14/12/2010

Kraaigemse pianist Philippe Raskin te gast in het Muziekinstrumentenmuseum Brussel

Jean-Marie Rens Zelfs nu de Kraaigemse pianist Philippe Raskin het grootste deel van zijn tijd achter de piano in Spanje doorbrengt, vergeet hij het thuisfront niet. Na zowat alle prijzen te hebben weggekaapt die er te rapen vallen (de eerste prijs André Dumortierwedstrijd, de Sobresalienteprijs uit handen van de Spaanse koningin Sofia), behaalde Philippe een knappe halvefinaleplaats in de Koningin Elisabethwedstrijd in mei 2007. Zondagochtend speelt Philippe Raskin een recital in het Brusselse Muziekinstrumentenmuseam. Op het programma : werk van Frédéric Chopin, Robert Schumann, Sergei Rachmaninov en Jean-Marie Rens (foto).

Jean-Marie Rens (1955) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel, waar hij een eerste prijs voor harmonie behaalde in de klas van Jean-Claude Baertsoen en een eerste prijs voor contrapunt en een eerste prijs voor fuga in de klas van Marcel Quinet. Bij Quinet studeerde hij ook nog compositie en orkestratie. Hij bekwaamde zich vervolgens verder via stages "Acanthes" in Avignon bij Olivier Messiaen, Pierre Boulez en Toro Takemitsu.

Verschillende van zijn werken werden gecreëerd door groepen zoals Musique Nouvelle, het orkest van de RTBF, het Philharmonisch Orkest van Luik, het Nationaal Orkest van België, Voices of Europe, het Wereldkoor van jongeren, en werden bekroond in compositiewedstrijden.

Momenteel is Jean-Marie Rens directeur van de Muziekacademie van Sint-Gilles en docent muziekanalyse aan het Conservatorium van Luik. Hij gaf eveneens les in analyse en muziekschriftuur aan de Universiteit van Lille.

Behalve deze activiteiten van leraar en componist, geeft hij talrijke voordrachten, concertanalyses en seminaries voor de Belgische Vereniging voor Muziekanalyse waarvan hij ondervoorzitter is, aan de Université Libre de Bruxelles, aan de Universiteit van Lille, voor de voortgezette opleidingen die door de Franse Gemeenschap worden georganiseerd, aan verschillende muziekacademies van het land.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Philippe Raskin : Chopin, Schumann, Rachmaninov, Jean-Marie Rens
Zondag 19 december 2010 om 11.00 u
Muziekinstrumentenmuseum Brussel

Hofberg 2
1000 Brussel

Meer info : www.mim.be, www.astoria-concerts.be en www.philipperaskin.com

Extra :
Jean-Marie Rens op www.compositeurs.be en www.cebedem.be
Jean-Marie Rens : Stimulante complexité. Entretien avec Isabelle Françaix op www.musiquesnouvelles.com

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

13/12/2010

André Laporte in de kijker in Espace Senghor

André Laporte Op zondag 19 december vindt in Espace Senghor in Etterbeek het derde concert plaats in de reeks 'Focus sur nos compositeurs'. Sopraan Els Crommen, pianist Fabian Coomans en La Choraline - het jongerenkoor van De Munt - o.l.v Benoît Giaux brengen er een recital met werk van de Vlaamse componist André Laporte (foto). Op het programma o.a. Songs of Innocence voor kinderkoor en enkele stukken voor sopraan en piano.

De vroegste werken van André Laporte (1931) kunnen onder de noemer gebruiksmuziek en jeugdwerk geplaatst worden en vertonen een neoclassicistische stijl. Vanaf het begin van de jaren '60 ondergaat hij dan invloed van de Nieuwe Muziek en vindt een evolutie plaats in zijn werk.

Qua stijl zoekt hij aanvankelijk naar een evenwicht tussen intellectuele en technische kennis en intuïtie. Geleidelijk bereikt hij zo zijn herkenbare expressief-narrratieve muziekstijl, waarbij hij universele aspecten van het menszijn tot uitdrukking brengt in muzikale symbolen. Zijn muziek brengt dan telkens weer een verhaal over een al dan niet tragische handeling.

Qua sonoor materiaal valt Laporte terug op het traditionele instrumentarium, echter wel met consequente implementatie van hedendaagse speeltechnieken en effecten, soms aangevuld met elektroakoestische bronnen. Ook de manier waarop hij de menselijke stem aanwendt, is zeer gevarieerd (b.v. lyrische zang, metrische spreekstem, geroep, glissandi, spreekkoor, Sprechgesang, Sprechstimme) en dit in functie van het (al dan niet verzwegen) programma.

Ook in de wijze waarop hij het stemmenweefsel organiseert is er een zekere evolutie merkbaar. Geleidelijk aan besteedde hij minder aandacht aan de individuele samenklanken en verschoof zijn interesse naar de globale klankkleur en naar de expressieve waarde van opeenvolgende klankvelden. Om een dergelijk klankveld gestalte te geven, maakt hij keuzes uit een ruime waaier van mogelijkheden, gaande van klassieke grote drieklanken tot clusterreeksen.

Expressie bekomt hij in zijn werk ondermeer door de intense tekst-muziek relatie, ook al is die tekst daarbij niet woordelijk aanwezig. Laporte put uit een groot persoonlijk arsenaal van toonsymbolisering, toonschildering en stijldiversiteit.

Laporte is ook een eclecticus die heel wat citaten aanwendt en verwerkt, vaak uit Berg en Wagner (Das Schloss), maar ook uit Mozart (Nachtmuziek) en vele anderen. Voor Laporte zelf is componeren niets anders dan de hedendaagse tijdsgeest met de actuele middelen van de muzikale techniek tot uitdrukking brengen, of nog, de kunst van het "bene modulandi", het zorgvuldig ordenen en bewerken van klanken. Omwille van esthetische bekommernissen zijn verregaande avantgardistische experimenten niet aan hem besteed.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Focus sur nos compositeurs: André Laporte
Zondag 19 december 2010 om 11.30 u
CC Etterbeek - Espace Senghor

Waversesteenweg 366
1040 Etterbeek

Meer info : www.senghor.be

Bron : www.matrix-new-music.be

Extra :
André Laporte op www.muziekcentrum.be, www.cebedem.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Brussels Conservatorium verwelkomt Dutilleux en Laporte, 15/02/2007
75 jaar André Laporte en Lucien Goethals, 17/11/2006

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

12/12/2010

Pianotrio's van het hoogste kaliber in de Bijloke Gent

Wolfgang Rihm Barokvioliste Christine Busch vormt met de Zwitserse cellist en componist Conradin Brotbek (thuis in repertoire van barok tot heden) en pianist Cornelis Witthoeft (gespecialiseerd in het hedendaagse repertoire en als liedbegeleider) een nieuw sprankelend pianotrio. Samen voeren ze pianotrio's van het hoogste kaliber uit van Brahms, Rihm en Sjostakovitsj.

Wolfgang Rihm (1952) is één van de bekendste componisten van zijn generatie, en alleszins de meest representatieve componist van de jonge Duitse muzikale beweging die men soms de 'New Simplicity' noemt , maar die men wellicht beter zou omschrijven als neoromantisme of neoexpressionisme. Hij begon reeds te componeren op 11-jarige leeftijd, zodanig dat hij op zestienjarige leeftijd bij uitzondering toegelaten werd in de compositieklas van Eugen Werner Velte en deze studie volgde terwijl hij zijn secundaire studies afmaakte. Hij kwam voor het eerst naar Darmstadt voor de zomercursus in 1970, maakte er kennis met Karlheinz Stockhausen bij wie hij in 1972 in Keulen zou gaan studeren. Later studeerde hij ook nog compositie met Klaus Huber en musicologie met Hans Heinrich Heggebrecht in Freiburg. Hij schreef een zeer omvangrijk oeuvre bij elkaar en werd al snel beroemd met zijn kameropera nr. 2 Jakob Lenz ( 1977/1978 ). Hij werd talloze malen onderscheiden en gelauwerd : naar aanleiding van zijn 50ste verjaarsdag werd hij in heel Europa met diverse festivals en concerten geëerd. Momenteel woont en werkt hij deels in Karlsruhe en deels in Berlijn.

In de eerste helft van de jaren tachtig, toen hij Fremde Szenen schreef, situeerde Wolfgang Rihm zichzelf tegenover de traditie: Traditie is MIJN traditie: zoeken in het IK en WAARHEEN ik ga. Rihm stelde een esthetiek van volkomen vrijheid voorop, op basis van de muzikale inventie. Dit is voor Rihm duidelijk verschillend van 'regressieve muziek', die volgens hem ontstaat als de componist de zoektocht naar nieuwe mogelijkheden opgeeft, als de poging om een muzikale realiteit te fixeren op dogmatische wijze gebeurt.

Rihm ziet niet af van uitdrukkingsmogelijkheden, die reeds eerder gebruikt werden. Traditie is voor hem geen taboe, integendeel: wat eenmaal gecomponeerd werd, is voor hem en iedereen openbaar en daardoor kan men er vrij over beschikken. Hij benut het gecomponeerde als geheim teken en neemt tegelijk ook de verklaringsinhoud ervan over. Uiterst zelden gebruikt hij letterlijke citaten: meestal leunt hij aan bij uitdrukkingsprincipes, karakters en gestes, om daarmee een grotere graad van onmiddellijke verstaanbaarheid te bereiken. Ook in het vermijden van het citaat is er weer sprake van ongebondenheid tegenover conventie en daarmee ook van de vrijheid in het teruggrijpen naar het reeds geformuleerde. Bij Rihm zijn er geen bonte stijlvermengingen: het overgenomene wordt niet epigoon-matig herhaald, het verschijnt innerlijk bewerkt en omgevormd door zijn eigen schrijfwijze. Rihm grijpt niet zozeer terug naar vroegere compositietechnieken, maar naar uitdrukkingskwaliteiten van muziek, die met zijn persoonlijke benaderingswijze overeenkomen.

De ondertitel van de bundel Fremde Szenen I-II-III (respectievelijk 1982, '83, '84) luidt Versuche für Klaviertrio. Versuche of pogingen, waarbij die "ganze Konstruktion schwankt". Deze originele opmerking, die een criticus misschien negatief meent, maar een componist positief kan appreciëren, is door Rihm ontleend aan een globale kritiek op enkele composities van Robert Schumann. Dat Rihm zich naar Schumann en de negentiende-eeuwse traditie wendt, is niet uit nostalgie, noch om een romantische apotheose in zijn werk te brengen: hetgaat om een nadrukkelijke bekentenis tot een muziek, die ook steeds op zoek was naar nieuwe wegen om 'ins Offene' te komen, om met andere woorden open te blijven. Rihm wil inderdaad zichzelf voortdurend in vraag stellen: zijn eigen constructie schwankt keer op keer. Hij definieert zichzelf in de traditie als volg: "Als er een traditie bestaat, waartoe ik mij aangetrokken voel en waarvan ik mij ook een onderdeel voel, dan is het deze: kunst als vrijheid te kunnen verstaan, uit vrijheid ontstaan en aan de vrijheid verplicht". Rihm vindt sporen van deze esthetiek bij sterk uiteenlopende figuren als Busoni, Schönberg (in de vrij atonale werken), Varèse, zelfs Wagner en natuurlijk Schumann.

Programma :

  • Johannes Brahms, Pianotrio nr. 2 in C, opus 87
  • Wolfgang Rihm, Fremde Szene III
  • Dmitri Sjostakovitsj, Pianotrio nr. 2 in e, opus 67

Tijd en plaats van het gebeuren :

Christine Busch, Conradin Brotbek & Cornelis Witthoeft : Brahms, Rihm, Sjostakovitsj
Zaterdag 18 december 2010 om 20.00 u
Muziekcentrum De Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Extra :
Bron Wolfgang Rihm : Programmaboekje Yves Knockaert voor deSingel, september 2000 (pdf)
Wolfgang Rihm op www.arsmusica.be en youtube
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Solisten van het Ensemble Modern brengen hommage aan Schumann in het Concertgebouw Brugge, 23/10/2010
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007

Bekijk alvast Wolfgang Rihms 'Fremde Szene III', uitgevoerd door het Boulanger Trio live in Hamburg (november 2009)

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

11/12/2010

Huldeconcert Jan Decadt in Harelbeke

Jan Decadt De Belgische Kamerfilharmonie heeft op twee jaar tijd een stevige reputatie opgebouwd. In 2008 maakte het orkest een flitsende start in deSingel in Antwerpen, daarna volgden concerten in ondermeer Charleroi, Mechelen, Sint-Truiden, Puurs en Heerlen. Het orkest legt zich zowel toe op de klassieke en de vroeg-romantische periode, als op het standaardrepertoire voor kamerorkest. Het plaatst deze muziek in een actueel kader door een verfrissende en vernieuwende interpretatie.

Op 17 december brengt de Belgische Kamerfilharmonie in Harelbeke een concert ter ere van het 15-jarig overlijden van Jan Decadt (foto), ere directeur van de SAMWD Peter Benoit. Het wordt een toegankelijk concert met muziek uit de klassieke en vroeg romantische periode gecombineerd met werken van Jan Decadt. Blikvanger op dit concert is trompettist Steven Devolder als solist.

Jan Decadt werd op 21 juni 1914 in Ieper geboren en studeerde onder meer orkestratie en compositie bij Jean Absil. Hij had vanaf 1945 grote invloed als directeur van de Muziekacademie "Peter Benoit" in Harelbeke en was vanaf 1971 als docent compositie aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Gent verbonden. Hij was ook leraar fuga aan het conservatorium van Antwerpen. Decadt was verder actief bij Jeugd en Muziek, Sabam (van wie hij in 1987 de Trofee Fuga 1986 kreeg), de Unie van Belgische Componisten, de Cultuurraad voor Vlaanderen en talrijke commissies voor het muziekleven in België.

Jean Decadt begon relatief laat te componeren. Aanvankelijk stond hij onder invloed van Bartók, Hindemith en vooral Honegger. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een moderne lyriek en een vitaal ritme met een expressionistische uitdrukkingskracht. Vooral de plastische wereld van belangrijke 20ste-eeuwse schilders zoals Constant Permeke en Octave Landuyt vormde voor hem een rijke inspiratiebron. Zijn oeuvre wordt gekenmerkt door contrasten, van de expressionistische Muzikale monografie over een groot schilder (1964, opgedragen aan O. Landuyt) tot de intieme lyrische sfeer van zijn Habanera voor klavier of het Wiegelied uit 1987 (tekst G. Gezelle). Hij componeerde verscheidene werken voor orkest (Colardijn-suite, 1944; Vlaamse orkestsuite; Eerste symfonie, 1950), concerto's voor piano en voor altsaxofoon, kinderopera's en talrijke liederen, o.a. Avondliederen voor alt en piano (tekst A. Nahon). Hij schreef ook symfonische werken, zoals Variaties op 'Sire Halewijn' (1943) en de eerder vermelde Muzikale monografie Octave Landuyt (1964), een een suite voor trompet Marktrumoer. Tenslotte schreef hij tal van kamermuziekwerken (Concertante fantasia, Nocturne voor klarinet en piano) en de cantate Permeke-suite (tekst J. Vercammen).

Programma :

  • Wolfgang Amadeus Mozart, Ouverture 'Cosí fan tutte'
  • Jan Decadt, Trompetsuite
  • Jan Decadt, Festivalmuziek voor fluit, hobo en strijkers
  • Ludwig van Beethoven, Symfonie nr. 1, Op. 21

Tijd en plaats van het gebeuren :

Belgische kamerfilharmonie : Huldeconcert Jan Decadt
Vrijdag 17 december 2010 om 20.15 u
CC het Spoor Harelbeke

Eilandstraat 6
8530 Harelbeke

Meer info : www.harelbeke.be en www.belgischekamerfilharmonie.be

Extra :
Jan Decadt op www.muziekcentrum.be, www.cebedem.be en www.gezellegezongen.be

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Kerstconcert met internationale dimensie in Bozar

Philippe Boesmans Dankzij de samenwerking van het Koor van de Europese Unie met het Nationaal Orkest van België krijgt het jaarlijkse Kerstconcert, ditmaal onder leiding van Patrick Davin, opnieuw een internationale dimensie. Vanuit het hart van Europa weerklinkt muziek die de horizon verruimt en de harten sneller doet slaan.

Nu het Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie naar zijn einde loopt en Hongarije weldra de fakkel zal overnemen, brengt het NOB onder leiding van Patrick Davin een feestelijk, en soms ook intiem, Kerstconcert met een Europese dimensie. Natuurlijk mag hét muzikale symbool voor de Europese eenheid, Beethovens zetting van Schillers 'Ode an die Freude' waarin de hoop uitgedrukt wordt dat alle mensen broeders worden, zeker niet in het programma ontbreken. Vanuit Brussel, het kloppende hart van Europa, laat het NOB verder nog meer muziek weerklinken die de juiste toon zet voor de feestdagen: Spaanse klanken wisselen af met Hongaarse muziek, Jacques Brel kruist het pad van Philippe Boesmans (foto) en misschien doet 'Amour sacré de la patrie'' uit 'de stomme van Portici' zelfs de Belgische harten weer wat sneller slaan ? Zo krijgt de Europese droom dankzij de samenwerking van het Koor van de Europese Unie, vier uitstekende vocale solisten, gitariste Raphaella Smits met het Nationaal Orkest van België alvast muzikaal gestalte.

Ondanks het feit dat Philippe Boesmans (1936) een eerste prijs piano behaalde aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Luik, besliste hij kort nadien een mogelijke solocarrière op te geven en zich geheel aan het componeren te wijden. Aanvankelijk was hij sterk door het serialisme beïnvloed, maar al snel werd hij zich bewust van zijn drang de grenzen en beperkingen van die componeerstijl te willen overschrijden. In zijn erg persoonlijke muziektaal, staat de communicatie met de luisteraar centraal. Vanaf 1971 was Boesmans producer bij de RTBF. Sinds 1985 is hij in residentie bij De Munt in Brussel en componeerde in opdracht meerdere opera's.

Wintermärchen is Boesmans' derde opera na 'La Passion de Gilles' en 'Reigen'. Het libretto werd geschreven door de Zwitserse theatermaker en operaregisseur Luc Bondy, die zich baseerde op het toneelstuk 'A Winter's Tale' van William Shakespeare. Wintermärchen ging in december 1999 in première in de Munt en was een groot succes met elf uitverkochte voorstellingen in Brussel en Lyon. De redenen liggen voor de hand: een stevige handeling, handig bekort en aangepast door Luc Bondy die ook de regie voerde, een muziektaal die weliswaar 'modern' is in zijn hoekige expressionisme en met veel ruimte voor tonale referenties.

Programma :

  • Philippe Boesmans, Ouverture 'Wintermärchen'
  • Joaquin Rodrigo, Concierto de Aranjuez (2de beweging)
  • Bela Bartok, Hongaarse sketches
  • Daniel-François-Esprit Auber, Amour sacré de la patrie (La Muette de Portici)
  • Jacques Brel, Le plat pays - Bruxelles (bew. Ch. Larrieu)
  • Manuel de Falla, El sombrero de tres picos (3e beweging)
  • Ludwig van Beethoven, Symfonie nr. 9, op. 125 (4e beweging)

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Koor van de Europese Unie : kerstconcert
Donderdag 16 december 2010 om 20.00 u
( inleiding door Yves Knockaert om 19.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Philippe Boesmans : La musique doit exprimer la vie. Entretien Isabelle Françaix op www.musiquesnouvelles.com

Elders op Oorgetuige :
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010
Vlaanderen internationaal : Philippe Boesmans, Luigi Dallapiccola en Luciano Berio, 26/02/2008

Bekijk alvast dit fragment uit Philippe Boesmans' Wintermärchen

07:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

10/12/2010

Feestelijke eindejaarsspecial rond sneeuw en ijs in Logos

Dominica Eyckmans In de donkere decemberdagen buigt het robotorkest van Logos zich over het thema 'Snow & Ice'. En dat betekent nieuwe muziek rond een voor deze tijd van het jaar nogal typische aggregatietoestand. Naar goede gewoonte wordt een vruchtbaar <m&m>-jaar afgesloten met werk van de Logos crew en enkele (feestelijke) eindejaarsarrangementen.

Het is Vlaanderens produktiefste centrum voor nieuwe muziek toch maar weer gelukt: twaalf professionele, veelzijdige produkties klaarstomen en inblikken, faut le faire. En daar houdt het alleszins niet mee op, want ook voor 2011 heeft de crew reeds twaalf verrassende thema's vastgelegd waarover ze nu al luidop aan het dagdromen zijn. Bovendien werd in 2010 de kaap van het 200ste <M&M>-concert overschreden, en lijkt er met <Ribby> en <Fa> vooralsnog geen einde te komen aan de rist nieuwe automaten. Ook de bestaande robots worden continu bijgestuurd: <Vibi> heeft een groot onderhoud gekregen en <Ob> en <Korn> werden zowaar voorzien van de mogelijkheid om zich in alle richtingen te bewegen. Reden te meer om het voor volgend jaar, technisch zowel als artistiek, even goed te doen.

Omdat er op het jaareinde toch wel iets te vieren valt, hebben ze bij Logos ook deze keer weer wat feestelijke muziekjes bijeengescharreld : een nieuwjaarsmedley, enkele salontango's, een assortiment kerst- en andere wintersferen, ... Uiteraard staat ook weer heel wat nieuw en interaktief werk op het programma van Kristof Lauwers, Sebastian Bradt, Xavier Verhelst en Helen White, dat alles onder leiding van Godfried-Willem Raes. Het dansaspect is voor rekening van Dominica Eyckmans en tijdens de pauze kan je je laven aan een -letterlijk- hartverwarmend glas Glühwein.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M orchestra: Snow and Ice
Donderdag 16 december 2010 om 20.00 u
Logos Tetraëder

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Studenten hedendaagse muziek van het Conservatorium van Brussel brengen werk van Tristan Murail en Peter McNamara

Peter McNamara Woensdag brengen de studenten hedendaagse muziek van het Conservatorium van Brussel een concert met als thema 'spectralisme'. Het concert kadert in het Trobadors-onderzoeksproject van Bart Bouckaert. Op het programma staat werk van de franse componist Tristan Murail en de jonge Australische componist Peter McNamara (foto). Het geheel staat o.l.v. dirigent Bart Bouckaert, artistiek assistent hedendaagse muziek aan het Conservatorium Brussel.

Trobadors is een werkgroep die binnen het Brusselse Conservatorium de 'academisering' van het hoger kunstonderwijs wil uitbouwen. Docenten kunnen binnen hun opdracht aan wetenschappelijk, pedagogisch of artistiek projectmatig onderzoek doen. Jaar na jaar groeit het aantal docenten dat daaraan meewerkt, op de meest diverse terreinen en in samenwerking met diverse instellingen. Het onderzoek is zowel wetenschappelijk, artistiek-wetenschappelijk als zuiver artistiek. Da kan allerlei vormen aannemen, zoals bv het ontwikkelen van een nieuw genre opera, onderzoek naar een nieuw metamodel voor muziekanalyse of het bestuderen van speeltechnieken op oude en authentieke instrumenten. De docenten van het Conservatorium leiden de onderzoeksprojecten en betrekken er zo veel mogelijk studenten bij.

De term 'spectralisme' of 'spectrale muziek' verwijst eerder naar een muzikale componeerhouding dan naar een specifieke techniek. Praten over spectrale muziek heeft pas zin wanneer we ons niet beperken tot alleen maar het gebruik van het spectrum, de boventoonstructuur waaruit alle klank bestaat. Dit gebruik van de analyse van de boventonen voor het construeren van melodie en harmonie, waarbij de grens tussen timbre en harmonie onherroeplijk vervaagt, maakt slechts een deel uit van de algehele attitude die deze muziek typeert. Voor Gérard Grisey, wiens naam onlosmakelijk is verbonden met deze esthetische stroming, was dit aspect paradoxaal genoeg niet prioritair. Wat hem intrigeerde was met neutrale en herkenbare muzikale archetypes  grenzen aftasten: wanneer wordt ritme als duur waargenomen en omgekeerd, wanneer gaat discontinuïteit over in continuïiteit, ritme in toonhoogte, ... ? Voor Grisey was het woord 'drempel' cruciaal in zijn 'liminale' muziek. Zijn muziek is er één van constante transformaties in subtiel gevarieerde cycli waar deze drempels ongemerkt verdwijnen.

In de uiterst kleurrijke en poëtische werken van Tristan Murail - samen met Grisey beschouwd als grondlegger van het spectralisme - wordt het klankspectrum, een entiteit die tegelijk klankkleur en harmonie integreert, verkend. Het gebruik van niet-getemperde toonhoogten (met kwarttonen en achtste tonen) is hierbij een noodzakelijke consequentie. Verdere verdelingen van één toon steeds kleinere stappen maakt ook daar dat de grenzen vervagen en nauwlijks waarneembaar worden. 

Tristan Murail
(1947) geldt samen met Gerard Grisey als een hoofdfiguur van de "spectrale" muziek. Deze muziekstijl legde de nadruk op de harmonie in de muziek en de relatie van die harmonie met de akoestiek. Murail studeerde bij Olivier Messiaen en won in 1971 de Prix de Rome. In 1973 stichtte hij het ensemble Itinéraire dat een internationale reputatie opbouwde door zijn uitvoeringen met elektronica. Vanaf 1980 gebruikte Murail ook de computertechnologie voor zijn onderzoek van akoestische fenomenen. Dat leidde tot een samenwerking met het IRCAM waar hij van 1991 tot 1997 verantwoordelijk was voor het compositieprogramma en waar hij ook meehielp aan de ontwikkeling van de Patchwork software. Tristan Murail gaf les aan het conservatorium van Parijs, het IRCAM, de Darmstadt Ferienkurse, en de Toho University in Tokio. Nu is hij professor compositie aan Columbia University.

Tristan Murail over La Barque Mystique : "La Barque mystique is het resultaat van een privé-opdracht gecomponeerd voor de herdenking van een verjaardag. De bark waarover het gaat, komt voor op een aantal pasteltekeningen van Odilon Redon. Buiten de anekdote die met de omstandigheden van de opdracht verband houdt, is de verwijzing naar deze 'symbolist' niet toevallig. De complexiteit en de evidentie in de relaties tussen de kleuren die ondanks hun verschillen toch samensmelten, evenals de ritmische vormen of de wazige stranden en nevelachtige kleuren die contrasteren met de scherpe lijnen en levendig gekleurde vlekken, vinden hun weerspiegeling in de opbouw en het harmonische palet van de muziek.

Overvloedige verscheurdheid, genoeglijke zwaarmoedigheid: de schilders en dichters van het einde van de negentiende eeuw wisten deze crisissen en onzekerheden te sublimeren in eeuwige artistieke waarden. Zonder twijfel houdt dit voor ons een les in, namelijk dat de zuivere omzetting - van de agressiviteit van het materiaal of van de complexiteit van de vormen - niet volstaat.

La Barque mystique is een echt 'georkestreerd' stuk maar dan een verkleinde orkestratie, die de functie vervult van een radertje in een uurwerk. De instrumenten veranderen voortdurend van rol, ook legeringen veranderen bestendig. Het geheel moet bijdragen tot de opbouw van globale vormen. Het uiteindelijke resultaat wordt pas bereikt wanneer, zoals bij de beweging van een klok, de uitvoering met een uiterste precisie wordt verricht in de toonhoogten, in de microtonen, in de ritmen en in de klankkleuren." (*)

Peter McNamara over Landscape of Diffracted Colours : " 'Landscape of Diffracted Colours' was written in 2005 and is scored for mixed ensemble and pre-recorded electronics. It was first performed at the 2007 Asia Pacific Festival in Wellington, New Zealand and was awarded second Prize the Asian Composers League Young Composers Award at the same event. The work's title refers to the many different colours found in the Australian landscape and how the light of these colours can be bent and diffracted. Some of this imagery includes shimmering, where light is bent by Australia's extreme heat and the rich and dark colours of sandstone, which is visible because of reflection and diffraction from elements of its composition.

The work's harmonic material is based on the harmonic series of four fundamentals. The ensemble and electronics work together to synthesise various tone colours and transform them over time. There is also interplay between the two parts where the colouristic resonance of the ensemble is morphed into a different colour by the electronic part.

Divided into three sections, Landscape of Diffracted Colours' first section is very intense and contrasts very dense, raw and almost primal sounding material with a light and very open sounding texture. Each fundamental is used separately and is subject to some kind of timbre transformation such as distortion etc. This changes towards the end of the first section as some fundamentals and textures are used simultaneously. The second section is calmer and very sostenuto with a sense of more metric freedom than the stricter first section. Lyrical material in the piano and winds appears as a contrast to the heavier first section. After a solo for the electronic part, the work returns to the material of the first section, but with further development. The textures and fundamentals progressively overlap more and more until the climax of the work, after which the work's colours gradually fade away. " (**)

Programma :

  • Tristan Murail (°1947), La Barque Mystique (1993)
  • Peter McNamara (°1980), Landscape of Diffracted Colours, for mixed ensemble and electronics ( 2005)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensembles Hedendaagse Muziek Conservatorium Brussel : Tristan Murail, Peter McNamara
Woensdag 15 december 2010 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel
- Kleine concertzaal
Kleine Zavel 5
1000 Brussel

Meer info : www.kcb.be

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com, www.arsmusica.be (*) en youtube
Peter McNamara op www.sibeliusmusic.com, www.australianmusiccentre.com.au (**) en www.australiancomposers.com.au

Bekijk alvast dit fragment uit Tristan Murails 'La Barque Mystique', uitgevoerd door het Quasars Ensemble (2008)

07:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

09/12/2010

Tweedaags seminarie rond klank en notatiewijzen in het Orpheus Instituut Gent

Partituur Als klankkunst heeft muziek steeds te maken met complexe semiotische vertalingen en interacties tussen verschillende zintuigen en betekenissystemen: klank, partituur, betekenis. In eerste instantie heeft muziek te maken met het onzichtbare, met krachten die de visuele perceptie ontgaan maar die desalniettemin krachtig inwerken op de luisteraar.

In vele culturen -zowel Westerse als niet-Westerse- wordt muziek evenwel gecodifieerd in een vorm van zichtbare notatie die aanleiding geeft tot geschreven artefacten - de partituur - die gebruik maken van verschillende tekens en symbolen. Dit laat niet alleen een bepaalde herhaalbaarheid van een muzikaal gebeuren toe maar beïnvloedt ook sterk het componeren zelf. Het is de aanleiding tot creatieve acties die zonder grafische representatie niet denkbaar zouden zijn.

Het tweedaagse internationale seminarie 'sound and score' introduceert 'het noteren' als een belangrijke schakelactiviteit binnen het rijke gebied van acties die uiteindelijk de artistieke praktijk uitmaken. Het seminarie exploreert de intieme relatie(s) tussen klank en partituur en meer in het bijzonder de artistieke mogelijkheden die dat oplevert voor uitvoerder, componisten and luisteraar. Er worden drie perspectieven gehanteerd: een conceptuele benadering die bijdragen uit andere expertisevelden toelaat (geschiedenis, musicologie, semiotiek, ...), een praktisch gezichtspunt dat vertrekt vanuit lichamelijke betrokkenheid en ten derde ook een experimentele benadering die vernieuwende praktijken aanbrengt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Internationaal ORCiM Seminarie 2010 'Sound and Score'
Woensdag 15 december 2010 van 14.00 u tot 18.30 u
Donderdag 16 december 2010 van 9.30 u tot 16.00 u
Orpheus Instituut Gent

Korte Meer 12
9000 Gent

Meer info : www.orpheusinstituut.be

15:04 Gepost in Muziek | Permalink |  Facebook

Elektrisch gitaarkwartet ZWERM experimenteeert met live-electronics in het MHKA

ZWERM Op zondag 12 december is ZWERM (ism Champ d'Action) te gast in M HKA Antwerpen in het kader van de structurele samenwerking van Champ d'Action met het M HKA.  Jaarlijks organiseert  Champ d'Action in het museum voor hedendaagse kunst twee concerten en TIME CANVAS, een muzikale tentoonstelling waarbij een hele verdieping van het museum wordt ingenomen door musici en andere artiesten van Champ d'Action.  Het concert van ZWERM kadert eveneens in een structurele samenwerking die Champ d'Action en het gitaarkwartet een tweetal jaar geleden opstartten en die ook de volgende jaren verder zal worden geïntensifieerd. Champ d'Action profileert zich o.a. via deze samenwerking als productiehuis voor hedendaagse muziekprojecten van  verschillende generaties interessante musici/componisten/kunstenaars.

De elektrische gitaar is in de tweede helft van de 20e eeuw snel uitgegroeid tot hét instrument van low culture en underground music. Weinig instrumenten kregen zoveel symboliek toegekend, weinig instrumenten lopen tegelijkertijd zozeer het gevaar in deze symboliek verstrikt te raken en een karikatuur van zichzelf te worden. Modes of Interference is een programma waarin de icoonfunctie van de gitaar wordt ontleed en de karakteristieken van de elektrische gitaar het uitgangspunt vormen voor nieuwe experimenten met live-electronics.

Agostino di Scipio (1962) is een Italiaanse componist van electro-akoestische muziek, klankinstallaties en werken voor instrumenten en interaktieve electronica. In zijn recentste stukken, waaronder Modes Of Interference III, onderzoekt hij de "man-machine-environment feedback loop" (de interactie tussen uitvoerder, instrument, electronica en de omgevingsakoestiek).

Infiltrationen voor 4 elektrische gitaren en live-electronics van Stefan Prins, bouwt verder op de deconstructie van de "typische" gitaargestiek zoals die reeds te vinden is in "Not I", zijn werk voor elektrische gitaar en live-electronics (2007). De deconstructie wordt in dit nieuwe werk, in navolging van gitaar-pioniers als Keith Rowe en Fred Frith, nog verder doorgetrokken: de e-gitaren worden als een horizontaal liggend open circuit van 6 snaren beschouwd ("tabletop guitar"), dat een directe vertaling naar klank mogelijk maakt van de manipulaties door de muzikant, met (al dan niet ge-automatiseerd) huis-, tuin- en keukenmateriaal. De live-electronics hebben dan weer tot doel deze link tussen actie en klankresultaat in verschillende gradaties te verstoren. Vast staat dat dit stuk op zoek zal gaan naar een dynamische & veellagige klankwereld met duidelijke linken naar de "noise music" uit de jaren '70 - '80.

Als componist treedt Larry Polansky (1954) duidelijk in de voetsporen van diens leraar  James Tenney (1934-2006). Wat beide, in weze conceptualisten,  het meest bindt is hun gemeenschappelijke fascinatie voor structuur en proces. Ook andere componisten zoals Ben Johnston,  Lou Harrison, Ruth Crawford Seeger  en  -vriend aan huis- Christian Wolff hebben  hun invloed gehad op de muziek van  Larry Polansky. Polansky geniet een ruime bekendheid als muzikant in het New Yorkse underground-circuit, en vanwege zijn affiniteit met rock, noise en vrije improvisatie is zijn werk dan ook nauw verwant aan de doelstellingen van ZWERM.

De componist/gitarist Mario Del Nunzio (1983) afkomstig uit het bruisende underground circuit van Sao Paulo kent als geen ander de mogelijkheden van de elektrische gitaar. Het gebruik van elektronica en onconventionele speeltechnieken voor handen en voeten vormen de leidraad door het werk van deze jonge Braziliaanse componist. In zijn nieuwste werk 27s(pNM) daagt hij de muzikanten van ZWERM uit tot een ware uitputtingslag waarbij de verschillende ledematen totaal onafhanklijk van elkaar genoteerd zijn. Dit leidt tot momenten waarbij 16 (4x4) lagen vertolkt zullen worden.

Programma :

  • Agostino di Scipio, Modes of Interference III
  • Stefan Prins, Infiltrationen
  • Larry Polansky, toovvivfor
  • Mario Del Nunzio, 27s(pNM)
  • Agostino di Scipio, Modes of Interference III

Tijd en plaats van het gebeuren :

ZWERM /Champ d'Action : Modes of Interference
Zondag 12 december 2010 om 15.00 u
Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen

Leuvenstraat 32
2000 Antwerpen

Meer info : www.muhka.be, www.champdaction.be en www.zwerm.be

Extra :
Agostino di Scipio op www.arsmusica.be en youtube
Stefan Prins : www.stefanprins.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Larry Polansky op www.dartmouth.edu en youtube
The World's Longest Melody. Who the f*** is Larry Polansky ?, Toon Callier op www.zwerm.be
Mario Del Nunzio : www.myspace.com/mariodelnunzio en youtube

Review :
ZWERM & Stefan Prins: Modes of Interference. Gitaar werpt imagoveren af, Koen Van Meel op Kwadratuur, 12/12/2010

Elders op Oorgetuige :
Modes of Interference : zoektocht naar de mogelijkheden van het hipste instrument op aarde, 17/11/2009
The World's Longest Melody : Zwerm & Larry Polansky lichten tip van de sluier op, 11/04/2009

Bekijk alvast Stefan Prins' Infiltrationen, uitgevoerd door ZWERM in het Concertgebouw Brugge (première, november 2009)



en Agostino di Scipio's Modes of Interference III en Mario Del Nunzio's 27s(pNM) op youtube

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

08/12/2010

Gradus ad Parnassum : Tine Allegaert en Lukas Huisman brengen Debussy, Ravel en Devreese

Frédéric Devreese In de concertreeks Gradus ad Parnassum van het Gentse Conservatorium brengen pianostudenten Tine Allegaert en Lukas Huisman een concert rond het thema 'Transcripties' : alle werken die hier door het pianoduo gespeeld worden, bestaan namelijk ook in een versie voor orkest. Op het programma : Prélude à l'après-midi d'un faune van Claude Debussy, Rapsodie Espagnole van Maurice Ravel en Gemini van Frédéric Devreese (foto).

Tine Allegaert (1988) startte op vierjarige leeftijd met viool en op zesjarige leeftijd met trompet, maar na vijf jaar maakte de viool plaats voor de piano. In 2006 studeerde ze af voor piano en trompet aan het deeltijds kunstonderwijs in Ninove. Daarna koos ze voor een opleiding aan het Gentse conservatorium, waar ze momenteel studeert bij docent Vitaly Samoshko. Door haar interesse voor verscheidene muziekgenres kreeg ze al kansen om te spelen in onder meer Frankrijk, Spanje en Zuid-Afrika en op grote podia zoals het Sportpaleis van Antwerpen, de Gulden Ontsporing in Brussel, e.a.. In de zomer van 2009 speelde ze een recital op de Gentse Vleugels. In duo met Lukas Huisman, medestudent en pianist, brengt ze een repertoire dat van barok tot hedendaagse muziek loopt.

Lukas Huisman (1987) volgde eerst twee jaar privéles bij Sofie Schietecatte. Daarna volgde hij negen jaar pianoles bij Rolande Spanoghe aan de Muziekacademie van Gent, waar hij afstudeerde met grootste onderscheiding. Momenteel volgt hij les bij Daan Vandewalle aan het Gentse Conservatorium. Hij is een voorvechter van hedendaagse muziek, en besteedt bijzondere aandacht aan de minder bekende componist K. S. Sorabji. In dat verband werkte hij mee aan verscheidene projecten, om manuscripten van deze weinig uitgevoerde componist te ontsluiten. Verder begeleidt hij geregeld zangers, vormt hij een pianoduo met Tine Allegaert en werkt hij samen met violiste Claudia Ibarra.

Frédéric Devreese (1929) is bij het grote publiek vooral bekend van zijn muziek voor film en televisie, bijvoorbeeld 'Het Sacrament' van Hugo Claus. Zijn vroege werk kent invloeden van jazz en de muziek van Gershwin. Zijn voorliefde voor dansritmes blijft, en hij gebruikt permanente variatie als techniek, wat logische maar verrassende evoluties oplevert.

In 1980 schreef Devreese het ballet Gemini voor twee piano's. Zes jaar later herwerkte hij het voor dubbel orkest. Een tweeling wordt geboren (Birth), de één leert de ander dansen (Dance of the Twins). Als ze de dames van de andere dierenriemtekens gaan verleiden (Seduction), worden ze uitgedaagd tot een gevecht (Fight). Eén van de twee sterft, de tweede kan echter niet leven zonder de andere en sterft eveneens (Death). De verschillende delen van de compositie worden aan elkaar gebonden door drie korte intermezzi. Vooral in de pianoversie komt het beeld van een tweeling duidelijk over. De piano's bootsen elkaar voortdurend na en worden contrapuntisch tegenover elkaar geplaatst. Een ander voorbeeld is het gebruik van symmetrie in de twee handen van één pianist: ze maken identieke bewegingen of zijn elkaars spiegelbeeld in tegenbeweging. In de orkestversie gaat Devreese uit van tegenstellingen tussen verschillende kleuren. Zo laat hij groepen uit dezelfde families tegen elkaar spelen, bijvoorbeeld kopers tegen kopers of strijkers tegen strijkers. Hoewel Devreese het gegeven van de tweeling in dit ballet duidelijk uitwerkt, componeert hij zijn balletten steeds los van een libretto, waardoor de muziek geen loutere illustratie wordt van een buitenmuzikale inhoud.

Programma :

  • Claude Debussy (1862-1918), Prélude à l'après-midi d'un faune (1894)
  • Maurice Ravel (1875-1937), Rapsodie Espagnole (1907)
  • Frédéric Devreese (1929), Gemini (1980)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gradus ad Parnassum : Tine Allegaert & Lukas Huisman
Zondag 12 december 2010 om 11.00 u
Koninklijk Conservatorium Gent
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Bron : teksten Aafje Hunink voor het programmaboekje voor het Conservatorium Gent (pdf)

Extra :
Frédéric Devreese : www.fdevreese.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Frédéric Devreese wordt tachtig!, interview door Ronny De Schepper op ronnydeschepper.wordpress.com, 2/06/2009

15:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook