10/02/2011

Nieuwe dansvoorstelling met livemuziek in het Concertgebouw Brugge

Drum & Dance In Drum & Dance treden de Belgisch-Zwitserse danser-choreograaf Thomas Hauert en de Belgische drummer Michel Debrulle samen voor het voetlicht. Over de genregrenzen heen putten ze inspiratie uit de traditie, folklore, improvisatie, jazz en hedendaagse dans. Samen willen ze die initiële spanning terugvinden. Het is een heel fysieke voorstelling waarin twee bezeten lichamen elkaar opzoeken. Na Drum & Dance maken Thomas Hauert en pianist Daan Vandewalle, speciaal voor het festival COME ON! BEAT IT!, een nieuwe voorstelling. Samen gaan ze aan de slag met de percussieve en pure muziek van John Cage. Thomas Hauert werkt in Brussel als choreograaf en danser. Van 1991 tot 1995 danste hij voor Rosas en in 1997, na de creatie van de solo Hobokendans, richtte hij zijn danscollectief ZOO op.

"Sonatas and Interludes" (1946-1948), een compositie voor geprepareerde piano uit twintig delen, is eéén van de hoogtepunten uit het oeuvre van John Cage (1912-1992). Inspiratiebron voor deze compositie was het boek "The Dance of Shiva" van de Indiase kunsthistoricus Ananda Coomaraswamy. Dit boek beschrijft de theorie van de zogenaamde 'permanente emoties', vier 'zwarte' (woede, verdriet, angst en haat) en vier 'witte' (heldhaftigheid, erotiek, humor en verwondering) die elkaar opheffen in kalmte. Met "Sonatas and Interludes" heeft Cage deze theorie verklankt. Het werk wordt gekenmerkt door een uiterst gevarieerd klankpalet en is tegelijk vitaal en intiem. Naar het einde toe wordt het stuk steeds meditatiever. De uitvoering van dit bijzondere werk van ruim een uur is een zeer speciale ervaring voor zowel de vertolker als de luisteraar.

De structuur van het werk is symmetrisch. De compositie spiegelt als het ware tussen de tweede en derde Interlude. Voordat Cage aan het werk ging, maakte hij een schema zodat hij precies wist hoelang elk deel zou duren en uit hoeveel maten het zou bestaan. Zelf zegt Cage over zijn werkwijze: "Spelend en improviserend met de geprepareerde pianoklanken vond ik melodieën en klankcombinaties die in het schema pasten."

Voor "Sonatas and Interludes" worden 45 snaren van de vleugel geprepareerd met rubber, schroeven en bouten. De op die manier verkregen klank lijkt nu eens op een tamboerijn of cimbaal, dan weer op een compleet gamelanorkest. Het prepareren vergt een speciale studie. Cage geeft in zijn partituur gedetailleerd aan waar het materiaal geplaatst moet worden en wat voor klank hij wil, maar hij tekent er ook bij aan dat in de praktijk zal blijken dat elke vleugel weer anders is. Om die reden doet hij een beroep op de creatieve inbreng van de uitvoerder zelf.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Thomas Hauert/ZOO, Michel Debrulle, Daan Vandewalle : Dance & percussion
Woensdag 16 februari 2011 om 20.00 u
(Aansluitend nagesprek door Steven De Belder)
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.zoo-thomashauert.be en www.daanvandewalle.com

Extra :
John Cage : www.johncage.info
John Cage op UbuWeb Film, UbuWeb Sound en youtube
John Cage, anarchie van de stilte, Lotte Devoeght op www.rektoverso.be
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Come on! Beat ! Tiendaags slagwerkfestival in Brugge, 29/01/2011
De diva van de avant-garde pianisten en de materiaalkoffer van John Cage, 29/09/2007

Bekijk alvast deze dit fragment uit John Cage's 'Sonata X for Prepared Piano', uitgevoerd door Tim Ovens

15:20 Gepost in Concert, Dans, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Hans W. Koch & Julien Maire op Artefact

Computermusic In 1996 startte Hans W. Koch met zijn onderzoek naar het instrumentale potentieel van oude computers. Hij werkt niet met bits en bytes maar met een rechtstreekse aanval op de circuits, het moederbord en elektronische componenten. Zijn bijzondere performances zijn nooit identiek doordat zijn interventies drastisch ingrijpen op de werking en structuur van de machines.

De Duitse audiovisueel kunstenaar, componist en performer Hans W. Koch studeerde muziek, geschiedenis en natuurkunde aan de Universiteit van Weingarten en compositie aan de Universiteit van Muziek in Keulen, waar hij nog steeds woont en werkt. Naast het ontwikkelen van voorstellingen voor verschillende, vaak interdisciplinaire ensembles, creëert hij geluidsinstallaties. Het zoeken naar verborgen aspecten van dagelijkse voorwerpen, zoals huishoudelijke elektronica, haardrogers en oude computers, speelt een belangrijke rol in zijn werk.

Voor Exploding Camera (te zien tijdens Artefact 2008) dissecteerde en amputeerde Julien Maire een camera zoals in een hedendaagse versie van een anatomische les. In de Open Core performances werkt hij daarop verder en roept hij herinneringen op aan de publieke anatomische dissecties uit de 16de eeuw. Dat anatomisch theater lag mee aan de basis van het moderne spektakel. In deze performance opent de kunstenaar enkele 'machines of vision' zoals camera's en webcams terwijl hij ook een oude Super 8 projector draaiende houdt.

Maar voor Maire is het ontmantelen of analyseren nooit een eindpunt of doel op zich. Hij impliceert steeds een nieuwe synthese, een re-animatie, hij ontwikkelt nieuwe vormen van 'levende' beelden zonder enig negatief. Zijn benadering is altijd constructief.

Hans W. Koch : Computermusic 1 / Julien Maire : Open Core
Dinsdag 15 februari 2011 om 21.00 u
Kunstencentrum STUK

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.artefact-festival.be

Extra :
Hans W. Koch : www.hans-w-koch.net en youtube
Julien Maire : www.julienmaire.blogspot.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Artefact Festival focust op elementaire deeltjes van media en technologie, 7/02/2011
Barbara Hindahl & Hans W. Koch op zoek naar de oorspronkelijke taal van de schepping, 12/01/2011

07:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

09/02/2011

Nieuwe installatie Ludo Engels en Stefaan Quix op Artefact expo

stereo Tijdens Artefact slaan kunstenaars Ludo Engels en Stefaan Quix slaan de handen in elkaar voor een installatie die hun dialectische denken over het ruimtelijk aspect van geluidskunst kristalliseert. De analoge binnenkant van mediale en digitale machines wordt gedeconstrueerd tot hun antithese: een glorieuze explosie van bricolage, een schizofrene ontploffing van rommel en geluid die zowel zwaartekracht als ruimte negeert.

In de installaties van Ludo Engels spelen karakteristieken van de plaats van opstelling - zoals ruimte, (zon)licht en schaduw - steeds een belangrijke rol. Zijn werk is conceptueel in de zin dat hij de ons vertrouwde manier van waarnemen tracht te ondergraven. Hij blijft steeds trouw aan een sterk intuïtieve manier van werken. Stefaan Quix is actief tussen verschillende velden in. In zijn postminimale oeuvre zijn geluid, kleur, compositie, ruimte en mathematica met elkaar verbonden.

Stefaan Quix (1967) is een transmediale kunstenaar die woont en werkt in Brussel en Parijs. Hij is actief in experimentele rockbands en houdt zich bezig met analyses van Glenn Gould. Actief tussen verschillende velden in, wordt zijn oeuvre, waar geluid, kleur, compositie, ruimte en mathematica met elkaar verbonden zijn, vooral gelinkt met het hedendaagse sublieme en het postminimalisme.

Ludo Engels (1955) studeerde fotografie en film. Begin jaren tachtig was hij hoofdzakelijk bezig met improvisatiemuziek. Hij bleef trouw aan een sterk intuïtieve manier van werken, maar evolueerde naar de beeldende kunsten. In zijn lichtinstallaties spelen externe factoren, karakteristieken van de plaats van opstelling, zoals ruimte, (zon)licht en schaduw, steeds een belangrijke rol. Zijn werk is conceptueel in de zin dat hij de ons vertrouwde manier van waarnemen tracht te ondergraven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Expo Artefact Festival - Ludo Engels / Stefaan Quix : Stereo
Van dinsdag 15 t.e.m.donderdag 24 februari 2011

Kunstencentrum STUK
Naamsestraat 96
3000 Leuven

De expo is doorlopend gratis te bezoeken op

Meer info : www.artefact-festival.be

Extra :
Stefaan Quix : www.quix.org en youtube
Ludo Engels op www.ccnoa.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Artefact Festival focust op elementaire deeltjes van media en technologie, 7/02/2011

16:52 Gepost in expositie, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Kulturama : de culturele hoogdagen van Leuven

Kulturama 2011 Als het op cultuur aankomt, is Leuven deze week meer dan ooit the place to be. Naast het Artefact Festival loopt er van donderdag 17 tot en met zondag 20 februari ook Kulturama 2011. Voor de negende keer staat het Leuvense stadsfestival synoniem voor een spannende mix van activiteiten en een indrukwekkend aantal voorstellingen. Kulturama 2011 brengt onder meer computers op steenkool, de ingewanden van een laptop, Billie Holiday, de grootste Britse muzikale belofte van 2011, de mooiste bibliotheken van de stad, tattoos voor beginners, een benefiet voor een ramp die nog komen moet, Willem Elsschot voor blinden en de broer van Liam en Noel Gallagher. Het festival legt ook graag verbanden tussen kunst en kennis. Dit jaar zijn er twee spannende technologierijke projecten. Jürgen Scheible maakt reuzengrote graffiti met een gsm. Het Leuvense technologiebedrijf Essensium maakt het mogelijk om je lichaam als tekenpen te gebruiken.

Kulturama is synoniem voor de culturele hoogdagen van Leuven. De culturele huizen gooien hun deuren voor je open, of zoeken nieuwe en ongekende plekken op en brengen er een veelzijdig en ijzersterk programma: theater, dans, film, literatuur, nieuwe media, cultureel erfgoed en heel veel muziek. Ook dit jaar wordt het een goed gevulde vierdaagse met een sterke affiche. Op heel wat plekken kan je binnen- en buitenlopen, en een groot aantal voorstellingen is gratis. Voor muziek loopt de programmatie voor een stuk gelijk met die van Artefact.

Dit is Belgisch
Op 17 december deelt het Harmonieorkest van het Lemmensinstituut (o.l.v. van Jan Van der Roost) het podium met het Harmonieorkest van de Naamse partnerschool IMEP (o.l.v. Giovanni Votano). Beide orkesten brengen originele werken en transcripties. Dat levert een mooie staalkaart op van wat mogelijk is met een volledig bezet orkest. Op het programma: een fraaie suite dansen uit 'Gloriana' van Benjamin Britten en het op een oude Armeense hymne gebaseerde ‘Praise Jeruzalem’ van Alfred Reed. Afsluiter is het spectaculaire 'Extreme Make-Over' van Johan de Meij.

Fusion
In de Predikherenkerk presenteren kunstenaars-docenten van SLAC/Academie Beeldende Kunst werk rond het thema 'fusion'. Als spel tussen improvisatie en betekenis, in de vorm van cross-overs, of de fusion tussen kunst en locatie. Het Ensemble XXI van Kim Van den Brempt en het Ensemble 'Fusion' brengen op twee momenten het resultaat van een workshop die Matrix organiseert onder begeleiding van de Argentijnse experimentele componist en jazzpianist Juan Carlos Tolosa. Een ontmoeting langs én over de grenzen van wereldmuziek, hedendaags klassiek, jazz, improvisatie en experiment.

Trio
Het trio (klarinet, cello, piano) is stilaan een vast gegeven voor Emanon. Een paar jaar geleden bracht het hedendaags klassiek ensemble uit Leuven een succesvol programma met werk van filmcomponist Nino Rota en van de onlangs overleden Henryk Gorècki. Nu wordt gekozen voor het bekende 'Trio opus 114' van Johannes Brahms en twee werken van Frank Nuyts: 'Bajadillas' en een nieuwe pianosonate die is opgedragen aan Emanon. Voorafgaand wordt Rota nog eens opgediept.

Flat Earth Society met Ernst Reijseger / BRZZVLL met Gregory Frateur
De muziek van Flat Earth Society verdraagt geen etiket. Onder leiding van Peter Vermeersch heeft de groep een handelsmerk gemaakt van het feestelijk opblazen van schotten tussen verschillende genres. Een bigband-opera, een stille film of een dramatisch concert: FES heeft het gedaan. Voor de gelegenheid nodigen ze op donderdag 17 februari zielsverwant Ernst Reijseger uit. De Nederlander leerde het handboek cello van buiten, liet het in al zijn poriën doordringen en gooide het daarna uit het raam. Zijn techniek is verbluffend, zijn improvisaties en composities zijn meesterlijk. De samenwerking tussen Flat Earth Society en Reijseger is uniek. Delen van de muziek werden speciaal voor Kulturama geschreven. Verwacht een spannende ontmoeting die gegarandeerd voor vuurwerk zorgt.

De 'improvised future psy funk' van het zevenkoppige BRZZVLL (lees: Brazzaville) combineert invloeden van klassieke jazz met fusion en psychedelica en soul. Het resultaat is een eigen, hedendaagse sound. Gastzanger Gregory Frateur (Dez Mona) toont waarom hij één van de grootste Belgische zangtalenten is.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kulturama 2011
Van donderdag 17 t.e.m. zondag 20 februari 2011

op diverse locaties in Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.kulturama.be

Elders op Oorgetuige :
Artefact Festival focust op elementaire deeltjes van media en technologie, 7/02/2011

07:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

08/02/2011

Vier jonge componisten presenteren nieuw werk in Sint-Jans-Molenbeek

Sturm und Klang Het Forum des compositeurs selecteerde vier jonge componisten uit de Franse gemeenschap om deel te nemen aan een workshop-weekend met het ensemble Sturm und Klang (blaaskwintet, strijkkwintet en percussie) en de Russische componist Victor Kissine. Hun creaties worden voorgesteld tijdens een concert op zondagnamiddag 13 februari in Sint-Jans-Molenbeek. De geselecteerde componisten zijn Grégory D'Hoop, Gilles Doneux, Geoffrey François en Stéphane Orlando. Ook de workshop van zondagochtend (vanaf 9.30 u ) is toegankelijk voor het publiek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Sturm und Klang : Creatieconcert
Zondag 13 februari 2011 om 16.30 u
La Fonderie

Rue Ransfort 27
1080 Brussel

Meer info : www.compositeurs.be, www.osk.be en www.lafonderie.be

Extra :
Gilles Doneux : www.gillesdoneux.mirrorz.com en youtube
Geoffrey François op www.musique-acousmatique.com en youtube

18:16 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Unieke vertoning van Andy Warhol's Kiss met live muziek van Frederik Croene en Thomas Smetryns

Kiss Knipogend naar Valentijnsdag presenteert Art Cinema OFFoff op maandag 14 februari een unieke vertoning op pellicule van Kiss (1963-1964) van Andy Warhol met live concert door de pianist/componist Frederik Croene en componist Thomas Smetryns. In Kiss reageerde Warhol tegen de restricties van de censuurcommissie die stelde dat de monden van acteurs elkaar niet langer dan drie seconden mochten raken in een film. Het resultaat is een 54 minuten durend lippenballet, een opeenvolging van kussen van telkens 3,5 minuten door verschillende koppels als ode aan Verlangen en Passie!

De Amerikaanse allround kunstenaar choqueerde met zijn ultiem minimalistische counteresthetiek van ellenlange long takes, vertraagde projecties en intense close-ups. Net als in zijn films Eat, Sleep en Blow-Job vindt enkel de actie plaats die de titel laat vermoeden. Het concept is eenvoudig: de statische camera draait en één van de superstars uit de Factory - het gebouw aan East 47th Street in New York waar Warhol zijn werken creëerde - voerde een bepaalde handeling uit die in realtime of zelfs vertraagd werd opgenomen. Een statement dat de zalen liet leeglopen, maar eveneens fascinatie opwekte voor het detail, de emotie en de banaliteit of subversiviteit van de handeling zelf. In Kiss reageerde Warhol tegen de restricties van de censuurcommissie die stelde dat de monden van acteurs elkaar niet langer dan drie seconden mochten raken in een film. Het resultaat is een 54 minuten durend lippenballet van telkens 3,5 minuten door verschillende koppels, een ode aan verlangen en hartstocht. Frederik Croene en Thomas Smetryns brengen speciaal voor deze celebratie een unieke compositie.

Frederik Croene wil de kelk van het pianistenberoep tot op de bodem leegdrinken. Naast zijn focus op het creëren van nieuwe pianostukken met (bevriende) jonge componisten, herdenkt hij vanuit het concept van de gedeconstrueerde piano de traditionele situaties waarin het instrument en zijn uitvoerder terechtkomen. Dat resulteerde in (piano)muziek voor dans, live begeleidingen van stomme films, muziekinstallatiekunst en soloperformances met ‘Le Piano démécanisé’ in samenwerking met kunstenaars uit verschillende disciplines: Hallveig Agustsdottir (beeldende kunst), Lawrence Malstaf (installatiekunst), Liv Hanne Haugen (dans), Edurne Rubio (videokunst), Timo Van Luijk (muziek), Erik Bassier (performance), Joris Verdoodt (grafische vormgeving) en tal van muzikanten uit alle mogelijke stijlrichtingen.

Thomas Smetryns studeerde compositie bij Godfried-Willem Raes, en gitaar, luit en theorbe bij Ida Polck en Philippe Malfeyt aan het Conservatorium van Gent. Als componist is hij erg geïnteresseerd in het zoeken naar een nieuwe, experimentele muziekpraktijk die verankerd is in een historisch en/of een maatschappelijk onderbewustzijn. Deze interesse deelt hij met de Amerikanen Brent Wetters en Jonathon Kirk, met wie hij het componistencollectief “Medusa” vormt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Andy Warhol/Frederik Croene & Thomas Smetryns : Kiss
Maandag 14 februari 2011 om 20.30 u
Art Cinema OffOff Gent

Begijnhof Ter Hoye
Lange Violettestraat 237
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be, www.frederikcroene.com en www.thomassmetryns.be

Extra :
Thomas Smetryns op www.myspace.com/thomassmetryns en www.matrix-new-music.be

Bekijk alvast dit fragment uit Kiss van Andy Warhol

07:00 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

07/02/2011

Hallveig Agustsdottir en Marieke Berendsen op zoek naar de link tussen klank, beeld en beweging

Hallveig Agustsdottir/Marieke Berendsen Nog tot 27 februari kun je in de Croxhapox in Gent terecht voor een soloproject van de IJslandse kunstenares Hallveig Agustsdottir. Hallveig Ágústsdóttir verdiept zich in de wisselwerking tussen klank en beeld. Ze maakt o.a. video's waarin uitvoeringen van nagenoeg identieke muziekwerken boven elkaar geplaatst worden. In een ander werk zie je als antwoord op wat een muzikant speelt een visuele partituur ontstaan die opnieuw de muziek beïnvloedt. Behalve uit video's, performances en muziekcomposities bestaat haar artistieke produktie ook uit schilderijen en tekeningen. Enkele daarvan zijn nu te bekijken in de Croxhapox.

Daarnaast staan er nog 2 live-performances op het programma. Op zondag 13 februari laat de Nederlandse violiste Marieke Berendsen (foto rechts)   zich inspireren door de tekeningen en schilderijen van Hallveig Agustsdottir in de zoektocht naar de link tussen klank en beeld. Op zondag 20 februari gaat Hallveig zelf aan de slag met potlood, papier een een ontmanteld pianoframe tijdens de soloperformance 'pianosketches'. Hallveigs performances zijn vaak verstild, geconcentreerd en sterk esthetiserend. Ook nu ontstaat er een wisselwerking tussen klank, beweging en visuele kunst.

Hallveig Agustsdottir Hallveig Guðný Kolsöe Ágústsdóttir (foto) werd in 1976 in Ijsland geboren. Reeds in haar kinderjaren ontwikkelde ze een scherpe gevoeligheid voor de combinatie van klank en beeld. In 2000 verkaste ze naar Gent om 'visuele kunsten' aan Sint-Lukas te volgen en er in 2006 af te studeren als Master in Visual Arts. Nadien volgde ze een postgraduaat in Kunst, Design & Media aan Sint-Lukas in Brussel. Haar interesse in de wisselwerking tussen klank en beeld vertaalde zich in de loop der jaren op heel uiteenlopende manieren: via tekeningen ('sound drawings') die tegelijkertijd ook een partituur zijn, via een fotoreeks getiteld 'music chords' (waarbij knikkers en hun schaduw doen denken aan een grillige partituur), via audiovisuele improvisaties met muzikanten of via zuiver elektroakoestische stukken. Op dit ogenblik bereidt ze een doktoraat in een onderzoek naar grafische notatiesystemen aan Brunel University in Londen.

Marieke Berendsen heeft steeds een nauwe band gehad met de hedendaagse viooltechniek en kwam om die reden dan ook naar Gent, waar ze aan het Conservatorium les volgde bij George van Dam en er met grote onderscheiding afstudeerde. Als uitvoerder is ze actief in eigen initiatieven zoals bijvoorbeeld Mr. Probe (met Bruno Nelissen, elektrisch gitaar), dat zich richt op hedendaagse muziek, ook in een interdisciplinaire context. Mr. Probe zoekt steeds de samenwerking op met componisten en kunstenaars van deze tijd. Daarnaast speelt ze regelmatig in projecten van ensembles als Champ d' Action, Ictus, het Spectra ensemble, Nadar en bESIdES. Ook gaat ze regelmatig de samenwerking aan met zowel jonge als reeds gevestigde componisten. Zo werkte zij o.a. samen met componisten als Willem Jeths, Richard Barret, Peter Swinnen en Simon Steen-Andersen.

Marieke Berendsen : " Samenwerken met componisten, het ontdekken van nieuwe muzikale talen, interdisciplinair denken en doen, experimenteren en bezig zijn met het nu. Al deze zaken hebben er voor gezorgd dat ik als violist een bewuste keuze heb gemaakt voor het hedendaagse repertoire en de actuele muziek.
Naast het uitvoerende vak richt ik mij ook steeds meer op het "maken". Eigen ideeën vormgeven en uitwerken. De behoefte hieraan is niet enkel ontstaan vanuit een persoonlijke drang maar ook vanuit de wil om actuele muziek in een breder kader te kunnen plaatsen. In het maken zoek ik steeds de samenwerking op met kunstenaars uit verschillende richtingen zoals choreografen, beeldend kunstenaars, en acteurs. Zij maken dat ik op verschillende manieren naar muziek kan kijken en luisteren. "

Tijd en plaats van het gebeuren :

Expositie Hallveig Agustsdottir
Van zondag 30 januari t.e.m. zondag 27 februari 2011
Open op do, vrij, za en zo, telkens van 14.00 u tot 18.00 u
Marieke Berendsen : Improvisation on a drawing
Zondag 13 februari 2011 om 16.00 u
Hallveig Agustsdottir : pianosketches
Zondag 20 februari 2011 om 16.00 u
Croxhapox

Lucas Munichstraat 76/82
9000 Gent

Meer info : www.croxhapox.org, www.hallveiggkagustsdottir.com en www.mariekeberendsen.nl

Extra :
Interview met Hallveig Agustsdottir, Hilde Van Canneyt op hildevancanneyt.blogspot.com, 2/09/2010
Luister naar Hallveig Agustsdottirs 'pianosketches' op soundcloud.com/hallveig-agustsdottir

Elders op Oorgetuige :
Hallveig Ágústsdóttir, Frederik Croene en Marieke Berendsen in Logos, 5/11/2009
Hallveig Ágústsdóttir : tussen klank en beeld, 18/05/2008

Bekijk alvast Hallveig Agustsdottirs 'Reflection for violin', uitgevoerd door Marieke Berendsen (Logos, 2008)

18:11 Gepost in Concert, expositie, Muziek | Permalink |  Facebook

Artefact Festival focust op elementaire deeltjes van media en technologie

Artefact Op 15 februari gaat in Leuven het festival voor kunst en nieuwe media 'Artefact' van start. Artefact plaatst de ontwikkelingen in de nieuwe media in een ruimere context. Het thema van deze editie is 'The Emergence of Things'. Tijdens het Artefact-festival toont kunstencentrum STUK wat er zoal beweegt op het vlak van de mediakunst. Dit jaar focust de grote gratis tentoonstelling op een 20-tal werken van kunstenaars die gefascineerd zijn door de 'elementaire deeltjes' van media en technologie. Ook de achterliggende productieprocessen nemen ze onder de loep. Wist je bijvoorbeeld dat 81% van de verbruikte energie in de levenscyclus van een computer al verbruikt wordt tijdens het productieproces?  Naast de tentoonstelling staan er ook vijf voorstellingen en vier concerten op het programma.

Tijdens deze editie brengt het Artefact festival een 20-tal kunstenaars uit binnen- en buitenland samen die de fundamentele componenten of 'elementaire deeltjes' van media en technologie en de achterliggende productieprocessen onderzoeken. Als anatomische chirurgen of archeologen ontleden ze onze dagdagelijkse instrumenten en beelddragers. Sommige kunstenaars benaderen het thema vanuit de sociale of politieke implicaties van bepaalde 'tools' en de daarmee verweven machtsstructuren. Anderen hanteren een meer structurele en conceptuele taal of werkmethode. De kunstenaars focussen niet op de inhoud maar op de infrastructuur en productiestandaarden van media. Er is een groot engagement om die microstructuren, materialiteit en mechanismes te doorgronden.

'Imploderende' technologie en media worden hier losgekoppeld van hun oorspronkelijke doeleinden. Ze plooien zich als het ware terug op zichzelf en zoeken via een gefragmenteerd onderzoek naar begrip en kennis over de eigen werking. Vaak vormen ze een terugkeer naar de basis en een uitnodiging om alternatieve gebruiken te bedenken. Het woord 'emergence' betekent in de eerste plaats 'het verschijnen' of 'het naar de oppervlakte' komen. Maar in de wetenschappen en filosofie kent het ook een meer diepgaande betekenis. Het is een term voor complexe systemen en patronen die ontstaan zijn vanuit een veelvoud van kleine, relatief eenvoudige interacties of handelingen. Er ontstaan eigenschappen die niet zichtbaar of aanwezig zijn in de onderliggende onderdelen of niveaus. Het geheel is meer dan de som der delen.

Twintig binnen- en buitenlandse kunstenaars werkten binnen het thema 'The Emergence of Things' waarbij ze overgingen tot het ontleden van alledaagse instrumenten en beelddragers uit onze gemediatiseerde wereld. Ze worden uitgekiend tot hun elementaire deeltjes en uitvoerig onderzocht. De Belg Herman Asselberghs ontmantelt zo bijvoorbeeld een splinternieuwe Macbook Pro tijdens het voorlezen van een brief aan Steve Jobs (baas van Apple). Zo wil hij zijn toeschouwers bewust maken dat er meer achter dit onmisbare icoon schuilgaat.

Het blijft niet enkel bij het onderzoeken van hedendaagse objecten en machines. De komst van de digitale televisie betekende een einde van beeldruis. Met 'Static' toont Wim Janssen een nieuwe vorm van sneeuw op tv. Een groot projectiescherm vervaardigd uit 43.000 minuscule en manueel vervaardigde vlakjes toont een stil en statisch beeldscherm. Kijkt de bezoeker door een kleine roterende schijf, dan dartelen tal van zwart, wit en grijze vlakjes voor zijn ogen.

Het simplistisch ogende 'Box With the Sound of Its Own Making' is een legendarische sculptuur uit 1961 van de invloedrijke Amerikaan Robert Morris. Op een sokkel staat een houten kistje waarin zich kloppende en tikkende geluiden afspelen. Het is een opname die werd gemaakt bij de constructie van deze kubus. De eerste luisteraar van dit conceptuele werk was niemand minder dan de componist John Cage: "Hij zat drie uur onbewogen te luisteren".

De computergestuurde tekenmachine van Julius Von Bismarck en Benjamin Maus illustreert een oneindig verhaal met 7,5 miljoen patenttekeningen die via miljoenen trefwoorden aan elkaar gelinkt worden. Deze machine legt met behulp van deze woorden relaties tussen de gedachten en doelen van de uitvinders, evenals de tijdsgeest van een samenleving en cultuur. Dankzij de referenties binnen de patenten is het mogelijk om, via een aantal tussenschakels, de éne uitvinding met de andere te verbinden. Dit kan leiden tot verrassende resultaten van objecten die men op het zicht misschien nooit met elkaar zou associëren.

Geen huis-tuin-en-keuken muziek
In 1996 startte Hans W. Koch met het onderzoeken van het instrumentale potentieel van oude computers. Dit doet hij niet met bits en bytes maar door rechtstreeks de circuits, het moederbord en elektronische componenten te lijf te gaan. Kochs optredens zijn nooit identiek omdat elk optreden de gebruikte toestellen van structuur vervormt. 

De leerling van Beethoven, Carl Czerny is bekend om zijn pedagogische composities die jonge virtuozen helpen als voorbereiding (voor vingerzettingen e.d.) op het echte werk. Tegenover deze 'études de mécanisme' zet pianist Frederik Croene zijn eigen compositie voor zijn 'piano démécanisé'. Dit concept bestaat eruit dat de piano wordt ontdaan van haar mechanische componenten, waardoor zowel het instrument alsook de academische vorming van de pianist gesaboteerd wordt. 'Roll Over Czerny' is een eigenzinnige romance tussen een rationeel klinkende vleugel- en een ontmantelde buffetpiano.

Raszuivere muziek
Buiten kunst, performance en toneel kan men op Artefact ook het één en ander meepikken van de 'normale' muziek. De gevarieerde line-up is steeds een verrassende selectie van artiesten die heel wat te bieden hebben.

Recyclage kan tot straffe resultaten leiden. Gold Panda gebruikt samples van afgedankte muziek om een culturele, dikwijls Japans of Indische, tint aan zijn muziek te geven. Oude platen worden op die manier opgewaard tot moderne dansnummers. Gelijkenissen met Four Tet of Bonobo zijn snel gemaakt.

Jokubas Dargis is de Litouwer achter Eleven Tigers die vorig jaar een delicieus debuutalbum afleverde dat meteen aansluiting kreeg met de indie-dubstep van Mount Kimbie. Bij vlagen levert hij prachtige nummers af van de bovenste plank waarin frivole en langzame dub-lijnen zijn geweven. Dit is dubstep die met één doffe beat of bas een zaal kan vullen met sfeer.

De grote naamtrekker van de affiche is dit jaar de Noor Geir Jenssen ofte Biosphere. Begin jaren '90 splitste hij zijn pad met de bleep house (van het label Warp) en stippelde zijn eigen parcours uit. Deze einzelgänger gaf vorm aan het genre dat naderhand ambient-techno zou genoemd worden. Als frequent alpinist staat zijn muziek ook bekend om haar ijzige karakter: het zijn geluidsimpressies van glaciale en arctische landschappen.

De Hasselaar Wannes Kolf van Oubys haalt zijn inspiratie bij de krautrock van Faust en de ambient van Brian Eno. Hij is niet vies van het experimenteren en zijn nummers ontstaan dan ook meestal vanuit live improvisatie of field recordings. Zijn optreden in het Stuk zal wellicht veel materiaal bevatten van zijn nieuwe (aankomende) album.

Er moet iets in de lucht hangen in het koude Scandinavië want de muziek die daar ontspringt is wel net iets té dikwijls van een hoog niveau om van toeval te blijven spreken. De Noren Lindstrøm & Prins Thomas hebben het verouderde discogenre op sleeptouw genomen met hun cosmic house en space disco. Hans Peter Lindstrøm live is de moderne herbeleving van de oude tijden toen Giorgio Morroder nog in de lucht hing. De landgenoot San Soda grijpt ook terug naar het verleden. Met name door jaren '90 housenummers te maken geheel onderworpen aan de hedendaagse productiestandaarden.

Wie het die avond liever wat rustiger aandoet kan het concert van Amiina bijwonen. Hun ingetogen muziek schetst de luisteraar sprookjesachtige decors voor. Amiina bestaat uit vier vrouwen bekend van het strijkkwartet van Sigur Rós, aangevuld met een drummer en een elektronica-artiest.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Artefact Festival
Van dinsdag 15 t.e.m.donderdag 24 februari 2011

Kunstencentrum STUK
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.artefact-festival.be

Artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
Artefact Festival. Demecaniseren en analyseren, Vincent Welleman op Kwadratuur.be, 30/01/2011

06/02/2011

Concert voor Valentijn in het Brusselse Conservatorium

Aleksandar Madzar De Servische pianist Aleksandar Madzar genoot zijn opleiding in Belgrado, Moskou en Brussel. Zijn carrière kende in 1996 een vliegende start dankzij zijn derde prijs op het internationale concours van Leeds. Nu woont hij in Brussel, waar hij lesgeeft aan het conservatorium. Dit recital op Valentijnsdag wordt een muzikale wandeling langs boeiende en kleurrijke muzikale landschappen.

Luciano Berio (1925-2003) is wellicht de meest invloedrijke figuur uit de Italiaanse hedendaagse muziek. Nadat hij samen met Maderna een studio voor elektronische muziek opricht in Milaan, krijgt hij de leiding van het Ircam te Parijs. Vanuit zijn opleiding die sterk door Webern is bepaald, creëert Berio composities die uitgaan van de meest gedurfde vormen van klankonderzoek. Zo dwingt hij zowel zangers als instrumentalisten om de grenzen van hun mogelijkheden af te tasten.

De cyclus Six Encore (1965-1990) omvat zes korte, pittige pianowerkjes - Brin, Leaf, Wasserklavier, Erdenklavier, Feuerklavier en Luftklavier - die de piano als het ware omtoveren tot een soort klankmobiel en niet langer trouw blijven aan het principe van de lineariteit in de muziek. Wasserklavier (1965) is het eerste van Berio's vier pianowerkjes rond de elementen die hij componeerde in een tijdspanne van vijfentwintig jaar en die alle vier volledig onafhankelijk van elkaar staan. In dit kort tonaal stuk, dat aanvankelijk voor twee piano's maar later voor piano solo werd gecomponeerd, werden door Berio nauwgezet motieven uit werken van de negentiende-eeuwse componisten Brahms en Schubert ingelijfd. Door de manier van articulatie en de barcarolleritmes lijkt Wasserklavier wel door een negentiende-eeuwse componist geschreven te zijn.

Met het relatief eenvoudig muzikaal materiaal van één enkel akkoord slaagt de componist erin om het pianowerkje Erdenklavier (1969) te laten bruisen van energie. In de op het eerste gezicht eenvoudige partituur worden van de in totaal achtentachtig tonen die het werk telt, nooit twee tonen op hetzelfde moment aangeslagen en lijkt het hele stuk als het ware te bestaan uit één ongeharmoniseerde melodische lijn. De verschillende geluidssterktes en tijdsduur van de tonen zorgen er wel voor dat de melodie voor haar eigen melodische onderbouw instaat. Tot op zekere hoogte vertoont Berio's compositieproces hier gelijkenis met het serialisme, maar dan enkel in die zin dat hij streefde naar een voortdurende verandering en reorganisatie van de volgorde waarin hij zijn tonen laat klinken.

Wat begon als een schets voor een Concerto voor pianosolo en twee instrumentale ensembles werd uiteindelijk het pianowerk Luftklavier (1985). Eenvoudige akkoorden samen met een meer op de voorgrond tredende melodische lijn worden hier tegenover een zacht ostinato geplaatst en ermee verweven.

In het laatste werk Feuerklavier (1989), waarvoor Berio zich inspireerde op Die Walküre van Wagner en waarvan de ostinato-achtergrond herinnert aan Luftklavier, worden we geconfronteerd met verschillende muzikale uitbarstingen, die toenemen in volume (door explosief aangeslagen akkoorden) en dan op het einde, net als vuur, heel zachtjes uitdoven.

Programma :

  • Luciano Berio, Wasserklavier (1964) - Erdenklavier (1969) - Luftklavier (1985) - Feuerklavier (1985)
  • Franz Schubert, Sonate voor piano, op. 53, D 850
  • Frédéric Chopin, 2 Nocturnes, op. 62, Ballade nr. 4, op. 52
  • Claude Debussy, Images (Livre II), L'isle joyeuse

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aleksandar Madzar : Concert voor Valentijn
Maandag 14 februari 2011 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

Bron : Toelichting Nele Verstraeten voor Ars Musica

Extra :
Aleksandar Madžar op www.leedsconcertseason.com
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ensemble 21 brengt eerbetoon aan Luciano Berio, 23/07/2010

Luister alvast naar Berio's Wasserklavier, Brin en Luftklavier, uitgevoerd door Angelo Arciglione

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

05/02/2011

David Lively brengt boegbeelden van de nieuwe muziek samen in Flagey

David Lively Op 10 februari brengt de Amerikaanse pianist David Lively (foto) in Flagey een concert met werk van Elliott Carter, Pierre Boulez en Philippe Boesmans. Het concert kadert in de programmatie van Ars Musica en wordt opgevat als een hommage aan de vorig jaar overleden musicoloog Célestin Deliège. Met Pierre Boulez en Elliott Carter brengt dit concert twee boegbeelden van de nieuwe muziek samen. Aan weerszijden van de Atlantische Oceaan hebben Carter en Boulez ieder een grote en belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling en de vernieuwingen van de naoorlogse hedendaagse muziek, waarbij ze elk op hun manier de radicale vernieuwingen uit de eerste helft van de twintigste eeuw (Schönberg, Webern, Bartok, Stravinsky) hebben geassimileerd en van daaruit nieuwe, al even radicale paden hebben gebaand. Naast een aantal voor de hand liggende muzikale en esthetische gelijkenissen, delen beide componisten de eigenschap dat ze een respectabele leeftijd bereikt hebben, waarop ze niet enkel de welverdiende reputatie van 'eminence grise' kunnen genieten, maar nog steeds zeer actief zijn en in hun recente werken allerminst aan slagvaardigheid en invloed blijken te hebben ingeboet. Elliott Carter laat zich zelfs opmerken door een voor zijn leeftijd hoogst zeldzame avontuurlijke vorm van creativiteit. Pierre Boulez combineert zijn werk als componist dan weer met een nog steeds zeer actieve carrière als dirigent.

Ondanks het feit dat Philippe Boesmans (1936) een eerste prijs piano behaalde aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Luik, besliste hij kort nadien een mogelijke solocarrière op te geven en zich geheel aan het componeren te wijden. Aanvankelijk was hij sterk door het serialisme beïnvloed, maar al snel werd hij zich bewust van zijn drang de grenzen en beperkingen van die componeerstijl te willen overschrijden. In zijn erg persoonlijke muziektaal, staat de communicatie met de luisteraar centraal. Vanaf 1971 was Boesmans producer bij de RTBF. Sinds 1985 is hij in residentie bij De Munt in Brussel en componeerde in opdracht meerdere opera's.

Elliott Carter (1908), die zijn hele leven in New York heeft gewoond, staat voor bijna een eeuw muziekgeschiedenis. Hij wordt in de hele wereld beschouwd als een van de belangrijkste nog levende componisten, stevig verankerd in de Europese traditie. Voor hem is de botsing tussen de Europese traditie en de Amerikaanse vernieuwing geen obstakel, maar een bron van inspiratie. De creatieve periode van zijn leven overspant meer dan tachtig jaar. Het respect dat hem wordt betuigt in de hele wereld heeft niet alleen betrekking op zijn werk, maar ook op zijn enorm toegewijde houding tegenover de muziekcultuur. In december 2008 werd Elliott Carter 100 jaar. Ondanks zijn gevorderde leeftijd componeert deze meester van de moderne muziek nog altijd.

Elliott Carter mag dan zijn uitgegroeid tot het boegbeeld van de Amerikaanse nieuwe muziek - de man die zowat eigenhandig de brug heeft geslagen tussen de vernieuwingen van de generatie van Charles Ives, Henry Cowell en Ruth Crawford Seeger en vandaag - hij begon zijn carrière aanvankelijk in een meer conservatieve richting. Na zijn studies aan Harvard bij Walter Piston, trok Carter zoals zoveel Amerikaanse componisten naar Parijs om er te studeren bij Nadia Boulanger, die haar studenten vooral een groot respect voor de klassieke harmonie bijbracht en een neoklassieke stijl in het verlengde van het werk van Igor Stravinsky propageerde.

Carter ruilde zijn neoklassieke periode echter al gauw voor een heel andere toonspraak die op harmonisch en melodisch vlak de verworvenheden van de Tweede Weense School (Schönberg, Berg, Webern) op de voorgrond plaatste, maar waarin bij uitstek twee volgende elementen op de voorgrond komen : de tendens om muziek veelgelaagd te maken en de zijn uiterst nauwkeurige manipulatie van ritme, metrum en tempo. Het bekendst is zijn techniek van 'metrische modulatie', waarbij binnen dezelfde compositie verscheidene tempi worden gehanteerd die allemaal in een bepaalde proportionele relatie tot elkaar staan. In zijn recentste werken bouwt Carter duidelijk voort op de taal en verworvenheden van zijn stijl, maar past hij die op een minder strikte wijze toe en laat zo meer ruimte voor een soort van spontane vindingrijkheid, vaak gecombineerd met een mild maar spitsvondig gevoel voor humor.

Pierre Boulez (1925) studeerde aanvankelijk wiskunde, waarna hij naar het Parijse conservatorium trok, waar vooral zijn leraar Olivier Messiaen (bij wie hij harmonie studeerde) allicht de belangrijkste invloed op zijn vorming als componist betekende. Daarnaast werd hij door René Leibowitz ingewijd in de twaalftoonsmuziek van Schönberg, Berg en Webern, al zou hij zich kort daarna afwenden van Leibowitz. In het begin van de jaren 1950 kwam Boulez op het internationale voorplan als één van de boegbeelden van het integrale serialisme - een generatie componisien die de verwezenlijkingen van de twaalftoonsmuziek verderwilden doortrekken door er een even systematische benadering van alle andere muzikale parameters (niet enkel toonhoogte, maar dus ook duur, geluidssterkte, register, aanslagwijze, klankkleur, enz.) aan te koppelen. Boulez groeide uit tot één van de meest vooraanstaande en zeker ook één van de meest erudiete vertegenwoordigers van deze zogenaamde 'Darmstadt school' en schrikte er in die periode niet voor terug om de gedrevenheid van de avant-garde kracht bij te zetten met artikels en uitspraken die uitmunten in radicaliteit en polemisch gehalte.

Zijn werken van de laatste 30 jaar ontstonden rond de idee van het 'work in progress'. Zo kon hij een beperkt aantal werken schrijven die hij in opeenvolgende versies verder ontwikkelde. De extreme standpunten die hij als voorvechter van de avant-garde in de jaren '50 had ingenomen, maakten ook in zijn werk plaats voor een minder afwijzende houding tegenover de muziek ult het verleden. Naar aanleiding van de Belgische creatie van 'Sur Incises', in 2000, verklaarde Boulez nog dat hij de grote structuur en lange duur van het werk niet had kunnen realiseren zonder zijn intense ervaring met de grote structuren zoals Mahler die opbouwde. Dat maakt Boulez' recentere muziek daarom nog niet gematigder, integendeel. Aan scherpte en vooruitstrevendheid heeft de muziek van Pierre Boulez nog niet ingeboet.

Toen David Lively in 1972 de 4de Prijs van de Koningin Elisabethwedstrijd won, was hij de jongste finalist ooit. Op aanraden van Jules Gentil, de assistent van Alfred Cortot, verliet hij de Verenigde Staten om de gepriviligieerde leerling van Claudio Arrau te worden. Nadien vervolmaakte hij zich bij Nadia Boulanger, Wilhelm Kempf en Erich Leinsdorf. Zijn parcours kenmerkt zich door een niet aflatende originaliteit. Hij is een fervente voorstander van ongebruikelijke werken en beschikt over de nodige virtuositeit om de concerti van Joseph Marx, Wilhelm Furtwängler, Ferruccio Busoni en Sergey Rachmaninov op te nemen. De hedendaagse compositie draagt hij een warm hart toe en hij voelt zich dan ook nauw verwant met Aaron Copland, Eliott Carter, Henri Dutilleux, Philippe Boesmans of Benoît Mernier. Zijn onvermoeibare nieuwsgierigheid voedt ook zijn passie voor historische klavieren enerzijds en hedendaagse synthesisers anderzijds. David Lively is naast docent en examendirecteur aan de École Normale de Musique de Paris ook artistiek directeur van het Festival van Saint-Lizier in de Pyreneeën.

Programma :

  • Philippe Boesmans, Cadenza (1978)
  • Pierre Boulez, 2e Sonate (1947)
  • Elliott Carter, Caténaires (2006)
  • Philippe Boesmans, Tunes (1994)

Tijd en plaats van het gebeuren :

David Lively : Hommage aan Célestin Deliège
Donderdag 10 februari 2011 om 20.15 u
Flagey
- Studio 1
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.arsmusica.be

Bron : Tekst Maarten Beirens voor deSingel, maart 2009

Extra :
David Lively op www.joseph-marx.org en www.cypres-records.com
Review : Philippe Boesmans - Tunes, Jan De Moor op Kwadratuur.be, 13/10/2009
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com, www.carter100.com, en.wikipedia.org en youtube
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Composer Elliott Carter is much admired but not easy to love, Karl Gehrke op Minnesota Public Radio, 8/03/2006
American Composers: Elliott Carter. He Put Motion Into His Movements, Tim Page in The Washington Post, 9/08/1998
Carter the Empiricist, David Harvey op www.davethehat.com, 1997
Carter en de polyfonie (pdf), Leo Samama op www.bloomline.net ,1993
Pierre Boulez op brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be en youtube
Pierre Boulez : veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010
Boulez door Boulez : boegbeeld van de Europese avant-garde op Ars Musica Antwerpen, 17/03/2009
Vlaanderen internationaal : Philippe Boesmans, Luigi Dallapiccola en Luciano Berio, 26/02/2008
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006

Beluister alvast Elliott Carters Caténaires



en Pierre Boulez' Piano Sonata No. 2 - I. Extrêmement rapide

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook