08/11/2010

Spark of Being : de Frankensteinmythe volgens Bill Morrison

Dave Douglas In 'Spark of Being' herinterpreteert filmmaker Bill Morrison de Frankensteinmythe. Morrison, laureaat van heel wat Bessie's en Obie's, maakt hypnotische collages van halfvergaan filmmateriaal uit de vroege twintigste eeuw. Dat resulteert in bloedstollende visuele effecten, zoals bv. in 'Decasia'. Morrison werkte al met componisten als John Adams, Bill Frisell, Henryk Gorecki, Steve Reich en Michael Gordon voor wat hij omschrijft als: "... cinematografische symfoniefilms, vol lyriek". Met 'Spark of being' creëren Morrison en Dave Douglas een filmconcert dat de relatie tussen mens en technologie onderzoekt. De muzikale spanningsboog omvat genoteerde composities, niet-idiomatische improvisaties en computer-gegenereerde klanken. Het geheel zou men kunnen omschrijven als 'jazz-ambient-groove' met film.

Dave Douglas (foto) is 'DownBeat Artist of the Year', artistiek directeur van de workshop 'jazz & creative music' in Banff (Canada) en lid van John Zorns Masada. Keystone combineert jazz met elektronica en diverse hedendaagse muziekstijlen. De groep werd speciaal opgericht om zowel klassiekers als experimentele films live van nieuwe muziek te voorzien.

De Amerikaanse trompettist Dave Douglas is een gevestigde waarde op de internationale jazzpodia. Hij is een ontzettend begaafde muzikant, die zowel perfect binnen het idioom kan spelen en componeren, als de grenzen van de jazz steeds verder verkennen. Weinig musici bestrijken een zo breed terrein: van hardbop tot bewerkingen van Webern en Stravinsky tot klezmer en Oost-Europese volksmuziek.
Douglas speelde in John Zorns kwartet Masada, maar heeft verder vooral veel eigen bands opgericht, waaronder 'Dave Douglas & Brass Ecstasy', een blazersgroep van trompet, hoorn, tuba en trombone plus drums. De laatste jaren doet hij ook projecten met gesproken woord en film, zoals met DD & Keystone , een electrisch sextet met muziek voor zowel oude als nieuwe films.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dave Douglas, Keystone & Bill Morrison : Spark of Being
Zaterdag 13 november 2010 om 20.00 u
(Inleiding door Hugo De Craen om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be

Extra :
Dave Douglas : www.davedouglas.com, en.wikipedia.org en youtube
Bill Morrison op en.wikipedia.org, www.imdb.com en youtube

Bekijk alvast dit fragment uit Bill Morrisons 'Decasia' (2002)

07:00 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

07/11/2010

Pianist Giacomo Di Tollo blaast het erfgoed van het futurisme nieuw leven in

Giacomo Di Tollo De futuristische beweging sloeg een kleine maar blijvende wonde in de kunstgeschiedenis van de vroege twintigste eeuw. Tussen pakweg 1905 en 1920 werden immers grensverleggende concepten uitgedacht die voornamelijk uit Italië kwamen. Pianist Giacomo Di Tollo (foto) blaast het erfgoed nieuw leven in met een uitgebreide waslijst van vertegenwoordigers van deze visionaire stroming, zoals Luigi Russolo, Alfredo Casella en Francesco Balilla Pratella.

Pianist Giacomo di Tollo (1981) en studeerde aan het Conservatorium van Pescara bij Christina Di Biase. Nadien leidden zijn studies hem naar de Accademia Pianistica 'Incontri col Maestro' in Imola, waar hij hedendaagse kamermuziekpraksis studeerde bij Piernarciso Masi. Hij volgde nadien nog vervolmakingscursussen pianoforte bij Leslie Howard (London, UK), Luciano Cerroni (Rome) and Sebastien Risler (Zwitserland). Inmiddels heeft de man een indrukwekkend palmares bijeengespeeld op tal van concertreizen, festivals en podia, die de geïnteresseerde lezer kan natrekken op 's mans website. Vandaag de dag is hij docent computermuziek aan het Dipartimento di Scienze, universiteit van Pescara.

Di Tollo heeft al langer een diepgaande interesse ontwikkeld en dito research gedaan naar de Italiaanse futuristen, meerbepaald naar de pianocomposities die aan die vruchtbare periode zijn ontsproten. Misschien is het op het eerste zicht een minder voor de hand liggend muziekinstrument om met het futurisme te verbinden (de piano is en blijft een archetypisch klassiek-romantisch icoon), maar net daarom kan dit concert een zeker curiositeitsgehalte krijgen.

Het futurisme (It. futuro, 'toekomst') is een van oorsprong Italiaanse beweging en kunststroming die, ontstaan uit het kubisme, van pakweg 1905 tot 1920 furore maakte in Europese kunstkringen. Enkele typerende kernwoorden ervan zijn: snelheid, energie, agressie, krachtige (diagonale) lijnen, vooruitgang en nieuwe technologie. Aanvankelijk zijn het voornamelijk grafici en schrijvers die de stroming een stem geven, de musici volgen enkele jaren later en doen dat onder de noemer van de bruïtisten (Fr. Bruit, lawaai, geluid).

De Italiaanse schrijver Filippo Tomasso Marinetti standaardiseerde de beweging op 20 februari 1909 in de Parijse Figaro met zijn Eerste Futuristisch Manifest. Marinetti's manifest beoogde een toekomst die zou getekend zijn door strijd, aanval en beweging en richtte zich naar de arbeidersbewegingen en hun revolutionair en anarchistisch potentieel. De stijl van het Manifest is sterk pamflettair en recht voor de raap: 'We staan aan de kiem van een gloednieuw tijdperk. Afrekenen dus, met dat lamme verleden. Enkel technologie helpt ons vooruit'.

In de loop der jaren volgden nog vele Manifesten, nu eens geboekstaafd door dichters (Hugo Ball, Trista Tzara), architekten (Antonio Sant'Elia), tekenaars (Gino Severini, Luigi Russolo) en dus ook componisten. Francesco Balilla Pratella bijvoorbeeld, schreef verschillende manifesten op het gebied van futuristische muziek, te beginnen bij het Manifesto Dei Musicisti Futuristi uit 1910. De futuristische componist had, in een zich in sneltempo ontwikkelende industriële maatschappij, uiteraard een schat aan inspiratiemateriaal voorhanden: het geluid van machines, turbines, rotors, vliegwielen, drukpompen, geritmeerd gezang van arbeiders, sirenes en noem maar op.

Ook Luigi Russolo deed een flinke bijdrage aan de Manifestenzucht van de futuristen met diens L'Arte Dei Rumori (The Art Of Noises), waarin hij geluiden in verschillende klassen onderverdeelt en speculeert over een estetiek die ermee kan ontwikkeld worden. Ter illustratie bouwde hij indertijd met zijn assistent Ugo Piatti een heuse set 'Intonarumori': een primitief geluidenorkest (incluis gorgelaars, krakers, piepers, schreeuwers, ...) waarvoor hij speciaal de compositie Risveglio de Una Citta schreef. Een van die instrumenten was de Russolofoon, die gelijktijdig zeven verschillende geluiden kon produceren in 12 verschillende geluidssterktes. De Intonarumori lagen tijdens de Tweede Wereldoorlog opgeslagen in een Parijse kelder, waar ze stuk voor stuk tijdens de bombardementen van 1945 tot schroot zijn herleid. Wel zijn er nadien aan de hand van de werktekeningen een aantal replica's gebouwd. Van de oorspronkelijke Intonarumori zijn destijds wel (bijzonder belabberde) geluidsopnames gemaakt, die later op cd zijn verschenen.

Een van de grote mankementen van de futuristen was echter hun zwakke technische onderbouw: ze hadden geen toonsysteem voor ogen dat het klassieke systeem moest vervangen. De weinige partituren uit die periode zijn zo slordig en meerduidig, dat er weinig of geen musici geweest zijn die er zich ernstig op toegelegd hebben. De futuristische muziek was er dus letterlijk kort en heel krachtig, maar verdween in de loop van de jaren '20 als sneeuw voor de zon. Behalve dan díe stukken uit het programma van dit concert: als curiosum kan het tellen, deze bloemlezing van pianowerkjes die alsnog de muziekgeschiedenis hebben overleefd. Giacomo Di Tollo blaast het erfgoed 100 jaar na datum nieuw leven in. Futuristisch werk zoals je het waarschijnlijk nog nooit eerder gehoord hebt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Giacomo Di Tollo : Futurism & Futurisms
Dinsdag 9 november 2010 om 20.00 u

Logos Tetraëder
Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

21:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Lets Radio Koor brengt hedendaagse koormuziek op het Baltic festival

Lets Radio Koor Wie het liever profaner, vooruitstrevender en dissonanter heeft op het Baltic-festival, zal wellicht zijn gading vinden in het programma van het Lets Radio Koor. Want dit ensemble heeft de laatste jaren voornamelijk faam verworven met uitvoeringen van twintigste-eeuwse en hedendaagse koormuziek. En inderdaad, van kleppers als 'Four²' van John Cage en Ligeti's bevreemdende meesterwerk 'Lux Aeterna' (wereldberoemd dankzij de film 2001: A Space Odyssey, waarin Stanley Kubrick de muziek gebruikt als soundtrack voor de scène met de mensapen rond de zwarte monolietit) is een neo-renaissancistische esthetica ver verwijderd. Baltic zou zijn naam echter onrecht aandoen, moesten deze gerenommeerde componisten niet worden geconfronteerd met het werk van enkele minder bekende Baltische en Scandinavische vertegenwoordigers, onder wie de Finse Kaija Saariaho (in Vlaanderen sinds kort bekend als de componiste van de succesvolle Vlaamse Operaproductie 'l'Amour de Loin') mede het mooie weer zal maken, zeker wanneer er live-electronics mee gemoeid zijn. Van Saariaho zingt het Lets Radio Koor 'Tag des Jahrs', een geraffineerd werk voor koor en electronics op vier late gedichten van Friedrich Hölderlin.

Het Lets Radio Koor werd opgericht in 1940 en bestaat uit een vast gezelschap van 24 zangers. Sinds 1992 staat het Lets Radio Koor onder leiding van dirigenten Sigvards Klava en Kaspars Putnins. Opvallend aan hun repertoire, dat bestaat uit alle grote concert- en oratoriumwerken, is dat de Letse muziek altijd een belangrijke rol heeft gespeeld in de programma's van het koor. In samenwerking met het Lets Radio Koor zijn veel van de composities van de wereld beroemde Letse componist Peteris Vasks uitgevoerd. De relatie met de Letse Radio heeft altijd een stimulerende werking gehad in de ontwikkeling van de nieuwe Letse koorliteratuur: bijna alle componisten in Letland hebben voor het Lets Radio Koor geschreven.

De meeste mensen kennen 'Lux Aeterna' waarschijnlijk uit Stanley Kubricks '2001: A Space Odyssey'. Lux æterna wordt beschouwd als één van de beroemdste en meest toegankelijke werken van Ligeti. Het werd gecomponeerd in 1966 en kreeg zijn creatie op 2 november van dat jaar dankzij het Stuttgartse Schola Cantorum onder leiding van Clytus Gottwald. Voor de tekst werd geput uit de Communio in de dodenmis. Lux æterna sluit dan ook aan bij het Requiem, maar blijft een apart, volwaardig muziekstuk.

Ligeti liet zich inspireren door de isoritmische methodes van de Ars Nova en gebruikt hier 'taleae', weliswaar niet op strikte wijze en in de vorm van ritmische verhoudingen die een mooi geheel opleveren. Het werk berust op een canonieke schriftuur, die het mogelijk maakte op een lineaire manier een opeenvolging te schrijven die nadien een verticale vorm zou krijgen. Het wordt heen en weer geslingerd tussen een chromatisch verzadigingspunt en het verschijnen van een nieuw diatonisme, met name een akkoord van een kleine terts en een grote seconde dat terug te vinden is in de meeste werken van na 1966. Het is dus als het ware de voorbode van de Lontano voor orkest (1967) die deze technieken doortrekt. De algemene klankrijkheid van de partituur is vanzelfsprekend te danken aan de intentie van de componist om de idee van 'licht' vorm te geven. Hij heeft gezocht naar "muziek die, als je haar hoort, de indruk geeft van al begonnen te zijn".

Er wordt vaak opgemerkt dat lannis Xenakis (1922-2001) vanuit zijn achtergrond als architect de muziek vanuit een geheel eigen invalshoek benaderde. Veel van Xenakis' composities nemen mathematische modellen en theorieën als vertrekpunt. Hoewel men zou kunnen verwachten dat deze mathematische modellen in erg abstracte muziek resulteren, is in feite het tegendeel waar. Xenakis' werken hebben vaak een bijna instinctief karakter en stralen een ruwe, bijna primitieve energie uit. Nuits voor 12 solostemmen dateert van 1967 maar behoort intussen al tot de klassiekers uit het 20ste eeuwse koorrepertoire. Het werk is grotendeels gebaseerd op Sumerische, Syrische en Acheische fonemen.

Toivo Tulev behoort tot de hedendaagse toonaangevende Estse componsten. Zijn werk bevat invloeden uit het Gregoriaans en heeft een mystieke sfeer. zijn muziek doet denken aan de muziek van Arvo Part

Programma :

  • Kaija Saariaho (1952),  Tag des Jahrs (2001)
  • Iannis Xenakis (1922-2001), Nuits (1967)
  • John Cage (1912-1992),  Four² (1990)
  • György Ligeti (1923-2006), Lux Aeterna (1966)
  • Rytis Mažulis (1961), Canon solus
  • Toivo Tulev (1958), Tanto gentile
  • Santa Ratniece (1977), Horo horo hata hata
  • Martinš Vilums (1974), Gaw ek-dad kard

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lets Radio Koor : Lux Aeterna
Zaterdag 13 november 2010 om 20.00 u
(inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u)
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.radiokoris.lv

Extra :
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.arsmusica.be, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Rytis Mažulis op www.mic.lt
Sound architecture of Rytis Mažulis' microstructural canons, Gražina Daunoraviciene op www.elibrary.lt (pdf)
Review : Rytis Mazulis. Cum Essem Parvulus, Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/02/2005
Toivo Tulev op www.mymusicbase.ru, www.estmusic.com en youtube
Santa Ratniece op www.musiclogy.net

Elders op Oorgetuige :
Van polyfonie tot laptopkwartet : traditie en experiment uit Litouwen, 6/11/2010
Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek, 5/11/2010
Avontuurlijke en bizarre klanken van Apartment House op Transit, 19/10/2010
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Vlaamse opera opent seizoen met concert rond Mahler en Saariaho, 1/09/2010
Arne Deforce speelt Xenakis, Berio, Brewaeys en Scelsi in Bozar, 4/03/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007

Luister alvast naar Iannis Xenakis' Nuits, uitgevoerd door het Danish National Radio Choir & Jesper Jørgensen



en György Ligeti ' Lux Aeterna Lux Aeterna voor 16 solostemmen

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

06/11/2010

Timur und seine Mannschaft met werk van Albinoni, Chausson en Eduard de Boer in Parnassus Gent

Timur Sergeyenia Op vrijdag 12 november is er een uitzonderlijk concert van het orkest Timur und seine Mannschaft en vioiste Lilia Umnova in de Parnassus Concertzaal in Gent. Op het programma staat werk van Tomaso Albinoni, Ernest Chausson en de Nederlandse componist en huisvriend van De Rode Pomp Eduard de Boer.

'Timur und Seine Mannschaft' - een productie van het muziekcentrum De Rode Pomp - bestaat uit een twintigtal jonge musici, die allen Gent als thuisbasis hebben en die behoren tot de jonge garde aantredende internationale en nationale topviolisten. De Wit-Russische pianist Timur Sergeyenia (foto), bekend om zijn specifieke stijl en onwaarschijnlijke virtuositeit, speelt piano en dirigeert. Hoofdkenmerk van het orkest: jong, verfijnd en extreem toegewijd. Hun naam ontlenen ze niet aan het Duitse nationale elftal, maar aan een beroemd Sovjet-jeugdboek waarin de dolle avonturen van Timur de jeugd alle mogelijke deugden tracht bij te brengen. 'Timur und seine Mannschaft' beleefde zijn vuurdoop begin 2008. Sinds 2010 heeft het orkest van de Rode Pomp onderdak gevonden bij VZW Trefpunt.

De Nederlandse componist, muziekpedagoog, dirigent en pianist Eduard de Boer (1957) is ook bekend onder zijn pseudoniem Alexander Comitas. De Boer studeerde aan het Utrechts Conservatorium piano bij Thom Bollen, compositie bij Hans Kox en aan het Conservatorium Maastricht orkestdirectie bij Anton Kersjes. Van 1981 tot 1990 was hij als freelance pianist voor de orkesten en koren van de Nederlandse omroep organisaties werkzaam. Vervolgens concentreerde en focusseerde hij zich op het componeren. In 1984 behaalde hij de Prijs voor compositie met Neue Galgenlieder, op. 13.
Eduard de Boer doceert sinds 1994 compositie aan het Utrechts Conservatorium. Verder is hij docent voor blaasorkest-compositie aan het Leopold Mozart centrum van de Universiteit Augsburg.

Programma :

  • Tomaso Albinoni (1671-1751), Sinfonia G-Dur (WoO Si 8) (Ca. 1722-35)
  • Eduard de Boer (1957), Moderato uit Serenade voor strijkorkest Op. 39a (2005) - In de Zevende Hemel Op. 14 no. 3 (1995)
  • Ernest Chausson (1855-1899), Concert voor Viool, Piano en Strijkorkest Op. 21 D-Dur

Tijd en plaats van het gebeuren :

Timur und seine Mannschaft & Lilia Umnova: Albinoni, Eduard de Boer, Chausson
Vrijdag 12 november 2010 om 20.00 u   UITGESTELD!
Zaal Parnassus Gent

Oude Houtlei 124
9000 Gent

Meer info : www.rodepomp.be, www.trefpunt.be en www.parnassus.be

Op zaterdag 13 november is het orkest Timur und seine Mannschaft echter present in het CC Ysarra, Nieuwpoort Bad (20.00 u) met een al even indrukwekkend programma: Bach, Lucien Posman's Lenteconcerto en Chausson's werk voor viool, piano en strijkkwintet.

Extra :
Timur Sergeyenia : www.sergeyenia.de, www.rodepomp.be en youtube
Eduard de Boer : www.comitas.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Subliem concert van Timur und seine Mannschaft in Parnassus Gent, 9/06/2010
Timur und seine mannschaft met orgel vanuit de Sint-Jacobskerk in Gent, 20/07/2009
Timur en zijn manschappen veroveren Gentse muziekscène, 20/02/2008

Bekijk alvast de video van het concert van Timur Sergeyenia und seine Mannschaft tijdens de Gentse Feesten op 26 juli 2009

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Van polyfonie tot laptopkwartet : traditie en experiment uit Litouwen

Trys Keturiose Op de Litouwse avond van het Baltic-festival serveren Daiva Vy iniené en Trys Keturiose sutartinès, traditionele polyfone liederen uit de zestiende eeuw. Door samen te werken met videokunstenaars en met een gloednieuw werk van de Litouwse componist Rytis Mažulis legt de groep de link tussen traditie en experimentele vernieuwing. Het Litouwse laptopkwartet Twentytwentyone sluit de avond af met een multimediaconcert.

De Litouwse avond van dit festival confronteert een van de oudste muzikale tradities van Litouwen met de meest experimentele muziek van het land. De groep Trys Keturiose brengt sutartinès, traditionele polyfone liederen uit de zestiende eeuw. Onder leiding van Daiva Vyciniene, de 'koningin van de sutartinès', bewaart het ensemble de authentieke vocale kleur van dit repertoire. Kenmerken deze unieke muziek, zijn de eng vervlochten stemmen, de percussieve dissonanten en geaccentueerde ritmische patronen. Door samen te werken met videokunstenaars en door een gloednieuw werk van de Litouwse componist Rytis Mažulis te zingen, legt Trys Keturiose de link tussen verleden en heden, tussen traditie en vernieuwing. Het Litouwse laptopkwartet Twentytwentyone sluit de avond af met een verrassend multimediaconcert waarin elektronische muziek versmelt met de klank van traditionele Litouwse instrumenten.

Het ensemble Trys Keturiose is gespecialiseerd in traditionele liederen. Bijzonder aan hen is dat ze niet simpelweg het oorspronkelijke geluid kopiëren maar als het ware in de liederen kruipen en ze met de gezichten naar elkaar toe, het lijkt wel in trance, uitvoeren. Degene die zingt doet een stap naar voren en zingt een regel, dan stapt een tweede naar voren, die de regel meezingt. Vervolgens stapt de eerste terug en zingt de tweede een nieuwe regel, dan stapt een derde naar voren die de regel meezingt en de tweede stapt terug enzovoorts, soms met subtiele variaties, waarbij ze om elkaar heen cirkelen.
Sutartines is de Litouwse naam voor polyfone liederen. Sutartines is afgeleid van het werkwoord "sutarti" wat betekent: het eens zijn met elkaar. Er bestaan verschillende soorten sutartines, soms zijn het duetten, soms trio's en soms kwartetten. Het soort sutartines hangt ook af van de muzikale, choreografische, rituele en dramatische elementen (bijvoorbeeld huwelijk of Kerstmis). Klank en klanknabootsing zijn belangrijk.
Sutartines ontstonden ten tijde van de primitieve samenleving en bereikte een bloei tijdens het feodale systeem. Ze overleefden tot aan het begin van deze eeuw. Normaliter verzorgden de vrouwen het zingen en dansen, terwijl de mannen voor de muziek zorgden.

Programma :

  • Trys Keturiose - 20.00 u
    - Sutartinès: polyfone volksliederen uit Litouwen
    - Rytis Mazulis (1961), Wereldcreatie voor vocaal ensemble, cello en electronics, in opdracht van het Concertgebouw
  • Twentytwentyone - 21.30 u
    - Multimedia-improvisaties

Tijd en plaats van het gebeuren :

Trys Keturiose / Twentytwentyone
Vrijdag 12 november 2010 om 20.00 u

Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Extra :
Trys Keturiose : www.mic.lt/trysketuriose en youtube
Rytis Mažulis op www.mic.lt
Review : Rytis Mazulis. Cum Essem Parvulus, Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/02/2005

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek, 5/11/2010
Avontuurlijke en bizarre klanken van Apartment House op Transit, 19/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/11/2010

Estonian Philharmonic Chamber Choir opent Baltic festival in Brugge

Arvo Pärt Het Estonian Philharmonic Chamber Choir is het beroemdste ensemble van Estland en een van de beste koren ter wereld. De muziek van hun landgenoot Arvo Pärt (foto), de hedendaagse mysticus die als geen ander weet hoe hij welluidende klanken aan een koor kan ontlokken, bekleedt een centrale plaats in hun repertoire, dat reikt van gregoriaanse gezangen tot laatbarok, romantiek en hedendaagse muziek. Ook in dit concert binnen het Baltic-festival mag Pärt natuurlijk niet ontbreken. Naast zijn Magnificat en Da pacem zingt het EPCC psalmen van Felix Mendelssohn en de Estse componist Cyrillus Kreek. Volgens dirigent Daniel Reuss hebben deze componisten heel wat gemeen: ze denken en schrijven uiterst vocaal, maar slagen erin haast instrumentale kleuren uit een koorklank te puren.

Het Estonian Philharmonic Chamber Choir werd opgericht door Tonu Kaljuste in1981 en geldt tegenwoordig als het meest bekende klassieke muziekensemble uit Estland. Het koor is een veelgevraagde gast op prestigieuze locaties en op belangrijke festivals zoals het Edinburgh International Festival, de Salzburger Festspiele, het Bergen International Festival, Musikfest Bremen, Mozartwoche en de bbc Proms. Daarnaast onderhoudt het koor ook een bloeiende relatie met diverse gerenommeerde kamerorkesten. In 2008 nam de Nederlandse dirigent Daniel Reuss de positie van chef-dirigent en artistiek directeur over van Paul Hillier, die het koor van 2001 tot 2007 leidde. Met Paul Hillier en Harmonia Mundi startte het koor een project rond Baltische koormuziek : Baltic Voices. Dit project werd laaiend enthousiast onthaald en zorgde voor internationale erkenning van de schitterende Baltische koortraditie. Reuss heeft de klank van het koor tot in de perfectie gepolijst, zonder aan warmte of emotionaliteit in te boeten. Het koor presenteert dan ook graag muziek van eigen bodem, met als hoogtepunt uiteraard de werken van Arvo Pärt, een van de meest geliefde levende componisten. Daarnaast krijgen ook minder bekende Estse componisten zoals Kreek of Grigorjeva ruim aandacht in de programmering van het koor, naast uiteraard het grote klassieke, romantische en 20ste-eeuwse repertoire.

Programma :

  • Arvo Pärt (1935),   Magnificat - Da pacem 
  • Felix Mendelssohn (1809-1847), Drie psalmen, opus 78
  • Galina Grigorjeva (1962), Nature Morte
  • Erkki-Sven Tüür (1959), Triglosson Thrisagion 
  • Cyrillus Kreek (1889-1962), Vier psalmen van David - Estse religieuze volksliederen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Estonian Philharmonic Chamber Choir : Pärt, Mendelssohn, Grigorjeva, Tüür, Kreek
Donderdag 11 november 2010 om 20.00 u
(Inleiding door Rudy Tambuyser om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.epcc.ee

Extra :
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Galina Grigorjeva op klassikaraadio.err.ee
Erkki-Sven Tüür : www.erkkisven.com, www.edition-peters.com en youtube
Cyrillus Kreek op en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek, 5/11/2010
Baltische stemmen in Mol en Brugge, 26/09/2010

Bekij alvast Arvo Pärts 'Magnificat' uitgevoerd door het Kosova Philharmonic Choir op het RemusicaFestival 2007

15:01 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Concertgebouw Brugge brengt staalkaart van de Baltische muziek

Lets Radiokoor De Baltische landen zijn bekend om hun rijke koortraditie. Traditie en folklore worden aangevuld met werk van hedendaagse componisten. Tijdens het Baltic Festival brengt het Concertgebouw Brugge een staalkaart van de Baltische (vocale) muziek. Tijdens deze vierdaagse - van 11 t.e.m. 14 november - staan er o.a. optredens van het Lets Radiokoor (foto), Baiba en Lauma Skride (Letland), Trys Keturiose (Litouwen), Twentytwentyone (Litouwen) en het Estonian Philharmonic Chamber Choir op het programma. Daarnaast worden er ook nog films en documentaires vertoond.

Van 1987 tot 1990 voltrok zich in de Baltische landen de zogenaamde zingende revolutie, die tot de hernieuwde onafhankelijkheid van Estland, Letland en Litouwen leidde. Gedurende de perestrojka zong men bij geweldloze demonstraties traditionele volksliederen, die het gezamenlijke culturele verleden benadrukten, maar door het sovjetregime verboden werden.

De Baltische landen zijn bekend om hun rijke koortraditie. Er wordt wel eens beweerd dat de helft van de Estse bevolking lid is van een koor. Er vinden ook massale koorfestivals plaats, een traditie waaraan een eeuwenoud repertoire van volksliederen ten grondslag ligt: ballades over de zonnewende, geboorte, vruchtbaarheid en dood. Traditie en folklore volstaan echter niet om de uitzonderlijke populariteit en kwaliteit van de Baltische koorzang te verklaren. Daar dragen ook hedendaagse componisten toe bij, zoals de Est Erkki-Sven Tüür, de Litouwer Rytus Mazulis en de Let Martins Vilums. In een typisch Baltisch idioom vullen zij het koorrepertoire voortdurend aan met muziek die gekenmerkt wordt door een vaak melancholische ondertoon en een verlangen naar harmonie en schoonheid.

Wat de Amerikaanse minimalist Steve Reich schreef over Arvo Pärt, de godfather van de Baltische muziek, is van toepassing op de meeste Baltische muziek: "Hij staat buiten de 'Zeitgeist' en is toch immens populair. Zijn muziek vervult een diepe menselijke nood die niets van doen heeft met modetrends." De etherische, archaïserende en hyperconsonante polyfonie van vaandeldrager Pärt en consoorten verkoopt vandaag de dag beter dan het werk van welke tijdgenoot ook, en ze fungeert als een eigenaardige oase van rust en spiritualiteit in de conceptuele dialectiek van het hedendaagse muzikale landschap.

Tijdens Baltic zullen ook het werk van meer progressieve componisten, verknipte elektronica uit Litouwen en een greep uit het vertrouwde klassiek-romantische repertoire de revue passeren. Alles kan en alles mag op Baltic, zolang de uitvoerders maar van Estse, Letse of Litouwse afkomst zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Baltic Festival
Van donderdag 11 t.e.m. zondag 14 november 2010
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.concertgebouw.be

Extra :
Baltic. Meer dan etherische polyfonie, Gilles Helsen op Kwadratuur.be, 20/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

04/11/2010

Bobo Stenson Trio & HERMESensemble in deSingel

Anders Jormin Het Bobo Stenson Trio boetseert jazz, klassieke muziek en folk tot een herkenbare en eenvormige stijl. Op de recente cd 'Cantando' combineren ze zorgvuldig uitgekozen materiaal van de componisten Petr Eben, Alban Berg en Silvio Rodriguez met werk van Ornette Coleman, Don Cherry en Anders Jormin naast collectieve groepsimprovisaties. Een gelijkaardig programma wacht je tijdens dit concert.

Bassist Anders Jormin (foto) werkt al ruim twintig jaar met Stenson samen en is als componist ook buiten het trio actief. Zijn ensemblestuk 'Scores of Winterlight' schreef hij voor Umea Sinfonietta. Het is een sfeervolle compositie die verglijdt tot een winters landschap: in het laatste deel hoor je de witte vlokken smelten. 'Schnee' van de Deen Hans Abrahamsen sluit daar naadloos op aan. Abrahamsen laat de tonen ijzig glinsteren in verstilde en, op het eerste gehoor, eenvoudige muziek. Die zogenaamde ongekunsteldheid leverde hem het etiket 'New Simplicity' op. 'Schnee' vormt daarvan een voorbeeld bij uitstek: het werk berust volledig op de canon à la Bach, zowat de strengste en moeilijkste techniek in het contrapunt en als dusdanig het tegendeel van muzikale simpelheid.

De Deense componist Hans Abrahamsen (1952) is actief in de Groep voor Alternatieve Muziek, een Deens forum voor componisten en vertolkers dat zich tot doel stelt hedendaagse muziek in alternatieve vormen bekend te maken. Dit forum, dat ideologisch en politiek gerichte muziek wil promoten, bood Abrahamsen de gelegenheid zijn belangstelling voor politiek en muziek verder uit te diepen. In de loop van de jaren 1970 en 1980 werkte Abrahamsen een heel persoonlijke stijl uit, waarin de ervaringen van het modernisme verweven zijn met zijn eigen muzikale belevingswereld. Sinds 1995 doceert Abrahamsen compositie en orkestratie aan de Deense Koninklijke Academie voor Muziek.
Hans Abrahamsen liet zich de voorbije jaren opmerken met verstilde, en op het eerste gezicht eenvoudige muziek. De verstilling blijkt uit de bewegingloosheid, de herhaling en het zachte klankniveau van zijn muziek. De verstilling wordt ook veruiterlijkt in de titels van zijn werken, die meermaals het woord 'sneeuw' bevatten. De eenvoud heeft hem het etiket van de 'New Simplicity' opgeleverd. Dit begrip is ontstaan als tegenhanger van de 'New Complexity', waarin componisten als Brian Ferneyhough of Richard Barrett de grenzen van het speelbare en van de menselijke waarneming verkennen. Zowel de nieuwe eenvoud als de nieuwe complexiteit zijn verzamelbegrippen die de gedifferentieerdheid van de muziek en de onderlinge verschillen tussen de componisten die onder die noemer geplaatst worden onder de mat vegen. 'Schnee' is wat dat betreft een 'statement'. Het berust volledig op de canon, zowat de strengste en moeilijkste techniek in het contrapunt en als dusdanig het tegendeel van muzikale simpelheid.

Programma :

  • Anders Jormin, Scores of Winterlight
  • Hans Abrahamsen, Schnee
  • Bobo Stenson, Anders Jormin, Jon Fält : Jazz piano trio pieces

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bobo Stenson Trio & HERMESensemble : Anders Jormin, Hans Abrahamsen, Bobo Stenson
Woensdag 10 november 2010 om 20.00 u
(inleiding door Kevin Voets om 19.15 u)
deSingel - Muziekstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.hermesensemble.be

Extra :
Bobo Stenson : www.myspace.com/bobostenson
Bobo Stenson Trio op youtube
Anders Jormin : www.myspace.com/andersjormin, www.gac.se en youtube
Hans Abrahamsen op www.chesternovello.com, www.arsmusica.be en www.ewh.dk

Elders op Oorgetuige :
Kagel, Goeyvaerts & Abrahamsen : een bonte muzikale mix met een flinke portie humor, 28/01/2008

07:02 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

03/11/2010

Displaced Sounds : Akio Suzuki in Leuven

Akio Suzuki De Japanse kunstenaar Akio Suzuki begon zijn artistieke carrière in 1963 met het naar beneden gooien van een met rommel gevulde emmer op de trappen van een station. Hij verwachtte dat dit een aangenaam ritme zou veroorzaken. Bijna 50 jaar later staat de wens om te horen en te luisteren nog steeds centraal in zijn werk. Suzuki is een performer, bouwer van instrumenten, uitvinder, muzikant en shaman gecombineerd in één van de meest intrigerende figuren in onze geluidswereld. Zijn muziek en performances zijn eenvoudig en puur. Suzuki onderzoekt hoe de natuur en haar geluiden ingesloten kunnen worden om ze daarna terug te bevrijden. Hij toont hoe muzikaliteit en schoonheid kan bestaan in alle dingen en in alle momenten. Na het concert vertelt Suzuki over zijn werk.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Displaced Sounds : Akio Suzuki
Woensdag 10 november 2010 om 20.30 u
Kunstencentrum STUK

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.stuk.be, www.q-o2.be, www.playgroundfestival.be, www.kraak.net en www.displacedsounds.com

Extra :
Akio Suzuki : www.akiosuzuki.com, www.arika.org.uk en youtube

Elders op Oorgetuige :
Playground : speelterrein waar podiumkunsten en beeldende kunst elkaar ontmoeten, 29/10/2010

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

02/11/2010

November Music presenteert muziek van nu door de makers van nu

November Music Van 10 t/m 14 november presenteert November Music al voor de 18de keer de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van verschillende muziekgenres. De muziek van nu door de makers van nu. Gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, elektronica, geluidsinstallaties en progressieve pop zijn te horen op verschillende podia in 's-Hertogenbosch.

Een greep uit het programma: nieuwe werk van Louis Andriessen, Interzone van Enno Poppe, het New London Chamber Choir met het Rascher Saxophone Quartet en Ralph van Raat. Verder is de legendarische componist/pianist Christian Wolff aanwezig voor een interview en een concert. En wat te denken van de volgende jazz/impro concerten: Eric Vloeimans & Wayne Horvitz, Starvinsky Orkestar feat. Matthew Herbert, Niels Broos & Kyteman, Dave Douglas, Jeroen van Vliet en The Indian Core. Zangeres Anneke van Giersbergen gaat de samenwering aan met Tom Pintens (ex-Zita Swoon).

November Music is het belangrijkste internationale festival voor actuele muziek in Nederland. Het meerdaagse festival vindt jaarlijks plaats op divese locaties in 's-Hertogenbosch en heeft nauwe banden met belangrijke festivals in diverse Europese landen waaronder België (Transit Leuven en Happy New Festival van Vlaanderen Kortrijk), Duitsland (MaerzMusik Berlijn), Engeland (Huddersfield Contemporary Music Festival) en Italië (Angelica Festival Bologna). Het festival zet de spotlights op de makers van nu, waardoor het publiek de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, progressieve pop, geluidsinstallaties en muziektheater te horen en te zien krijgt. De eerste editie van November Music vond plaats in 1993.

De kern van November Music lag tot vorig jaar in Nederland en Vlaanderen, met elk een eigen organisatie. Gedurende al die jaren bestond de missie erin Vlaamse en Nederlandse nieuwe muziek en haar makers uit te wisselen. De programma's waren dan ook van naald tot draad zelf geproduceerd, zodat November Music een eigen selectie muzikanten uit verschillende landen op het podium met mekaars muziek en spel konden laten kennis maken. Menig Vlaams muzikant heeft dankzij dit festival voor het eerst met kompanen van over de grens het podium kunnen delen. En menig componist van hier heeft dank zij November Music zijn of haar muziek een eerste kans bij de overburen kunnen geven.

Met de editie 2009 kwam aan dit verhaal en concept een einde. Het succes en de groei van de Nederlandse festivalpoot was dermate groot geweest dat de Vlaamse overheid niet in voldoende mate haar steun aan het Gentse luik kon toekennen om het te laten overleven. Daarmee viel het doek over November Music Vlaanderen. Maar ook nu nog zijn de Vlamingen - zij het in mindere mate - vertegenwoordigd op November Music in Nederland. Pianist Luk Vaes promoveerde in 2009 aan de Universiteit van Leiden met een proefschrift over uitgebreide pianotechnieken doorheen de muziekgeschiedenis. In de vorm van een  lecture-recital brengt hij op November Music een categorisch geordende demonstratie van de onderzoeksresultaten aan de hand van uitvoeringen van de betreffende muziek. In 'Pidgin' kruisen de ambitieuze professionele saxofonisten van [Sic] de degens met de electro-gitaristen van Zwerm en componist Stefaan Prins. Tijdens de KunstmuziekRoute op zondag brengt de Gentse pianist Daan Vandewalle 'Inner cities', een topwerk van de Amerikaanse componist Alvin Curran. En aan het eind van de zondagmiddag zetten jonge, veelbelovende componisten hun beste beentje voor. Kersverse composities worden uitgevoerd en de jonge makers worden ondervraagd door moderator en musicologe Thea Derks. Voor het eerst neemt ook een Engelse componist aan de sessie mee, en wel Scott McLaughlin. Nederland vaardigt Antal Sporck af en Stefan Prins vertegenwoordigt België. Uitvoerenden zijn de Nederlandse harpist Anton Sie, de Belgische cellist Pieter Matthynssens en de Britse saxofonist Iain Harrison.

Luk Vaes - Extended Piano Techniques
Donderdag 11 november 2010 om 15.00 u in de Verkadefabriek
Dinsdag 16 november 2010 in het Cenakel in Tilburg

De piano maar dan anders. Geprepareerd, gestreken of getokkeld. De piano werd in de tijd van Mozart al 'oneigenlijk gebruikt'. De Belgische pianist en musicoloog Luk Vaes (van 1993 tot 2009 ook de drijvende kracht achter November Music Vlaanderen) heeft alle buitenissige pianotechnieken eens nader onderzocht en beschreven. Eind 2009 promoveerde hij als eerste kunstenaar aan de Universiteit van Leiden in het 'docArtes' doctoraalprogramma voor uitvoerders en componisten. Vaes is naast begenadigd pianist ook een onderhoudende verteller. Tijdens deze concertlezing komen de mooiste voorbeelden van 'extended piano techniques' voorbij. Pianomuziek met veel accessoires en meer pianospel naast de toetsen dan erop. Je hoort spectaculaire werken uit alle tijdperken van onder meer Claude-Bénigne Balbastre, Friedrich Wilhelm Rust, Curtis Curtis-Smith en Davide Mosconi.

Richard Barrett, Stefan Prins, [sic], Zwerm - Pidgin
Zaterdag 13 november 2010 om 21.00 u in de Verkadefabriek

Het saxofoonkwartet [sic] en het gitaarkwartet Zwerm bundelen hun krachten voor het project 'Pidgin'. Beide ensembles ontwikkelen tijdens dit treffen een eigen indrukwekkende muziektaal. Telepathisch improviseren en instant componeren op het hoogste niveau. Elektronicamuzikanten Richard Barrett en Stefan Prins bepalen als twee scheidsrechters de spelregels en leiden vanachter hun laptops de ontmoeting in goede banen. Richard Barrett zal in zijn hoedanigheid als componist optreden als bemiddelaar. De voorstelling wordt volledig opgebouwd vanuit improvisatie en muzikaal materiaal dat de muzikanten zelf aandragen.

Daan Vandewalle - Alvin Curran, Inner Cities
Zondag 14 november 2010 - doorlopende voorstelling 12.00 - 17.00 u in de Verkadefabriek

Op zondag 14 november vindt voor de zesde maal de KunstmuziekRoute plaats. Tijdens deze muzikale wandeling kun je de hele middag 'muzikaal shoppen' bij tal van concerten / voorstellingen op diverse locaties. In de Verkadefabriek brengt pianist Daan Vandewalle een topwerk van de Amerikaanse componist Alvin Curran. Een is een reis door de innerlijke stad. Herinneringen, muzikale terzijdes of odes aan exotische oorden en personen. Het rijke muzikale leven van de Amerikaanse componist en globetrotter Alvin Curran komt samen in zijn imposante cyclus voor piano solo 'Inner Cities'. Een nog immer uitdijende suite die hij in 1991 in het leven riep. Een prachtige parcours door Currans' kleurrijke ideeëngoed ontvouwt zich. Van extreme verstilling en tranceachtige minimal tot heerlijk ongebonden improvisatie. Daan Vandewalle heeft Currans' magnum opus helemaal in de vingers en hij voert de complete cyclus van vijf uur uit. Het publiek kan tussen de delen in en uit lopen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

November Music Nederland
Van woensdag 10 t/m zondag 14 november 2010
Op verschillende locaties in s' Hertogenbosch


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.novembermusic.net

Extra :
Luk Vaes : www.lukvaes.info
Stefan Prins : www.stefanprins.be en www.matrix-new-music.be
[sic] : www.blindman.be en www.myspace.com/4saxesandadrum
Zwerm : www.zwerm.be
Daan Vandewalle : www.daanvandewalle.com
Luk Vaes‎' doctoral dissertation on Extended Piano Techniques in Theory, History & Performance Practice kun je hier downloaden.

Elders op Oorgetuige :
Luk Vaes en het oneigenlijke gebruik van de piano, 24/02/2010
Laatste editie van November Music in Gent, 8/11/2009
[sic] kruist de degens met Zwerm in Pidgin, 16/09/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006
Interview : Luk Vaes over November Music, 13/11/2006

Bekijk alvast deze video waarin pianist Luk Vaes zijn 'extended' technieken demonstreert

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook