij Romitelli niet langer als oneindige bron, maar als vervormend element. 5 Terwijl het zoeken naar een vorm gebruik maakt van herhaling, parafrase en versterking, gaat het element klankkleur aan de beloftes voorbij en gaat het tegen de verwachtingen in door onwaarschijnlijke mutaties te genereren, "een abominabele en ontembare fi guur. Als motto op de partituur plaatste Romitelli deze paragraaf uit Henri Michaux' Connaissance par les gouffres: "Er gebeurt een grote herverdeling van de gevoeligheden, wat alles bizar maakt, een voortdurende complexe herverdeling van de gevoeligheid. U voelt minder hier, en meer daar. Waar zijn 'hier' en 'daar'? In de tientallen 'hier' en, in de tientallen 'daar' en, die u niet kent, die u niet herkent.

Praktische info :

Maud Le Pladec : Professor
Vrijdag 13 december 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Katie Verstockt om 19.15 u )
Stadsschouwburg Brugge
Vlamingstraat 29
8000 Brugge

Extra :
Fausto Romitelli : www.ricordi.it, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
December Dance 13 : Wim Vandekeybus palmt Brugge in, 29/11/2013

Bekijk nu al Maud Le Pladecs Professor

18:08 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

The Pyre : nachtelijke metropool van Gisèle Vienne

The Pyre Theater, dans, poppentheater en beeldende kunst. De Frans-Oostenrijkse kunstenares Gisèle Vienne ontwikkelde een polymorf, betoverend en bevreemdend parcours. Haar voorstellingen en installaties verleggen de grenzen tussen schijn en realiteit, spelen met onze waarneming en openen zo een 'andere' wereld, die van onze angsten, droombeelden en geheimen.

Bouwde Vienne de scène van het Kaaitheater twee seizoenen geleden om tot een groot bos met echte bomen (This is how you will disappear), nu kiest ze voor één grote lichtinstallatie, een bewegend decor van ledlampen. Een lichttunnel die verschillende plekken suggereert: een nachtelijke metropool, een club... In dit decor: twee stomme personages, een danseres (Anja Rötgerkamp) en een jongen. Een moeder en een zoon? Ze maken deel uit van een door Dennis Cooper geschreven verhaal. Een verhaal dat het derde deel van de voorstelling vormt, een deel om na de voorstelling te lezen of mee naar huis te nemen, in de vorm van een novelle.

In The Pyre (de titel verwijst naar een oud verbrandingsritueel) gaat expressie over in abstracte dans, in een tableau vivant, in een theatrale vertelling. Een fascinerend spel dat onze zintuigen en ons gevoel voor zingeving uitdaagt, mede dankzij de fascinerende soundscape van trouwe muziekpartners KTL (Stephen O'Malley and Peter Rehberg). In een spiegelpaleis waarin niets is wat het lijkt, beweegt een danseres zich in een pulserend lichtontwerp dat doet denken aan het neon van een nachtelijke metropool. Een complexe soundscape versterkt deze vervreemdende omgeving. Ontdaan van alle realiteit wordt de danseres verheven tot een icoon voor de 21ste-eeuw. Tot ze als abstract icoon belandt in een heel concrete situatie waarin ze samen met een jongen probeert te ontsnappen aan het verhaal dat voor hen is geschreven. De Frans-Oostenrijkse theatermaker Gisèle Vienne vermengt in haar werk abstracte, figuratieve en verhalende elementen met fascinerend en ontregelend poppen- en objecttheater, vaak gebaseerd op de lugubere teksten van Dennis Cooper. In 'The Pyre' onderzoekt Vienne, in nauwe samenwerking met haar artiesten, de dynamische spanning tussen de concrete uitdrukking van het lichaam en de mogelijkheden om het lichaam van zichzelf te bevrijden.

Praktische info :

Gisèle Vienne : The Pyre
Vrijdag 13 en zaterdag 14 december 2013, telkens om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be

Bekijk alvast dit fragment uit The Pyre

17:42 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

07/12/2013

Peter Jacquemyn & Beta evening In C app in Studio ChampdAction

Peter Jacquemyn Op donderdag 12 december krijg je maar liefst twee interessante projecten te horen/zien in de ChampdAction Studio in Antwerpen. Allereerst stelt contrabassist Peter Jacquemyn (foto) zijn nieuwste solo-cd 'Dig Deep' voor aan het publiek. Contrabasklanken en stem worden in een improvisatorisch samenspel op je losgelaten: "Ik construeer niet, de muzikale ontwikkeling voltrekt zich vanuit een interne associatieve logica, de muziek stuurt zichzelf, ik ben het toevallig, weliswaar onmisbaar, vehikel dat voor de transmissie, de 'Darstellung' zorgt." Daarna volgt een sneak-peak van de IN C APP van ChampdAction. In C werd in 1964 gecomponeerd door de Amerikaan Terry Riley. Met deze gratis app kan je vanop een computer, tablet of smartphone in een sessie van In C inspringen en zo samen met andere deelnemers een uniek In C moment creëren. Houd je smartphone in de aanslag om mee te musiceren.

Peter Jacquemyn, geboren in 1963 in Schaarbeek, is in grote lijnen samen te vatten als een allround artiest met een gerechtvaardigde internationale reputatie. We kennen hem vooral als een uitzonderlijk contrabassist, maardaarnaast is hij een veelzijdig kunstenaar die schetst, tekent en sculpteert dat de stukken er -letterlijk- af vliegen. De performances die hij geeft met zijn alom geschaafde en verweerde contrabas zijn ronduit spektakulair. Zoals hij als beeldhouwer boomstronken te lijf gaat met bijl en kettingzaag, zo worstelt hij als contrabassist in golven van ongebreidelde energie met zijn instrument. Een worsteling waarin overigens alle middelen geoorloofd zijn: meerdere strijkstokken, drankblikjes, plastic zakken, kurk, buttons, paperclips, breinaalden, papier, dempers, noem maar op ... Jacquemyn gebruikt alles wat los of vast zit om snaren en klankkast mee te beroeren en hij doet dat steeds in zijn gekende robuust-exuberante stijl.

Jacquemyn weet zich moeiteloos te plaatsen tussen België's meest interessante improvisatoren. Hij begon zijn carrière bij WIM (Werkgroep Improviserende Musici) en stimuleert sedertdien al jaren jonge muzikanten om buiten de lijnen te kleuren. De man werkt geregeld samen met het kruim van de internationale improvisatie-scène: Fred Van Hove, Peter Kowald, Joëlle Léandre of Jan Pillaert (tubist met wie hij enige jaren geleden Humus (LPD 016) opnam). Daarnaast schrikt hij er niet voor terug om de dialoog aan te gaan met bijvoorbeeld een klassiek cellist (Arne Deforce), live electronics (Stefan Prins) of een stemkunstenares (Maja Jantar).

Praktische info :

ChampdAction Studio Concert : Peter Jacquemyn & Beta evening In C app
Donderdag 12 december 2013 om 20.00 u
Studio ChampdAction - deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen
Gratis toegang

Meer info : www.champdaction.be

Extra :
Peter Jacquemyn : www.peterjacquemyn.com en youtube

19:11 Gepost in CD, Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Uitzonderlijk recital met werk van Britten in De Munt

Mark Padmore Drie Britse topsolisten, waaronder tenor Mark Padmore (foto) die in de Munt reeds lof oogstte voor zijn vertolking van Schumanns Heine-Lieder, brengen een eerbetoon aan Benjamin Britten naar aanleiding van het eeuwfeest van diens geboortedag, met een recital waarin diverse facetten van Brittens vocale muziek belicht worden. Brittens bewondering voor Purcell blijkt duidelijk uit de arrangementen die hij van diens werken maakte, onder andere schitterende aria's voor contratenor. De vijf Canticles, gecomponeerd tussen 1947 en 1974, vormen geen cyclus maar verklanken eenzelfde sacrale intensiteit, of ze nu van bijbelse dan wel poëtische inspiratie zijn. Nauwer verwant met het miniatuurdrama dan met de hymne, getuigen ze van het sobere raffinement waarin de tenorstem centraal staat. En het is als edelsmid van de Engelse taal dat Britten zowel melodisch als ritmisch de spreuken en liederen van de romantische dichter William Blake vormgeeft voor baritonstem. Een boeiende avond in het verschiet, waarop je een origineel repertoire ontdekt.

Programma :

  • Henry Purcell / Benjamin Britten, Songs for contratenore
  • Benjamin Britten, Songs and Proverbs of William Blake for baritono, op.74 (1965) - Canticles I–V (1947-1974)

Praktische info :

Mark Padmore, Iestyn Davies & Marcus Farnsworth : Britten Canticles
Woensdag 11 december 2013 om 20.00 u
De Munt - Brussel

Muntplein
1000 Brussel 

Meer info : www.demunt.be

Extra :
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl
Interview met Mark Padmore over Benjamin Britten op www.demunt.be

18:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Tragedy of a friendship : controversieel stuk over Wagner en Nietzsche op December Dance

Tragedy of a Friendship Na Parijs, Amsterdam, Genève en New Jersey speelt Tragedy of a friendship binnenkort eindelijk weer dichter bij huis. De internationale tour sluit af met een laatste voorstelling in in Brugge tijdens het festival December Dance op woensdag 11 december.

Naar aanleiding van het Wagnerjaar 2013 vroeg de Vlaamse Opera aan Jan Fabre om een voorstelling te maken over een van zijn geliefde kunstenaars, Richard Wagner. Samen met schrijver en Nietzschekenner Stefan Hertmans en de Duitse componist Moritz Eggert nam hij de dertien opera's van Wagner als uitgangspunt voor een nieuw muziektheaterwerk. In Tragedy of a Friendship staat de fascinerende, maar gespannen relatie tussen Richard Wagner en de Duitse filosoof Friedrich Nietzsche centraal. Maar ook het eeuwige conflict tussen kunst en rede komt aan bod. Tragedy of a Friendship gaat echter evenzeer over de tragedie van alle kunst. Zangers, dansers, acteurs en muzikanten geven dit Gesamtkunstwerk van Jan Fabre samen vorm. De voorstelling is een zeer persoonlijke en grondige lezing van de thema's in de werken van Wagner, zoals geweld, lust, man-vrouwrelaties, maar ook liefde en hoop. De aanpak van deze onderwerpen door Jan Fabre heeft een zeer grote dramatische en visuele kracht en gaat gepaard met soms (vooral tijdens het eerste uur) gewelddadige, ruwe en seksueel getinte scènes.

Met het nieuwste muziektheaterwerk van Jan Fabre, Tragedy of a Friendship, heeft het December Dance 13 een controversieel stuk binnengehaald. Na de première op 15 mei in Antwerpen waren de meningen sterk verdeeld. De Vlaamse pers was in ieder geval zeer te spreken over het stuk dat op eigentijdse wijze de vriendschap en vete tussen de componist Wagner en filosoof Nietzsche behandelt. "Deze Fabretrip is een onvergetelijke, denderende belevenis", zo lazen we in Knack. "Een intense, confronterende maar zeer persoonlijk vormgegeven afdaling in de wagneriaanse symboliek", klonk het in De Standaard. De Nederlandse pers was over het algemeen minder positief gestemd. Desondanks riep recensent Guido van Oorschot het publiek op toch vooral te gaan kijken toen het stuk ook het Holland Festival aandeed.. "Met een kwartiertje dionysische neukdans wordt het hoe dan ook een onvergetelijke avond." Inderdaad, bij controversiele stukken kun je slechts op een manier je eigen mening vormen: door het met eigen ogen te gaan zien.

Praktische info :

Jan Fabre, Moritz Eggert & Stefan Hertmans : Tragedy of a Friendship
Woensdag 11 december 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Katie Verstockt om 19.15 u )
Concertgebouw Bruggge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en janfabre.be/troubleyn

Extra :
Moritz Eggert : www.moritzeggert.de, www.schott-music.com en youtube
Moritz Eggert: 'Ik wil Wagner zijn onschuld teruggeven', Thea Derks op www.muziekvan.nu, 24/04/2013

Elders op Oorgetuige :
December Dance 13 : Wim Vandekeybus palmt Brugge in, 29/11/2013
Tragedy of a Friendship : de tragedie van alle kunst, 13/05/2013

18:00 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

06/12/2013

Lukas Huisman geeft lecture recital over Xenakis en Stockhausen in Logos

Lukas Huisman Als een muziekstuk technisch té complex is om nog door mensen te worden gespeeld, zijn er twee uitwegen. Of je laat de vertolking aan een muziekrobot over, óf je dwingt de uitvoerder tot het nemen van keuzes: welke noten worden gespeeld en welke niet? Zijn bepaalde passages überhaupt nog wel uitvoerbaar en heeft het eigenlijk zin om een musicus voor keuzes te stellen? Op dit lecture recital geeft Lukas Huisman een onderbouwde analyse en uitvoering van Xenakis' Evryali en Stockhausen's Klavierstuck XVI, twee pianostukken die door hun complexe muzikale informatie de pianist in kwestie met onvermijdelijke dilemma's confronteren.

Iannis Xenakis (1922-2001) was een Grieks componist, ingenieur en architekt. Hij werd in de eerste plaats bekend door de stochastische en zuiver formalistische muziek waarmee hij in de 2de helft van de 20ste eeuw niet alleen voor een nieuwe benadering van het componeerprocédé zorgde, maar ook voor een totaal nieuwe klank. De stochastische processen die hij op een orkestmassa losliet, garandeerden kleuren en teksturen die nooit eerder waren gehoord.

Xenakis beoefende tal van genres: symfonische muziek, koormuziek, kamermuziek, elektro-akoestiek en muziek voor solo-instrumenten. In 1973 vertrouwde hij zijn tweede grote piano-opus Evryali, opgedragen aan Marie-Françoise Bucquet, aan het papier toe. De muziek is van een hoge complexiteit en op veel plaatsen zelfs fysiek onspeelbaar voor een schamele tien mensenvingers, dus wordt ze op meer dan de gebruikelijke twee notenbalken weergegeven. Ook staan er noten in die niet op alle standaardpiano's voorhanden zijn, zoals de befaamde cis'''''' op het hoogtepunt. Gevolg: de uitvoerder is genoodzaakt om redukties aan te brengen, noten weg te laten of trekken te transponeren.

Evryali verwijst naar de mytologische Gorgonenzusters: onsterfelijke wezens met slagtanden, bronzen handen, gouden vleugels en slangenhaar, die in staat zijn om wie hen ook maar aankijkt, in een oogwenk te doen verstenen. Volgens de mythe stond Evryali, de naaste zuster van Medusa, tevens symbool voor de onvoorspelbare kracht van de oceaan. Xenakis gebruikt het beeld van dit mytische wezen als metafoor voor zijn herinneringen aan WO II, die hij in veel werken onrechtstreeks beschreef: chaos, machinegeweren, protesterende mensenmassa's in een aanzwellend skanderen en nu en dan een doodse stilte, gevuld met eenzaam gejammer.

De taal die hij gebruikt om deze verbeelding vorm te geven, is de taal van de wetenschap. Middels formules en algoritmes tracht hij de natuur en de kosmos hoorbaar te maken - hij beschouwde zichzelf met reden als een Oude Griek. Evryali kwam tot stand met een componeertechniek die Xenakis in de vroege jaren '70 uitwerkte en die hij de naam 'arborescenties' meegaf: vertakkingen en spreidingen van melodische lijnen die afgeleid zijn van een grotere, vage Gestalt. Anders gezegd: de componist vertrekt van een vaag, ongedefinieerd model waarin hij complexe variaties en uitwaaieringen aanbrengt.

Evryali werd tevens berucht door de problemen die de uitvoerder ondervindt bij het spelen van het werk. De fysieke onmogelijkheid om het stuk volledig te realiseren wordt gezien als een verwijzing naar de eigenschap van de Gorgonen: het is immers per definitie onmogelijk om Evryali in haar geheel te aanschouwen. Daardoor wordt de uitvoerder tot compromissen gedwongen. Pianist-komponist Marc Couroux, die het stuk ooit tot op het bot uitspitte, zegt erover: "When confronted with the piece, one must remain 'lucid' and choose 'which aspects [of the piece] are essential and must be preserved', and which must be sacrificed." (Marc Couroux, Evryali and the Exploding of the Interface: From Virtuosity to Anti-virtuosity and Beyond, 1994, 64-65).

Couroux vertrouwt ons verder toe dat Evryali aanvankelijk was bedoeld als een grafisch ontworpen partituur waarvan de 'arborescenties' later als notentrossen en -slierten werden uitgerekend. Hij onderscheidt in de schriftuur vijf verschillende teksturen: 1. uitgeschreven, ritmisch strakke passages, 2. stochastische klankwolken, 3. polyfone arborescenties, 4. monofone golven (waves) en 5. stilte, die in seconden genoteerd staat. Het geheel is een eendelig, doorgecomponeerd stuk dat kan onderverdeeld worden in 50 segmenten waarin bovenstaande teksturen vrijelijk met elkaar in confrontatie gaan. Evryali staat niet geïsoleerd binnen Xenakis' oeuvre; het stuk vertoont invloeden van ouder werk zoals Synaphaï (1969) voor piano en orkest, waarvan sommige delen aanleiding gaven tot het ontwikkelen van de arborescentie-techniek. In het later gecomponeerde Dikhthas (1979) voor viool en piano herwerkt de componist met enige modificaties ook grote delen uit het vroegere piano-opus.

Het tweede luik van Lukas Huisman's lecture recital is van een iets andere, minder mythisch-dramatische orde: de eigenschappen van onspeelbaarheid bij Evryali zal hij vergelijken met Stockhausen's Klavierstück XVI voor piano en klankband. Hier dient de uitvoerder een keuze te maken welke elementen van een klankband worden meegespeeld of gezongen.

Stockhausen's Klavierstücke zijn een reeks van 19 pianostukken die de componist zelf 'aantekeningen' noemt (cfr. Boulez' Notations). De harde kern van dit work-in-progress dateert uit het voorjaar van 1952, toen de componist 4 kernachtige, sluitende muzikale cellen vastlegde. Later plande hij die kerngedachten uit te werken in een cyclus van 21 Klavierstücke, in sets van 4 + 6 + 1 + 5 + 3 + 2. De tweede set werd geschreven in 1954–55. Nr. VI werd herhaaldelijk herzien en Nrs. IX en X waren pas in 1961 voltooid, jaren nadat hij Nr. XI in 1956 had afgewerkt.

Begin 1979 hervatte Stockhausen het componeerwerk aan de cyclus en voltooide 8 nieuwe stukken, maar omstreeks deze periode had hij zijn 21-stappenplan al opgegeven. Vanaf Nr. XV en verder zijn de Klavierstücke niet louter voor piano solo geschreven, dan wel voor synthesizer of gelijkaardige elektronische interfaces die met een klavier bespeeld worden. Stockhausen zag dit als de onvermijdelijke opvolger van de klassieke vleugelpiano. De tijdsduren van de Klavierstücke lopen sterk uiteen, en beslaan nauwelijks 30 seconden voor Nr. III tot ongeveer een half uur of zelfs een uur (Nrs. VI, X, XIII en XIX).

Klavierstück XVI (1995-97) is geschreven voor ofwel piano solo of synthesizer, of allebei tesamen. De muziek loopt parallel aan Klangszene Zwölf uit Freitag, een onderdeel van Stockhausen's magnum opus Licht. Alle materiaal van Licht is afgeleid uit 'formules', zo ook dat van Klavierstuck XVI, dat de melodische struktuur van Elufa, de negende 'Realszene' uit Freitag volgt. Het stuk is heel minutieus genoteerd, maar allesbehalve opgesteld als een lineaire partituur; de uitvoerder krijgt een reeks losse fragmenten waarvan hij zelf moet uitmaken wanneer hij wat (al dan niet synchroon met de klankband) speelt.

Klavierstück XVI werd geschreven voor de Micheli Competition, die Stockhausen om een 7 minuten durend stuk verzocht. Het wedstrijdreglement verbood Stockhausen om het stuk samen met de kandidaten in te oefenen, dus hoorde hij het eindresultaat pas op de première in oktober 1997. Achteraf was hij in hoge mate verontwaardigd; " they (de uitvoerders) were completely lost and could not imagine how the piece should be played ". Hoe het wél vertolkt hoort, dat zal Lukas Huisman je weten te vertellen.

Praktische info :

Lecture recital Lukas Huisman : Xenakis, Stockhausen
Maandag 9 december 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.lukashuisman.be

Extra :
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001

18:56 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Van den vos : muziektheater geïnspireerd op de epische fabel

Van den vos Geïnspireerd op het episch dierdicht Van den vos Reynaerde maken FC Bergman, Toneelhuis en Muziektheater Transparant tijdloos muziektheater met tekst van Josse de Pauw en muziek van Liesa Van der Aa. In de dertiende-eeuwse fabel Van den vos Reynaerde zet de sluwe Reinaert de Vos alle dieren van het dierenrijk, koning Nobel incluis, een neus. Zonder enige scrupule maar met alle sympathie van het publiek gaat Reinaert zijn gang. FC Bergman buigt zich met dit project over de aantrekkingsfactor van het begrip 'immoraliteit' en de invloed ervan op onze huidige samenleving. De jonge muzikante/componiste Liesa Van der Aa schrijft de muziek, daarin bijgestaan door het veelbelovende jonge Berlijnse solistenensemble Kaleidoskop. Niemand minder dan Josse De Pauw neemt het libretto voor zijn rekening, terwijl FC Bergman versterkt wordt door stemkunstenaar Gregory Frateur en de rasacteurs Viviane De Muynck en Dirk Roofthooft

Praktische info :

FC Bergman, Toneelhuis, Muziektheater Transparant & Kaleidoskop : Van den vos
Do 5, vrij 6, za 7, wo 11, do 12, vrij 13 en za 14 december 2013, telkens om 20.00 u
Zo 15 december 2013 om 15.00 u
Di 17, wo 18, do 19, vrij 20 en za 21 december 2013, telkens om 20.00 u
Toneelhuis - Bourlaschouwburg - Antwerpen

Komedieplaats 18
2000 Antwerpen

Meer info : www.toneelhuis.be, www.transparant.be, www.fcbergman.be en www.kaleidoskopmusik.de
-------------------------------------------------
Vrijdag 24 en zaterdag 25 januari 2014, telkens om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.transparant.be, www.fcbergman.be en www.kaleidoskopmusik.de
-------------------------------------------------
Vrijdag 31 januari en zaterdag 1 fabruari 2014, telkens om 20.15 u
C-Mine Cultuurcentrum - Genk
Evence Coppéelaan
3600 Genk

Meer info : www.c-minecultuurcentrum.be, www.transparant.be, www.fcbergman.be en www.kaleidoskopmusik.de

18:10 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/12/2013

Veel dans, muziek & gratis afterparty's tijdens Café Cocteau in Gent

Café Cocteau Het festival Café Cocteau in Muziekcentrum de Bijloke in Gent gaat op zoek naar de actuele erfgenamen van de avant-gardistische kunstenaars uit de Parijse roaring twenties. Het ging hard in de kunst met toenmalige karakteristieken als shockerend, absurdistisch, surrealistisch, dadaïstisch, speels, maatschappijkritisch, anti-burgerlijk.

18 mei 1917: midden in de Eerste Wereldoorlog. Het succes én het schandaal van het ballet Parade van Erik Satie en Jean Cocteau katapulteren Cocteau meteen naar de top van de avant-gardescène in Parijs. Hij wordt in het artistieke milieu de spreekbuis van schilders, musici, schrijvers en de salonfähige dichters in Montparnasse. Satie daarentegen weigert nog geen jaar later zijn rol als mentor van de avant-gardecomponisten rondom hem verder op te nemen. Satie heeft het laatdunkend over Les Jeunes, later bekend als Le Groupe des Six, met als leden Poulenc, Auric, Milhaud, Honegger, Durey en Tailleferre. Café Cocteau brengt een hedendaagse kijk op de artistieke spirit van die periode.  

In Café Cocteau kun je blijven mijmeren en socializen na de concerten en voorstellingen. Hardscore brengt samen met De Bijloke elke festivalavond een afterparty tijdens het Cocteau festival. Laat jullie verrassen door optredens van lokaal jong volk. Zang en piano, viool en harp, klarinet en piano, synthesizers tot een heus ensemble. Allemaal zullen ze er voor zorgen dat jullie vergeten om naar huis te gaan. Op deze after-party's is iedereen welkom en ze zijn nog gratis bovendien!

Les Ballets C de la B / SPECTRA : ASOBI - vrij 6, za 7, zo 8 en di 10/12, telkens om 20.00 u
Asobi, in het Japans letterlijk 'spel voor volwassen', verwijst naar de verspillende en genotvolle activiteiten van het volwassen leven. Kansspelen, vechtlust, theater, competitie, dansen, seks, …, stuk voor stuk zijn het bezigheden waarin men op zoek gaat naar zelfverlies, overgave en dronkenschap. In Japan zijn deze activiteiten het exclusieve voorrecht van mannen. Het is er tot op vandaag verboden voor vrouwen om zich te verliezen in dergelijke 'nutteloze' handelingen.

Asobi wil graag de voyeuristische relatie blootleggen die aan de basis ligt van de meeste vormen van deze 'spelen voor volwassenen', gaande van pornografie, over fetisjisme, tot en met de comfortabele toeschouwerspositie in het theater. Meer dan een feministische mijmering over voyeurisme, is Asobi echter een poging om de dualiteit van het kijken en bekeken worden, achter zich te laten en te zoeken naar een fysieke kwetsbaarheid en een bijna dierlijke overgave waarin de dansende mens zich laat 'gezien worden'.

Op scène staan vijf dansers (drie vrouwen en twee mannen), bijgestaan door SPECTRA, en een immense spiegel, die de toeschouwer confronteert met het eigen kijken. Het decadente, erotische universum van Asobi is deels geïnspireerd op de bizarre en ambigue beeldtaal van de Franse surrealistische schrijver en cineast Jean Cocteau (1889-1963).  De live muziek, gecomponeerd door de jonge Franse componist Guillaume Perret en door Marybel Dessagnes, beroept zich op het werk van tijdgenoten van Jean Cocteau, zoals Erik Satie (1866-1925), Claude Debussy (1862-1918) en Maurice Ravel (1875-1937).
www.debijloke.be, www.spectraensemble.com en www.lesballetscdela.be

FES : Modernski - za 14/12 om 20.00 u
Onder de noemer 'Modernski' reconstrueerde en/of herschreef Flat Earth Society composities van Stravinski, Scott Joplin, Dissevelt, Kagel, Morricone, Poulenc enz. Die werken ondergaan zo een meer of mindere radicale 'verFESssing'. Daarnaast weerklinken nieuwe composities van Peter Vandenberghe, Tom Wouters, Peter Vermeersch en FES-outsiders Fulco Ottervanger en Lisa Cay Miller. Niemand weet precies wat er typisch is aan het Modernski-concept. Absurdisme verzekerd.

Op vraag van Mark Delaere, artistiek directeur van het Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant, nam FES in 2006 werk van drie 20e-eeuwse componisten onder handen: Igor Stravinsky, Mauricio Raùl Kagel en Tom Dissevelt. Het project kaderde in het nieuwe opzet van de festivalconcerten te Leuven om muziek uit de twintigste eeuw, die ondertussen 'oude muziek' is geworden, opnieuw te belichten. Dit project was de aanzet voor FES en Peter Vermeersch om het terrein van de hedendaagse muziek verder te gaan verkennen. Onder de noemer 'Modernski' (die refereert naar de lapnaam '‘Mijnheer Modernsky' die Schönberg in een koorwerk gaf aan Stravinsky) wordt relatief onbekende 20ste-eeuwse muziek opgedist en opgefrist tot FES-repertoire.
www.debijloke.be en www.fes.be

Praktische info :

Café Cocteau
Van vrijdag 6 t.e.m. zaterdag 14 december 2013
Muziekcentrum de Bijloke - Gent


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.debijloke.be

22:44 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook