15/09/2010

Kruisbestuiving tussen gamelan en westerse muziek in Bozar

steve_reich.jpg Een zondag in Bozar die helemaal gewijd is aan de rijkdom van de Indonesische muziek. 's Morgens geeft de verbluffende Euis Komariah, een van de belangrijkste figuren uit het genre, een tembang sunda-concert (vocale hofmuziek). 's Namiddags is er een kecak-workshop (typisch Balinese muziek die eindigt met een overdonderend crescendo) en een adembenemende demonstratie door Kyai Fataillah (een gamelanorkest uit Soenda verbonden aan het conservatorium van Bandung, hier met een afgeslankt degung-ensemble). Tussendoor zijn er Balinese dansen begeleid door Semara Ratih, een authentiek Balinees gamelanorkest afkomstig uit Ubud. De dag wordt afgesloten met de langverwachte confrontatie tussen de twee voltallige ensembles. Ze brengen Six Marimbas en Music for 18 Musicians, de meesterwerken van Steve Reich, maar ook nieuwe, onuitgegeven composities.

Hoewel de minimalistische componist Steve Reich diepgaand werd beïnvloed door de gamelanmuziek (zijn intensieve aanpassing van o.a. Balinese gamelanmuziek leidde tot een nieuw poliritmisch contrapunt binnen de minimal music, door hem vaak 'gradual music' genoemd) , vertolkten Indonesische gamelangroepen nog nooit werk van zijn hand. Twee vooraanstaande ensembles brengen daar nu verandering in. Kyai Fatahillah, een gamelan-ensemble uit Soenda (West-Java) dat geldt als een van de meest avontuurlijke van het ogenblik, herinterpreteert Six Marimbas. Semara Ratih, een uniek gamelan-ensemble uit Ubud (Bali), doet hetzelfde met Music for 18 Musicians. Het geheel wordt in goede banen geleid door Evan Ziporyn, Reichs muzikale rechterhand. Daarnaast staan ook nieuwe werken op het programma, waarvoor componisten I Made Arnawa en Iwan Gunawan bij Reich inspiratie zochten.

Iwan Gunawan (1974) wordt beschouwd als een van de belangrijkste hedendaagse componisten uit West Java. Hij begon traditionele gamelan te spelen toen hij zes was. Tijdens zijn studies compositie en schoolmuziek aan de UPI (Universitas Pendidikan Indonesia) in Bandoeng, richtte hij zijn aandacht niet alleen op zijn eigen muzikale traditie, maar ook op westerse conventies. Iwan Gunawan is een van de weinige kunstenaars die in staat zijn de eigen muzikale wortels te behouden en die te combineren met de westerse muziekcultuur. Hedendaagse compositietechnieken en het gebruik van live elektronica en computers maken deel uit van zijn dagelijkse werkwijze. Basiselementen in zijn muziek zijn additieve en subtractieve ritmische sequensen, zoals die van de minimalisten Philip Glass en Steve Reich. Desondanks heeft Iwan Gunawan zijn eigen muzikale expressie gevonden en behoort zijn muziek niet tot deze stijl. Gamalaninstrumenten en piano zijn zijn favoriete instrumenten. Hij is ook dirigent van Kyai Fatahillah, waarmee hij hedendaagse en traditionele muziek uitvoert.

Programma :

  • Iwan Gunawan, Zes marimba's, vertolking op Javanese gamelan, Lalamba, creatie voor Javanese gamelan, gebaseerd op Steve Reich
  • Evan Ziporyn, Lapanbelas, eerbetoon aan Music for 18 Musicians van Steve Reich
  • I Made Arnawa, Pabuan, creatie voor Balinese gamelan, gebaseerd op Steve Reich

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gamelan Sunday
Zondag 19 september 2010 vanaf 10.00 u
Gamelan & Steve Reich
Zondag 19 september 2010 om 20.00 u
Bozar

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

Extra :
Steve Reich : www.stevereich.com en youtube
I Made Arnawa en Iwan Gunawan op youtube
Evan Ziporyn : www.ziporyn.com, www.myspace.com/evanziporyn en youtube

Elders op Oorgetuige :
Steve Reichs monumentale 'Music for 18 Musicians' in Bozar, 28/10/2009
Steve Reich Evening op Happy New Ears & Novecento, 24/09/2008

Bekijk hier het eerste deel van Steve Reichs Six Marimbas (1986), uitgevoerd aan de University of Kentucky's Singletary Center for the Arts op 23/02/ 2008

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

The Goran Bregovic Wedding and Funeral Ensemble geeft startschot voor stadsfestival Brugge Centraal

Goran Bregovic Als dochter van een koning, zus van drie koningen en echtgenote van een koning (Hendrik IV), was Reine Margot inderdaad een zeer vorstelijk persoon. Ze had macht, hoewel ze nooit heeft geregeerd. Maar waarom en hoe herinneren we ons haar ? Goran Bregovic (foto) bestudeerde het leven van deze 'unhappy Queen' en zocht naar een hedendaagse invalshoek. Hij vertaalt de actie naar een woonkamer in het Servische gedeelte van Sarajevo, ten tijde van de oorlog in 1991-1995.

Deze nieuwe compositie van Goran Bregovic is geconcipeerd volgens het principe van het recitativo accompagnato (een monoloog begeleid door orkest). De talentvolle Laura Verlinden zingt en speelt de hoofdrol. Het orkest 'The Goran Bregovic Wedding and Funeral Ensemble' omvat verschillende zigeunermuzikanten, Bulgaarse zangers en een strijkkwartet. Goran Bregovic is de beroemdste hedendaagse Balkancomponist, bekend van de soundtracks die hij schreef voor de filmmaker Emir Kusturica. Zijn creatie in het Concertgebouw Brugge wordt het feestelijke startschot van het culturele stadsfestival Brugge Centraal.

Goran Bregovic werd op 22 maart 1950 in Sarajevo geboren en is één van de meest erkende moderne componisten uit de Balkan. Hij speelt al viool en gitaar sinds zijn kindertijd. In 1971 richtte Goran, samen met Zoran Redzic, zijn eerste band Bijelo Dugme op. Hij was de componist en songwriter van de groep. In 1976 bracht Goran Bregovic zijn eerst soloalbum uit. Toen Bijelo dugme ermee stopte, stapte Goran de wereld van de filmmuziek binnen. Hij componeerde de muziek voor verscheidene Joegoslavische films, onder meer voor Emir Kusturica, waarvan Underground (1995) wellicht de bekendste is. Hij schreef ook de muziek voor de Franse film La reine Margot (1994). Sinds 1998 toert Goran Bregovic de wereld rond met zijn Weddings and funerals Orchestra. Zo was hij in 2003 te gast op Ten Vrede, en speelde hij in 2008 in Belgrado een intermezzo op het Eurovisiesongfestival, maar is ieder jaar op vele festivals in Europa te beluisteren. Ook de Servische inzending voor het Eurovisiesongfestival 2010 'Ovo je Balkan' gebracht door Milan Stanković, is van zijn hand.

Tijd en plaats van het gebeuren :

The Goran Bregovic Wedding and Funeral Ensemble : Margot, Memories of an unhappy queen
Zaterdag 18 september 2010 om 20.00 u
(Inleiding door Tony Van der Eecken om 19.15 u ) [uitverkocht]
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.bruggecentraal.be

Extra :
Goran Bregovic : www.goranbregovic.co.rs, www.europopmusic.eu, www.imdb.com en youtube

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

14/09/2010

L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt

Kaija Saariaho, L'Amour de loin De Finse Kaija Saariaho is één van de meest prominente hedendaagse componisten. Tien jaar geleden kende ze haar grote doorbraak met de wereldpremière van L'Amour de loin op de Salzburger Festspiele. Eind september/begin oktober komt deze hedendaagse opera naar de Vlaamse Opera in Antwerpen en Gent. De sensuele en poëtische regie is in handen van Daniele Finzi Pasca, bekend van o.a. Cirque du Soleil. Hij zorgt voor een zinnenprikkelende voorstelling van het liefdesverhaal van Jaufré en Clemence. Hun lange afstandliefde is de ware protagonist van deze opera. L'Amour de loin belooft een lust voor oor én oog te worden !

L'Amour de loin, dat sinds zijn creatie op de Salzburger Festspiele (2000) tot één van de meest gewaardeerde hedendaagse opera's wordt gerekend, wordt in de Vlaamse Opera gepresenteerd in een productie van de Zwitserse regisseur en choreograaf Daniele Finzi Pasca. Finzi Pasca realiseerde producties voor circusgezelschappen waaronder het vermaarde Cirque du Soleil en Cirque Éloize. Zijn poëtische en sensuele voorstelling van L'Amour de loin brengt op een verrassende en fijnzinnige manier de werelden van opera en circus samen. Scenograaf Jean Rabasse, tevens actief bij Cirque du Soleil en ontwerper voor films als het beroemde Delicatessen, maakt deze L'Amour de loin tot een lust voor het oog.  Als Clémence horen we de Zwitserse sopraan Rachel Harnisch, die de rol creëerde in Bern. Koen Kessels, die bij de creatie van de opera Kent Nagano assisteerde, heeft de muzikale leiding.  Kessels kent Saariaho's oeuvre als geen ander : hij dirigeerde al verschillende kleinere werken van de componiste met zijn HERMESensemble.

In L'Amour de loin, de eerste opera van de Finse componiste Kaija Saariaho, reist de muziek heen en weer tussen Oost en West: tussen het Franse Aquitaine en de Libische hoofdstad Tripoli. Saariaho vertrekt voor haar eerste samenwerking met de Frans-Libanese auteur Amin Maalouf van de fictieve biografie van de troubadour Jaufré Rudel uit de 12de-eeuw die in zijn liederen 'amor de lonh' of 'zuivere liefde op afstand' bezong. De opera verklankt, nu eens op intens dramatische, dan weer op hypnotiserende manier, de fascinatie voor het Grote Onbekende en het gevoel van verscheurdheid tussen twee continenten. Saariaho's geraffineerde partituur sluit naadloos aan bij Maaloufs poëtische taal en combineert echo's van de troubadourkunst met een rijk gedetailleerde en evocatieve orkestratie.

Jaufré, prins van Blaye, heeft genoeg van het oppervlakkige liefdesgenot dat zijn leeftijdsgenoten najagen. Doorheen zijn verzen cultiveert hij een ideale en hogere minne die wellicht nooit vervuld zal worden. Zij blijft een illusie totdat een pelgrim, pas terug uit het christelijke koninkrijk Outremer, hem bevestigt dat de ideale geliefde wel degelijk bestaat. Zij leeft in de gedaante van Clémence, de gravin van Tripoli, die als kind naar het Oosten is verhuisd. Jaufré geraakt geobsedeerd door haar. Zijn droomwereld wordt verstoord door een hevig verlangen om deze vrouw te ontmoeten. Met het risico zichzelf en zijn grote liefde voor altijd te verliezen gaat hij op reis. Bij zijn aankomst sterft hij in haar armen - als een echo van Tristan en Isolde.

Kaija Saariaho: "L'amour de loin gaat over een dertiende-eeuwse dichter en zanger die verliefd wordt op het beeld van een vrouw, een gravin in Tripoli. Hij onderneemt een verre reis om haar te zien, maar hij is doodsbang om de confrontatie aan te gaan met de realiteit. Dit hoeft voor mij niet over troubadours te gaan; je kan een mooie parallel zien met cyberdating en virtuele liefde. Op een symbolisch niveau gaat deze reis over hoe we de ander benaderen." (*)

Saariaho's muziek is doordrongen van subtiele echo's van de troubadourskunst die op zichzelf een kruising is van westerse, door het gregoriaans geïnspireerde melodieën, en oosterse ornamenten. Om de zanglijnen op de voorgrond te plaatsen is de orkestratie vaak kamermuzikaal en transparant. Alleen in de tussenspelen met hun magistrale evocatie van de zee gaat Saariaho voluit symfonisch. De componiste hanteert een vocaal en instrumentaal rijk geschakeerd kleurenpalet dat onmiskenbaar aansluit bij de Franse muziektraditie van Debussy en Messiaen. Saariaho woont en werkt sinds 1982 in Parijs en ze is gehuwd met een Franse kunstenaar. Ze relateert haar privé-situatie met de levens van de protagonisten uit L'Amour de loin "Ik ben zowel de troubadour die droomt van zijn verre geliefde, als de gravin van Tripoli die smacht naar haar moederland", zo bekende ze in een interview met muziekjournalist Maarten Beirens.

Regisseur Daniele Finzi Pasca combineert in zijn visueel betoverende enscenering van de opera middeleeuws-westerse elementen met de esthetiek van 1001 Nacht. De gedroomde aftrap van 'Mijn Oriënt'; de Oriënt uit de collectieve verbeelding. Aan de drie operapersonages voegt de Zwitserse theatermaker telkens twee geesten toe die door een acrobaat en een danser worden vertolkt. Ze verbeelden het rusteloze geestelijke en emotionele verkeer tussen Oost en West, de voortdurende aantrekkingskracht tussen twee continenten en hun virtuele nabijheid in de hoofden en harten van de protagonisten. Samen met enkele dansers verlenen de acrobaten de voorstelling een wervelend karakter. Finzi Pasca introduceert daarmee de wereld van het 'poëtische circus' in een door en door droomachtige opera.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kaija Saariaho : L'Amour de loin
Za 18, di 21, vrij 24 en di 28 september 2010, telkens om 20.00 u
Zo 26 september 2010 om 15.00 u
Ontmoet Kaija Saariaho : de componiste praat over haar werk
Za 18 september om 19.00 u
Vlaamse Opera Antwerpen

Van Ertbornstraat 8
2018 Antwerpen
-------------------------
Wo 6, vrij 8 en wo 13 oktober 2010, telkens om 20.00 u
Zo 10 oktober 2010 om 15.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Bij alle voorstellingen kan je gratis naar een inleiding. De inleidingen beginnen 45 minuten voor de voorstelling.

Backstage : werp een blik achter de schermen van deze spectaculaire productie, ontmoet de solisten en de dirigent.
Vlaamse Opera Antwerpen : zo 26 september na de voorstelling
Vlaamse Opera Gent : zo 10 oktober na de voorstelling

Gratis, reserveren verplicht

Meer info : www.vlaamseopera.be

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
L'Amour de Loin op youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
(*) Opera moet zo direct werken als film, Interview met Philippe Boesmans en Kaija Saariaho, Geert Van der Speeten in De Standaard, 8/09/2010

Elders op Oorgetuige :
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter-Paul De Temmerman sprak met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière n.a.v. het concert tgv 5 jaar HERMESensemble, oktober 2005

Bekijk hier de trailer van L'Amour de Loin in een regie van Daniele Finzi Pasca voor de English National Opera

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Achtste editie van OdeGand zet Gent in vuur en vlam

OdeGand Op zaterdag 18 september palmt OdeGand, de culturele seizoensopener, voor de achtste keer op rij de Gentse binnenwateren in. Het publiek scheept in op een muzikale reis en vaart van het ene concert naar het andere. Fado, flamenco, tango, jazz en klassiek spannen de kroon en zetten Gent in vuur en vlam. 's Avonds veranderen de Gras- en Korenlei in een adembenemend spel van licht, muziek en dans waarvan de hele stad meegeniet. Een ding is al zeker : de achtste editie van OdeGand wordt legendarisch !

Er is voor elke smaak en leeftijd wat wils... Aba Taano, Niniwe, Claire Huangci, Lavinia Meijer, Uri Caine, het Brussels Jazz Orchestra & Tutu Puoane, KODO, Lien De Greef en tal van andere artiesten tonen het beste van zichzelf. Fanaat van fado, tango en flamenco? Of hou je eerder van Afrikaanse tinten, gospel en rap? Kies je voor hemelse harpklanken of betoverend pianospel? En wat denk je van a capella muziek, traditionele incadans, een Engels jongenskoor in de kathedraal, metal met poëzie of jazz met Mahler als inspiratie? Check het volledige programma op www.festivalgent.be en stel uit de meer dan 50 concerten je eigen muziekcocktail samen !

Tijdens deze editie van Odegand vindt ook de officiële kick-off plaats van Gent als Unesco Creative City of Music, een label dat Gent internationaal als muziekstad op de kaart zet en waarvan de stad Gent de trotse drager is naast steden als Bologna, Sevilla en Glasgow. 

Tijd en plaats van het gebeuren :

OdeGand
Zaterdag 18 september 2010 van
13.00 u tot 23.00 u
Slotspektakel met vuurwerk om 22.00 u
Op diverse locaties in de Gentse binnenstad

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalgent.be

Elders op Oorgetuige :
Festival Van Vlaanderen Gent neemt je mee naar hogere sferen, 12/09/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

13/09/2010

Uitblazen met Wim Mertens in Gent, Tienen en Brugge

Wim Mertens In april 2010 verscheen een nieuw album van het Wim Mertens Ensemble, 'Zee versus zed', waarop tien werken staan, gecomponeerd voor snaren, koperblazers, harp en gitaar. Deze week is de componist met zijn ensemble te gast in Gent en Tienen om zijn nieuwste plaat aan het grote publiek voor te stellen. En in Brugge werkten Wim Mertens en zijn ensemble samen met stadsbeiaardier Frank Deleu aan een nieuwe compositie-opdracht, die volgende week in de Stadsschouwburg in première gaat.

Wim Mertens is een meester in het componeren van minimalistische muziek. Zijn stijl is doorgaans gebaseerd op herhaling van een sobere basismelodie die verfijnd wordt met subtiele variaties. Dat levert een vaak zacht glooiende muzieklijn op die, gedragen door de opmerkelijke zang van Wim Mertens zelf, zich als een zachte klankennevel in het oor nestelt. Benieuwd wat dit zal geven in combinatie met beiaardklanken ? Dan vormt het bijzonder feestconcert ter gelegenheid van 500 jaar beiaard in Brugge wellicht een unieke gelegenheid. Speciaal voor dat concert wordt een beiaardklavier op het podium geplaatst met de gesampelde klank van de Brugse beiaard.

Sinds zijn debuut in 1980 - 'For amusement only', een elektronische compositie voor flipperkasten - heeft Wim Mertens meer dan 50 albums uitgebracht. De bekendste daarvan zijn 'At Home-Not at Home' (1980), 'Vergessen' (1982) en 'Struggle for pleasure' (1983), waarvan 'Close cover' nog steeds een van zijn klassiekers is. Wim Mertens werkt ook voor het theater en de film. Hij schreef onder meer de muziek voor Peter Greenaway's film' The belly of an architect' (1987), 'Je pense à vous' door de broers Luc en Jean-Pierre Dardenne (1992), Marion Hänsels film 'Li - Between the devil and the deep blue sea' (1992) en Paul Cox's 'Father Damien' (1999). Mertens kreeg vooral bekendheid bij het Vlaamse publiek met 'Struggle for Pleasure', dat in 2000 werd gebruikt in een reclame van het Belgische Proximus, en 'Close Cover' dat diende als herkenningsmelodie voor de Belgische nachtradio.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Wim Mertens Ensemble
Donderdag 16 september 2010 om 20.15 u
Handelsbeurs

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be
----------------------------
Vrijdag 17 september 2010 om 20.15 u
Cultuurcentrum De Kruisboog

Minderbroedersstraat 15
3300 Tienen

Meer info : www.dekruisboog.be
----------------------------
Concert viering 500 jaar beiaard : Wim Mertens Ensemble
Zaterdag 25 september 2010 om 20.00 u
Stadsschouwburg Brugge

Vlamingstraat 29
8000 Brugge

Meer info : www.cultuurcentrumbrugge.be

Extra :
Wim Mertens : www.wimmertens.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Wim Mertens stelt nieuwste cd voor in de Handelsbeurs, 31/10/2007

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Originele hommages aan een glorietijd vol muzikale experimenten in Logos

Karel Goeyvaerts Serialisme is de radikale, voor 100% op controle van het muzikale materiaal gerichte stroming uit de tweede helft van de twintigste eeuw. Binnen die stroming tekenden zich verscheidene profielen af van componisten die de techniek elk op hun eigen manier toepasten : Stockhausen, Boulez, Nono, Babbitt en vele anderen. De septembereditie van <M&M> bevat enkele van de meest oorspronkelijke hommages aan een vervlogen glorietijd vol muzikale experimenten, waarin platvloerse banaliteit het grootste taboe was.

De hoogdagen van het serialisme situeren zich tussen 1945 en 1965, maar ook voordien waren er al sporen te vinden in het werk van de Weense componist Anton Webern die sterk in de seriële richting wezen. Arnold Schoenberg - Weberns leermeester - ontwikkelde omstreeks 1920 zijn twaalftoontechniek of dodecafonie (Zwölf nur auf einander bezogene Töne) en die komt summier op het volgende neer: van de twaalf chromatische tonen waar de westerse klassieke muziek uit samengesteld is, mag er pas een herhaald worden als de overige elf geklonken hebben. Twee ideeën liggen daaraan ten grondslag: zoveel mogelijk herhaling van muzikale informatie voorkomen én alle chromatische tonen gelijk voor de wet houden. In feite was dodecafonie daarmee ook een muzikale ideologie.

Nu, Schönberg schikte dan wel de toonhoogtes in een systematische, overzichtelijke reeks, maar gaf geen uitsluitsel over dynamiek, toonduur of timbre. Anton Webern ging daarop voortborduren en ontwikkelde reeksen die hij toepaste op de overige parameters van de klank. Met andere woorden: alle mogelijke tijdswaarden werden in een reeks gegoten en hetzelfde deed hij met de dynamische bepalingen (pp, p, mp, mf, f, ff).
Timbre, de vierde parameter, was altijd het meest arbitrair geweest. Iedereen heeft nu eenmaal zijn eigen idee van hoe een klankkleur precies beschreven wordt. Maar ook hierin kon men verscheidene speeltechnieken (sul ponticello, Flatterzunge, pizzicato, enz) in een reeks vatten en zo werd Weberns oeuvre een toonbeeld van uitgepuurdheid enerzijds en serialisme stilaan een begrip anderzijds.

In het serialisme is de precompositorische fase de belangrijkste: de serialist stelt vooraf een reeks lijsten samen met 'waarden' als zijn vertrekmateriaal. Het echte spel begint wanneer men al die waarden met elkaar in verband gaat brengen en er een intellektueel spel rond breit. In 1947 werd een treffend voorbeeld van deze aanpak gepubliceerd met Olivier Messiaens 'Modes de Valeurs et d'Intensités'. Modes is niet zozeer een muzikaal opus op zich, maar een demonstratie van hoe men elke noot perfekt kan definiëren en plaatsen in de tijd. Elke klank verkrijgt op die manier een onmiskenbare identiteit, een vingerafdruk. Hoewel Messiaen zich in een later stadium nauwelijks nog bezighield met seriële techniek as such, inspireerden zijn Modes indertijd ettelijke creatieve zielen.

De toenmalige tijdsgeest zat er voor veel tusse:; in de najaren van WO II leefde de behoefte aan radikale vernieuwing in de kunsten. Alles zou van de fundamenten af opnieuw opgebouwd worden, en ook de muziek ging daarin mee. Begrippen als melodie, harmonie en ritme werden grotendeels overboord gegooid en vervangen door gecodeerde reeksen van waarden die met elkaar in verband stonden.

Het was een volstrekt abstrakte, antiromantische benadering van muziek die op korte tijd enkele felle voorvechters genereerde. Luigi Nono bijvoorbeeld voorzag met zijn Il Canto Sospeso ettelijke analisten voor jaren van denkvoer. Ook Karlheinz Stockhausen heeft - vooraleer de roep van het elektronische medium hem te groot werd - enkele seriële stukken gecomponeerd (Zeitmasse, Kreuzspiel). Later voegt hij met zijn Gruppen für drei Orchester ruimtelijkheid en collage-elementen aan het serialisme toe.

Pierre Boulez is een van de grootste propagandisten geweest van de stroming, en heeft dienaangaande ook enkele hermetische standaardwerken geschreven die tot op de dag van vandaag onderwerp zijn van uitgebreide en vaak zeer omslachtige analyses. 's Mans werkwijze uit die periode uit zich wellicht het best in Le Marteau sans Maitre, een toonbeeld van geraffineerd reeksdenken waarbinnen elke noot op de juiste plaats staat. Boulez hanteert de seriële techniek tot in een laat stadium van zijn componeren. Vandaag de dag wijkt hij er naar eigen zeggen sterk vanaf. Luciano Berio hield zich een tijdlang met de techniek bezig, maar keerde die in een later stadium de rug toe en verkoos zijn eigen, iets minder strikte ordening van het materiaal.

Ook in Vlaanderen hadden we met Karel Goeyvaerts (foto) een serialist pur sang die tevens van het eerste uur een adept van de Darmstadter Ferienkurse was (hét zenuwcentrum voor de Nieuwe Muziek na WO II). Bij Goeyvaerts zien we aanvankelijk een obsessieve vormbeheersing gekoppeld aan een rigide reeksdenken, maar ook hij geeft de seriële techniek op termijn op om zich aan veel lossere, open vorm-strukturen te wagen en aleatorische, muziekteatrale elementen een plaats te geven in zijn oeuvre.

Anno 2010 heeft serialisme in de strikte zin behoorlijk aan populariteit ingeboet, mede door het uiterst strenge en dwingende principe om geen enkele mogelijkheid van het materiaal over het hoofd te zien. Maar figuren als Richard Barrett, Milton Babbitt en niet te vergeten Brian Ferneyhough houden nog steeds de traditie in stand en breiden die zelfs uit. Bij Ferneyhough (vandaag de dag in de eerste plaats geassocieerd met New Complexity, maar in wezen uitsluitend van reeksprincipes vertrekkend) wordt het materiaal in zodanig drastische mate ontleed en geklasseerd, dat nagenoeg elk audiovisueel element van de compositie systematisch vastligt. Ferneyhough integreert tevens de wijde wereld van microtonen in zijn reeksen, net als elke buitenmuzikale aktie die de uitvoerder moet ondernemen (lip-pizzicato, semi-harmonics, mono- en multiphonics, key clicks, positie van het instrument, ...) Een voorbeeld van bovenstaande combinaties vinden we terug in diens Unity Capsule (1976) voor fluit solo. De complexiteit van de partituur spreekt voor zich.

Laten we al bij al niet uit het oog verliezen dat serialisme sterk aanleunt bij algoritimisch ckomponeren, en zo komen we weer bij een belangrijk aspekt van de <M&M> concerten. Op deze voorstelling kun je immers zowal hommages aan allerhande serialisten meemaken, als nieuw gecomponeerd / algoritmisch bepaald werk. En dat laatste komt zoals steeds van de vaste Logos kern : Godfried-Willem Raes, Moniek Darge, Barbara Buchowiec, Kristof Lauwers, Helen White, Dominica Eyckmans, Zam Ebale, Marian De Schryver, Xavier Verhelst en Sebastian Bradt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M Serialism
Donderdag 16 september 2010 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

12/09/2010

Musica Sacra Maastricht in het teken van devotie

Musica Sacra Maastricht Elk derde weekend van september staat Maastricht in het teken van Musica Sacra Maastricht. De 28ste editie van dit festival vindt plaats van donderdag 16 t/m zondag 19 september. Wederom dienen vele historische locaties in Maastricht als decor voor verrassende concerten en voorstellingen. Van West-Europese composities tot oud-Syrische gezangen, van gregoriaans tot hedendaagse muziek, met gerenommeerde ensembles en solisten uit binnen- en buitenland, maar ook film, dans, projecties, lezingen en inleidingen rondom het alles verbindende thema Devotie.

Devotie in de wereld
Het thema van de 28ste editie van Musica Sacra Maastricht is Devotie. Centraal hierbij staan de vier Maastrichtse stadsdevoties, die een vooraanstaande plaats in cultuur en tradities van de stad en haar inwoners innemen : Maria Sterre der Zee, Sint Servaas, Zwarte Kruis van Wyck en de Heilige Lambertus. Naast de programma's gebaseerd op de 4 Maastrichtse stadsdevoties, verdiept Musica Sacra Maastricht zich in diverse uitingen en vormen van devotie in culturen van over de hele wereld door middel van beeld, muziek en dans.

Het Hermesensemble en Els Mondelaers mogen het festival openen met het filmconcert Visions de Lourdes. De Belgische avant-garde cineast Charles Dekeukeleire maakte deze documentaire in 1932 tijdens een pelgrimstocht van de Katholieke Arbeidersjeugd naar Lourdes. Als twijfelend katholiek kijkt hij met scherpe, kritische blik, maar ook met ontroering en verbazing naar de wonderlijke taferelen die zich afspelen op de plaats waar Maria in 1858 verscheen aan de veertienjarige Bernadette. Componiste Annelies Van Parys ervoer de film als uitermate beklemmend en onheilspellend. Vanuit dat gevoel schreef ze muziek die live bij de film wordt uitgevoerd.

Zaterdagmiddag wordt een live uitvoering van Karlheinz Stockhausens Inori (Japans voor gebed, aanroeping, adoratie) gepresenteerd, een ceremonie waarbij een danser-mimespeler - in combinatie met elektronische muziek - precieze gebedsgebaren uit verschillende religieuze tradities uitbeeldt.

Tijdens het grote avondconcert op zaterdag brengt het vermaarde Brusselse ensemble Ictus de compositie Bhakti (hindoeïstische term voor devotie als weg naar bevrijding, staat ook voor deelname, aandacht voor de schepping, overgave aan het zijn). Gecomponeerd door Jonathan Harvey, die zich hiervoor liet inspireren door citaten van hymnen uit de Rig Veda.

Wereldcreatie
Grote blikvanger tijdens deze editie is ongetwijfeld de wereldcreatie van de compositieopdracht die Musica Sacra Maastricht gaf aan de Britse componist Michael Finnissy. Finnissy was in 2008 reeds te gast op Musica Sacra Maastricht met zijn Liturgy of Saint Paul. Op verzoek van het festival componeerde Finnissy 'De allerheiligste Ledematen des lijdenden Verlossers' voor pianokwartet. Daarin geeft hij een persoonlijke reflectie op Buxtehudes Membra Jesu nostri (patientis sanctissima), het werk waarin in zeven bondige cantates piëtistische bespiegelingen bij de lijdende Christus klinken, dit aan de hand van de middeleeuwse hymne Salve mundi salutare, die een poëtische beschrijving van de afzonderlijke ledematen van Jezus geeft. In een tweeluik presenteert Musica Sacra Maastricht beide composities.

En meer...
Naast de vele historische locaties die ruimte bieden aan concerten en voorstellingen, is Musica Sacra Maastricht 2010 ook aanwezig middenin de grote mensenstromen in de stad. Winkelcentrum Entre Deux dient als decor voor Jesus' Blood never Failed me Yet, een mythische compositie van Gavin Bryars, die uitgevoerd wordt door het ensemble Insomnio (in een productie van intro in situ). Een podium op het binnenplein laat naast de echte liefhebbers ook de toevallige voorbijganger op verrassende en ongedwongen wijze kennismaken met festival Musica Sacra Maastricht.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Musica Sacra Maastricht
Van donderdag 16 t/m zondag 19 september 2010
Op verschillende locaties in Maastricht


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.musicasacramaastricht.nl

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Festival Van Vlaanderen Gent neemt je mee naar hogere sferen

Internationaal Festival Van Vlaanderen Gent Zaterdag wordt in Gent de aftrap gegeven van het Internationaal Festival Van Vlaanderen Gent. De 53ste editie van het festival telt in totaal maar liefst 200 concerten. 'Beyond Dreams', het festivalthema van editie 2010, neemt je mee in een hypnotiserende stroom waarin klank en dans, barok en swing, gothic en fado elkaar ontmoeten. Uitzonderlijke combinaties, ongewone verrassingen, gastronomische heerlijkheden, guerillaconcerten en andere belevenissen hullen de stad drie weken lang in een surreëele droom waaruit niemand zal willen ontwaken.

"Zoals Gustav Mahler al zei bevindt het belangrijkste van de muziek zich niet in de noten. Daarom nemen we de bezoekers dit jaar mee naar hogere sferen, in een wereld voorbij de dromen", aldus Jelle Dierickx, artistiek coördinator van het festival. Zo ontvangt deze droomeditie muzikale gasten als operadiva Kiri Te Kanawe (5/10), dirigent Kent Nagano (22/9), het kamerkoor The Tallis Scholars (24/9) en pianiste Angela Hewitt (1/10). Ook dans van topchoreograaf Sidi Larbi Cherkaoui ( 4 en 5/10) en muziektheater van Pascale Platel (30/09) staan op het programma.

Muziek op het water
Het Festival opent met vaste waarde OdeGand (18/9) waarbij de bezoekers al voor het achtste jaar op rij via de Gentse binnenwateren allerlei concerten op verschillende locaties kunnen bijwonen. Muziek, animatie, kunst en spektakel overstromen de straten langs de waterwegen van Gent. Als afsluiter een spetterend vuurwerk. Een droomstart.
Daarnaast is er ook nog de 25 kilometerlange muzikale fietstocht 'Avanti! '(26/9) en doen de auditoria tijdens 'ufo=fou!' (6/9) voor de Gentse studenten even als concertzaal dienst.

Fado
Nieuwe concepten dit jaar zijn KidsOdeGand (3/10), een Venetiaans bal (2/10) en een Gothic Night (25/09). Tijdens het slotfeest op 7 oktober in Capitole Gent worden drie generaties fado-zangeressen samengebracht. Van jong naar oud zijn dat Raquel Tavares, Christina Branco en de 87-jarige legende Celeste Rodrigues.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Internationaal Festival Van Vlaanderen Gent
Van zaterdag 18 september t.e.m. donderdag 7 oktober 2010
Op verschillende locaties in Gent


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalgent.be

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

11/09/2010

KlaraFestival brengt klassiek in de hotste club van Brussel

Uri Caine Tijdens Club K brengt het KlaraFestival klassiek in de hottest club in town. Exclusieve DJ's, waaronder Concert Invisible en Mauro Pawlowski, draaien met nogal wat decibels meeslepende muziek met een klassieke insteek, van Bach tot Schnittke, van Gregoriaans gezangen tot symfonisch, terwijl de Vj's Visual Kitchen voor high-tech animatie op projectieschermen zorgen. Hoogtepunt van de avond zijn de optredens van een topartiest uit de klassieke muziekwereld en de Belgische producerswereld. Voor de eerste Club K heeft het KlaraFestival niemand minder dan pianist Uri Caine en producersduo Shameboy kunnen strikken. Uri Caine's eigenzinnige, jazzy bewerkingen van muziek van Bach, Mozart, Beethoven, Wagner en Mahler behoren inmiddels tot het collectieve geheugen. Shameboy staat in binnen en buitenland bekend voor hun eigen specifieke sound en garantie op een stevig feestje met hun live set.

Programma :

21:30: Concert Invisible + Visual Kitchen
22:30: Live Concert by Uri Caine + Visual Kitchen
23:15: Mauro Pawlowski + Visual Kitchen
24:00: Dance Party with Shameboy

Tijd en plaats van het gebeuren :

CLub K : Classical Music in Club K-Nal
Woensdag 15 september 2010 om 21.30 u
Club K-Nal

Havenlaan 1
1000 Brussel

Meer info : www.klarafestival.be en www.k-nal.be

Uri Caine is ook nog aan het werk te zien tijdens OdeGand op 18 september in de theaterzaal van Kunstencentrum Vooruit in Gent (14.00u / 17.30u)
www.festivalgent.be

Elders op oorgetuige :
Avontuurlijke Late Night Concerts in een informele setting, 7/09/2010
KlaraFestival 2010 : The Mahler Connection, 3/09/2010

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Handelsbeurs en Orpheus Instituut verkennen nieuwe artistieke horizonten

Morton Feldman Na meer dan een jaar van intensief onderzoek in-en-door de muzikale praktijk organiseert het Orpheus Research Centre in Music zijn tweede festival van onderzoek, muziek en ideeën. De Research Fellows van het ORCiM en enkele eminente gastsprekers stellen via concerten, presentaties en discussierondes hun nieuw verworven inzichten in vele verschillende aspecten van het muzikale bedrijf voor. Voor musici en musici-onderzoekers wil dit ORCiM-festival een bron van inspiratie zijn, op weg naar een beter begrip van de artistieke kennis die door artistiek onderzoek gegenereerd kan worden. Naast het verspreiden van onderzoeksresultaten zal het festival ook aangeven welke richting het ORCiM in de toekomst uitgaat.

In het kader van het ORCiM Festival pakken de musici van het ORCiM Ensemble woensdag in de Handelsbeurs uit met 'Onverwachte variaties': een spannend concertresultaat van creatief artistiek onderzoek aan het Orpheus Instituut. Had Beethoven zich ooit kunnen voorstellen dat zijn Diabellivariaties na 187 jaar de aanzet zouden worden tot een explosie van klanken en beelden ?

Onvoorspelbare trajecten, onvoorstelbare relaties, onverwachte variaties… een spannend concertresultaat van creatief artistiek onderzoek. Acht musici zullen een nieuw licht werpen op historische, moderne en hedendaagse composities: een diversiteit van klanken, geluiden, teksten en beelden zal het publiek van het eerste tot het laatste moment verrassen en verleiden. Een selectie uit de Diabelli-variaties van Beethoven fungeert tegelijkertijd als rode draad doorheen het concert en als springplank voor verbazende koerswijzigingen. Deze creatieve explosie volgt op een jaar van intense exploratie door artiesten die gezamenlijk nieuwe artistieke horizonten verkennen aan het Orpheus Research Centre in Music van het Orpheus Instituut in Gent.

Morton Feldmans The King of Denmark is opgevat als het Amerikaanse antwoord op Stockhausens slagwerkklassieker Zyklus. Feldman behield de semi-aleatorische benadering van Stockhausen, maar liet de slagwerker de objekten louter met zijn vingers of handpalm aanraken om zo een totaal andere klankwereld te verkrijgen. Een soort 'antipercussie' dus, die de componist omschreef als 'silent resistance', zowel in relatie tot Stockhausen's stuk als tot de lawaaierigheid van het leven van alledag.
De titel heeft overigens in de verste verte niets met Hamlet te maken en werd met zelfs enige voorzichtigheid gekozen: tijdens de Duitse bezetting van Denemarken in de Tweede Wereldoorlog droeg de Deense koning uit solidariteit met het joodse segment van zijn bevolking een gele davidster. Dit vatte Feldman, zelf van joodse afkomst, ook op als een vorm van 'silent resistance' en The King of Denmark werd een van de weinige stukken waarin de componist zich een politieke houding aanmeet.

Programma :

  • L. van Beethoven (1770-1827), Selectie uit de Diabellivariaties
  • H. Frisk (1969), Repetition repeats all other repetitions
  • E. Jessen (1967), Chamber 119
  • A. Webern (1883-1945), Drie stukken voor cello en piano opus 11
  • M. Feldman (foto) (1926-1987), King of Denmark

Tijd en plaats van het gebeuren :

[ORCiM] Research Festival
Van woensdag 15 t.e.m. vrijdag 17 september 2010
Orpheus Instituut

Korte Meer 12
9000 Gent

Meer info : www.orpheusinstituut.be
---------------------------
ORCiM Ensemble : Unexpected Variations
Woensdag 15 september 2010 oom 20.15 u
Handelsbeurs

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be

Extra :
Henrik Frisk : www.henrikfrisk.com en youtube
Edward Jessen : www.edwardjessen.co.uk en www.myspace.com/edwardjessen
Morton Feldman op en.wikipedia.org
Morton Feldman's mysterious musical landscapes, Alex Ross op www.newyorker.com, 19/06/2006
Morton Feldman Texts: Essays and Articles on MF and his music
Morton Feldman op UbuWeb Sound en youtube

Bekijk alvast Morton Feldmans The king of Denmark, uitgevoerd door Shawn Savageau in 2008 aan de University of Alaska, Fairbanks

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook