20/05/2011

Ontbijtconcert met Het Collectief in Willebroek

Peter Eötvös Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano. Het ensemble profileert zich via spraakmakende cross-overs tussen het hedendaagse en het traditionele repertoire en met adaptaties van historische muziek. Het concert in Willebroek is daar alvast een treffende illustratie van. Er zal solowerk gespeeld worden van J.S. Bach, afgewisseld met trio's van Peter Eötvös (foto) en Kaija Saariaho.

Het Collectief staat ervoor bekend het publiek van de Vlaamse cultuurcentra een bij uitstek onalledaagse programmatie voor te schotelen. In Willebroek bijvoorbeeld wordt de muziek van J.S. Bach geconfronteerd met de avant-garde van Kaija Saariaho en Peter Eötvös. Peter Eötvös gebruikt de bedwelmende sonoriteit van altfluit en cello als begeleidingsgroep voor een soort solo-cymbalon, hier gespeeld op piano.

In 1993 schreef Peter Eötvös een cimbalomconcerto in opdracht van de SDR Stuttgart, 'Psychokosmos'. Wellicht vormt dit de aanleiding om het instrument drie jaar later ook te gebruiken in 'Psy', een trio waarvan oorspronkelijk twee versies tot stand kwamen (fluit, cello, cimbalom of marimba), en in 2002 nog een versie voor fluit, altviool en harp. Misschien zijn de twee laatstgenoemde versies wel ontstaan uit pragmatische overwegingen. Slagwerkers (marimba) zijn imers makkelijker te vinden dan cimbalomspelers, en in het kielzog van Debussy's triosonate voor fluit, altviool en harp zijn er heel wat vaste ensembles ontstaan die de 2002-versie op hun repertoire kunnen nemen. Tijdens dit concert horen we het werk in de eerste versie, maar werd de cimbalom of marimba vervangen door piano. 'Psy' verwijst muzikaal ook terug naar een veel ouder werk, namelijk 'Now, Miss!' (1972) voor viool, synthesizer en tape. De tape bevat 'concrete' klanken, namelijk zeegeluiden. Misschien gaat de stormachtige cimbalompartij ( tijdens dit concert dus gespeeld door de piano) wel daarop terug ?

Kaija Saariaho over NoaNoa : "NoaNoa ontsproot uit de ideeën die ik voor fluit ontwikkelde tijdens het werken aan de muziek voor het ballet Maa. Ik wilde bepaalde fluitmaniërismen neerschrijven, overdrijven, zelfs misbruiken, die me al jaren achtervolgden, en zo wilde ik naar iets nieuws groeien. Op het vormelijke vlak experimenteerde ik met een idee om tegelijkertijd verschillende elementen te ontwikkelen, eerst sequentieel en dan over elkaar. De titel refereert aan een houtsnede van Paul Gauguin met NoaNoa als titel.Hij refereert ook aan een reisdagboek van die naam, geschreven door Gauguin, toen hij tussen 1891 en 1896 Tahiti bezocht. De tekstfragmenten die voor de stem werden geselecteerd komen uit dit boek. NoaNoa is ook een teamwerk. Veel details in het fluitgedeelte werden uitgewerkt met Camilla Hoitenga. Het electronische deel werd ontwikkeld onder toezicht van Jean-Baptiste Barrière en geprogrammeerd door Xavier Chabot."

Programma :

  • J.S. Bach, Partita in a
  • P. Eötvös, Psy
  • J.S. Bach, Cellosuite
  • K. Saariaho, NoaNoa
  • J.S. Bach, Ricercar a tre uit 'Das musikalische Opfer'

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Saariaho, Bach, Eötvös
Zondag 22 mei 2011 om 11.00 u
Kasteel Bel-Air Willebroek

Mechelsesteenweg 102
2830 Blaasveld - Willebroek

Meer info : www.willebroek-online.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ensemble Lucilin & Arne Deforce met Aperghis, Eötvös, Reuter en Xenakis in het Conservatorium Brussel, 29/03/2011
Ars Musica plaatst Hongaarse componist Peter Eötvös in de kijker, 28/03/2011
Het Collectief brengt Kaija Saariaho, Peter Eötvös en Jean-Marie Rens in Espace Senghor, 11/01/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Peter Eötvös : een gesprek uit de archieven, 16/01/2007

Beluister alleszins dit fragment uit Kaija Saariaho's NoaNoa



en Peter Eötvös' Psy ( fluit, cello, cimbalom)

13:22 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Now! Sonoor improvisatiedrieluik in Netwerk Aalst

NOW! Tijdens het geluidsevent "NOW!" op zaterdag 21 mei in de gebouwen van Netwerk - centrum voor hedendaagse kunst in Aalst kun je genieten van een sonoor drieluik bestaand uit een improvisatie bij de kunstwerken van de tentoonstelling 'Radical Autonomy' door leerlingen van De Notelaar die, na een reeks workshops van Aifoon, hun kunnen zullen laten zien, een improvisatie van Yuri Landman samen met de mensen die de dag voordien zijn workshop "Quickstep Kalimba" volgden en een explosief slotconcert van drummers Eric Thielemans & Tony Buck, twee kleppers uit de improvisatie-wereld. Het belooft een boeiende avond te worden vol ongehoorde praktijken.

Improvisatie als ultieme taal om werk uit de tentoonstelling 'Radical Autonomy' te herinterpreteren staat centraal op het geluidsevent Now!. Zoals vorig jaar organiseerden Aifoon en Netwerk een reeks workshops in scholen rond geluidsbeleving en improvisatie. De leerlingen tonen hun kunnen op het event. Yuri Landman is een Nederlandse instrumentontwerper en -bouwer die o.a. Sonic Youth, Liars en Lightning Bolt van instrumenten voorzag. Landman en Köhn (Jürgen De Blonde) improviseren samen met enkele deelnemers van de quickstep-kalimbaworkshop. In deze workshop bouwen de deelnemers een elektrische Kalimba, een Afrikaans instrument bestaande uit metalen lamellen met verschillende toonhoogtes die je met de duimen bespeelt. Landman liet zich voor dit instrument inspireren door de elektrische Kalimba's die het Congolese Konono No. 1 en de groep Neptune (Boston) gebruiken. Twee kleppers uit de improvwereld, drummers Eric Thielemans & Tony Buck (the Necks) sluiten de de avond af met een zinderende set.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Now! Yuri Landman & Köhn / Tony Buck / Eric Thielemans
Zaterdag 21 mei 2011 om 18.00 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst Aalst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be en www.aifoon.be

Extra :
Yuri Landman : www.hypercustom.com, nl.wikipedia.org en youtube
Eric Thielemans : www.ericthielemans.com en youtube
Köhn : www.myspace.com/ednolbed
Tony Buck : en.wikipedia.org, www.thenecks.com en youtube

12:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Prinses Aiko : nieuwe opera voor kinderen in première in Gent

Prinses Aiko Voor de tweede maal slaan De Vlaamse Opera, Jeugd en Muziek Gent, Jeugd en Muziek Vlaanderen en IPEM de handen in elkaar en werken ze samen een operavoorstelling voor kinderen uit: 'Prinses Aiko'. Deze voorstelling is ideaal om kinderen vanaf 6 jaar te laten proeven van opera en combineert het genre met revolutionaire 3D-animatie.

Het verhaal
Twee akelige bewakers nemen Prinses Aiko gevangen. Samen met haar hofdame probeert ze al dansend en zingend de tijd te verdrijven. Maar als de deur van haar kamer op een kiertje staat, waagt ze een ontsnappingspoging. Prinses Aiko krijgt daarbij de hulp van verschillende dieren. Alleen zijn de bewakers er altijd snel bij en weten ze haar telkens weer tegen te houden. Tot er onverwacht een mythisch wezen opduikt...

De muziek
Aria's uit de hele operageschiedenis van de 16de tot de 20ste eeuw worden gearrangeerd voor een sopraan, viola da gamba, klavecimbel, blokfluit en Oosterse instrumenten. Naast de zangeres en de muzikant is er ook nog een danseres. In deze voorstelling word je meegenomen op een muzikale reis die leidt van Japan tot India, van Perzië tot China met klassieke aria's uit opera's van Händel, Puccini, Ravel, Gretry, Lehar, e.a.

3D-animatie

Als decor wordt gebruikt gemaakt van een 3D-animatiefilm, gemaakt door Hans Spilliaert en Josephine Schreibers. Het is niet de eerste keer dat de makers deze revolutionaire techniek gebruiken. Deze productie is het vervolg op het nu al legendarische 'Het Fantoom van de Opera ... en zijn vriendjes' dat meer dan veertig keer in heel Vlaanderen werd opgevoerd. Ook nu zullen de artiesten op het podium interageren met de figuren uit de animatiefilm, waardoor de combinatie een spannend, betoverend, grappig en poëtisch geheel vormt.

Dat opera er niet enkel is voor de ouders of de oudere broers en zussen bewezen de recente European Opera Days toen maar liefst 300 enthousiaste kinderen kwamen kijken naar "Kom je meer naar Elfenland". De Vlaamse Opera brengt immers opera voor mensen van vandaag en dat betekent ook de kleintjes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Prinses Aiko
Zondag 22 mei 2011 om 11.00 u en om 14.00 u
Vlaamse Opera Gent

Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.vlaamseopera.be en www.jeugdenmuziek.be

In maart 2012 is deze voorstelling opnieuw te zien in de Vlaamse Opera Gent en Antwerpen.

11:51 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/05/2011

Hotzeniebotsze X : Mike Goyvaerts, Willy Van Buggenhout, Moniek Darge en Jeffrey Morgan op zoek naar de grenzen van het sonore

Hotzeniebotsze Gevormd in 2001 onder het motto "ik wil niet tot een club behoren waarvan ikzelf lid ben" gaat het duo Mike Goyvaerts (percussie en divers geluid) en Willy Van Buggenhout (analoge synthesizer) op zoek naar de grenzen van het sonore. Wars van vooraf gestelde idiomen en met behulp van een analoge vintage EMS- synthesizer en een selectie van elektronisch versterkte en niet-elektronisch versterkte percussie instru-menten aangevuld met allerlei gebruiksvoorwerpen, speeltjes, tapes en andere klankbronnen creëren zij een boeiende interactieve wereld van klank, tijdskleur én dynamiek. Gasten op dit concert zijn Moniek Darge (stem, viool) en Jeffrey Morgan (sopraansax).

Mike Goyvaerts is altijd al gefascineerd geweest door slagwerk zelfs al bespeelde hij in zijn eerste bands de basgitaar. Als drummer speelde hij van 1964 tot 1971 in diverse populaire groepen en andere muziektoestanden. Later ging hij de fusion- jazz, jazz en meer de experimentele tour op. De kentering kwam er in 1986 wanneer hij medewerker werd van de Antwerpse W.I.M (Werkgroep Improviserende Musici) o.l.v. Fred Van Hove en meewerkte aan het organiseren van het jaarlijkse Free Music Festival, concerten, performances, debatten, workshops, enz…. Heden blijft hij verder zoeken naar nieuwe ontwikkelingen en confrontaties, speelt solo en deelt langdurige samenwerkingen met onder meer JiJi Duerinckx, Jacques Foschia, Christoph Irmer, Jeffrey Morgan, Mara Pigeon & Georg Wissel.

Willy van Buggenhout studeerde elektronische muziek bij André Stordeur en Peter Beyls. Improviseren met electronica bracht hem bij de Stichting Logos en Inaudible (Dada Camerata Viva). Daaruit groeide Villa Poetica (Guy Strale, Jean Vander Schueren, Gyde Knebusch), Disorder Orderly (Mike Goyvaerts, Jan Huib Nas, Adelheid Sieuw, Johan Vandermaelen,) E.A.S.L. [Electro Acoustics Sounds Lab] -concerten tijdens de 24 u Kommuzikatie (PSK Brussel) en Free Music XXX(Antwerpen).

Moniek Darge is actief als componist, violist en performer. Ze bouwt niet alleen licht- en klank sculpturen, muziekinstrumenten, installaties, maar tevens een serie van alternatieve muziekdozen met dewelke zij ook optreedt. Zij is gespecialiseerd in 'scoundscapes' (klanklandschappen) en live-art performances waarin zowel visuele als muzikale aspecten met elkaar verweven worden. Sedert 1970 reist ze de wereld rond, eerst met het Logos Ensemble later met het Logos Duo en meer recent met het M&M Robot Ensemble. Ze ligt ook aan de basis van Logos Women, een kleine groep met belangstelling voor intermedia improvisaties met eigen werk voor diverse instrumenten, stemmen en muziek dozen. In 1997 ontvangt zij de titel van Cultureel Ambassadeur van Vlaanderen voor het Logos Duo.

Jeffrey Morgan studeerde muziek, dans en experimenteel theater gedurende zijn universiteit studies, wat leidde tot velerlei projecten en samenwerkingen doorheen de jaren met allerlei kunstenaars en musici. Hij stak voor het eerst de grote plas over in 1988 als lid van het uit Seattle afkomstige experimentele trio 'Clank' en bleef hier hangen. Sinds 1991 woont hij in Keulen, speelt en maakt opnames met oa: Lawrence Casserley, Peter Jacquemyn, Peter Kowald, Paul Lytton, Joker Nies, Keith Rowe en Mark Sanders. Hij was ook te gast op jazz- en experimentele muziek festivals in Groot-Britannië, België, Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Slovakije en Zweden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Hotzeniebotsze X 2001 - 2011 : Mike Goyvaerts - Willy Van Buggenhout - Moniek Darge - Jeffrey Morgan
Zaterdag 21 mei 2011 om 20.30 u
Lr6 Brussel

Hoogstraat 204
1000 Brussel
Gratis toegang

Meer info : lr6bruxelles.tumblr.com

19:47 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Blond Eckbert : thrilleropera van Judith Weir naar het fantastische verhaal van Ludwig Tieck

Blond Eckbert Regisseur Wouter Van Looy zet samen met kunstenaarsduo Sarah en Charles 'Blond Eckbert' van Judith Weir op de planken. Voor deze opera baseerde de Schotse componiste zich op de gelijknamige novelle van de romantische schrijver Ludwig Tieck. Ze herwerkte enkele jaren geleden haar opera uit 1994 en maakte er een eenakter van voor vier zangers en kamerensemble. Deze 'less is more' versie grijpt naar de keel en laat - nog meer dan het origineel - Weirs typische en fascinerende stem horen. Je hoort en ziet deze enigmatische nachtmerrie gebaseerd op een kortverhaal van Ludwig Tieck op zaterdag 21 mei in de Vlaamse Opera in Antwerpen.

Weinig verhalen kenmerken zo sterk de romantiek als Ludwig Tiecks literaire sprookje Der Blonde Eckbert uit 1797. Het verhaal gaat over Eckbert en zijn vrouw Berthe. Samen leidt het koppel een teruggetrokken maar vreedzaam leven in het Duitse Harzgebergte. Op een stormachtige avond komt Eckberts vriend Walther op bezoek. Berthe vertelt hem haar levensverhaal. Vreemd genoeg blijkt Walther al heel wat over Berthe te weten. Eckbert's achterdocht groeit en hij brengt Walther om tijdens een jachtpartij. Bevangen door angst en achterdocht trekt Eckbert zich terug. Begeleid door een zingende vogel herbeleeft hij sprookjesachtige scènes uit Berthe's kindertijd. En ontdekt hij de verschrikkelijke waarheid over Walther, Berthe en hemzelf. Irrationele angsten en een vermenging van droom en werkelijkheid maken het verhaal tot een meeslepende, raadselachtige nachtmerrie. Ludwig Tieck schreef met Der Blonde Eckbert een verhaal dat een historische voorloper lijkt van de dreigende werelden die de films van Alfred Hitchcock en David Lynch kenmerken.

Regisseur Wouter Van Looy en het Brusselse kunstenaarsduo Sarah & Charles realiseren voor hun Blond Eckbert een fascinerend beeldend concept waarbij de meeslepende vertelling van Tieck ook een thrillerachtig filmscript wordt. De voorstelling biedt een confronterende reflectie op de romantiek en het menselijk verlangen naar eenheid met de natuur en zichzelf. De wankele constructie die hij daarvoor creëert, oogt even prachtig als kwetsbaar. Genadeloos toont deze opera dat vroeg of laat de bel barst.

Judith Weir werd geboren in een Schotse familie in 1954, maar groeide op in de buurt van Londen. Aanvankelijk speelde ze hobo als lid van het National Youth Orchestra van Groot-Brittannië. Toen ze nog school liep kreeg ze al lessen van John Tavener. Op Cambridge University was Robin Holloway haar compositieleraar. Ze was enkele jaren actief als community musician in het landelijke Zuid-Engeland. Daarna gaf ze les aan de Glasgow University en de RSAMD. Sinds de jaren '90 woont ze in Zuid-Londen. Ze was artistiek directeur van het Spitalfields Festival (1995-2000) en bleef verder lesgeven, momenteel nog aan de Cardiff University, waar ze gastprofessor is sinds 2006. Ze kreeg de Queen's Medal for Music in 2007 en de ISM's Distinguished Musician Award in 2010. Judith Weir is de componiste en librettiste van een hele reeks opera's die regelmatig in Europa en Amerika werden uitgevoerd : 'King Harald's Saga', 'The Black Spider', 'A Night at the Chinese Opera', 'The Vanishing Bridegroom' en 'Blond Eckbert'. Ze schreef concertante werken voor belangrijke zangers zoals Jane Manning, Dawn Upshaw, Jessye Norman en Alice Coote. Samen met filmregisseur Margaret Williams schreef ze bovendien muziek en libretti voor verschillende filmopera's: 'Scipio's Dream', 'Hello Dolly', 'Blond Eckbert' en 'Armida'. In de jaren 1990 was Weir componiste in residentie bij het City of Birmingham Symphony Orchestra. Ze schreef ook verschillende nieuwe werken voor orkest en koor ('Forest', 'Storm' en 'We are Shadows') die in premiere gingen onder de directie van Simon Rattle. Verschillende belangrijke wereldorkesten speelden haar muziek, en ze kreeg opdrachten van het Boston Symphony Orchestra ('Music Untangled and Natural History'), het Minnesota Orchestra ('The Welcome Arrival of Rain') en de London Sinfonietta ('Tiger under the Table'). Judith Weirs meest recente grote werk is 'Miss Fortune' (Duitse titel 'Achterbahn'), een nieuwe opera die op de Bregenzer Festspielenin premiere zal gaan in augustus 2011. Recent vervolledigde Weir nog een ander groot werk, 'Stars, Night. Music and Light', voor koor, orkest en orgel. Dat werk zal de First Night of the 2011 BBC Proms openen op 15 juli in de Royal Albert Hall in Londen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Wouter Van Looy, Judith Weir & Muziektheater Transparant : Blond Eckbert
Zaterdag 21 mei 2011 om 20.00 u
(Inleiding : gesprek met Judith Weir om 19.15 u )
Vlaamse Opera Antwerpen
Van Ertbornstraat 8
2018 Antwerpen

Meer info : www.vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.desingel.be, www.transparant.be en www.oxalys.be

Ook te zien op zondag 22 mei in Rotterdam

Extra :
Judith Weir op www.chesternovello.com, nl.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Operadagen Rotterdam : het verloren Paradijs, 19/05/2011
Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?', 15/05/2011

Bekijk hier het promofilmpje van Muziektheater Transparant



Wouter Van Looy over Blond Eckbert

19:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Operadagen Rotterdam : het verloren Paradijs

Operadagen Rotterdam Met als intrigerend thema 'Het verloren Paradijs' presenteert Operadagen Rotterdam opnieuw een eigenzinnig programma waarin de reguliere operagrenzen vervagen. Theater- en concertzalen maar ook de Rotterdamse huiskamers, open luchtlocaties en bijzondere gebouwen vormen de podia voor wereldvermaarde solisten naast talent van eigen bodem. Een festival dat de stad en al zijn kleurrijke bewoners in de hoofdrol zet en tegelijkertijd een internationaal publiek aanspreekt. Grote en kleine voorstellingen, internationale coproducties, smaakvolle lunchconcerten, een meezingspektakel en het nieuwste deel in de serie 'Stad van Verlangen' zijn te beleven tussen 20 en 29 mei in Rotterdam.

De Rotterdamse Schouwburg zal gedurende Operadagen Rotterdam als festivalhart functioneren, met late-night programma, concerten, debatten en meetings. Van vrijdag 20 t.e.m zondag 22 mei zullen er diverse concerten en voorstellingen plaatsvinden in de Schouwburg en op het Schouwburgplein. In het tweede weekend van Operadagen Rotterdam (vrijdag 27 t.e.m zondag 29 mei) zoeken hedendaagse makers op hun eigen manier naar het verloren paradijs. Bijzondere jonge en vernieuwende componisten, schrijvers, regisseurs, performers worden binnen het festival gepresenteerd. In dat weekend wordt er een debat georganiseerd over hedendaags muziektheater en de rol van de stem daarin.

Het verloren paradijs
Het thema 'Het verloren paradijs' verwijst naar de bijbelse zondeval - Adam, die op aandringen van Eva van de appel van de boom van kennis van goed en kwaad eet, waarna beiden uit het paradijs worden verdreven. Het verloren paradijs omvat een aantal bijzondere opera- en muziektheaterproducties, waarin het idee van verdrijving, verlies en vernietiging centraal staat. In verschillende betekenissen keert 'Het verloren Paradijs' terug in de programmering: als de teloorgang van natuur en milieu, maar ook als het moeten achterlaten van een vaderland.

Aanleiding voor de themakeuze was o.a. de geënsceneerde versie van Joseph Haydns oratorium Die Jahreszeiten door Opera O.T. in het nieuwe Luxortheater. Daarin wordt de vraag gesteld of wij eigenlijk nog wel seizoenen hebben, in deze tijd van klimatologische veranderingen zoals ontbossing, opwarming etcetera. De aarde verkeert in herfsttij - of kan het tij gekeerd worden? De tweede betekenis van 'Het verloren paradijs' richt zich voor de Operadagen op migratie, op mensen die hun vaderland hebben moeten achterlaten en zich elders gevestigd hebben - in Rotterdam bijvoorbeeld. Verlieten zij hun paradijs en/of vonden zij een ander, zoals in de nieuwe productie 'Medea' van de Veenfabriek en Muziektheater Transparant ? Allemaal vragen die de programmering van het festival hebben meebepaald. Operadagen Rotterdam kijkt ook vooruit, naar mogelijkheden om het paradijs te hervinden. Hoe staat het met duurzaamheid, milieubewustzijn? Welke voordelen hebben migratiestromen? Waar liggen de kansen? En vooral ook: hoe kunnen (podium)kunsten daar een rol in spelen? Kan kunst de wereld redden?

De opmerkelijke vrouwen van Operadagen Rotterdam
Er staan ook enkele opmerkelijke vouwen op het programma van Operadagen Rotterdam: 'women with bite'. Soms zijn het sterke, bijna fatale vrouwen zoals Alma Mahler (de vrouw van Gustav), maar soms ook diep tragische heldinnen, zoals de mythologische personages Dido, Medea en Penthesilea, die allen kiezen voor de ondergang vanwege een fatale liefde. Bij de Operadagen worden ze vertolkt door vrouwen van vlees en bloed.

Dido
In een van de meest geliefde opera's ter wereld, 'Dido and Aeneas' van Henry Purcell, moet de Trojaanse held Aeneas zijn thuisland verlaten en krijgt de opdracht om Rome te stichten. Met zijn volk vindt hij onderdak bij Dido in Carthago, maar ondanks de grote liefde die tussen beiden opbloeit, moet Aeneas zijn zwerftocht voortzetten. Dido neemt na zijn vertrek een dramatische beslissing over haar leven. De rol van Dido wordt gezongen door de jonge Nederlandse mezzosopraan Rosanne van Sandwijk, meervoudig winnares van het gerenommeerde Internationaal Vocalisten Concours 's-Hertogenbosch 2010, en een grote belofte voor de toekomst.

Medea
De Griekse held Jason verovert het hart van Medea. Met haar magische krachten helpt zij hem het Gulden Vlies te stelen. Op de vlucht redt ze de Grieken door haar vader en haar broer te doden. Aangekomen in Corinthe trouwen ze en krijgen ze twee kinderen. Daar wordt Jason verliefd op de dochter van koning Kreon. Hij wil met haar trouwen om de toekomst van zijn kinderen veilig te stellen. De diep vernederde Medea neemt gruwelijk wraak: ze rekent af met haar rivale en doodt daarna haar beide zoontjes. De hoofdrollen in deze Griekse tragedie worden gespeeld door de Nederlandse actrices Yonina Spijker en Lizzy Timmers.

Penthesilea
Als Amazone mag Penthesilea alleen een liefdesrelatie aangaan met een man die ze verslaat op het slagveld. Oog in oog met Achilles schieten de vonken over en weer. Maar in het gevecht tussen hen verloopt het anders dan gewenst: Achilles verslaat Penthesilea, en deze fatale wending leidt uiteindelijk tot haar dood. De veelbelovende jonge regisseuse Lotte de Beer bewerkte de tekst van de Duitse toneelschrijver Heinrich von Kleist tot een ijzingwekkend drama over de macht van de liefde. De Koreaans-Nederlandse sopraan Young-Hee Kim zingt de rol van Penthesilea.

Alma Mahler
Alma Mahler was componiste, vrouw en muze van Mahler, Gropius en Werfel, en minnares van vele beroemde kunstenaars. Deze 'femme fatale' leefde in de woelige eerste helft van de 20ste eeuw. Zij inspireerde het vermaarde Vlaamse theatercollectief SkaGeN tot een pakkend verhaal over menselijke hoogmoed en eenzaamheid in een mengvorm van theater en muziek. Haar levensverhaal werd opgetekend door schrijfster Annelies Verbeke (1976). In de hoofdrol de Vlaamse theatermaker/actrice Clara van den Broek.

Een selectieve greep uit het programma
Reinbert de Leeuw brengt een eigen bewerking van Mahlers Lied von der Erde, met onder andere Yves Saelens (net klaar in Amsterdam als Prikkebeen in Legende) en Birgit Remmert. Het Onafhankelijk Toneel brengt in het Nieuwe Luxor een enscenering van Die Jahreszeiten van Haydn, met B'Rock in de orkestbak. Angelika Kirchschlager komt liederen van Schubert en Mahler zingen en het Rotterdams Philharmonisch Orkest begeleidt Anna Caterina Antonacci in aria's uit Idomeneo, Werther en Carmen. Van Nederlandse bodem is componist Merlijn Twaalfhoven te horen, die 'The Air We Breathe', aflevering vijf van de serie 'Stad van verlangen', vormgeeft in de Maassilo's. Rosanne van Sandwijk, finaliste van het Internationaal Vocalisten Concours, zingt Dido in een uitvoering van Dido and Aeneas van Purcell door Scherzi Musicali. VocaalLAB komt met een uitvoering van een werk van Luigi Nono. Leden van Opera Studio Nederland geven brunchconcerten en er is jong talent van het Internationaal Vocalisten Concours.

Samenwerking met Opera XXI
Operadagen Rotterdam gaat vanaf dit jaar een structureel samenwerkingsverband aan met het tweejaarlijkse Belgische muziektheaterfestival Opera XXI. Hoewel Opera XXI kleiner van opzet is, biedt het kansen aan beide festivals om met hun relatief geringe middelen grotere projecten op te zetten, die vaker gespeeld kunnen worden. De overlapping van een aantal producties is een bewuste keuze, met name omdat de festivals in dezelfde periode vallen. Voor Operadagen Rotterdam is deze bundeling van krachten en de wisselwerking tussen Vlaams en Nederlands werk van groot belang. Coproducties met Operadagen Rotterdam gaan in Antwerpen of Gent in première en zijn aansluitend te zien in Rotterdam, met mogelijk daaropvolgend een Europese tournee.

Dit jaar gaat het om de volgende producties : Medea - Wim Henderickx/Peter Verhelst/Paul Koek (productie Veenfabriek en Muziektheater Transparant in coproductie met Operadagen Rotterdam); Blond Eckbert - Judith Weir (productie Bregenzer Festspiele in coproductie met Operadagen Rotterdam); L'Intruse - Dirk D'Ase/Stef Lernous (productie Vlaamse Opera) en Middle East - Frank Nuyts/Philippe Blasband/Johan DeHollander (productie LOD in coproductie met Operadagen Rotterdam).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Operadagen Rotterdam
Van vrijdag 20 mei tot en met zondag 29 mei 2011
Op verschillende locaties in Rotterdam


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.operadagenrotterdam.nl

Elders op Oorgetuige :
Middle East : hybride kameropera van Frank Nuyts over het mislukken van de vredesonderhandelingen tussen aartsvijanden Israël en Palestina, 26/05/2011
Blond Eckbert : thrilleropera van Judith Weir naar het fantastische verhaal van Ludwig Tieck, 19/05/2011
Een nieuwe kijk op een oude mythe : wereldcreatie Medea in deSingel, 16/05/2011
L'Intruse : Operadebuut van enfant terrible Stef Lernous in Gent en Antwerpen, 16/05/2011
Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?', 15/05/2011

17:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Brussels Philharmonic maakt muzikale ruimtereis op de soundtrack van 2001: A Space Odyssey

2001, A Space Odyssey Deze week zoekt het Brussels Philharmonic het hogerop en trekt de ruimte in. Met de tijdloze muziek die Stanley Kubrick in 1968 selecteerde voor zijn film '2001, A Space Odyssey', en sindsdien in het collectieve geheugen gegrift staat. 'Beyond the infinite' heet het laatste deel van Stanley Kubricks ruimteavontuur. Na een psychedelische trip door tijd en ruimte, door een tunnel van kleur, licht en ligetiaanse orkestclusters, belandt de astronaut Dave Bowman in een 18de-eeuws ogende slaapkamer. Daar verschijnt een zwarte monoliet die hem in een foetus verandert. In een bol van licht kijkt hij uit over de aarde. De soundtrack bij deze magistrale scène is Richard Strauss' 'Also sprach Zarathustra'. Van alle filmmakers was Kubrick zonder twijfel de meest muzikale. De beelden van een ruimteschipkoppeling in combinatie met Johann Strauss' 'An der schönen, blauen Donau' zijn in het collectieve geheugen gegrift. Onder leiding van Michel Tabachnik vertolkt Brussels Philharmonic alle orkestwerken die Kubrick uitkoos als muzikale begeleiding bij deze reis van de (prehistorische) dageraad van de mens tot 'voorbij het oneindige'.

György Ligeti (1923-2006) is een van de weinige avant-gardecomponisten die kan rekenen op ruime publicke belangstelling. Zijn werk zou wellicht minder bekend zijn geweest, ware het niet dat Stanley Kubrick - zonder diens toestemming weliswaar - drie composities van hem gebruikte voor zijn film '2001 : A Space Odyssey' (1968) : Requiem (1963-65), Lux Aeterna (1966) en Atmosphères (1961). Het zorgde alvast voor de internationale doorbraak. Later volgden nog Lontano (in 'The Shining' (1980)) en 'Musica Ricercata' (in Kubricks laatse, 'Eyes Wide Shut' (1999)). Ligeti was geen "filmcomponist", maar de manier waarop Kubrick met zijn muziek werkte, beïnvloedde de evolutie van de filmmuziek grondig en ingrijpend.

De meeste mensen kennen 'Atmosphères' (1961) dan waarschijnlijk ook uit Kubricks '2001: A Space Odyssey'. Met dit orkestwerk had Ligeti niet enkel een tot dan toe letterlijk ongehoorde muziek uitgevonden, hij had ook de techniek ontwikkeld om die muziek gestalte te geven. In de westerse muziek inclusief het serialisme werden toonhoogterelaties uitgecomponeerd. Ligeti stapelde in 'Atmosphères' zoveel tonen op elkaar, dat hun onderlinge relatie niet langer kón waargenomen worden, en dat de aandacht verschoof naar de beweging van compacte klankmassa's in de ruimte (hoog/laag) en in kleur (licht/donker). Hij stuurde deze klankmassa's door middel van een nieuwe techniek, de zogenaamde micropolyfonie. Hierin worden tientallen stemmen dusdanig op elkaar gestapeld, dat ze niet langer discreet waarneembaar zijn, laat staan hun onderlinge (canonische) relatie. De luisteraar hoort slechts zich langzaam verplaatsende, maar uiterst fascinerende klankwolken.

Programma :

  • Johann Strauss (1825-1899), An der schönen, blauen Donau, Walzer RV314
  • György Ligeti (1923-2006), Atmosphères
  • Aram Katchaturian (1903-1978), Gayaneh, balletsuite
  • Richard Strauss (1864-1949), Also Sprach Zarathustra, opus 30

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic : 2001, A Space Odyssey
Vrijdag 20 mei 2011 om 20.00 u
( Inleiding door Maarten Beirens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.brusselsphilharmonic.be
-------------------------------
Zondag 22 mei 2011 om 15.00 u
Flagey
- Studio 4
H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Beluister alvast György Ligeti's Atmosphères

15:47 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Symposium over de relatie tussen klank en ruimte in Kortrijk

Geluidskunst Sinds de 19de eeuw is het klanklandschap drastisch gewijzigd, ondermeer door de komst van de machine. De toename van klankvervuiling of lawaai was een bron van inspiratie voor een aantal componisten. Behalve de experimenten van de avant-garde onderzocht de wetenschap akoestiek, psycho-akoestiek, communicatie, geluidsopnametechniek en taalanalyse. We kwamen erachter dat oog en oor nauw samenwerken om tot een perceptie van de wereld te komen.
Het auditieve wordt echter sterk onderschat: 'Zien is geloven'. Luigi Russolo poneerde al in 1916 dat bij het bewonderen van een landschap het geluid een belangrijke - zo niet de belangrijkste - rol speelt. En hoe gaan architecten en bij uitbreiding beeldhouwers om met de relatie tussen geluid en ruimte ? Sint-Lucas Gent en het Europees netwerk Resonance nodigen internationale specialisten uit naar Kortrijk om het onderwerp verder uit te diepen tijdens een internationaal symposium over de relatie tussen klank en ruimte. Met o.m. Bernhard Leitner (AT), David Toop (UK) en Edwin Van der Heide (NL). Slotbeschouwing door Angelo Vermeulen. Slotperformance: Paul Devens (NL).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Listen : Perspectives on Auditive Space - Symposium Geluidskunst 
Vrijdag 20 mei 2011 van 14.00 u tot 18.00 u
Budascoop Kortrijk

Kapucijnenstraat 10
8500 Kortrijk
Gratis toegang

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalkortrijk.be

12:18 Gepost in Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

18/05/2011

100 jaar Baltische koormuziek met Cappella Amsterdam

Veljo Tormis Litouwen, Estland en Letland zijn plekken waar je nog kan verdwalen in de ongerepte natuur. In de zomer lijken de dagen eeuwig te duren, maar in de winter heerst duisternis. Talrijke componisten uit die landen hebben zich door de weidsheid van hun omgeving en door fenomenen als het Noorderlicht en de bijzon laten inspireren. De Letse dirigent Kaspars Putniņš overschouwt voor ons de Baltische koormuziek van  de voorbije eeuw. Hoewel zeer toegankelijk, is deze meditatieve, haast etherische muziek zeker niet vrijblijvend. Haal alvast je kompas boven.

Zoals vroegmiddeleeuwse bronnen doen vermoeden is zingen op hoog niveau een van de belangrijke deugden van de Baltische landen Estland, Letland en Litouwen. Door de eeuwen heen is het zingen in een koor niet alleen een populaire hobby geweest, maar ook een cultureel en vooral in de late negentiende en de twintigste eeuw een politiek gebaar. Dit programma geeft in een notendop een overzicht van de Baltische koormuziek vanaf de late negentiende eeuw tot de dag van vandaag. Zo is Emīls Dārziņš een Letse componist die aan het begin van de twintigste eeuw in eigen land gold als een belangrijke tijdgenoot van Jean Sibelius en Edvard Grieg. Zijn koorwerk staat model voor de basis waarop latere generaties konden terugvallen. Met de post-romantische klanken van Pēteris Vasks, de ascese en het postminimalisme in het werk van Arvo Pärt en Rytis Mažulis, de rijke wortels van de traditionele muziek in het werk van Veljo Tormis (foto) en het mysterieuze in het werk van Gundega Šmite en de enorme rijke texturen van Ēriks Ešenvalds bieden de Baltische landen vandaag de dag een veelzijdige en kleurrijke voortzetting van die zowel cultureel als politiek enorm belangwekkende koorzang.

Emīls Dārziņš - Lied der Mignon
Hoewel Dārziņš (1875-1910) niet oud is geworden, groeide hij met zijn romantische taal en zijn flirt met nationale thema’s al snel uit tot de Letse personificatie van de nationale muziek. Al op zestienjarige leeftijd schreef hij zijn eerste koorwerk. Na zijn opleiding aan de conservatoria van Moskou en St. Petersburg ging hij terug naar Riga waar hij als componist, dirigent en criticus werkte ‘voor zijn natie en haar kunst’. Wat Dārziņš tekende als componist is naast een uitgesproken romantische inslag een zekere volkse eenvoud die dicht staat bij de Baltische koortraditie. Zijn Lied der Mignon op tekst van Goethe is een schoolvoorbeeld van die eenvoud. Grotendeels homofoon, eenvoudige zinsherhaling, letterlijke repetitie, het blijft allemaal binnen bereik van de betere amateurzanger. En dat is ook meteen de charme van Dārziņš. Hoewel hij hoge ambities had schreef hij altijd voor het volk, zijn volk.

Pēteris Vasks - Mate saule (Mother the Sun)
De Letse componist Pēteris Vasks 1946) begon zijn muzikale opleiding aan de Muziekschool in Riga die genoemd is naar zijn grote voorganger Dārziņš. Hij voltooide zijn studie in Litouwen aan de Muziekacademie in Vilnius. Al vanaf zijn vroegste werken verwerkt hij oude Letse thema’s in zijn muziek en geeft hij veel aandacht aan natuurfenomenen.

Centraal in zijn werk staan de mens en de natuur. De schoonheid van de natuur versus de dreiging ervan, en de menselijke rol daarin. Zijn mens- en cultuurbeeld is daarbij niet erg optimistisch. Toch kan Vasks in zijn werk verwondering en schoonheid uitdrukken. Vooral in zijn vroege composities. Het koorwerk Mate Saule (Moeder de zon) uit 1975 is zo'n werk. Het lijkt niets anders dan een evocatie van een zonsopkomst met zijn spaarzame melodielijnen die zich losmaken van de klankhalo's en als zonnestralen door de wolken breken. Ondertussen is dit werk ook een stuk dat exemplarisch is voor de latere koorwerken van Vasks. Hoewel het stuk nagenoeg volledig diatonisch is, vallen de instrumentale schrijfwijze voor de stemmen en de prettig dissonante texturen gelijk op. Het zijn zaken die Vasks in zijn latere werk verfijnde en verrijkte.

Gundega Šmite - Light Seeking Light
Gundega Šmite (1977) behoort tot de jongste generatie componisten uit Letland. Ze behaalde haar Masters aan de Vitols Muziek Academie in Letland in 2007 en was toen al een gewild componiste.Al in 1999 won ze met Pārvērtības (Transformations)de eerste prijs bij een competitie van de Letse Muziek Academie. In haar werk laat ze de tradities van Letland niet onberoerd, al is Šmite van mening dat de jongere generatie een eigen stempel moet drukken op die traditie. Vandaar dat het in 2004 voor het international Bach Kamermuziek Festival in Riga geschreven Light seeking Light naar vijf regels tekst uit Shakespeares toneelstuk Love’s Labours Lost verder van de traditie af lijkt te staan dan menig ander werk. Toch sluit ook Šmite met haar stembehandeling en in enkele melodielijnen aan bij het fundament waar ze op steunt. Ze koos de tekst van Shakespeare omdat het gaat over 'een van de meest belangrijke zaken van het leven: licht in al zijn betekenissen.' In 'Light seeking Light' krijgt de atmosfeer van iedere tekstregel een eigen invulling. Dit wordt bijeen gehouden door steeds terugkerende muzikale metaforen voor licht - plotselinge uithalen, schaduwwerking, een vorm van 'nachtmuziek'. Het levert een even kleurrijk als briljant werk op dat in alle opzichten een product van de eenentwintigste eeuw is.

Arvo Pärt - Dopo la Vittoria
Sinds Arvo Pärt (1935) in 1980 zijn vaderland Estland verruilde voor een leven in West-Europa is zijn werk niet meer weg te denken van de westerse podia. Zijn kenmerkende tintinnabulli-stijl - gebaseerd op het geluid van klokken en belletjes en voornamelijk bestaande uit 'eenvoudige' harmonieën - sloeg aan en bracht de hedendaagse muziek naar een publiek dat eerder nog niets moest weten van de complexe taal van vele componisten. Met werken als Fratres en Tabula Rasa werd Pärt in de vroege jaren tachtig al snel een van de kopstukken van het nieuwe culturele elan van zijn land. Hij vertaalde het diepe religieuze besef dat van oudsher in Estland heerste en de deels op de Russisch orthodoxe tradities gebaseerde zang naar een heel eigen vorm en stijl en combineerde zijn bevindingen met compositorische tradities uit de late middeleeuwen en renaissance. Toch is 'Dopo la vittoria', de 'mini-cantate' die hij in 1996 in opdracht van de stad Milaan schreef voor de zestienhonderdste verjaardag van St. Ambrosius in zekere zin atypisch voor Pärt. De tekst is een Italiaanse vertaling van een beschrijving uit de Historische encyclopedie van kerkzangers en -gezangen, die in 1902 in St. Petersburg gepubliceerd werd, over het ontstaan van de beroemde hymne Te Deum laudamus. De hymne zou geschreven zijn door St. Ambrosius en werd gezongen bij de doop van St. Augustinus. Pärt houdt het narratieve karakter van de tekst intact, maar geeft de woorden Te Deum laudamus met verwijzingen naar het verleden en de hymne extra nadruk.

Veljo Tormis - The Towerbell of my Village
Veljo Tormis (1930) geldt in Estland als de grootste levende componist van koormuziek met meer dan vijfhonderd werken voor koor a cappella achter zijn naam. Deze werken zijn doorgaans gebaseerd op de oude Estse volksmuziek of zijn nieuwe zettingen van oude volksmelodieën. Zo pleit hij ook in zijn werk voor het behouden, beschermen en koesteren van de schat die de volksmuziek van zijn land volgens hem is. "Ik maak geen gebruik van volksmuziek, de volksmuziek maakt gebruik van mij", zei Tormis al eens in alle bescheidenheid.

'Tower Bell in My Village' is een schoolvoorbeeld van het werk van Tormis. Hij componeerde het lied in 1978 voor het Ellerhein-kamerkoor - inmiddels bekend onder de naam Ests Filharmonisch Kamerkoor - op verzoek van zijn toen zeer jonge dirigent Tõnu Kaljuste. Voor de zetting van de tekst maakte Tormis gebruik van muzikale thema's gebaseerd op oude huwelijksliederen die in zwang waren op het platteland en op klaagzangen die in de Oudheid in het westen van Estland gebezigd werden.

Programma :

  • Emīls Dārziņš,Lied der Mignon
  • Pēteris Vasks, Mother the Sun
  • Gundega Šmite, Light Seeking Light
  • Rytis Mažulis, Canon Solus
  • Arvo Pärt, Dopo la Vittoria
  • Ēriks Ešenvalds, Sun dogs
  • Veljo Tormis, The Towerbell of my Village

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cappella Amsterdam o.l.v. Kaspars Putniņš : Baltische koormuziek
Donderdag 19 mei 2011 om 20.15 u
Cultuurcentrum Minderbroederscomplex Mechelen

Minderbroedersgang 5
2800 Mechelen

Meer info : www.festivalmechelen.be, www.cappellaamsterdam.nl

Bron : Paul Janssen op cappellaadam.wordpress.com

Extra :
Emīls Dārziņš op en.wikipedia.org en youtube
Peteris Vasks op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
Rytis Mažulis op www.mic.lt en youtube
Sound architecture of Rytis Mažulis' microstructural canons, Gražina Daunoraviciene op www.elibrary.lt (pdf)
Review : Rytis Mazulis. Cum Essem Parvulus, Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/02/2005
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Ēriks Ešenvalds : www.eriksesenvalds.com, nl.wikipedia.org en youtube
Veljo Tormis : www.veljotormis.com, en.wikipedia.org, www.emic.kul.ee, www.muziek-en-film.infonu.nl en youtube

Elders op Oorgetuige :
Mechelen hoort Stemmen : vocaal feestgewoel in de Dijlestad, 21/04/2011

Beluister alvast Pēteris Vasks' Māte saule (1975)



en Arvo Pärts 'Dopo la Vittoria'

16:54 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Het Collectief brengt muziek uit de Verenigde Staten in Leuven en Sint-Niklaas

Steve Reich Het Collectief brengt brengt in Leuven en Sint-Niklaas een programma integraal gewijd aan muziek uit de Verenigde Staten. Zowel de prettig gestoorde avant-garde van Charles Ives als de provocerende composities van 'Bad Boy of Music' George Antheil komen aan bod. Verder neemt klanktovenaar George Crumb ons mee naar de prehistorische diepzee, Robert Muczynski gaat te leen bij de 'bebop' voor zijn swingende sonate voor fluit en piano en de 'Minimal Music' van Steve Reich (foto) brengt ons in een repetitieve trance… Kortom, de Amerikaanse 'melting pot' op zijn best.

George Crumb - Vox Balaenae
Het theatrale werk 'Vox Balaenae' (1971) van George Crumb gaat over de onderwaterwereld en is gebaseerd op het gezang van de walvis. Na het horen van een bandopname met zanggeluiden van de bultrugwalvis, componeerde Crumb dit stuk waarin hij de walviswereld opnieuw tot leven laat komen. Vox Balaenae, voor fluit, cello en piano, moet in donkerblauw licht gespeeld worden, de musici dienen een masker te dragen (om enige zichtbare emotie te vermijden en de onpersoonlijke kracht van de natuur te symboliseren ) , hun eigen instrumenten met een versterker uit te rusten, te kunnen fluiten met de mond, mee te neuriën, zachtjes op bekkens te slaan en de vleugelsnaren niet via het klavier te laten klinken, maar door ze met paperclips en dergelijke zaken te beroeren.

Steve Reich - New York Counterpoint
Steve Reich : "New York Counterpoint (1985) borduurt voort op de ideeën die al werden uitgedrukt in Vermont Counterpoint uit 1982; een stuk waarin een solist speelt “tegen” muziek die hij vooraf op tape heeft opgenomen. In New York Counterpoint neemt de solist de partijen van de tien klarinetten op (klarinetten en basklarinetten), waarna hij live de elfde partij speelt op de vooraf opgenomen muziek. De compositietechnieken zijn voor een deel dezelfde als degene die ik gebruikte bij de eerste werken uit mijn carrière.

De driften van het begin zijn geïnspireerd op die van Music for 18 Musicians (1976). Het gebruik van herhaalde en onderling verstrengelde melodische motieven die door hetzelfde instrument worden gespeeld kwam al voor in stukken die ik eerder had gemaakt in mijn muzikantenleven: Piano Phase (voor 2 piano’s of 2 marimba's) en Violin Phase (voor 4 violen), allebei uit 1967. Door de aard en de harmonische combinatie van de motieven, en door het hogere ritme van de veranderingen sluit New York Counterpoint aan bij mijn recentere werk, in het bijzonder Sextet (1985).

New York Counterpoint omvat drie delen: snel, langzaam, snel, na elkaar gespeeld zonder pauze. De tempoverandering is bruusk en in de verhouding 1:2. In 3/2 maat = 6/4 (= 12/8). Wanneer ik deze maat gebruik, wat vaak het geval is, ontstaat er een zekere dubbelzinnigheid. Hoor je nu maten van 3 groepen noten aan 4/8, of 4 groepen noten aan 3/8? In het laatste deel van New York Counterpoint accentueren de basklarinetten enkele van hun mogelijkheden, terwijl de andere klarinetten onveranderd blijven. Het effect dat wordt teweeggebracht door het veranderende accent brengt variatie in de auditieve perceptie van wat eigenlijk ongewijzigd blijft."

Elliot Carter - Esprit rude/Esprit doux
'Esprit rude/esprit doux' (1985) voor fluit en klarinet werd geschreven voor de 65ste verjaardag van Pierre Boulez en Carter heeft voor de eerste noten van het werk ook gebruik gemaakt van de letters B(o)U(l)E(z). Twee elementen spelen een belangrijke rol in deze compositie. Enerzijds de tegenstelling hard/zacht die op verschillende manieren uitgewerkt wordt. Anderzijds zijn er de complexe polyritmische structuren. Terwijl de fluit bvb sextolen spelen speelt maar met een accent op elke 7e noot, speelt de klarinet kwintolen met een accent op elke 8e noot waardoor je een ritmisch zeer complex geheel krijgt.

Programma :

  • George Crumb, Vox Balaenae
  • Charles Ives, Piano Trio
  • Steve Reich, New York Counterpoint
  • Robert Muczynski, Sonate opus 14
  • George Antheil, Sonate nr. 2 (1923)
  • Elliott Carter, Esprit rude/Esprit doux

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Bad Boys
Donderdag 19 mei 2011 om 20.00 u
30 CC Wagehuys Leuven

Brusselsestraat 63
3000 Leuven

Meer info : www.30cc.be en www.hetcollectief.be
----------------------------
Vrijdag 27 mei 2011 om 20.00 u
Auditorium Muziekacademie Sint-Niklaas

Hofstraat 13
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.ccsint-niklaas.be en www.hetcollectief.be

Extra :
George Crumb: www.georgecrumb.net, www.essentialsofmusic.com en youtube
Steve Reich op www.stevereich.com, en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Steve Reich (1936 - ) : Groot minimalist op www.musicalifeiten.nl
Robert Muczynski op en.wikipedia.org en youtube
Elliott Carter : www.schirmer.com, www.boosey.com, www.carter100.com, en.wikipedia.org en youtube
Eliott Carter : conservatieve erudiet, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Composer Elliott Carter is much admired but not easy to love, Karl Gehrke op Minnesota Public Radio, 8/03/2006
American Composers: Elliott Carter. He Put Motion Into His Movements, Tim Page in The Washington Post, 9/08/1998
Carter the Empiricist, David Harvey op www.davethehat.com, 1997
Carter en de polyfonie (pdf), Leo Samama op www.bloomline.net ,1993

Bekijk alvast dit fragment uit Robert Muczynski's Sonate opus 14 voor fluit en piano



het eerste deel uit Steve Reichs New York Counterpoint



en Elliott Carters 'Esprit rude/Esprit doux' voor fluit en klarinet

16:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook