10/11/2011

Nieuwe muziek voor oude instrumenten in Netwerk Aalst

Jozef van Wissem Luitspeler Jozef van Wissem ijvert al geruime tijd voor de bevrijding van de oude instrumenten uit hun traditionele context. Op 18 november brengt hij samen met enkele medestanders zijn ideeën in de praktijk tijdens 'Nieuwe Muziek voor Oude Instrumenten' in Netwerk Aalst. Van Wissem nodigde daartoe Gregg Kowalski (laptop) R. Keenan Lawler (resonator guitar), Stephan Mathieu (virginaal) en Die Urpf Lanze (gitaar) uit. Daarnaast geeft hij een lezing over 'de Bevrijding van de Luit'. Van Wissem bedacht en stelde dit festival samen om historische instrumenten zoals de renaissanceluit 'up te daten'. Dit door er nieuwe muziek voor te componeren en ze in dialoog te laten gaan met hedendaagse instrumenten en muziek, zoals laptop, field recordings of elektronica.

Noem het een missie of simpelweg een streven, maar Jozef van Wissem spreekt zich al jaren resoluut uit tegen het exclusief voorbehouden van eeuwenoude instrumenten voor de uitvoering van oude muziek. Het stuit hem tegen de borst dat deze instrumenten behandeld worden als museumstukken en uitsluitend het terrein zijn van een kleine groep specialisten, terwijl er weinig redenen te verzinnen zijn waarom ze geen rol zouden kunnen spelen in het brede muziekleven van vandaag. Dat bekrompen statuut zorgt er bovendien voor dat hardnekkige clichés en foute associaties in stand worden gehouden, zoals de luit als middeleeuws serenade-instrument. Met zijn muzikale activiteiten wil van Wissem dat vervelende patroon doorbreken. Zo leverde hij de voorbije jaren al meermaals het bewijs dat oude instrumenten een hedendaagse update vlot kunnen verteren, en dat niet alleen met de New Music for Early Instruments-concerten (die onder meer ook in Parijs en New York plaatsvinden) maar ook met de talloze releases op Important Records of zijn eigen Incunabulum-label.

Zijn aanpak in dat opzicht is erg veelzijdig. Zo maakte van Wissem al enkele albums met (blues)gitarist Gary Lucas, bekend van zijn werk bij Captain Beefheart, waarop de luit geconfronteerd wordt met een verwant uit modernere tijden, en zijn er de releases van 'Brethren of the Free Spirit' (met gitarist James Blackshaw) en 'Heresy of the Free Spirit', waarop minimalisme, noise, drones en improvisatie een grote rol spelen. Daarnaast combineert van Wissem zijn instrument met field recordings en elektronica, naast enkele eenvoudigere ingrepen zoals het omdraaien van de tablatuur bij het spelen van oude composities. Dat hij met deze bezigheden regelmatig tegen schenen schopt kan hem weinig schelen en uit enkele commentaren valt zelfs af te leiden dat hij het enigszins leuk vindt. "This deconstructed classical Baroque lute suite form will definitely piss off the purists" schreef hij enkele maanden geleden nog bij de release van de LP 'Suite the Hen's Teeth'. Duidelijke taal, maar van Wissem is desondanks geen iconoclast. Het is hem niet te doen iets af te breken of onderuit te halen maar wel om iets aan te kaarten en de ogen te openen voor mogelijke alternatieven.

Vorig jaar ging van Wissem in het Brusselse BRASS reeds de confrontatie aan met een hele resem muzikanten. Hij speelde er gedurende enkele dagen concerten met Vanishing Twins, Eric Cordier, Keiji Haino en Stef Heeren (Kiss the Anus of a Black Cat) maar liet ook andere muzikanten in dialoog treden met elkaar. Twee daarvan zijn ook in Aalst opnieuw van de partij, de Belgische gitarist Wouter Vanhaelemeesch (met zijn alter ego Urpf Lanze) en Stephan Mathieu, een Duits geluidskunstenaar en laptopmuzikant. Vanhaelemeesch is eigenlijk minder bekend voor zijn muziek dan voor zijn grafisch werk. Hij ontwerpt onder meer platenhoezen en voorziet het magazine Ruis maandelijks van de nodige illustraties. Als Urpf Lanze gaat hij met een akoestische gitaar aan de slag, maar dan niet zoals de eerste de beste singer-songwriter. Zijn instrument is bewust ontstemd en ligt als een lapsteel plat op zijn schoot. Door er op te tokkelen en te dreunen brengt hij een bezwerend geluid voort dat, in combinatie met woordeloze grommen en kreunen, perfect aansluit bij de zogenaamde dronefolk.

Stephan Mathieu
neigt met zijn laptopmuziek uiteraard eerder naar de elektronica, hoewel zijn uitgangspunt vaak bij een heel oud instrument ligt. Hij maakt in zijn werk met name veelvuldig gebruik van het virginaal, een klavier- of toetsinstrument ontwikkeld in de 15de eeuw dat vooral populair was tijdens de Renaissance en de vroege Barok. Simpel gezegd is het virginaal een kleine en eenvoudige vorm van het veel bekendere klavecimbel. De elektro-akoestische muziek die Mathieu met dit instrument creëert is echter van bijzondere aard, en in niets vergelijkbaar met de muziek die er honderden jaren geleden uit weerklonk. Zo voerde hij onlangs een werk uit voor twee virginalen en elektromagneten, dat getypeerd werd door lang suizende tonen en drones. Met speciale microfoons en de laptop als tussenstation zorgt Mathieu voor een wel heel aparte update van een bijna vergeten instrument.

De mondharp (of Jew's harp) is daarentegen nog genoeg bekend, al is waarschijnlijk amper geweten dat dit een van de oudste muziekinstrumenten ter wereld is. Al eeuwenlang heeft het zijn plaats in talloze culturen maar oorspronkelijk komt de mondharp uit Centraal-Azië. De Amerikaanse componist Gregg Kowalsky is zich recent beginnen interesseren voor dit kleine instrument en voerde in september tijdens het San Fransisco Electronic Music Festival nog een werk uit voor mondharp en elektronica. Kowalsky oogstte de voorbije jaren echter vooral lof met zijn Tape Chants, een boeiend muzikaal concept waarvoor hij uitsluitend oude cassettespelers gebruikt, zonder extra geluidsversterking. Met Tape Chants worden op het podium tegelijkertijd verschillende cassettes afgespeeld waarop op voorhand afzonderlijke instrumentpartijen werden opgenomen. Door de positie van de cassettespelers te veranderen, hun volume of afspeelsnelheid te wijzigen, wordt de configuratie en het karakter van de afgespeelde muziek gewijzigd. De ruimte speelt binnen dit concept tevens een grote rol want elke bezoeker zal het resultaat op een andere manier horen, afhankelijk van waar die zich bevindt.

Een laatste deelnemer aan Nieuw Muziek voor Oude Instrumenten is gitarist R. Keenan Lawler, die al dertig jaar actief is op het terrein van rock, elektro-akoestische muziek en improvisatie. Sinds eind jaren negentig legt hij zich bijna exclusief toe op de resonatorgitaar, een akoestische gitaar waarvan de klank wordt versterkt door ingebouwde metalen kegels of resonatoren (het bekendste voorbeeld van zo'n gitaar is het merk Dobro). Lawler speelt meer bepaald op een National Steel Resonator, een type dat vooral in de jaren twintig en dertig populair was, en naast het toepassen van de conventionele technieken beroert hij de snaren van dat instrument tijdens zijn soloshows ook met een strijkstok. Zijn invloeden rijken van de rauwe blues tot de geheimzinnige, microtonale muziek uit Azië en op zijn samenwerkingslijst prijken namen als John Butcher, Matmos en My Morning Jacket. Een veelzijdig man met andere woorden, die perfect op zijn plaats is op dit festival met een boodschap.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Nieuwe Muziek voor Oude Instrumenten : Gregg Kowalsky / R. Keenan Lawler / Stephan Mathieu / Jozef van Wissem / Die Urpf Lanze
Vrijdag 18 november 2011 om 20.30 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst Aalst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be

Artikel overgenomen van Kwadratuur.be
Nieuwe Muziek voor Oude Instrumenten. Niet voor puristen, Joachim Ceulemans op Kwadratuur.be, 10/10/2011

15:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Laatse voorstelling van Secret Masses in Herentals

Secret Masses Het saxofoonkwartet Bl!ndman presenteert samen met vier zangers een uniek programma rond de verboden missen en gradualia van William Byrd (1543-1623). In 1534 maakte de Engelse kerk zich los van Rome. William Byrd componeerde katholieke missen, die in de grootste geheimhouding moesten worden uitgevoerd. Vertrekkend vanuit die clandestiene sfeer brengt Bl!ndman zijn Byrd-programma.

In 1534 vaardigde koning Hendrik VIII de Act of Supremacy uit, waarmee de onafhankelijke Engelse kerk een feit werd. Met de invoering van het Edwardian Book of Common Prayer kreeg de staatskerk een uitgesproken protestants karakter. De katholiek William Byrd zou de gevolgen van deze gebeurtenissen van nabij meemaken. Ondanks de vervolging van katholieken componeerde Byrd heel wat 'verboden' katholieke missen en Gradualia. Het is deze sfeer van geheimhouding en muzikale oppositie die Eric Sleichim aangeep om een nieuw programma te brengen voor saxofoonkwartet en stemmen. Deze voorstelling ging in première op 2 augustus 2008 tijdens het MAfestival in Brugge.

Tijd en plaats van het gebeuren :

BL!NDMAN [sax] + BL!NDMAN [vox] : Secret Masses
Vrijdag 11 november 2011 om 20.00 u
cc 't Schaliken - schouwburg - Herentals

Grote Markt 35
2200 Herentals

Meer info : www.schaliken.be en www.blindman.be

Elders op Oorgetuige :
Secret Masses : uniek programma rond de verboden missen en gradualia van William Byrd voor saxofoonkwartet en stemmen, 17/09/2009
Secret Masses : William Byrd vs. Eric Sleichim, 30/07/2008
Twintig jaar BL!NDMAN : een wervelend verjaardagsfeest, 5/02/2008

15:17 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Dolle ode aan de wereld van Tom Waits met L'Orchestre d'Hommes-Orchestres in Turnhout

L'Orchestre d’Hommes-Orchestres Gewapend met het (kleur)rijke repertoire van Tom Waits voert L'Orchestre d'Hommes-Orchestres een show op als een kermisspektakel of muzikaal circus. Het ensemble speelt composities van Waits en gebruikt daarbij bijna honderd objecten en zelf uitgevonden instrumenten, allemaal uitgestald op de scène. Ze strelen en hameren op het instrumentarium in een werveling van tableaux vivants. Een muzikaal feest voor ogen en oren!

Muziek maken met een kinderwagen, spaghetti, laarzen, theepotten, scharen en hamers: het kan allemaal. Gewapend met bijna honderd voorwerpen die dienst doen als instrument, brengt L'Orchestre d'Hommes-Orchestres in bizarre scènes een ode aan de wereld van Tom Waits. Ze mixen Waits' arrangementen en stijlen tot een ongeëvenaarde potpourri van geluiden, muziek en humor en halen de gekste fratsen uit met elkaar, de voorwerpen en instrumenten. Een uniek muziekcircus, uitgevoerd door een stelletje dollemannen die je 120 minuten lang pure lol bezorgen. Het aanstekelijke collectief uit Québec bestaat uit: Bruno Bouchard, Jasmin Cloutier, Simon Drouin, Simon Elmaleh m.m.v. The New Cackle Sisters.

Tijd en plaats van het gebeuren :

L'Orchestre d'Hommes-Orchestres performs Tom Waits
Vrijdag 11 november 2011 om 20.15 u
de Warande - Kuub - Turnhout

Warandestraat 42
2300 Turnhout


Meer info : www.warande.be en www.lodho.com

Bekijk alvast L'Orchestre d'Hommes-Orchestres aan het werk

14:58 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Big Bang en Oorsmeer : bruisend muziekfestival voor kinderen in Brussel en Gent

Big Bang/Oorsmeer Big Bang, het bruisende muziekfestival voor kinderen, is terug! Nadat het festival vorig jaar een prachtige première beleefde in Brussel en haar vijftienjarig jubileum vierde in Gent, zorgt Zonzo Compagnie ook deze herfst voor enkele nieuwe festivaledities om 'u' tegen te zeggen. Big Bang installeert zich op vrijdag 11 november in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel, samen met BRONKS in het kader van het 20ste BRONKSfestival. En palmt opnieuw, onder de oude, vertrouwde naam Oorsmeer op zondag 13 november de Vlaamse Opera Gent en de Handelsbeurs Concertzaal in Gent in.

Samen met haar festivalpartners presenteert Zonzo Compagnie een kleurrijk programma volgens het beproefde Big Bang recept, vol kleine concerten, interactieve workshops, wonderlijke installaties en grotere muziekproducties. Zonzo Compagnie wil zo een jong publiek confronteren met hedendaagse kunstmuziek en neemt iedereen vanaf 4 jaar mee op een ware ontdekkingstocht door de immense rijkdom die de muziekwereld te bieden heeft.

Zo laat Big Bang ons kennis maken met ECHOA, een groots spektakel vol ritme en beweging en een topvoorstelling uit Frankrijk, Jaune Toujours, swingende feestmuziek uit alle uithoeken van de wereld, Droomtijd, de wonderlijke en fel bejubelde installatie van Inne Goris & LOD, Mécanophonie, het indrukwekkende geautomatiseerde orkest van Franse knutselaar Denis Brély en Zappa & Shanti! Shanti!, jong muzikaal geweld uit het hart van Brussel.

Daarnaast staat ook de eigen productie van Zonzo Compagnie 'Listen to the silence', een interactief concert rond het unieke geluidenuniversum van John Cage, op het Big Bang festival. Pianist Jeroen Malaise en acteur Tjyying Liu nemen het publiek mee op een verkenningstocht door de fascinerende wereld van de Amerikaanse componist John Cage. Luisteren wordt afgewisseld met actief onderzoek en creatie rond vragen als: wanneer worden geluiden muziek? Kan muziek ook toevallig ontstaan? En is stilte ook muziek? Een ode aan John Cage, die in 2012 zijn 100ste verjaardag zou vieren.

Het Big Bang festival kent tevens een grote internationale doorbraak. Vijf enthousiaste Europese partners boden het festival een vaste plek aan in hun cultuurhuizen. Sindsdien vindt Big Bang jaarlijks plaats in Brussel (Paleis voor Schone Kunsten), Lissabon (Centro Cultural de Belém), Lille (Opéra de Lille), Boedapest (Millenáris) en Stavanger (Stavanger Konserthus). En daarbij stopt de internationale opmars van het festival niet: vanaf 2012 trekt Big Bang ook naar Athene (Onassis Cultural Centre), Barcelona (l'Auditori), Madrid (Teatro Real) en Mandurah, West-Australië (IDEA WA 2029). Voor elke editie gaat Zonzo Compagnie een intense samenwerking aan met de lokale partners. Ideeën worden uitgewisseld, coproducties worden opgezet en nieuwe projecten krijgen de kans om internationaal te toeren. Samen met zijn nationale en internationale partners zorgt Zonzo Compagnie met Big Bang dus voor een avontuurlijk muziekfeest en maakt het de rijkdom van de muziekwereld toegankelijk en aantrekkelijk voor een jong publiek.

Programma :

ECHOA / Compagnie Arcosm (FR)
Hoe klinkt het lichaam van een danser? Hoe danst een drummer? Compagnie Arcosm biedt het antwoord met een overweldigende voorstelling waarin dans en muziek versmelten tot een nieuwe taal. Soms zacht als een gefluisterd gedicht, dan weer gek en bruisend als een carnavalsstoet, maar altijd aanstekelijk. Echoa zit boordevol humor, choreografische slapsticks en verrassende acts, die worden aangewakkerd door spetterende percussie en verbluffende beatbox. Echoa is het paradepaardje van de Franse Compagnie Arcosm. De voorstelling stond al meer dan 500 keer op de planken in Brazilië, Canada en Denemarken, Nieuw- Zeeland en Australië. En nu dus ook in België tijdens Big Bang.

Vanaf 5 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - 15.30 u - Paleis voor Schone Kunsten, Zaal M
Oorsmeer Gent 13.11 - 15.00 u - Vlaamse Opera Gent, Grote Zaal

LISTEN TO THE SILENCE - een reis met John Cage / Zonzo Compagnie (BE/IT)
Tijdens Listen to the silence nemen een pianist en een acteur je mee naar de fascinerende wereld van de Amerikaanse componist John Cage. Zijn open en avontuurlijke benadering van de muziek is het vertrekpunt van de voorstelling. Het ene moment luister je naar een concert, dan weer sta je in een muzikaal laboratorium waarin een antwoord gezocht wordt op vragen als: wanneer worden geluiden muziek? Kan muziek ook toevallig ontstaan? En is stilte ook muziek? Listen to the silence is een interactief concert waarbij het publiek deelneemt aan een avontuurlijke muzikale verkenningstocht. Luisteren wordt afgewisseld met actief onderzoek en creatie. Een ode aan John Cage, die in 2012 zijn 100ste verjaardag zou vieren.

Zonzo Compagnie in coproductie met Big Bang - Kunstencentrum De Werf - Kunstencentrum Rataplan - Muziektheater Transparant - MusikTriennale Köln

Vanaf 6 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - 14.00 u & 17.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, Terarken
Oorsmeer Gent 13.11 - 13.30 u & 16.30 u - Vlaamse Opera Gent, Orkestzaal

BOMB-O-BOMB (BE/PT)
Drumband Toca Rufar uit Lissabon is een begrip. Tientallen jongeren vormen samen een indrukwekkende drumfanfare, gebaseerd op de traditionele Portugese muziek. Op vraag van Big Bang spelen de Portugezen samen met Fanfakids uit Brussel en Fabotastix uit Leuven. Beide Belgische groepen haalden de mosterd bij hun grote voorbeeld uit Portugal… Toca Rufar! Veel jong geweld dus, gewapend met traditionele Portugese bombo's (basdrums), zelfgemaakte pvcdrums en Braziliaanse snaredrums. Het resultaat? Een opzwepende en overweldigende set van funk, xula, disco & maracatu. Als kers op de kaart spelen de Hoquets mee, een excentriek Brussels trio dat met elektrische versterking recyclagemateriaal tot slagwerk omtovert. Ze overgieten de swingende ritmes met een flinke portie humor, absurde performance en bonkende riffs op een one string guitar.

Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 18.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, HLB
Oorsmeer Gent 13.11 - 18.00 u - Handelsbeurs, Concertzaal

MÉCANOPHONIE / Denis Brély & Mélodie Théâtre (FR)
Mécanophonie van de Franse kunstenaar Denis Brély is een fascinerende muziekmachine waar je even voor moet gaan zitten. Na een druk op de knop begint er een heus orkest te spelen van drums, violen, piano's en trompetten, waartussen vrolijk treintjes rondrijden en een konijntje de cimbalen bedient. De bijzondere symfonie duurt niet minder dan 15 minuten en is een blije ode aan de fantasie en de creativiteit.

Vanaf 4 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - doorlopend - Paleis voor Schone Kunsten, White Box
Oorsmeer Gent 13.11 - doorlopend - Vlaamse Opera Gent, Redoutezaal

JAUNE TOUJOURS (BE)
Jaune Toujours verdiende zijn strepen met een unieke mengelmoes van latin, salsa, reggae, ska, rock, punk, hip hop, een stevige scheut Balkan en een meeslepende groove. Met zijn explosieve, stedelijke mengeling van muziekgenres en talen, de energie van een rockgroep (zonder gitaren!), het improvisatieplezier van een jazzcombo, de open mind van een wereldmuziekgroep en het charisma van een straatmuzikant, weet het ensemble altijd te bekoren. Voeg daar een snuif typisch Brusselse zelfrelativering aan toe en je weet op welk feestje je bent uitgenodigd. Een bruisend concert waarbij je vooral niet stilletjes op je stoel moet blijven zitten.

Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 14.30 u & 16.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, HLB
Oorsmeer Gent 13.11 - 14.00 u & 16.30 u - Handelsbeurs, Concertzaal

HET GELUIDENLAB (PT)
Voor Big Bang in Lissabon maakten 3 Portugese muzikanten een merkwaardig muzikaal laboratorium, waarin ze samen met het jonge publiek hun vrolijke bizarre onderzoeken uitvoeren. Het geluidenlab balanceert op het slappe koord tussen workshop en voorstelling en stort zich met een zalig absurdisme op ernstige vragen als: kunnen geluiden verliefd worden op elkaar? Of zijn ze gewoon vrienden? Heb je een favoriete klank en welke kleur heeft die? Kan je een klank vangen en wat doe je er dan mee? Kunnen we samen met het geluid trillen? Een voorstelling van en met Nuno Cintrão, Catarina Vasconcelos en José Oliveira. Een productie van Centro Cultural de Belém (Lissabon, PT)

Vanaf 4 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - 14.00 u & 17.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, Studio

Feest in de Hortahal (Brussel) / Feest in het Peristilium en de Handelsbeurs Concertzaal (Gent)
Hoquets (BE/FR/US) is een Belgisch-Frans-Amerikaans trio dat elektronische muziek maakt. Hoquets speelt enkel op instrumenten die het zelf ontwikkelde uit allerhande recuperatiemateriaal. Voeg hierbij heel wat funk, pop en punk, en het resultaat is aandoenlijk en ongezien.
Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 15.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, Hortahal
Oorsmeer Gent 13.11 - 16.00 u - Vlaamse Opera Gent, Peristilium

Toca Rufar (PT) is één van Portugals sensationeelste drumbands. In de buitenwijken van Lissabon rekruteren ze hun drummers, jongeren uit alle lagen van de bevolking. Samen vormen ze een indrukwekkende fanfare gebaseerd op traditionele Portugese drums.
Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 13.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, Hortahal
Oorsmeer Gent 13.11 - 15.30 u - Handelsbeurs, Foyer

Zappa (BE) is een muziekproject voor 12- tot 15-jarigen die zin hebben om muziek te maken in een eigen stijl en met hun eigen instrument of stem. Een gezonde rock 'n' roll-houding primeert op een diploma notenleer. Onder begeleiding van Sara Van Impe en Lieven Bulckens wordt er elke week aan een swingend repertoire gewerkt, en worden er eigen nummers geschreven en concerten voorbereid.
Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 14.00 u, 16.30 u & 17.45 u - Paleis voor Schone Kunsten, Hortahal
Oorsmeer Gent 13.11 - 14.30 u & 17.00 u - Handelsbeurs, Foyer

Kinderfanfare Goeste Majeur (BE) is ontstaan in de wijk Brugse Poort in Gent. Hun feestelijke muziek en schitterende bijhorende dansjes zorgen voor een uitbundige sfeer. De kinderfanfare is een plaats waar kinderen wekelijks muzikaal plezier maken en hun muzikaal talent verder ontplooien. Af en toe verlaten ze hun repetitielokaal voor feestelijke gelegenheden als Oorsmeer.
Voor iedereen
Oorsmeer Gent 13.11 - 14.30 u & 17.00 u - Vlaamse Opera Gent, Peristilium

KLANKRUPS / Jeugd & Muziek Brussel (BE)
Klankrups is een spannend spel rond klanken en kleuren. We binden je een Wii-console om en met gespitste oren ga je dansen, springen en bewegen. Begeleiding: Leen De Bruyn (IPEM) en een Jeugd & Muziek Animator. Een samenwerking tussen Jeugd & Muziek Vlaanderen en het departement Musicologie (IPEM) van de Universiteit Gent
Vanaf 6 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - 13.30 u , 14.30 u , 15.30 u , 16.30 u & 17.45 u - Paleis voor Schone Kunsten, Vestiaire Terarken

ZAPPA & SHANTI! SHANTI! / MET-X (BE)
De Brusselse kinderbigband Zappa werkt op basis van een unieke methode aan zijn eigen repertoire. Vertrekkende van ritmische spelletjes, grafische partituren en collectieve of individuele composities en improvisaties komen ze tot een levendig eigen geluid. Shanti! Shanti! is een groep zingende Brusselse kinderen - afkomstig van verschillende horizonten - die op wijkfeesten, concerten en festivals zijn stem laat horen. Een koor met oor voor gekke stemmen, rare talen en kleurige klanken! Voor Big Bang & Oorsmeer werken deze 2 MET-X groepen samen aan een uniek concert.

Vanaf 5 jaar
Big Bang Brussel 11.11 - 14.30 u & 17.00 u - Paleis voor Schone Kunsten, Rotonde Bertouille
Oorsmeer Gent 13.11 - 15.00 u - Vlaamse Opera Gent, Lully

DROOMTIJD
Met Droomtijd keert regisseur Inne Goris terug naar de essentie van het luisteren. Samen met het vormgeversdua Ruimtevaarders ging ze op zoek naar een plek waar het rustig is en veilig, waar de buitenwereld slechts vanuit de verte ruist. Een plek waar kinderen en volwassenen kunnen luisteren en wegdromen… Een container. Aan de buitenzijde is de container wat containers plegen te zijn: hard, koud, roestig, vuil. Maar treedt het stalen gevaarte binnen en de muziek van Dominique Pauwels brengt je in een andere wereld. Is het dat dan? Neen, dan begint het pas. De muziek is overal, je hoort haar, je voelt haar, ze roept een wereld aan beelden op. Ze vervoert je naar duizend-en-een plekken, ze brengt je op plaatsen waar alles mogelijk is en zet je aan tot dromen. Zie met je oren en dan is alles mogelijk.

Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - doorlopend - Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat

DE MUZIEKKAMERS
Het begon als een experiment en is uitgegroeid tot één van de populairste onderdelen van Big Bang: de muziekkamers. Je koopt een ticketje voor 45 minuten avontuur doorheen de kleinste en meest verrassende ruimtes van het gebouw. Loges, kleedkamers, opslagruimtes, voor één dag staan ze open voor het publiek. Meer verklappen we niet. Welke muzikant of installatie achter de deur wacht, mag je zelf komen ontdekken.

Voor iedereen
Big Bang Brussel 11.11 - 13.30 u, 14.30 u , 15.30 u , 16.30 u & 17.45 u - inkomhal van het Paleis voor Schone Kunsten
Oorsmeer Gent 13.11 - 113.30 u, 14.30 u , 15.30 u , 16.30 u & 17.45 u - inkomhal van de Vlaamse Opera Gent

Tijd en plaats van het gebeuren :

Big Bang Festival
Vrijdag 11 november 2011 van 13.00 u tot 18.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.bigbangfestival.eu en www.bronks.be
------------------------
Oorsmeer
Zondag 13 november 2011 van 13.00 u tot 18.00 u
Handelsbeurs & Vlaamse Opera Gent

Kouter 29 - Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.vlaamseopera.be en www.bigbangfestival.eu

11:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

08/11/2011

Robot-special rond het getal 11, 11 en nog eens 11 in Logos

Elf Een symbolische datum als de elfde dag van de elfde maand van het jaar elf kunnen ze bij Logos uiteraard niet zomaar naast zich neerleggen. Een unieke gelegenheid dus om een concert op te trekken rond muzikale nummersymboliek, elektro-magnetische elfjes, elf kroketten, pseudododecafonie en zelfs El Fuga. Met dansers en musici olv. Godfried-Willem Raes.

Op vrijdag 11 november 2011 - een vrije dag wegens de traditionele wapenstilstand - is er een <M&M> concert rond het tema ELF en daar kunnen ze heel veel kanten mee uit. Wist je trouwens dat het hoofdtelwoord ELF uit het Oud-germaans komt? Daar sprak men over ainalibi, wat een samentrekking is van de woorden: aina- (een) en -libi (over). Het betekent dus letterlijk: één over (de tien). Het Engelse woord voor ELF is een samenstelling van de woorden 'one' (een) en 'left' (over). 'Oneleft' veranderde gestaag in 'eleven'.

ELF is een natuurlijk geheel getal en tevens een priemgetal. Binair kunnen we het beestje spellen als 1011, oktaal luidt het 13, hexadecimaal is het B en de Romeinse cijfervariant is XI, wat ons meteen brengt bij onze automatische kwart-toonsxylofoon: het leven hangt aaneen van de verbanden.
En, ship ahoy, niet minder interessant wordt het, wanneer we je meegeven dat ELF ook wel als het dwazen- of gekkengetal gezien wordt. Dat wordt ons door de traditie overgeleverd, omdat het 1 minder is dan 12 (het getal van perfektie), want met 11 ben je dus net niet perfekt. Zo kan in de queeste naar relevant repertoire stukken aangesneden worden die nét niet dodecafonisch zijn, zoals Godfried Willem Raes' El Fuga. Ook Xavier Verhelst doet met zijn funky Elf Kroketten een bijdrage, terwijl Sebastian Bradt met Måran de Zweedse mythologie in duikt. Måran ofwel De Morre is namelijk een tot spookachtige trol ontaard ELFje.

Omdat het getal dus met gekkigheid wordt geassocieerd, speelt het een belangrijke rol in karnavalstijd. Daarvan kennen we immers De Raad van Elf, die jaarlijks vergadert op 11 november om 11.11 u 's avonds. De karnavalskreet 'Alaaf!' zou een verbastering zijn van ELF. Tot slot wil 'op z'n elfendertigst' zeggen: nonchalant, omslachtig. Deze uitdrukking wordt wel gebruikt als een nummer of aantal onbekend is, zoals in: 'Elfendertig redenen om dit concert niet te missen'.

Françoise Vanhecke en Moniek Darge brengen ook een 1+1 avant-première van enkele stukken die zij in New York zullen presenteren. Françoise Vanhecke behaalde tenandere de New York Women Composers Grant in 2003. Ook de creatie van de opdracht van ISSUE PROJECT ROOM in NY aan Moniek Darge staat op het programma. Deze Indische soundscapecompositie heet Tamil Nadu en is gerealiseerd met de steun van de Vlaamse Gemeenschap.

De rest van het Logos-team brainstormt zich inmiddels te pletter om het programma te spekken, en dat team bestaat nog steeds uit de ELF vaste waarden Moniek Darge, Kristof Lauwers, Helen White, Sebastian Bradt, Dominica Eyckmans, Xavier Verhelst, Peter Van Lancker, Barbara Buchowiec, Françoise Vanhecke & Floesj olv. Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : ELF
Vrijdag 11 november 2011 om 20.00 u
Logos Tetraeder Gent

Bomastraat 24-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

17:10 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Medea op tournee in voorjaar 2012 na triomf op Biënnale van Venetië

Medea Met de uitnodiging van de Biënnale van Venetië om eind september 2011 deel uit te maken van het programma  van MUTANTI,  de 55ste editie van het festival voor hedendaagse muziek, vielen Wim Henderickx, HERMESensemble en Muziektheater Transparant een grote eer te beurt.  

Henderickx liet de kans om uit te blinken niet liggen en herschreef speciaal voor de gelegenheid de muziek van Medea. Deze muziektheatervoorstelling met monologen van Peter Verhelst en in een regie van Paul Koek ging in mei 2011 in première in deSingel en zal in februari en maart 2012 een tournee maken door België en Nederland met Wim Henderickx als dirigent. 

In de concertante versie 'Lamento di Medea' voor 1 zangeres, instrumentaal ensemble en live elektronica, zingt de Turkse sopraan Selva Erdener vier klaagzangen die bestaan uit woordloze muzikale klanken. Het lijden van Medea krijgt hierdoor een haast spirituele dimensie.
De voorstelling van 26 september in het Piccolo Teatro van het Arsenale greep bij de keel en kreeg van Stephan Moens een zeer lovende recensie in De Morgen op 3 oktober 2011: "Maar wie mee durft te gaan in de muziek, raakt niet alleen bedwelmd door de 'goddelijke lengtes' (zoals Schumann over de late werken van Schubert zei) maar realiseert zich gaandeweg ook beter wat de kindermoord betekent: het consequente afscheid van een te grote liefde, en daardoor ook een soort emotionele zelfmoord. ... In elk geval heeft Henderickx zich, mede door de voorbeeldige uitvoering van de Turkse sopraan Selva Erdener en het Vlaamse Hermesensemble, op het internationale podium kunnen presenteren als een onverwisselbare stem".

Elders op Oorgetuige :
Een nieuwe kijk op een oude mythe : wereldcreatie Medea in deSingel, 16/05/2011

Beluister nu alvast een fragment uit 'Lamento di Medea'

16:29 Gepost in Concert, Muziek, Nieuws | Permalink |  Facebook

07/11/2011

November Music trekt alle registers open

November Music Van woensdag 9 t.e.m zondag 13 november presenteert November Music al voor de 19de keer de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van hedendaags gecomponeerd, jazz/impro, elektronica, geluidsinstallaties en muziektheater. Muziek van nu door de makers van nu, te horen op verschillende podia in 's-Hertogenbosch. Een greep uit het programma: Arve Henriksen & Audun Kleive, AskolSchönberg o.l.v. Reinbert de Leeuw met Jörg Widmann, musikFabrik, Craig Taborn & Yuri Honing, David Kweksilber Big Band feat. David Moss, Markus Stockhausen & BEAM. De centrale festivalcomponist 2011 is Yannis Kyriakides

November Music is het belangrijkste internationale festival voor actuele muziek in Nederland. Het meerdaagse festival vindt jaarlijks plaats op divese locaties in 's-Hertogenbosch en heeft nauwe banden met belangrijke festivals in diverse Europese landen waaronder België (Transit Leuven en Happy New Festival van Vlaanderen Kortrijk), Duitsland (MaerzMusik Berlijn), Engeland (Huddersfield Contemporary Music Festival) en Italië (Angelica Festival Bologna). Het festival zet de spotlights op de makers van nu, waardoor het publiek de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van gecomponeerde en geïmproviseerde muziek, progressieve pop, geluidsinstallaties en muziektheater te horen en te zien krijgt. De eerste editie van November Music vond plaats in 1993.

Ook dit jaar is Bert Palinckx artistiek leider van November Music. "Inmiddels is ons festival een soort merk geworden waarop mensen vertrouwen, ook al is er misschien onbekendheid met de optredende namen. Op vijftien gevarieerde locaties in Den Bosch komt er van woensdag 9 tot en met zondag 13 november onder andere hedendaags gecomponeerd werk, jazz en improvisatie, elektronica, geluidsinstallaties, interdisciplinaire voorstellingen en muziektheater voorbij. Allemaal vormen van muziek die steeds minder te horen zijn, en al helemaal niet via radio of tv. Veel mensen zijn er zodoende nauwelijks mee bekend en als je dan voor het eerst geconfronteerd wordt met niet-alledaagse klanken kan dat een inspannende ervaring zijn. Je zintuigen worden meer geprikkeld dan wanneer je popmuziek hoort bijvoorbeeld, dat klinkt veel vertrouwder. Maar het is ook leuk om iets nieuws of anders te horen, en zo'n festivalvorm leent zich er goed voor om in korte tijd veel te beleven. Bij November Music duurt geen enkel concert langer dan een uur, we willen een omgeving creëren waarin bezoekers een beetje kunnen rondneuzen en niet na één optreden overdonderd naar buiten stappen en nooit meer terugkomen. Nu is het overigens wel zo dat hedendaagse muziek de laatste jaren minder experimenteel wordt, het mag ook weer mooi zijn."(*)

Ook dit jaar trekt November Music weer alle registers open. Bert Palinckx : "Er komt van alles voorbij; concerten geschikt voor een breder publiek in een grotere zaal en rare, extreme dingen op plekken als musea en galeries. Zo is er op de openingsavond de voorstelling 'Déserts', waarbij videokunstenaar Bill Viola de uitvoering door het Nieuw Ensemble van een compositie van Edgard Varèse uit 1954 - heel oud voor ons maar het klinkt nog ontzettend actueel - visueel begeleidt. Of een installatie gemaakt door Bram Vreven in het Centrum Beeldende Kunst, vrije tijd, van 140 klepels die geen geluid maken. Eerst moest ik even slikken, stilte was niet de bedoeling, maar nu lijkt het me spannend en daar houd ik van. Er staat een pianorecital geprogrammeerd, 492 Kg, waarbij niet de toetsen bespeeld worden maar wel talloze andere onderdelen van het instrument. En heel blij ben ik met het slotconcert, memoryscape van Yannis Kyriakides, waarbij de een voor een opkomende musici hun eerste jeugdherinneringen vertolken die tegelijkertijd op een projectiescherm te lezen zijn, waarna ze samenspelen en ook weer omstebeurt van het podium verdwijnen. Zo'n combinatie van persoonlijke en theatrale ingrediënten werkt sterk en vormt daarmee een passende afsluiting van het festival." (*)

De in Cyprus geboren componist Yannis Kyriakides is dus festivalcomponist van November Music 201. Hij werd onlangs toegevoegd aan de Nederlandse delegatie voor de Biënnale van Venetië dit jaar. Tijdens November Music speelt AskoǀSchönberg het gloednieuwe werk 'Wavespace' van Kyriakides en Joost Rekveld. Verder brengt Musikfabrik de Nederlandse première van 'Memoryscape' en is er een duoconcert met Andy Moore (The Ex) met hun Rebetika project. Verder is er dit jaar ook heel veel aandacht voor de Nederlandse muziek, met naast creaties van festivalcomponist Yannis Kyriakides ook nieuw werk van de drie BUMA-Toonzetters winnaars 2009 Seung-Ah Oh, Aliona Yurtsevich en Wilbert Bulsink. Ook zijn er premières van Rozalie Hirs, Boudewijn Tarenskeen, Giel Vleggaar en vele anderen.

Enkele verwachte hoogtepunten tijdens November Music 2011 :

Louis Andriessen / Clazz Ensemble
Na het succes van vorig jaar staat ook tijdens deze editie meestercomponist Louis Andriessen weer op het programma. Clazz Ensemble vertolkt zijn liefde voor jazz en improvisatie. Met zijn muzes zangeres Cristina Zavalloni en violiste Monica Germino en filmbeelden van Peter Greenaway.

'Déserts' Nieuw Ensemble / Edgard Varèse / Bill Viola
De Amerikaanse videokunstenaar Bill Viola maakte een film bij Edgard Varèse's spektakelstuk 'Déserts'. Nieuw Ensemble voert het werk uit terwijl de meeslepende beelden van Viola op groot scherm worden vertoond.

David Kweksilber Big Band feat. David Moss
Een waanzinnige bigband die de grens tussen compositie en improvisatie teniet doet. Componist Louis Andriessen: "Ik heb veel samengewerkt met David Kweksilber en het is verbazend hoe hij het voor elkaar gekregen heeft om een hele grote, real Big Band veel premières en erg moeilijke jazz te laten spelen. Daarbij geldt de door mij zeer bewonderde Robert Graettinger als een schitterend voorbeeld. Bovendien hebben we hier te maken met een stelletje onwaarschijnlijke topmusici." Voor het eerst te horen buiten Amsterdam in een spannende combinatie met stemvirtuoos David Moss.

Asko|Schönberg / Jörg Widmann o.l.v. Reinbert de Leeuw
Jörg Widmann wordt gezien als de nieuwe ster onder de Europese componisten. Asko|Schönberg is een van Nederlands topensembles. Een prachtige match dus. De volkskrant over dit concertprogramma: "Tot Widmanns vele talenten behoort het vermogen aansluiting te vinden bij verschillende werelden."

ECM Artists in Concert
Speciaal programma met toppers uit de jazzwereld. De Noorse trompettist Arve Henriksen (winnaar Paul Acket Award 2011) treedt op met percussionist Audun Kleive. Saxofonist Yuri Honing en de Amerikaanse pianist Craig Taborn (o.a. Dave Douglas, Steve Coleman en Tomasz Stanko) ontmoeten elkaar voor het eerst. Iro Haarla schildert met haar kwintet het uitgestrekte Finse landschap met subtiele klankkleuren.

musikFabrik o.l.v. Sian Edwards
Het Duitse ensemble musikFabrik sluit November Music 2011 af met werk van Jonathan Harvey, Rebecca Saunders en 'memoryscape' van festivalcomponist Yannis Kyriakides. Dat laatste werk maakte eerder al grote indruk op Bert Palinkcx, artistiek directeur van November Music: "Kyriakides heeft jeugdherinneringen van de musici vertaald naar muziek. Het is hierdoor een poëtische en zeer persoonlijke compositie geworden, schitterend uitgevoerd door de topsolisten van de musikFabrik."

De Vlaamse inbreng op November Music komt dit jaar van pianist en muzikaal vrijdenker Frederik Croene met zijn '492 Kg, an extended piano recital'. Croene is gefascineerd door de klank van de gedemonteerde, ontmantelde of krakkemikkige piano. Voor dit grootschalige project heeft hij acht componisten gevraagd om de piano eens op een andere manier te lijf te gaan. Want hoeveel onvermoede schoonheid schuilt er in dat bijna 500 kilogram zware muziekinstrument? Het levert een pianorecital op dat zijn weerga niet kent. De componisten krijgen de opdracht mee om drie concepten (piano, pianorecital, pianist) zo onbevangen mogelijk te benaderen. Hierbij krijgen ze volledig carte blanche.

Zo gaat Cathy van Eck de piano als muzikaal meubelstuk in ere herstellen en combineert Laura Maes de klanken van een ijssculptuur met die van het klavier. Falk Hübner creëert een apocalyptische pianolandschap waarin de pianist een manier moet zoeken om te ontsnappen aan de woestenij. Simon Steen-Andersen ontleedt op minutieuze wijze de overdonderende klankschoonheid van alle 88 toetsen die tegelijkertijd worden ingedrukt. Een uitzonderlijk, theatraal pianorecital dat als één geheel moet worden opgevat. '492 Kg, an extended piano recital' wordt tijdens November Music als installatie getoond met twee concerten zowel op de vrijdag als zaterdag.  Op zondag is de installatieversie te beluisteren tijdens de KunstmuziekRoute.

Tijd en plaats van het gebeuren :

November Music
Van woensdag 9 t.e.m. zondag 13 november 2011
Op verschillende locaties in s' Hertogenbosch


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.novembermusic.net

(*) 'Hedendaagse muziek mag weer mooi zijn'. Interview met Bert Palinckx, Angela Van Der Elst, Bijlage VPROgids, nobember 2011

Elders op Oorgetuige :
Clazz Ensemble presenteert His Master's Choice ft Louis Andriessen in het Concertgebouw Brugge, 6/11/2011
Nieuw Ensemble verruimt je blik op de muzikale 20ste eeuw, 10/10/2011
492 Kilo. An extended piano recital. Concertperformance door Frederik Croene, 27/09/2011

Bekijk alvast het promofilmpje voor November Music 2011

17:40 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Follow the Sound dompelt je onder in de kosmische wereld van Sun Ra

Ken Vandermark Van donderdag 10 tot en met zaterdag 12 november wordt deSingel in Antwerpen ondergedompeld in de kosmische wereld van Sun Ra. Follow the Sound, het festival voor improvisatiemuziek en aanverwanten, staat dit jaar voor een groot deel in het teken van deze muzikale excentriekeling en laat met enkele speciale concerten van onder meer Marshall Allen en The Thing, een licht schijnen over diens oeuvre.

Follow the Sound zoomt dus ook dit jaar in op een belangrijk figuur uit de geschiedenis van de freejazz en improvisatie. In het verleden viel die eer reeds te beurt aan Albert Ayler, Bill Dixon, Han Bennink en Cecil Taylor, en dat in de vorm van speciale concerten naast vertoningen van films en documentaires. Met Sun Ra ligt de focus deze keer op een echt buitenbeentje, en dat niet alleen op muzikaal maar ook op persoonlijk vlak. Lange tijd was alles rond de figuur van deze pianist/componist/bandleider namelijk in een mysterieuze waas gehuld: men wist zijn echte naam niet aangezien hij die in de jaren vijftig al had veranderd naar Le Sony'r Ra (pas na lang zoeken kwam de naam Herman Poole Blount naar boven) of wanneer hij geboren was en hij beweerde in interviews dat hij een buitenaards wezen was en dat hij naar andere planeten was gereisd. Dat excentrieke karakter heeft ook zijn muzikale carrière getekend, gaande van de opmerkelijke audiovisuele spektakeloptredens van zijn orkest (het zogenaamde Arkestra, dat op verschillende momenten wel eens een andere naam droeg) tot zijn lange en krankzinnige geïmproviseerde solo's op de Moog-synthesizer.

Uiteraard botste de in 1993 overleden Sun Ra met zijn aparte stijl op heel wat protest van de jazzgemeenschap. Critici noemden hem een showman, trokken zijn capaciteiten als musicus in twijfel en haalden wel eens het woord charlatan boven. Dat er in zijn discografie bedenkelijke momenten kunnen worden opgetekend staat buiten kijf, maar de invloed die zijn muzikale nalatenschap al tientallen jaren uitoefent op het moderne jazzgebeuren valt eveneens niet te ontkennen. Het bewijs daarvan zal worden geleverd tijdens deze editie van Follow the Sound, met drie heel speciale Sun Ra-concerten.

Sun Ra Specials
De grote bigbands uit de jazzgeschiedenis waren nooit louter de verdienste van een getalenteerd bandleider. Wat zou het Count Basie Orchestra geweest zijn zonder Freddie Green, of het Duke Ellington Orchestra zonder Johnny Hodges en Harry Carney? Dezelfde vraag kan worden gesteld in verband met het Arkestra van Sun Ra. Wat zou er van dit orkest geworden zijn indien John Gilmore en Marshall Allen er nooit deel van hadden uitgemaakt? Het zou alleszins heel anders hebben geklonken, want de twee saxofonisten waren gedurende vier decennia de sleutelfiguren binnen het orkest. Na de dood van Sun Ra in 1993, nam John Gilmore de leiding van het Arkestra op zich tot aan zijn eigen overlijden. Hij werd opgevolgd door zijn saxofoonbroeder Marshall Allen, ondertussen 87 maar nog steeds actief musicus. Tijdens de tweede dag van het festival zal hij in trio aantreden met de ICP-drummer Han Bennink en de Amerikaanse bassist Trevor Dunn, als een van de drie Sun Ra specials. Een onuitgegeven trio dus, met daarin misschien wel als grootste verrassing de uit de Ipecac-stal afkomstige Trevor Dunn, die meer dan veertig jaar jonger is dan Allen. Met zijn avonturen binnen Fantômas en Mr.Bungle hoeft de bassist qua muzikale waanzin alleszins geen lessen meer te krijgen van zijn oudere compagnons. Zonder enige twijfel is dit concert het meest onvoorspelbare van de hele editie.

Speciaal voor dit festival een kwalitatief ensemble op poten zetten dat in de buurt komt van het grote Arkestra is natuurlijk onbegonnen werk en quasi onbetaalbaar. De drie Sun Ra-concerten worden dan ook door kleinere bands gebracht, hoewel Joost Buis en André Goudbeek een septet bij elkaar hebben gesprokkeld. Buis, een Nederlandse trombonist, wordt beschouwd als een Sun Ra-kenner en laat zich al langer inspireren door het repertoire van het Arkestra, en dan vooral met zijn eigen band Astronotes - de naam van dit ensemble verraadt natuurlijk al genoeg. Samen met altsaxofonist André Goudbeek stelde hij een groep samen die enkele Sun Ra-composities onder handen zal nemen. Bekende improvisatoren zoals Tobias Delius en Paul Lovens, zullen daarin samenwerken met jonge getalenteerde musici: de Belgische trompettist Jean-Paul Estiévenart, bassist Hugo Antunes en toetsenist Oscar Jan Hoogland.


De laatste Sun Ra special wordt verzorgd door enkele grote kanonnen van de hedendaagse freejazz en improvisatie. Met het concert van The Thing + Ken Vandermark (foto) & Lasse Marhaug heeft de organisatie zich alvast verzekerd van een krachtig slotpleidooi. Het Noors/Zweedse trio The Thing, met saxofonist Mats Gustafsson, bassist Ingebrigt Håker Flaten en drummer Paal Nilssen-Love, gaat de powerplay niet uit de weg en is mede daardoor een van de spectaculairste live-bands van het circuit. Bijgestaan door saxofonist Ken Vandermark (misschien wel de hardst werkende muzikant binnen de hedendaagse jazz) en het Europese antwoord op Merzbow, Lasse Marhaug, zullen ze muziek van Sun Ra letterlijk nieuw leven inblazen.

De gastenlijst van de Belgen
Dat geïmproviseerde muziek van hoog niveau niet altijd in het buitenland hoeft worden gezocht weet de organisatie maar al te goed. Zo kregen twee Belgische musici dit jaar een zogenaamde carte blanche en mocht pianist Fred Van Hove (zoals elk jaar) speciaal voor het festival een ensemble samenstellen. De man die samen met onder meer Peter Brötzmann aan de wieg stond van de Europese vrije improvisatie komt deze keer heel verrassend uit de hoek en laat zich in Antwerpen omringen door twee bijzondere vrouwen: Ikue Mori en Maja Ratkje. De Japanse Ikue Mori is percussioniste maar houdt zich tegenwoordig bijna uitsluitend bezig met laptopimprovisaties, zoals ze al liet horen op Tzadik in samenwerking met Mike Patton en John Zorn. Maja Ratkje is voor improvisatieliefhebbers dan weer bekend voor haar werk met het Noorse collectief SPUNK, maar ze liet zich de voorbije jaren ook opmerken als soloperformer met vocale improvisaties. Deze keer zal het vertrouwde potje 'improviseren met Fred Van Hove' dus een digitaal tintje krijgen.

Als er momenteel één Belgisch jazz- en improvisatiemuzikant is die zich internationaal steeds vaker positief laat opmerken, dan is het wel Joachim Badenhorst. Han Bennink vond in hem de ideale rietblazer voor zijn trio (twee jaar geleden nog te horen op Follow the Sound) en naast een nieuwe release met Equilibrium en een album in samenwerking met Steve Swell en Ziv Ravitz, verschenen de voorbije maanden cd's op Clean Feed, Red Toucan en NoBusiness waarop Badenhorst te horen is. Dat net hij een carte blanche kreeg van de organisatie is dan ook dubbel en dik verdiend. Badenhorst komt naar Follow the Sound met een opvallend trio, bestaande uit violist C. Spencer Yeh en Toma Gouband, een Franse percussionist die heel eigenaardig materiaal gebruikt, zoals stenen en hout. Teun Verbruggen zal het waarschijnlijk bij een traditioneel drumstel houden (en misschien nog een laptop en wat speelgoed). Hij is de tweede gelukkige die van de festivalorganisatie een ensemble naar zijn smaak mocht samenstellen. Naast zijn vertrouwde muzikale partner Jozef Dumoulin, koos hij met zijn carte blanche voor trompettist Nate Wooley, gitarist Marc Ducret, saxofonist Andrew D'Angelo en bassist Trevor Dunn, waarmee hij jaren geleden al een keer een project opzette onder de naam Nozzle Slag. Tegenwoordig is hij dan wel vooral bekend als drummer van het Jef Neve Trio, maar met onder meer Othin Spake bewees Verbruggen al eerder dat hij een geweldig improvisator is. Het wordt dus uitkijken naar wat hij in het gezelschap van deze internationaal gerenommeerde musici zal weten te presteren.

Sax in hoofd- en bijrol
Een jazz- of improvisatiefestival zonder saxofoons is praktisch ondenkbaar, maar het is tevens opvallend dat er tijdens deze Follow the Sound slechts één concert staat geprogrammeerd zónder een sax, namelijk dat van Fred Van Hove en co. Het Craig Taborn Trio heeft eigenlijk ook geen saxofonist in huis maar voor het concert in Antwerpen nodigde de groep Lotte Anker uit. De Deense speelt zowel sopraan-, alt-, als tenorsax en bracht de voorbije jaren succesvolle albums uit in samenwerking met pianist Craig Taborn en drummer Gerald Cleaver. Het duo Jorrit Dijkstra - John Hollenbeck is nog zo'n voorbeeld van een duurzame en succesvolle samenwerkingsrelatie. Als sinds 1998 komen de twee op regelmatige basis samen voor concerten met geïmproviseerde inhoud. Dijkstra speelt daarbij niet enkel saxofoon maar ook lyricon (een elektronisch blaasinstrument) en analoge synths, terwijl Hollenbeck zijn drumstel uitbreidt met allerlei kleine percussie-instrumenten. Hoe dat klinkt is te horen op het album 'Sequence', uitgebracht in 2006, dat een kleurrijke waaier aan improvisaties bevat. Naast een duoset op vrijdag, zullen Dijkstra en Hollenbeck op zaterdag een open workshop begeleiden onder de naam Lab Orchestra. Het is tevens de bedoeling dat deze workshop uitmondt in het eerste concert van die dag.

De naam van Ken Vandermark viel al eerder in dit artikel. Naast een gastbijdrage aan het concert van The Thing op zaterdag, zal de uit Chicago afkomstige rietblazer ook met een eigen (en overigens gloednieuw) ensemble aantreden. Made to Break is een kwartet en op Vandermarks website wordt het omschreven als zijn meest radicale ensemble tot nu toe, met invloeden gaande van Ethiopische muziek en The Ex tot de muzikale ideeën van Morton Feldman en John Cage, uiteraard overgoten met een saus jazz en improvisatie. Twee trouwe compagnons vervoegen Vandermark in Made to Break: drummer Tim Daisy en de elektrische bassist Devin Hoff. De vierde man is Christoff Kurzmann, een elektronicawizard uit Wenen, die in zijn carrière al samenwerkte met enkele grote hedendaagse componisten. Dat Ken Vandermark hiermee alweer een nieuwe visie op compositie en improvisatie zal tentoonspreiden hoeft geen betoog, dat lijkt namelijk zowat zijn levensmissie te zijn.


Naast heel wat concertgeweld staan er nog een hoop andere dingen op het programma. Donderdagavond opent de zogenaamde 'Sun Ra Expo', gecureerd door schrijver/producer/muzikant John Corbett, niet alleen de man achter 'Unheard Music Series' van het label Atavistic meer tevens een groot Sun Ra-specialist. Op vrijdag en zaterdag zijn er tevens platen- en cd-stands, lezingen en filmvertoningen. De omkaderende soundtrack bij al deze activiteiten wordt verzorgd door enkele dj's. De meeste concerten zullen deze keer overigens plaatsvinden in de studiozaal van deSingel, omdat de organisatie momenteel nog bekijkt of er concerten kunnen worden uitgezonden of gestreamd. Info daarover is te vinden op de website van het festival.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Follow the Sound
Van donderdag 10 tot en met zaterdag 12 november 2011
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.followthesound.be en www.desingel.be

Bron : Artikel overgenomen van Kwadratuur.be
Follow the Sound. In de voetsporen van een vermeend charlatan, Joachim Ceulemans op Kwadratuur.be, 20/10/2011

15:41 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

06/11/2011

Requiem : Penderecki, Kancheli & Sjostakovitsj in Bozar

Krzystzof Penderecki Ook een halve eeuw na zijn creatie blijft Penderecki's Tren een van de cultwerken uit de 20ste-eeuwse avant-garde. Met microtonen, glissandi, speciale boogtechnieken en kleine toevalsoperaties weven 52 strijkers gedurende tien minuten een doorwrocht en fascinerend klankweb. Lyrischer van aard is Sevda Nateli, het prachtige requiem van Giya Kancheli, waarvoor hij een beroep doet op poëzie van een aantal groten uit de wereldliteratuur. Net als Tren en Sevda Nateli heeft ook de imposante Zevende Symfonie van Sjostakovitsj een duidelijke band met de Tweede Wereldoorlog. Sjostakovitsj schreef het werk tijdens de belegering van Leningrad door de nazi's in 1941. Het Symfonieorkest en het kinderkoor van de Munt werken opnieuw samen met Leo Hussain, die eerder al met Le Grand Macabre en Káťa Kabanová het publiek enthousiasmeerde.

De Poolse componist en dirigent Krzysztof Penderecki (1933) studeerde bij Skolyszewski en A. Malawski aan het conservatorium te Kraków, waarvan hij in 1972 directeur werd. Het jaar daarop werden drie van zijn composities bij een concours van jonge Poolse componisten met een eerste prijs bekroond. Volgen deze vroege werken nog het voetspoor van Webern en diens streng seriële schrijfwijze, kort daarop sloeg Penderecki nieuwe wegen in op zoek naar een nieuwe klankentaal in de grensgebieden tussen toon en ruis. Hij wilde het door de elektronische muziek verruimde klankbewustzijn ook op traditionele instrumenten overdragen. Het bekendste resultaat van dit streven is de Ofiarom Hiroszimy-Tren (Klaagzang voor de slachtoffers van Hiroshima, 1961), waarin hij tot een geheel nieuwe benadering van het strijkorkest kwam. Door middel van niet-conventionele opdrachten aan de spelers - vervat in een mengeling van nieuwe en oude notatiesymbolen - komen klanken tot stand die op geen enkele wijze meer aan hun bron refereren. Dit werk bracht de componist groot succes, vooral omdat hij een geavanceerde techniek wist te verbinden met het primaat van een tot het uiterste gedreven expressie.

Die hang naar expressiviteit heeft Penderecki altijd behouden, waarbij hij ook conventioneler wegen bewandelde. Reeds in het Stabat mater (1962), maar vooral in de Lucas-passie (1965-1966), komen elementen naar voren die bij de luisteraar herkenning teweegbrengen (gregoriaanse psalmodie, renaissance-polyfonie, drieklank-harmoniek). Dat hij later, in zijn opera Paradise lost (1978) en zijn 2de symfonie (1980), zelfs een 19de-eeuws, romantisch klankideaal heeft geadopteerd, wordt algemeen als een terugval beschouwd. De avantgardistische periode waaraan men zijn reputatie heeft opgehangen, heeft evenwel maar kort geduurd (ca. 1958-1962). Al vroeg is gebleken dat zijn werk in de kern van de zaak polystilistisch is, waarbij het doel - veelal de uitdrukking van een levensbeschouwelijke idee - de middelen heiligt.

Penderecki bevond zich ten tijde van het schrijven van 'Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima' in een periode waar hij op zoek ging naar nieuwe klanken en ook om van die nieuwe klanken één geheel te maken. Het was eind jaren '50, begin jaren '60, een periode waarin de klassieke muziek in een stroomversnelling raakte. Allerlei nieuwe vormen van muziek voor traditionele instrumenten ontstonden in sneltempo, uitmondend is 4'33'' van John Cage, waarin geen enkele noot gespeeld wordt. In tegenstelling tot dat werk probeert Penderecki juist de tijd die hij heeft vol te stoppen met muziek, maar past hij (toen) nieuwe technieken toe. Zo begint het werk met gesis op de violen in het hoogste register. De strijkinstrumenten worden ook als sirenes gebruikt.

Muziektheoretisch is er dan een volgende tegenstelling. In de klassieke muziek had men net de strenge regels van de seriële muziek achter zich gelaten, toen zich (een korte tijd) de aleatorische muziek aandiende, waarbij de musici volkomen vrij werden gelaten. Threnos bevat een combinatie van die twee. Voor het eerst wordt er gebruikgemaakt van grafische muzieknotatie. Men mag beginnen op de toon, die men wenst te spelen en moet van daaruit omhoog of omlaag. Tot slot nog een unicum: als climax wordt er een cluster opgebouwd waarbij alle 52 strijkers een aparte stem hebben, elk een kwarttoon hoger dan de basistoon. Na deze schreeuw gaat het snel decrescendo naar uiterst zacht (pppp).

Penderecki had in navolging van Cage zijn werk geen titel meegegeven. Hij schatte in dat het werk 8'37'' zou duren en dat werd dan ook de titel (soms ook 8'26''). Pas toen hij het werk daadwerkelijk hoorde bij een uitvoering onder leiding van Jan Krenz, vond hij de titel te anoniem in ging op zoek naar een betere. Het werd Threnos ( (klaag- of lijkenzang), opdat de slachtoffers van Hiroshima altijd herdacht zullen worden.

De Georgische componist Giya Kancheli (1935) is één van de leidende figuren binnen de wereld van de hedendaagse muziek. Kancheli's werken zijn ingebed in de verbondenheid met de natuur en worden gevormd door een kleurrijke beeldspraak en sterke contrasten en climaxen. Kancheli haalt zijn inspiratie uit de Georgische folklore en vult dit aan met zijn persoonlijke, verfijnde gevoeligheid. Hoewel Kancheli tal van invloeden uit de twintigste-eeuwse kunstmuziek absorbeerde, profileerde hij zich nooit als een typisch avant-gardist: het tonale systeem is attijd prominent aanwezig in zijn oeuvre en hij ambieert nooit vernieuwing omwille van de vernieuwing zelf. Zijn stijl wordt gekenmerkt door een ingetoomde, ietwat fragmentarische lyriek. In korte melodische groepjes laat Kancheli een meditatief koloriet contrasteren met een meer fysieke en zelfs agressieve toonspraak.
Kancheli studeerde compositie aan het conservatorium van Tbilisi, waar hij van 1971 tot 1978 ook zelf lesgaf. Hij werkte als muziekdirecteur voor het Rustaveli Theater in de Georgische hoofdstad en werd in 1995 door deFilharmonie, toen nog het Koninklijk Filharmonisch Orkest van Vlaanderen, uitgenodigd als componist in residentie. Sindsdien woont en werkt hij in Belgie.

Programma :

  • Krzysztof Penderecki, Tren Ofiarom Hiroszimy (1960) Threnos voor de slachtoffers van Hiroshima voor 52 strijkinstrumenten
  • Giya Kancheli, Sevda Nateli (1985) Bright Sorrow 'Requiem voor de 40ste verjaardag van de overwinning op het fascime'
  • Dmitry Sjostakovitsj, Symphony No.7 "Leningrad" in C Major, op.60 (1941)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Requiem : Penderecki, Kancheli, Sjostakovitsj
Donderdag 10 november 2011 om 20.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.demunt.be

Extra : Krysztof Penderecki op www.schott-musik.de en youtube
Krzysztof Penderecki (1933 -): Grensoverschrijdingen, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Giya Kancheli op www.schirmer.com, nl.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Brussels Radio Philharmonic zet Polen in de spotlights met werk van Gorecki, Lutoslawski, Penderecki en Szymanowski, 5/10/2011
Kamerorkest van Czestochowa te gast in Sint-Truiden, 19/05/2008

23:58 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Clazz Ensemble presenteert His Master's Choice ft Louis Andriessen in het Concertgebouw Brugge

Louis Andriessen Het Clazz Ensemble uit Nederland lijkt op een kleine bigband. Dat is het ook, maar dan wel een die niet alleen platgetreden paden bewandelt. Zoals de naam van het orkest al verklapt, voelen de musici zich net zo goed thuis op het North Sea Jazz Festival als op de klassieke muziekpodia. Clazz Ensemble presenteert His Master's Choice featuring Louis Andriessen, een unieke reis in muziek en beeld van Nederlands bekendste hedendaagse componist. Andriessen, die in 2010 nog veel succes oogstte in de New Yorkse Carnegie Hall, is de spilfiguur in dit nieuwe project van het Clazz Ensemble. Jazz is een oude liefde van de componist en hij schreef en herwerkte dan ook nieuw en ouder werk voor dit concert. De twaalf vaste musici van Clazz worden bijgestaan door de Italiaanse zangeres (en muze van Andriessen) Cristina Zavalloni en de violiste Monica Germino.

Louis Andriessen wordt beschouwd als een boegbeeld van de nieuwe Nederlandse muziek en van het internationale muziekleven. Zijn werk werd op vele podia wereldwijd uitgevoerd, vaak in aan hem gewijde festivals. De afgelopen twee jaar werden zijn nieuwe composities gecreëerd door bekende uitvoerders als Katia en Marielle Labèque, Cristina Zavalloni en Monica Germino. Sinds 2004 is Louis Andriessen hoogleraar aan de Faculteit der Kunsten van de Universiteit Leiden. 'Musical America' riep hem uit tot 'Composer of the Year 2010'.

Voor dit programma koos en bewerkte Andriessen op vraag van het Clazz Ensemble een aantal werken die sterk door de jazz werden beïnvloed. De ontdekking van de avond wordt ongetwijfeld The Family Revisited. Dit werk is een bewerking van fragmenten uit de soundtrack die Andriessen in 1973 componeerde voor de film The Family van Lodewijk De Boer (naar diens eigen toneelstuk). Een te herontdekken stukje Andriessen-repertoire. Het concert put gul uit het Volhardingrepertoire.

On Jimmy Yancey (1973) is zo'n stuk dat Andriessen in de begindagen van De Volharding componeerde. Het is een soort hommage aan Jimmy Yancey, een pianist die als één van de grondleggers van de boogiewoogie wordt beschouwd. Het eerste deel citeert uit drie werken van Yancey vol exuberante verwijzingen naar zijn stijlelementen. Het tweede deel is abstracter en ingetogener en wordt door Andriessen beschreven als een 'in memoriam'.

In M is for Man, Music, Mozart (1991) vermengde Andriessen citaten van Mozart vrolijk met bigband-schriftuur. Hij componeerde dit werk als een televisieopera voor een reeks van de BBC waarin componisten en regisseurs werden samengebracht om een kortfilm te maken rond Mozart. Het betekende tevens de eerste samenwerking van Andriessen met Peter Greenaway, die daarna ook nog zou tekenen voor de regie van Andriessens opera's Rosa en Writing to Vermeer. De muziek is een afwisseling van instrumentale delen met jazzy songs.

Cristina Zavalloni neemt de vocals voor haar rekening en is verder ook nog in Passeggiata in tram in America e ritorno te horen is. Zij geldt als Andriessens ideale zangeres: met een achtergrond in jazz en pop en een expressieve en heel directe zangstijl die afwijkt van de romige klassieke techniek. Passeggiata in tram in America e ritorno ('Tramrit naar Amerika en terug', 1999) schreef Andriessen op tekst van de dichter Dino Campana. Het werk geldt als een aanloop naar La Passione, de grote vocale cyclus op tekst van Campana. Net als in dat laatste werk, krijgt Cristina Zavalloni hier weerwerk van de elektrische viool van Monica Germino.

In Y Despues, tenslotte, is te horen hoe Andriessen de eenvoudige baslijnen oppikt uit de jazz (denk ook maar aan de zeer herhalende patronen in de linkerhand bij boogiewoogie-pianospel, wat in On Jimmy Yancey zo belangrijk was. Y Despues is een even veelzijdig werk als Passeggiata, maar het meest opvallend is toch de manier waarop Andriessen met heel beperkt materiaal een krachtig stuk weet op te bouwen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Clazz Ensemble, Cristina Zavalloni & Monica Germino : Louis Andriessen
Donderdag 10 november 2011 om 20.00 u
Concertgebouw Brugge

''t Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.clazzensemble.nl

Bron : tekst Maarten Beirens voor het Concertgebouw, november 2011

Extra :
Louis Andriessen op www.muziekencyclopedie.nl, www.boosey.com en youtube
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl

21:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook