05/04/2011

Berlinaire trakteert op weekendje Berlijn in Gent

Berlinaire Voor al wie zich wil laten overdonderen door het onbekende is er dit weekend het gloednieuwe tweedaagse kunstenfestival Berlinaire in de Gentse Vooruit. Het is een festival waar verschillende kunstdisciplines in elkaar overvloeien. De bezoeker wordt getrakteerd op muziek, beeldende kunst, visuals en film. Het undergroundkarakter van de Duitse hoofdstad wordt daarbij flink in de verf gezet, wat het festival dan ook meteen uniek maakt. De spannendste live acts, bands en dj's van de Berlijnse elektronica scene ontmoeten er audiovisuele sensaties, modern design van internationaal talent en het kruim van hedendaagse filmmakers. Ben je een party lover, een fan van de kunsten of gewoon weg van Berlijn? Kom dan een weekend lang feesten in Vooruit en beleef 'the sound of Berlin'.

Op muzikaal vlak mag het publiek zich verwachten aan een totaalconcept van elektronische muziek en innovatieve klank- en lichteffecten. De beeldende kunst en visuals zullen zowel op de openingstentoonstelling, doorlopend in de hele Vooruit als op de muzikale performances te bewonderen zijn. Het filmische karakter van het festival uit zich in de vorm van een filmfestival waarop jonge filmmakers reeds uitgenodigd werden om mee naar de hoofdprijs te dingen. Het artistieke team bestaat volledig uit Berliners & Berlijn-lovers.

"Als je Gent vergelijkt met Berlijn vallen al snel een aantal culturele en creatieve gelijkenissen op", aldus David Vandenbroucke uit, organisator van Berlinaire. "Wij willen een stukje Berlijn naar Gent brengen door drie elementen uit het culturele leven - muziek, film, beeldende kunst en installaties - van twee bruisende steden met elkaar te laten interageren."

Zo zal het festival de 'sound of Berlin' naar buiten brengen, gericht op het Berlijnse elektronische clubcircuit, waarbij Gentse dj's zich in de concert- en balzaal van de Vooruit kunnen meten met hun Berlijnse goden. Voor het tweede luik, de Berlinaire 'Arts & Installations', doet het Gentse kunstencentrum dienst als expositieruimte voor beeldende kunst en installaties, gericht op een wederzijdse, creatieve kruisbestuiving tussen Berlijn en Gent.

De kortfilm- en documentairesectie 'Berlinaire Filmfest' - met als thema 'liefde' - nodigt jonge filmmakers en producenten van over heel Europa uit om hun creaties te laten opmerken en te strijden voor de prijs van een internationale jury en de publieksprijs. Naast projecties is er de volle twee dagen lang ook ruime aandacht voor debat en interactie tussen producenten, kunstenaars, redacteurs, directeuren, scenaristen en cinefielen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Berlinaire : audiovisueel kunstenfestival tussen Berlijn en Gent
Vrijdag 8 en zaterdag 9 april 2011
Kunstencentrum Vooruit Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be en www.berlinaire.com

12:29 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Baudouin de Jaer brengt een hommage aan Adolf Wölfli in Artcinema OFFoff Gent

Adolf Wölfli Componist en violist Baudouin de Jaer geeft op donderdag 7 april in Artcinema OFFoff in Gent een concert en een lezing waarin hij de cryptogrammen van Adolf Wölfli (foto) speelt en verklaart. Wölfli vormde een belangrijke bron van inspiratie voor componisten als Per Nørgård, Graeme Revell (SPK) en Steven Stapleton (Nurse With Wound). Als toemaatje vertoont OFFoff de kortfilm 'Only Image' van Kyung-a Ruy, een dansfilm gemaakt bij een compositie van de Jaer.

Componist de Jaer speelt en verklaart het fascinerende werk van Adolf Wölfli. Hij ontsluiert de muziek die zo lang verborgen lag in de cryptogrammen van Wölfli. Deze geïnterneerde in het gesticht  van Walbau tekende van 1904 tot 1908 zo'n 25.000 bladzijden vol. Wat eerst louter decoratief leek, bleek een uiterst idiosyncratische manier van muzieknotatie, waarin Wölfli ziijn Art Brut composities optekende, die hij zelf op een papieren trompet speelde.

Baudouin de Jaer (1962) is een Waalse componist en violist. Hij studeerde compositieleer in Luik, Brussel en Montréal. Als medeoprichter van 'Maison De La Création' in Laken stond hij mee aan de wieg van een vernieuwende, anti-academische muziekopleiding.

Adolf Wölfli (1864-1930) was een belangrijke kunstenaar uit de 20ste eeuw en werd in 1899 opgenomen in de psychiatrische kliniek van Waldau, bij Bern, waar hij verbleef tot aan zijn dood. Hij begon er op 35-jarige leeftijd te schrijven en muziek te componeren. Werkend van 's ochtends tot 's avonds, laat hij een kolossaal oeuvre na : 25.000 pagina's met grafische composities maar ook collages, literaire uitspattingen en muzikale partituren. Wölfli'smissie was zijn leven heruitvinden in tekst, muziek en tekeningen. In 45 boekjes en 25.000 bladzijden heeft hij zichzelf een nieuwe kindertijd en fantastische toekomst toegewezen: de 'St. Adolf Riesen-Schöpfung'. Magazines, boeken, atlas, reisverslagen, ansichtkaarten, poëzie, proza, partituren, notities, tekeningen, collages, berekeningen... ze geven samen vorm aan zijn radicale heruitvinding van de wereld.

Tijd en plaats van het gebeuren :

OFFoff cross-over : Baudouin de Jaer
Donderdag 7 april 2011 om 20.30 u
Art Cinema OffOff Gent

Begijnhof Ter Hoye
Lange Violettestraat 237
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be

Extra :
Baudouin de Jaer op www.noodik.com, www.compositeurs.be en youtube
Adolf Wölfli : www.adolfwoelfli.ch, en.wikipedia.org en psychevanhetfolk.homestead.com

10:07 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

04/04/2011

Music of the Forgotten Peoples : bloemlezing uit Veljo Tormis' liederencyclus in het Conservatorium Gent

Veljo Tormis Veljo Tormis (foto) sprokkelde Estlandse volksmuziek en bewerkte ze tot levenslustige, swingende koorstukken. Hij trok naar de uithoeken en over de grenzen van zijn vaderland, naar streken waar uitstervende bevolkingsgroepen overleven: de Votiërs, de Izhoriërs, De Vespen, de Kareliërs, de Ingriërs, de Livoniërs...Die mensen sterven uit en met hen hun cultuur, taal en muziek. Veljo Tormis ontrukt de eeuwenoude liederen en dansen - nog op runen gestoeld - aan de vergetelheid en bewaart ze in gloedvolle koormuziek voor de eeuwigheid. Het kamerkoor van Hogeschool Gent Conservatorium schaart zich achter dit levenswerk van deze talentvolle componist en brengt een bloemlezing uit zijn monumentale cyclus 'Forgotten peoples' (1970 - 1989). Of, in het Ests: 'Sarjad Unustadud Rahvad'. Want in die taal zal het koor zingen. Een ontdekking !

Veljo Tormis (1930) geldt als een van de grootste hedendaagse componisten voor koorwerk. Hij heeft zich in archaïsche vocale volksmuziek uit zijn omgeving, regilaul genoemd, verdiept en deze met behulp van moderne compositietechnieken en jarenlang veldwerk behoedzaam gereconstrueerd. Deze archaïsche zang en zijn compositionele reconstructie door Veljo Tormis verschilt duidelijk van de traditie van het Europese kunstlied. Kenmerkend voor de regilauls en Tormis' reconstructies is een sterke ritmische puls, een specifieke repetitieve structuur met aparte polyfonie en een open einde. Geen climax met een oplossende afloop. Het is alsof de basale klankenlijn (oneindig) doorloopt en de stemmen er op elk moment in kunnen voegen of er weer uit kunnen gaan. De muziek krijgt er een diepe fundering én een grote directheid door. Tormis' werk is onderdeel van een zeer vitale zangcultuur in Estland.

Tormis' vader was organist en koordirigent. Het koor oefende van zijn zesde af bij hen thuis. Toen hij 12 was ging hij naar het conservatorium van Tallinn om orgel te studeren. Zijn opleiding werd onderbroken door de Tweede Wereldoorlog, ziekte en de Russische inval. Omdat het instrument orgel aan het instituut kerk werd gekoppeld, maakten de Russen een einde aan de orgelopleiding aan het conservatorium. Tormis ging door als koordirigent en studeerde van 1951 tot 1956 aan het Moskouse Conservatorium.

Begin jaren zestig kwam zijn grote overstap naar moderne compositietechnieken en een anti-romantisch gebruik van volksmuziek. In afgelegen Estse dorpjes werd hij getroffen door de oorspronkelijke klanken en ritmes van de boerenliederen. Daarnaast werd hij geraakt de muziek van Carl Orf en van de Hongaarse koorcomponist Zoltán Kodály. Vanaf 1969 was Tormis, na een periode als muziekdocent, freelance componist. Tot zijn pensioen in 2000 componeerde hij meer dan vijfhonderd stukken.

Om de vijf jaar was er in Estland een groot koorfestival. Zingen in de eigen taal was, onder de druk van de bezetting door de Sovjet Unie, een vorm van jezelf blijven. Zijn pure Estse muziek gaf hem min of meer het aura van een dissident, maar als componist bediende hij zich louter van de symboolrijke taal van zijn muziek. De revolutie die in de Baltische staten tussen 1987 en 1990 plaats vond wordt ook wel de 'zingende revolutie' genoemd. Tormis speelde daarin zijn rol.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kamerkoor van het Conservatorium Gent o.l.v. Marc De Smet: Veljo Tormis, Music of the Forgotten Peoples
Woensdag 6 april 2011 om 20.00 u
Conservatorium Gent
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Extra :
Veljo Tormis : www.tormis.ee, en.wikipedia.org, www.fennicagehrman.fi en youtube
De stem van vergeten volken, Jaap Zuierveld op muziek-en-film.infonu.nl

Beluister alvast Veljo Tormis' Varjele Jumala

17:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Reflections on Brandenburg 3 : Pascal Schumacher & friends in de Bijloke Gent

Pascal Schumacher Pascal Schumacher (foto), opgeleid als klassiek percussionist en pianist, is het boegbeeld van de veelbelovende nieuwe Europese generatie vibrafonisten. In dit specifieke project rond Bach neemt hij het "Derde Brandenburgse Concerto" als uitgangspunt voor een nieuwe compositie, "Reflections on Brandenburg 3", in een bezetting voor vibrafoon, bas, drums en negen strijkers. Verder brengt het Pascal Schumacher Quartet de vierdelige suite "JS", ook geïnspireerd door thema's van ... de grote Bach. 'Reflections on Brandenburg 3' is een compositie geschreven in opdracht van Muziekcentrum De Bijloke Gent

Luxemburger Pascal Schumacher (1979) is op internationaal niveau zonder twijfel één van de beste vibrafonisten van het moment. In 2004 startte hij zijn eigen kwartet, met Jef Neve in de oorspronkelijk bezetting. Het eerste album, Change of the Moon, was meteen een dijk van een debuut en liet een groep horen die frisse jazzcomposities met vakmanschap en bakken speelplezier uitvoerde. De bezetting van het kwartet wijzigde al eens, maar de sound bleef even attractief. Nu laat Pascal Schumacher zich omringen door de Duitse pianist Franz von Chossy, contrabassist Christophe Devisscher en drummer Jens Düppe.

Pascal Schumacher begon zijn vorming als percussionist aan de klassieke muziekafdeling van het Conservatoire de Musique de la Ville de Luxembourg. In 1996 werd hij aangenomen in het Conservatoire National de Région de Strasbourg, waar hij in 2000 een diploma in 'Specialisatie Klavier' behaalde. Daarna volgde hij les bij de jazzvibrafonist Guy Cabay, eerst aan de jazzafdeling van het Conservatoire de Luxembourg, en studeerde ook verder aan de jazzafdeling van Brussel. In 2002 behaalde hij een Meestergraad in musicologie aan de Université Marc Bloch de Strasbourg. Op dat moment volgde hij les aan het Koninklijk Conservatorium bij Frits Landesbergen. Pascal volgde tevens masterclasses en workshops bij Mike Manieri, David Friedman, Franck Tortiller, Wolfgang Lackerschmid, Bart Quartier, Jean Geoffroy, Charles Loos… Sinds 2001 is hij zelf docent aan het conservatorium van Luxenbourg.

Vanaf 1997 oriënteerde Pascal zich steeds meer naar de geïmproviseerde muziek, vooral naar de jazz, en speelde regelmatig in verschillende formaties. Hij is zeer aktief in de Brusselse, Straatsburgse en Luxemburgse jazzscene. In 2001 richtte hij mee de experimentele percussiegroep Stroke X op. Maar het is vooral zijn kwartet met Jef Neve, Christophe Devisscher en Teun Verbruggen dat snel een doorbraak vond.

Het talent van Pascal Schumacher bleef niet onbekend: In 1998 ontving hij de 'IKB Jugend-Förderpreis'. In 1999 werd hij laureaat van de Prix Norbert Stelmes des Jeunesses Musicales. In 2004 won zijn kwartet de publieksprijs op Tremplin Jazz in Avignon en in 2005 ontving hij de Django d'Or voor jong talent.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Pascal Schumacher & Friends : Reflections on Brandenburg 3
Woensdag 6 april 2011 om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

Extra :
Pascal Schumacher : www.pascalschumacher.com, www.muziekcentrum.be en youtube

16:55 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Vic Nees spreekt over eigen werk in het Conservatorium Gent

Vic Nees In 2011 wordt in heel Vlaanderen de 75ste verjaardag van Vic Nees (1936) gevierd. Deze nestor van de Vlaamse koormuziek heeft als geen ander zijn stempel gedrukt op het gezicht en de evolutie van het Vlaamse koorleven. Woensdag komt hij in het Conservatorium van Gent over zijn oeuvre en carrière spreken.

Reeds vanaf zijn eerste composities zet Vic Nees zich af tegen de Vlaamse romantische traditie en sluit hij aan bij de Duitse koorbeweging, die vooral belangstelling heeft voor de literair-religieuze tekst en de kerkmuziek in het algemeen. Nauw verwant met de esthetica van deze koorbeweging is ook het teruggrijpen naar de authenticiteit van de renaissance en de vroegbarok. Ook Nees liet zich inspireren door de muziek uit deze periodes, met Schütz als grote voorbeeld. Het is vooral de vocale polyfonie die Vic Nees zal toepassen in zijn composities.

Vic Nees componeert vooral opdrachtwerken, dikwijls het verplichte werk voor een wedstrijd. De keuze van de tekst en de tekstplaatsing is voor hem van heel groot belang. Hij maakt vooral gebruik van de Nederlanse taal, omdat hij zich, zoals hij het zelf zegt, verantwoordelijk voelt voor zijn eigen cultuur. Wat de inhoud van de teksten betreft is er een geleidelijke evolutie merkbaar. In zijn vroege werken benadrukt hij vooral het abstract-theologische, met speciale aandacht voor de psalmen. Tussen 1967 en 1972 bevatten zijn teksten vooral een maatschappelijk geëngageerde boodschap. Vanaf 1972 stapt hij af van deze geëngageerde teksten en legt terug de nadruk op religieuze composities. Naast geestelijke teksten maakt hij heel veel gebruik van wereldlijke teksten, zoals in zijn talloze bewerkingen van volksliederen, waarvan hij naast afzonderlijke composities verschillende bundels samenstelde.

Vic Nees hecht veel belang aan de tekstverstaanbaarheid. De tekst bepaalt het tempo, de melodie, het ritme en de harmonie (die bij Nees eerder tonaal is). De melodieën bij Nees vertonen soms een prachtige lyriek, maar ze staan altijd zo dicht bij de tekst dat ze in de vertolking geen enkele bijkomende versiering verdragen. Dat leidt soms tot spreekkoren en gereciteerde passages. Omgekeerd moet de muziek de tekst ook verklaren door middel van tekstschildering. Nees maakt gebruik van verschillende technieken om de uitdrukking van de inhoud te vergroten, zoals repetitieve elementen, clusters en complexe ritmes.
Op het einde van de jaren '60 experimenteert Nees voor het eerst met de avant-gardistische koortechnieken. Componisten als Penderecki en Cerha gebruikten de stem reeds op een onconventionele manier: de zangers moesten lachen, fluiten, zingen met gesloten mond en fragmenten voordragen in "sprechgesang". Nees bleef deze technieken echter met mate gebruiken ten voordele van de verstaanbaarheid van de tekst. Nadien volgde een aantal werken waarin opnieuw het accent ligt op de intieme uitdrukkingskracht, zoals bijvoorbeeld Aurora Lucis, een cantate voor kinderkoor, jeugdkoor en strijkers die geschreven is voor het Jaar van het Kind.

In zijn Magnificat (1981), voor sopraansolo en gemengd koor a capella, streeft Vic Nees naar "nieuwe eenvoud" met herontdekking van de diatoniek en een bescheiden gebruik van repetitieve middelen. Nees integreert ook niet-klassiek-westerse elementen in zijn muziek. Hij maakt gebruik van elementen uit de wereldmuziek, zoals de verwerking van tamtamsignalen en de verwijzing naar flamencomuziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lezing : Vic Nees over eigen werk
Woensdag 6 april 2011 om 11.00 u
Conservatorium Gent
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Bron : Teksten Els Vercammen, Kristien Heirman, en Klaas Coulembier voor MATRIX

Extra :
Vic Nees op www.matrix-new-music.be, www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Vic Nees wordt 75 !, 5/03/2011
Vlaams Radio Koor met werk van hedendaagse Vlaamse componisten in Antwerpen en Izegem, 5/10/2010
Gents Madrigaalkoor creëert Requiem van Vic Nees, 5/03/2009

11:18 Gepost in Algemeen, Muziek | Permalink |  Facebook

Eleh & Aymeric de Tapol in de Beursschouwburg

Aymeric de Tapol Aymeric de Tapol is een experimenteel en elektro-akoestisch componist. Van soundtracks voor dansvoorstellingen over radiofonische experimenten tot geluidsmontages voor films en documentaires, Aymeric slaat er zijn hand niet voor om. Een veelzijdigheid die ook in zijn solo-concerten komt bovendrijven. De met mysterie omhulde genrepionier Eleh houdt het dan weer bij minimale elektronische drones, en dat al sinds zijn eerste elektro-akoestische experimenten in 1999. Van onderzoek naar de fysieke impact en betekenis van klank evolueerde zijn muziek gaandeweg tot een bezwerende en hypnotische drone-dub met een onmiskenbare mystieke dimensie. Ingenieus in de klankconstructie, transcendent in sfeer en ritme.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Eleh / Aymeric de Tapol
Dinsdag 5 april 2011 om 20.30 u
Beursschouwburg

A. Ortsstraat 20 - 28
1000 Brussel

Mer info : www.beursschouwburg.be en www.q-o2.be

Extra :
Eleh : www.eleh.org
Aymeric de Tapol : a.detapol.free.fr, youtube en soundcloud.com

10:16 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

03/04/2011

Toshio Hosakawa's tweede opera Hanjo in de Munt

Toshio Hosokawa De jonge Hanjo wacht dag na dag als verdoofd op de terugkeer van haar geliefde. Wanneer hij eindelijk opdaagt, herkent ze hem niet meer. Hij is een vreemde geworden en beantwoordt niet aan haar herinnering. Hanjo herneemt haar dagelijkse wachtritueel...  Toshio Hosokawa baseerde zijn tweede opera op het meesterlijke no-stuk van Yukio Mishima. De componist roept een geheel eigen universum op, waarin oosterse en westerse invloeden subtiel versmelten: "Ik wilde dat mijn opera geassocieerd zou worden met de Japanse tradities van no en kabuki en tezelfdertijd weerklank zou vinden bij het hedendaagse publiek. No-theater is bovenzinnelijk, en ik componeerde Hanjo dan ook als een droom. Het drama voltrekt zich op de grens tussen droom en werkelijkheid, tussen waanzin en gezond verstand..." De delicate en sensuele enscenering van 'Hanjo' door choreografe Anne Teresa De Keersmaeker werd bij de creatie in 2004 bijzonder goed onthaald.

Toshio Hosakawa werd in 1955 in Hiroshima geboren. Na compositiestudies bij Isang Yun in Berlijn wist Hosokawa zich al snel als de voortrekker van de jonge Japanse muziekgeneratie op te werpen. Zijn stijl is een synthese van de westerse hedendaagse muziek (en meer bepaald van Nono, Scelsi en Lachenmann, één voor één componisten die het begrip 'mooi timbre' met argwaan bekijken) en van de Japanse cultuur (het Nô-theater). In zijn muziek gebruikt hij extreem trage tempi en ontwikkelt hij lange, meditatieve, maar bijzonder krachtige klankblokken (zoals bij rituele muziek), doorspekt met levendige, dramatische impulsen en lawaaierige aanvallen. Hosokawa won de eerste prijs op het compositieconcours naar aanleiding van honderd jaar Philharmonie in Berlijn. Bovendien is hij artistiek directeur van het Festival van Akyioshidai. In 1989 richtte hij samen met enkele andere jonge componisten het jaarlijkse festival 'International Contemporary Music Seminar and Festival' op waarvan hij nu ook de artistieke leiding heeft. De grote Europese festivals (Darmstadt, Festival d 'Automne à Paris, Salzburg...) hebben belangrijke retrospectieves aan hem gewijd.

Hosokawa was oorspronkelijk een typisch voorbeeld van de oosterling die zich helemaal tot de westerse muziek wil bekeren en daarbij zijn eigen traditie wil opgeven. In Japan was zijn muziekopleiding uitsluitend op westerse leest geschoeid. In de huiskring had hij wel Japanse traditionele muziek gehoord - zijn moeder speelde koto - maar hij vond dat redelijk saai. Vreemd genoeg hoorde hij pas voor het eerst live gagakumuziek toen hij in Berlijn was. In Japan waren dat alleen opnamen op platen en cd's geweest, die tijdens huwelijksfeesten en andere ceremoniële gebeurtenissen gespeeld werden.

De confrontatie met de Koreaanse componist Isang Yun is dan ook een confrontatie geworden met zijn eigen wortels, een botsing van oost en west. Voor Hosokawa was het belangrijk hoe Yun zijn oosterse manier van denken en zijn oosterse substantie behield in zijn echt vernieuwende hedendaagse muziek, die dan ook het oosters karakter met een westerse ingesteldheid kon combineren. Hosokawa voelde zich echter bijna epigoon van de (zeer strenge) Yun worden en ging daarom weg uit zijn klas. Op zijn beurt was het zijn volgende compositieleraar, Klaus Huber, die hem in Freiburg aanzette om de Japanse traditionele muziek uitgebreid te bestuderen.

Hosokawa begon zich bijgevolg in het westen te interesseren voor de Japanse traditionele muziek. Met veel 'oppervlakkige' versmeltingen van oost en west was hij echter helemaal niet gelukkig. Hij heeft zijn eigen weg tussen zijn afkomst en het westen zelf moeten vinden: "Mijn hoofdbedoeling is de oosterse traditie met de westerse te verbinden." Terug in Japan in de jaren '90 heeft hij zich geopend voor de natuur van de oosterse muziek, als een verdrongen jeugdherinnering. Dat maakt dat zijn muziek van na 1990 veel persoonlijker en interessanter is dan wat hij daarvoor gecomponeerd heeft. Hosokawa is gaan beseffen dat hij zich cultureel als Aziaat bepaald voelde. Hij voelt zich daardoor niet in staat in westerse 'evoluties', ontwikkelingsplannen en logica in ontwikkelingen te denken. Hij moet de klank kunnen ervaren. Hij componeert spontaan en intuïtief.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Toshio Hosokawa : Hanjo
Zondag 10 april 2011 om 15.00 u
Dinsdag 12, woensdag 13, vrijdag 15 en zaterdag 16 april 2011, telkens om 20.00 u
De Munt Brussel

Muntplein
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be

Bron : Tekst Yves Knockaert voor deSingel, april 2005

Extra :
Toshio Hosokawa op www.schott-music.com, www.karstenwitt.com, www.arsmusica.be en youtube

Beluister alvast Hosokawa's Vertical Time Study I

07:00 Gepost in Concert, Dans, Muziek | Permalink |  Facebook

02/04/2011

M&M TextSound : symbiose tussen taal, tekst en muziek

Marjolijn Zwakman Maandagavond krijg je een heel bijzondere M&M-editie geserveerd bij Logos. Een symbiose tussen taal, tekst en muziek die deze maand resulteert in vocale performances van Dominica Eyckmans, interactieve drumsessies van Lazara Rosell Albear en Kristof Lauwers, Cage-vertolkingen door Marjolijn Zwakman en een speciaal voor het Logos machineorkest gecomponeerd stuk van Andrian Pertout. Dat alles onder leiding van Godfried-Willem Raes en in samenwerking met Vzw Krikri.

De Récitations van de Grieks-Franse componist Georges Aperghis (1945) zijn tegelijk muziek en theater. Aperghis schreef deze compositie niet alleen voor de stem maar voor het gehele lichaam van de vertolker. Klinkers en medeklinkers, de bouwstenen van onze taal, worden gevarieerd, gearticuleerd en gekleurd, wat resulteert in een stuk van een buitengewone intensiteit. Het is een veeleisende maar construktieve partituur waarin kleine patroontjes een graduele op- en afbouw bewerkstelligen.

Marjolijn Zwakman (foto) is een jonge Nederlandse theaterstudente die onlangs in de media opdook door een bijzondere, 23 minuten durende naaktwandeling op de Rotterdamse Coolsingel. Zwakman was poedelnaakt op haar bontlaarsjes na. Een voorbijganger filmde de hele wandeling en postte zijn footage op YouTube, waar die in een mum van tijd een eigen leven ging leiden. Zwakman volgde een opleiding aan de Toneelacademie in Maastricht en is gebiologeerd door de mens en zijn gedragingen. In die hoedanigheid neemt ze vaak haar eigen lichaam als uitgangspunt voor performances. Aan het Sandberg Instituut, de masteropleiding van de Rietveld Akademie, verdiept ze dit onderzoek naar eigen zeggen door haar zelfgemaakte foto's, video's en performances samen te brengen in installaties. Ze werkt tevens samen met het muziekteater-ensemble TIME van het koninklijk Conservatorium in Den Haag.

Andrián Pertout werd geboren in Santiago (Chili) en woont tegenwoordig in Melbourne (Australië). Zowel filosoof als componist van opleiding zijnde maakt hij voornamelijk symfonische en ensemble-muziek. De man is tevens gebiologeerd door wiskunde, experimentele stemmingswijzen en polyritmiek, drie zaken die hij uitdiepte in zijn toy piano-studie 'Exposiciones'. A Borboleta (2011) is de titel van zijn eerste robotcompositie. Het werd geschreven in opdracht van vzw Krikri als bijdrage bij het 7de internationale Krikri-festival en maakt gebruik van maar liefst 37 muziekrobots. 'A Borboleta' betekent letterlijk 'vlinder' en heeft minder met het diertje zelf te maken als met wiskunde: Pertout baseert zich op tal van wiskundige paradigma's zoals The Butterfly Effect, chaosteorie, fraktaalteorie, The Koch Snowflake, The Cantor Set, waarschijnlijkheidsleer en Markovketens. Het stuk is opgebouwd als een 15-stemmige kanon waarbinnen de tempi van de stemmen onderling via strikte verhoudingen gerelateerd zijn.

Dit concert komt voorts tot stand met medewerking en artistieke bijdragen van Jelle Meander, Maja Jantar, Dominica Eyckmans, Barbara Buchowiec, Moniek Darge, Sebastian Bradt, Xavier Verhelst, Helen White, Zam Ebalé & Kristof Lauwers, olv. Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M TextSound
Maandag 4 april 2011 om 20.00 u
Logos Tetraëder Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.krikri.be

Extra :
Georges Aperghis : www.aperghis.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be, UbuWeb Sound en youtube
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Andrián Pertout : www.pertout.com, www.australianmusiccentre.com.au en youtube

Elders op Oorgetuige :
Donatienne Michel-Dansac en de wervelwind van Georges Aperghis, 30/09/2008

Bekijk alvast dit fragment uit Georges Aperghis' Récitations

07:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

01/04/2011

Gradus ad Parnassum : Claudia Ibarra, Danré Strydom & Lukas Huisman

Wolfgang Rihm In de concertreeks Gradus ad Parnassum van het Conservatorium Gent brengen violiste Claudia Ibarra, klarinettist Danré Strydom en pianist Lukas Huisman zondag werk van Messiaen, Webern, Berg en Rihm.

Wolfgang Rihm (foto) is één van de bekendste componisten van zijn generatie, en alleszins de meest representatieve componist van de jonge Duitse muzikale beweging die men soms de 'New Simplicity' noemt , maar die men wellicht beter zou omschrijven als neoromantisme of neoexpressionisme. Hij begon reeds te componeren op 11-jarige leeftijd, zodanig dat hij op zestienjarige leeftijd bij uitzondering toegelaten werd in de compositieklas van Eugen Werner Velte en deze studie volgde terwijl hij zijn secundaire studies afmaakte. Hij kwam voor het eerst naar Darmstadt voor de zomercursus in 1970, maakte er kennis met Karlheinz Stockhausen bij wie hij in 1972 in Keulen zou gaan studeren. Later studeerde hij ook nog compositie met Klaus Huber en musicologie met Hans Heinrich Heggebrecht in Freiburg. Hij schreef een zeer omvangrijk oeuvre bij elkaar en werd al snel beroemd met zijn kameropera nr. 2 Jakob Lenz ( 1977/1978 ). Hij werd talloze malen onderscheiden en gelauwerd : naar aanleiding van zijn 50ste verjaarsdag werd hij in heel Europa met diverse festivals en concerten geëerd. Momenteel woont en werkt hij deels in Karlsruhe en deels in Berlijn.

Gesangsstück (Eine Triophantasie) uit 2003 is een poging tot harmoniseren van de klank van de drie instrumenten (viool, klarinet en piano) en hun diverse timbres. Het typerende element van het stuk is continuïteit van de instrumentale partijen, die een compacte textuur van het trio doet ontstaan. In termen van muzikaal materiaal is het trio gebaseerd op een harmonisch dualisme, dat een significante invloed heeft op de totale vorm van deze eendelige compositie. Het werk is geschreven in opdracht van het Verdehr Trio en ook aan dit ensemble opgedragen.

Programma :

  • Olivier Messiaen, 'Thème et Variations' voor viool en piano
  • Olivier Messiaen, 'Fantaisie' voor viool en piano
  • Anton Webern, '4 Stücke' voor viool en piano
  • Wolfgang Rihm, 'Gesangsstück' voor viool, piano en klarinet
  • Alban Berg, '4 Stücke' voor klarinet en piano

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gradus ad Parnassum : Claudia Ibarra, Danré Strydom & Lukas Huisman : Messiaen, Webern, Rihm, Berg
Zondag 3 april 2011 om 11.00 u
Conservatorium Gent
- Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

Extra :
Wolfgang Rihm op www.universaledition.com, www.composers21.com, www.arsmusica.be en youtube
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007

16:03 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Night and Light combineert Monteverdi met Boesmans en Frederik Neyrinck

Philippe Boesmans In het project Night and Light van het Ensemble voor Hedendaagse Muziek van het Koninklijk Concervatorium Brussel en solisten-zangers Operastudio Gent worden twee bijzondere stukken gecombineerd : 'Il combattimento di Tancredi' van Monteverdi, bewerkt door de jonge Belgische componist Frederik Neyrinck. Daarna de hedendaagse opera 'Julie' van de Belgische componist Philippe Boesmans (foto).

Frederik Neyrinck werd geboren in 1985 in Kortrijk. Na pianolessen aan de Stedelijke Academie voor Muziek en Woord te Menen, schreef hij zich in aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Daar volgde hij compositie bij Jan Van Landeghem en piano bij Piet Kuijken. Sinds oktober 2008 studeert Neyrinck aan de Hochschule für Musik und Darstellende Kunst in Stuttgart, waar hij een leerling is van Marco Stroppa. Daarnaast volgde hij reeds meerdere stages en masterclasses, onder meer bij Andras Schiff, André de Groote, Boyan Vodenitcharov, Peter Swinnen, en de leden van het Oxalys-ensemble alsook de leden van MP21. Neyrinck was laureaat van verschillende compositiewedstrijden, waaronder twee maal het KBC Aquariusproject, de compositiewedstrijd van de provincie West-Vlaanderen, de Emanon Compositiewedstrijd en de Prijs Agniez.

Ondanks het feit dat Philippe Boesmans (1936) een eerste prijs piano behaalde aan het Koninklijk Muziekconservatorium van Luik, besliste hij kort nadien een mogelijke solocarrière op te geven en zich geheel aan het componeren te wijden. Aanvankelijk was hij sterk door het serialisme beïnvloed, maar al snel werd hij zich bewust van zijn drang de grenzen en beperkingen van die componeerstijl te willen overschrijden. In zijn erg persoonlijke muziektaal, staat de communicatie met de luisteraar centraal. Vanaf 1971 was Boesmans producer bij de RTBF. Sinds 1985 is hij in residentie bij De Munt in Brussel en componeerde in opdracht meerdere opera's.

"Philippe Boesmans is zonder twijfel één van de belangrijkste operacomponisten van zijn tijd. 'Julie' staat voor de kwintessens van zijn kunst om theater in muziek om te zetten. Met opmerkelijk weinig middelen weet deze schijnbaar kleine opera (3 zangers, één orkest met amper 19 musici, 70 minuten) de hele kunst van Philippe Boesmans prachtig samen te vatten. Elke klank, zowel vocaal als instrumentaal, staat den dienste van de expressiviteit van de tekst", aldus dirigent van het Ensemble Musiques Nouvelles Jean-Paul Dessy.

Geïntrigeerd door de dagelijkse bevreemding van het leven en de onbestendige complexiteit des mensen, groeide bij Philippe Boesmans het verlangen om na het grootschalige 'Wintermärchen' (1999) een meer intimistische opera te schrijven. De componist liet zich inspireren door het verhaal van Fröken Julie, dat wordt gedragen door de verwarde gevoelswereld en het archetypische lijden van het hoofdpersonage. In dit meesterlijke stuk van Strindberg worden drie personages tegen elkaar uitgespeeld: Julie, het verwaande product van een beladen verleden en een vreemde opvoeding, Jean, de viriele en ambitieuze huisbediende, en Kristin, de kokkin die vaag verloofd is met Jean en die met een teveel aan gezond verstand verontrusting wekt bij de toeschouwer. Een enkele nacht volstaat om de tragische ondergang van de aristocratische en zwakke Julie te voltrekken. Gedreven door een ijl droombeeld van absolute zuiverheid geeft ze zich plots over aan de huisbediende, die als een meesterverleider beetje bij beetje zijn bereidwillige prooi in het nauw drijft. Er ontwikkelt zich een wreed machtsspel, maar Julie - gemerkt door een geschonden zuiverheid - is reeds verloren. Betekent dit de overwinning voor Jean? "Welke gruwelijke macht heeft me in jouw armen gedreven? Is het zwakheid die wordt aangetrokken door kracht ? De val die wordt gebroken door dat wat zich opricht ? Of was het liefde ? Liefde, dàt ?"

De partituur die Boesmans voor dit drama heeft geschapen is erg vriendelijk voor de zangers. Naast de lyrische vocale partijen, waar Boesmans ook af en toe ruimte laat voor momenten van Sprechgesang of zelfs gesproken dialoog, biedt het orkest vooral een zee aan kleuren. Die gaan zowel in de richting van wringende dissonanten als van momenten van rustgevende tonaliteit. Verschillende motieven duiken meermaals op, zoals bij voorbeeld de hartenklop waarmee de opera begint en eindigt, en zijn op meesterlijke wijze met elkaar verweven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Night and Light : Boesmans, Monteverdi/Frederik Neyrinck
Zaterdag 2, maandag 4, woensdag 6 en vrijdag 8 april 2011, telkens om 20.00 u
Operastudio Vlaanderen

Bijlokekaai 6
B-9000 Gent

Meer info : www.operastudio.be en www.kcb.be

Extra :
Philippe Boesmans op www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube
Een expresinterview met Philippe Boesmans op www.ictus.be
Review : Philippe Boesmans 'Julie', Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/07/2006
Interview : Philippe Boesmans schrijft 'Julie' voor de Munt. Kleine opera, grote gevoelens, Geert Van der Speeten in De Standaard, 8/03/2005
Frederik Neyrinck : www.frederikneyrinck.be, www.muziekcentrum.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
David Lively brengt boegbeelden van de nieuwe muziek samen in Flagey, 5/02/2011
Schubert revisited : Franz Schubert vs Frederik Neyrinck, 22/11/201
Philippe Boesmans en de prinses van Bourgondië, 6/09/2010
Philippe Boesmans 'Julie' in het Théâtre Royal de Mons, 22/03/2010

Bekijk alleszins dit fragment uit Philippe Boesmans' Julie



Nog een fragment uit 'Julie'



Beluister ook het eerste deel uit 'Il combattimento di Tancredi' van Monteverdi

14:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook