24/09/2012

Topdirigent Iván Fischer drie dagen te gast in Concertgebouw Brugge

Iván Fischer Tussen 28 en 30 september verblijft de Hongaarse topdirigent Iván Fischer (foto) samen met zijn Budapest Festival Orchestra in het Concertgebouw in Brugge.
Ze brengen er niet alleen werken van Mahler, Brahms en Bartók, maar ook van Fischer zelf. Hij licht bovendien ook uitgebreid Mahler 5 toe, in perfect Nederlands. Hij is immers niet alleen een van de belangrijkste dirigenten van onze tijd, maar ook een bevlogen spreker en verteller.

Iván Fischer en het Budapest Festival Orchestra zijn sinds jaar en dag trouwe gasten van het Concertgebouw. Zijn eigen Domein wordt dan ook een feestelijke driedaagse waarin hij werk brengt van Mahler, Brahms, Bartók en van hemzelf. Speciaal voor Concertgebouw Brugge componeert hij een mini-opera die in functie van de architecturale ruimte van het Concertgebouw is gecreëerd. Een werkelijk unicum dat aantoont dat de banden tussen Fischer en Concertgebouw Brugge in de toekomst alleen maar versterkt zullen worden. Voor dat concert staat hij bovendien samen met zijn vrouw en dochter op de bühne. 

Vraag aan de musici van het Budapest Festival Orchestra om hun dirigent Iván Fischer te typeren en je krijgt gegarandeerd een verpletterende reeks prijzende adjectieven over je heen. De charismatische Fischer bezit de gave om op een heel natuurlijke en inspirerende manier een hele groep musici aan hetzelfde zeel te doen trekken. Volgend jaar viert het orkest zijn 30e verjaardag, maar op het hartverwarmende enthousiasme van het eerste uur zit nog geen greintje sleet. Redenen genoeg dus om de deuren van het Concertgebouw gedurende drie dagen voor Fischer en de zijnen open te gooien.

Iván Fischer heeft een heel eigen kijk op de psychologische en organisatorische werking van een orkest. Hij richtte het Budapest Festival Orchestra in 1983 op om een waardig alternatief te bieden voor het geïnstitutionaliseerde karakter van de meeste symfonieorkesten. Via individuele contacten, solistenwedstrijden voor de orkestleden en allerlei kamermuziekinitiatieven, blijft hij de inzet van zijn musici warm houden.

Het Domein Iván Fischer biedt een heel gediversifieerd beeld van Fischer. Terwijl de eerste concertavond gewijd is aan Fischers topfavoriet Gustav Mahler, staat het tweede concert in het teken van Bartók en Brahms. De slotdag is dan weer voorbehouden voor Fischers eigen composities. "Als we tijdens de driedaagse ook ruime aandacht schenken aan onze landgenoot Béla Bartók, dan is dat zeker niet omdat we fanatieke Hongaren zijn. Bartók behoort eenvoudigweg tot de allergrootste componisten van de voorbije eeuw. Laat me onze muzikale interesse omschrijven als kosmopolitisch met een Centraal-Europees accent, aldus Fischer.

Eens Fischer over zijn grote topfavoriet Gustav Mahler aan de praat geraakt, is hij niet meer te stoppen. "De ronduit fantastische muziek van Mahler wordt nóg mooier, wanneer je ook iets weet over de context waarin hij zijn muziek schreef. Hij componeerde - veel meer dan andere componisten - heel persoonlijke muziek. De mengelmoes aan indrukken die in zijn hoofd rondzwermden – gaande van natuurklanken en koebellen tot militaire kapellen en de muziek die hij dagelijks als dirigent onder ogen kreeg - wist hij in zijn eigen muziek te vatten. De eerlijkheid waarmee hij dat deed, zorgt ervoor dat je Mahler echt persoonlijk leert kennen via zijn muziek. Dat Mahlers muziek vaak fundamenteel triest en tragisch is, heeft niets met zijn leven te maken. Op het moment dat hij zijn zesde, meest tragische symfonie schreef, was hij perfect gelukkig. Je moet Mahler eerder zien als een profeet: aan het einde van de vredevolle 19de eeuw, voelde hij de catastrofe van de volgende eeuw al aankomen. In dit alles probeer ik me in te leven wanneer ik Mahlers muziek dirigeer."

Als Fischer zo'n fervent Mahlerliefhebber is, dan heeft dat ongetwijfeld ook te maken met de parallellen in het leven van beide musici. Net zoals Mahler, stamt ook Iván Fischer uit een Joodse familie. "Mijn overgrootvader was net als Mahlers vader, winkelier in een Boheems stadje. Onze beide families hebben de religie achter zich gelaten om ze, met eenzelfde devotie, te vervangen door de Europese culturele traditie. Muziek was voor hen van levensbelang."

En jawel, net zoals Mahler is Fischer behalve dirigent ook componist. "Wanneer ik dirigeer, voel ik me als een acteur, zo vervolgt Fischer. "Ik speel dan de rol van componist: ik tracht me te identificeren met de persoonlijkheid, het temperament en de fantasie van de componist. Als componist stel ik me veel kwetsbaarder op. Daar draait het om mezelf, om mijn eigen verbeelding en persoonlijkheid. Het duurde even alvorens ik echt begon te componeren. Dat was niet enkel omwille van tijdsgebrek, maar ook omdat ik als dirigent steeds bezig ben met de muziek van anderen. Ik had tijd nodig om te beseffen dat precies de mix van invloeden die ik dagelijks opdoe, mijn eigen taal is. Dit moet het lot zijn van dirigent-componisten. Vermoedelijk ben ik zoals visuele kunstenaars die collages maken. Maar problematisch vind ik dat zeker niet!'

Zoals de titel al doet vermoeden, vormt de Deutsch-Jiddische Kantate die op het programma staat, een mooi voorbeeld van Fischers eclectische stijl. "De oorspronkelijke titel van mijn Shud-Sarang sextet was Fernwehen. Dat is een moeilijk vertaalbaar woord voor het gevoel dat je altijd ergens anders heen gezogen wordt, vandaar de exotische uitstapjes naar Indiaanse raga en naar Hollywoodachtig sentiment.

Net zoals Fischers idool Mahler heel wat opera's dirigeerde, maar er nooit zelf een componeerde, schrijft Fischer ook nooit voor orkest. De meeste van Fischers composities zijn vocaal, al dan niet in combinatie met enkele instrumenten. Zo ook de werken die we tijdens het slotconcert van het Domein Iván Fischer zullen horen. Het Nederlandse Kobra-Ensemble herbergt trouwens ook Fischers dochter Nuria. De Fischers huizen in Amsterdam. De dirigent-componist spreekt vloeiend Nederlands en koos zelfs Nederlandse teksten voor enkele van zijn werken.

Speciaal voor zijn Brugse driedaagse componeerde Fischer Tschuchigumo. "Qua mengelmoesgehalte is dit werk extremer dan ooit: Franse chanson, bigband en de jaren 20 worden er in het kader van het prachtige Japanse no-theater geplaatst. Mensen zullen misschien de wenkbrauwen fronsen, maar dat deert me niet. Dit werk gaat over mijn familie. Mijn echtgenote zal fluit spelen en mijn dochter en zoon zullen zingen naast een van mijn beste vrienden. Het orkest zal de koorpartij zingen. En ik zal luisteren en me hoogstwaarschijnlijk wat gegeneerd voelen.

- Budapest Festival Orchestra : Mahler 5 doorgrond - vrijdag 28/09 om 20.00 u

- Budapest Festival Orchestra : Brahms & Bartók - zaterdag 29/09 om 20.00 u

- Kobra Ensemble, Budapest Festival Orchestra & Iván Fischer : Fischer door Fischer - zondag 30/09 om 15.00 u

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Iván Fischer
Van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september 2012
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekts Elise Simoens voor Het Concertgebouw

Tijdens zijn bezoek met het Budapest Festival Orchestra in maart 2012 sprak artistiek coördinator van het Concertgebouw Albert Edelman met topdirigent Iván Fischer. Ze bespraken er zijn relatie met het Concertgebouw, zijn passie voor Mahler en ze gingen dieper in op het Domein Iván Fischer. Bekijk het interview hier.

Extra :
Iván Fischer op en.wikipedia.org, www.bfz.hu, www.naxos.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Fischer door Fischer : een unieke kans om een nieuw facet van deze veelzijdige muzikant te ontdekken, 27/09/2012

21:49 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

21/09/2012

Flirten met Saint John : Ictus verrast met ongewoon concert van John Cage

John Cage Op donderdag 27 september brengt Ictus John Cage zoals je hem waarschijnlijk niet kent : de vroege Cage waarin Satie, Debussy en Cowell met elkaar in dialoog lijken te gaan. Een Cage die ont- roert met ontwapenende eenvoud en delicate klank- kleuren. Kortom, de Cage die zelfs de meest verstokte anti-avantgardist weet te bekoren. We kennen hem vooral als de Marcel Duchamp van de muziek: de organisator van 4 minuten en 33 seconden ongemakkelijk geschuifel en gekuch in pluchen stoelen. Cage, de keetschopper, dichter, heilige met pretlichtjes. De beeldenstormer die in de jaren '50 muziek uit de hengsels lichtte, de stilte heilig verklaarde en de sensualiteit van klank en geluid voor het voetlicht bracht. Cage werd nochtans als een ondermaatse student terzijde geschoven. Het oordeel van Arnold Schönberg was hard: "Geen harmonisch doorzicht!". Ictus overtuigt je van het tegendeel : Cage mét harmonisch doorzicht. Ictus vergast je niet op een concert as you know it. De kerk van de heilige Cage is geen concertkooi, maar een klankomgeving waar het publiek binnen en buiten kan wandelen. Met véél geprepareerde piano's en akoestisch versterkte cactussen.

Veelbesproken en ongehoord
Wat is het toch met John Cage (1912-1992)? Iedereen kent hem als icoon van de twintigste eeuwse avant-garde, weinigen hebben zijn muziek op de iPod staan. Hoe kan het ook anders: zijn meest bekende werk als componist (of bedenker?) is de iconische compositie (of concept?) getiteld 4'33 (T-shirts met de volledige partituur zijn in tal van maten en soorten te koop op het net): vier minuten en drieëndertig seconden voorgeschreven stilte. Lees: ongemakkelijk geschuifel in pluchen concertstoelen, geïrriteerd gekuch, of, sinds enige decennia, eerbiedig zwijgen als gold het een virtuoos uitgevoerde Beethovensonate. Dat is de Cage die we kennen. De grijnzende goeroe die het geraas van het verkeer op Sixth Avenue verkoos boven, welja, een virtuoos uitgevoerde Beethovensonate. Of de Cage die uren muziek niet zozeer componeerde, dan wel bijeen dobbelde. Maat na maat pende hij neer met het blinde toeval als leidraad. Dus ja, we kennen Cage, en neen, we luisteren zelden naar zijn muziek. Wegens onbeluisterbaar, zoals de musicoloog Richard Taruskin met vitriolen pen schreef.

Maar zelfs de meest strenge rechters van de beluisterbaarheid, Taruskin incluis, moeten toegeven dat er ook een andere Cage bestaat. De Cage die dromerige, poëtische en, jawel, erg beluisterbare muziek schreef. Ook zevenjarige kinderen worden stil van In a landscape (1948). Of de Cage die in 1949 naar Parijs trok om zich in te graven in de archieven van zijn held, Erik Satie. Hij keerde terug met in zijn tas de partituur van het toen nog volstrekt onbekende Vexations. Ruim tien jaar later, in 1963, zou Cage de eerste uitvoering van dit 18-uren (!) durende stuk organiseren. Geen Cage zonder Satie, maar ook geen Satie zonder Cage.

Het is deze 'vroege', of jonge Cage die op het programma van Ictus staat, een Cage in constante beweging, die achtereenvolgens afrekent met de harmonie, het klassieke instrumentarium, en uiteindelijk ook met de traditionele core business van componisten, het bedoelde geluid.

Het misverstand van de harmonie
Flashback. In de vroege jaren '30 volgde Cage lessen bij de Oostenrijkse reus Arnold Schönberg. Geen dodecafonie, wel de strenge klassieke harmonie. Maar harmonie bleek zijn sterke punt niet, dus omzeilde hij het probleem:hij richtte een percussie-ensemble op: 'Experiment must necessarilybecarried on byhittinganything - tin pans, rice bowls, iron pipes - anything we canlayour hands on. Not only hitting, but rubbing, smashing, making sound in every possible way.' De vroege Cage was een lawaaimaker.

Deze samenwerking met dansers was in vele opzichten richtinggevend voor zijn muzikale en, ja, seksuele ontwikkeling. Hij ontmoette er zijn latere levenspartner MerceCunningham, en kwam zo in het reine met zijn homoseksualiteit. Krappe dansstudio's dwongen hem ertoe om een idee van Henry Cowellte radicaliseren en zo de prepared piano te ontwikkelen, een compacte (en goedkope) versie van een veelkoppig percussie-ensemble. Maar bovenal bepaalde het componeren voor dansers zijn denken over muzikale structuur. Aanvankelijk componeerde Cage percussiemuziek op vastgelegde dansfrases. Hij moest zijn muzikale structuur dus denken in ritmische zinnen met een bepaalde tijdsduur, niet als de logische afwikkeling van een harmonisch 'verhaal', zoals gebruikelijk was. Het bracht hem tot het besef dat harmonie een wezenlijk kenmerk van muziek ondergeschikt had gemaakt aan de harmonische logica: de tijd, of de tijdsduur. In Satie herkende hij een geestverwant. Tijdens zijn onderzoek in Parijs vond Cage voorstudies van Satie voor de compositie Entr'acte. Die bestonden niet uit notenreeksen of harmonische progressies, maar eenvoudigweg uit reeksen van getallen die aangaven hoeveel maten de verschillende delen zouden duren. Satie schreef geen harmonische verhalen, Satie verdeelde de tijd in stukken. Componeren was dus het afbakenen van pakketjes tijd die konden worden gevuld. Of leeggelaten, in het geval van Cage.

Lawaai
Toehoorders die 'harmonisch geconditioneerd' zijn, luisteren volgens Cage naar muziek als naar een muzikaal verhaal: een unieke, door de componist georganiseerde keten van oorzaak en gevolg. De concrete klank zoals die zich voordoet aan de luisteraar verdwijnt daarbij naar het tweede plan, aldus Cage. Klank, en zijn tegendeel, stilte, was precies waar het Cage om draaide. 'Wherever we are, what we hear is mostly noise. When we ignore it, it disturbs us. When we listen toit, we finditfascinating.' Dus verbreedt Cage in de vroege jaren '40 het muzikale klankspectrum door nieuwe klankbronnen aan te boren: voorwerpen in een woonkamer (Living room music, 1940), de buitenkant van een gesloten piano (The WonderfulWidow of Eigtheen Springs, 1942) en natuurlijk, elektronica. In de compositie Imaginary Landscape n°1 (1939) wordt het klankmateriaal geleverd door twee microfoons en twee platendraaiers met testtonen die worden afgespeeld op verschillende snelheden. Het zou de eerste compositie worden die live-elektronica gebruikt in een concertsituatie.

Toeval
Niet alleen wijst Cage de harmonie af, ook een ander fundamenteel idee moet er aan geloven, namelijk dat muziek de expressie zou zijn van het Hoogstpersoonlijke Ego van de Componist. Die afkeer voor het bedoelde wortelt in zijn kennismaking met Oosterse filosofie en in bijzonder het Zenboeddhisme, maar komt ook voort uit zijn ervaring met de limieten van muzikale communicatie. In The PerilousNight, een vroeg werk voor prepared piano (1943-1944), heeft Cage het turbulente einde van zijn huwelijk willen verklanken. Het was in zijn eigen woorden 'a lost, sadandrather desperate piece'. De reacties waren echter vernietigend: een criticus hoorde een 'specht tekeer gaan in de klokkentoren van een kerk'. Cage trokzijnconclusies: 'I determined to stop writing until I found a better reason than “self-expression” for doing it.'
Zijn verdere zoektocht als componist was er een naar het uitwissen van zijn 'ego' in zijn composities. Cage, nooit vies van eenpittige paradox, zei het zo: 'I believe that by eliminating purpose, what I call awareness increases. Thereforemypurpose is toremovepurpose.' In zijn laatste levensjaren zou Cage harmonie beschrijven als 'verschillende klanken die worden waargenomen op hetzelfde moment'. Niets meer, maar ook niets minder.

Stilte
De Oosterse filosofie inspireerde Cage in grote mate om zijn composities leger en leger te maken. Of beter: om klank en stilte niet als elkaars tegendeel, maar als elkaars aanvulling te zien. Beiden zijn in een afgebakende tijdsruimte binnen een compositie inwisselbaar. Meer en meer begon Cage ruimte te laten voor de afwezigheid van (bedoelde) klank, en ontblootte hij het canvas waarop elke componist werkt: de stilte. En belangrijker nog, de tijd. Klanken ontstaan uit stilte en sterven in stilte opnieuw uit. Of zoals hij het zelf schreef (over de muziek van zijn zielsverwant MortonFeldman): 'Notone sound fears the silencethatextinguishes it. And no silence exists that is not pregnant with sound. But if you avoid it [sound], that's a pity, because it [sound] resembles life very closely, & life and it [sound] are essentially a cause of joy.'

Hoogtepunt, dieptepunt, nulpunt
'Now, Earle, don't you think that John has gone too far this time?' Dat fluisterde de bejaarde moeder van John Cage in het oor van componist Earle Brown na afloop van de eerste uitvoering van de compositie 4'33”, op 29 augustus 1952. In 4'33"werd de duur van een compositie voor het eerst niet meer uitgedrukt in maten, die snel of traag konden worden uitgevoerd, maar in concrete tijdsduur. Stilte. Het werd het meest tumultueuze concert dat Cage zijn moeder zou meemaken. Zestig jaar later is 4'33” veruit de bekendste compositie van Cage: hoogtepunt of dieptepunt van de muzikale avant-garde. Of beter, nulpunt. Vier minuten en drieëndertig seconden, samen tweehonderddrieënzeventig seconden. 273° Kelvin geldt als het absolute vriespunt, het punt waarop moleculen absolute stilstand bereiken. Toeval? Ongetwijfeld. In ieder geval had Cage de klassieke harmonie tweehonderddrieënzeventig seconden schaakmat gezet. Maar of hij zijn ego had uitgebannen is een andere vraag. Kritische eindnoot van de Amerikaanse filosofie Lydia Goehr: 'Kwam Cage tot zijn compositorische beslissingen omdat hij inzag dat mensen enkel luisteren naar de geluiden die hen omringen als ze ertoe worden gedwongen, en dat enkel binnen een traditioneel, formeel kader?' Misschien is het voldoende om Cage erkentelijk te zijn voor zijn 4'33”: tweehonderddrieënzeventig seconden aangescherpt, zij het opgedrongen bewustzijn van wat het betekent om in de tijd en in de wereld te bestaan.

Programma :

  • John Cage, o.a.: Four Dances (1942) - Imaginary Landscape #1 (1939) - Nocturne (1947) - The Wonderful Widow of eighteen springs (1942) - Amores (1943) - Credo in Us (1942) - Child of tree (1975) - She is asleep (1943) - Perilous Night (1943)
  • Erik Satie, Entr'acte (1924)
  • Larry Polansky, Canon #13
  • J.S. Bach, Partitia nr. 2 voor viool solo (fragment)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus : Saint John
Donderdag 27 september 2012 om 20.15 u
Handelsbeurs Concertzaal - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be, www.handelsbeurs.be en www.ictus.be

Extra :
Flirten met Saint John. De erfenis van 100 jaar John Cage, Daan Vandewalle (Staalkaart #16 aug 2012, p.70-74)
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Larry Polansky op www.dartmouth.edu en youtube

Elders op Oorgetuige :
Topkwaliteit en beleving staan centraal tijdens de 55ste editie van het Festival van Vlaanderen Gent, 11/09/2012
John Cage bij Aeon : "Asking questions and making room for whatever sound comes along", 22/06/2012
Oscarwinnaar Brussels Philharmonic brengt spannend programma met Berlioz, Górecki en Cage in Kortrijk, 27/04/2012
Haagse festival voor Nieuwe Muziek Dag in de Branding viert honderdste verjaardag van John Cage, 2/03/2012

13:01 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Radio-première Requiem voor goden in Late Night

Joachim Brackx Maandagavond in Late Night op Klara : de radio-première van Requiem voor goden van Joachim Brackx (foto) en Frank Adam. Een mysterieus muziekritueel voor vandaag. Voorts nieuwe opnames van Giulia Monducci en Nico Couck, en requiems van Gorecki en de wonderlijke Antonio Lotti.

"Requiem voor goden" van componist Joachim Brackx en auteur-theatermaker Frank Adam draagt de godsidee ten grave in de diepten van het bewustzijn om haar getransformeerd/gesublimeerd te laten verrijzen in de menselijke geest. Dit requiem openbaart zich als een mysterieus muziekritueel waarbij de tekst vertrekt van de klassieke vorm van de litanie en gaandeweg de grenzen en zekerheden aftast. In een poëtische maalstroom van beelden, gedachten en gebeden dwingt het de eeuwige rust af voor de godsidee, en laat het tegelijk zijn licht schijnen op de geest van de mens.

Late Night, met Bart Vanhoudt, maandag 24 september 2012 om 22.00 u
radio.klara.be en klaralatenight.blogspot.be

Elders op Oorgetuige :
Requiem voor goden : mysterieus muziekritueel van Joachim Brackx, 19/05/2012

11:14 Gepost in Muziek, radio | Permalink |  Facebook

19/09/2012

Berio Festival in Amsterdam : vijf concerten met hoogtepunten uit het werk van Luciano Berio in Muziekgebouw aan 't IJ

Luciano Berio Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam wijdt van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september een festival aan Luciano Berio (foto), een van de grote componisten van de 20ste eeuw. In vijf concerten zijn enkele van de belangrijkste werken te horen van deze Italiaanse componist. Daaronder de Sequenza's, Coro, Folk Songs en Sinfonia. Uitvoerdenden zijn onder meer Asko|Schönberg, Calefax Rietkwintet, DoelenEnsemble en Cappella Amsterdam. Het werk van Berio - beschouwd als briljant - speelde een belangrijke rol in de avant-gardemuziek na 1945.

Luciano Berio (1925-2003) blijft van de avant-garde componisten uit de jaren vijftig het dichtst bij de traditie. Als echte Italiaan wil hij met zijn muziek vooral communiceren. Experimenteerdrift komt op de tweede plaats. Wát hij het publiek te vertellen heeft komt in één weekend aan bod in al zijn veelvormige pracht.

Berio gebruikt alle middelen die hem ter beschikking staan. Elektronische klanken, koren en de talenten van musici. Zijn werk kan idyllisch en luchthartig zijn. Maar ook intens, vanuit sociale bewogenheid. In samenspraak met individuele musici verkent hij de grenzen van hun kunnen en van hun instrument. Communicatie, ook met zijn publiek, staat bij Berio voorop.

Opening festival in Entreehal
In het eerste concert van het festival (vrijdag 28/09) staan de orkestwerken 'Rendering' (1989/90) en 'Sinfonia' (1968/69) op het programma, gespeeld door KC Codarts Symphony Orchestra o.l.v. Etienne Siebens en door Synergy Vocals. Even ervoor om 20.00 uur opent het festival in de Entreehal van het Muziekgebouw met het werk 'Call' (St.Louis Fanfare), door een koperkwintet van het Conservatorium van Amsterdam (gratis toegankelijk).

Sequenza's centraal
Centraal in het oeuvre van Berio staan 14 'Sequenza's': composities waarin Berio de mogelijkheid van solo-instrumenten tot het uiterste benut. Calefax Rietkwintet en solisten spelen op zondagochtend enkele van de Sequenza's, waaronder die voor cello, trompet, accordeon en viool. Op de zondagmiddag speelt Asko|Schönberg o.l.v. Reinbert de Leeuw verschillende 'Chemins', composities waarin Berio zijn eigen Sequenza's als uitgangspunt nam.

Andere hoogtepunten
Andere hoogtepunten in het Berio festival zijn 'Coro' (1975/76) en de 'Folk Songs' (1964) op zaterdagavond door het DoelenEnsemble, Cappella Amsterdam en Notabu. En 'Laborintus 2' uit 1963/1965 (i.s.m. Bimhuis) op zondagavond door musici van het Conservatorium van Amsterdam.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Berio Festival
Van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september 2012
Muziekgebouw aan 't IJ - Amsterdam
Piet Heinkade 1
Amsterdam (Nederland)

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.muziekgebouw.nl

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

22:46 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Lutoslawski Quartet zet Poolse muziek in de kijker

Lutoslawski Quartet Levendig en verfijnd, met hier en daar een knipoogje - zo kan het spel van het Lutosławski Quartet worden aangeduid. Opborrelend talent dat intussen een reeks prijzen en titels op hun palmares heeft staan. Qua repertoire willen ze de Poolse muziek extra in de kijker plaatsen. En terecht! Op donderdag 27 september brengen ze in de Refter van het STAM in Gent een gevarieerd programma van Poolse strijkkwartetten met als orgelpunt de Genesis van Górecki. In dat werk gaat de componist op zoek naar het pure geluid - een zuivere, herkenbare en natuurlijke klank.

Wie Górecki kent van zijn 'Symphony of Sorrows' (1976), net als wie de componist kent van zijn 'Three Pieces in Old Style' (1963), en even goed wie hem kent van zijn religieuze werken, zoals 'Ad Matrem' (1972) of 'Beatus Vir' (1979) zal verwonderd opkijken als hij Genesis hoort. Genesis bestaat uit drie delen: het tijdens dit concert gespeelde Genesis 1. Elementi voor strijktrio (1962), Genesis 2. Canti instrumentali voor ensemble (1962) en Genesis 3. Monodramma voor sopraan, percussie en zes contrabassen (1963). De titel Genesis is geen verwijzing naar het Oude Testament, maar een allusie op het 'klank zoeken', het standpunt dat de componist inneemt bij het schrijven van deze trilogie.

Alhoewel Genesis en de stukken in oude stijl onmiddellijk na elkaar gecomponeerd zijn, is de stijl ervan sterk verschillend. Genesis behoort niet tot de 'eenvoud' als stijlprincipe, die Górecki is gaan hanteren vanaf 1963 (de zgn. 'oude stijl'), maar tot zijn eerste stijlperiode, waar hij de intentie had alle vernieuwingen van de avantgarde te verwerken, om daar uiteindelijk komaf mee te maken en te kiezen voor de muziek die zijn 'ziel' hem dicteerde. Dat betekent dat in Genesis 1. Elementi de 'elementen' waarmee geluid en klank worden gemaakt, centraal staan. De 'genesis' die Górecki bedoelt, heeft niets te maken met de Bijbel of met zijn religieuze belijdenismuziek; hier gaat het om de zoektocht naar de 'genese' of het ontstaan van de klank. Gedurende het hele stuk spelen de drie strijkers geen melodie, geen maat gebonden ritme, maar een 'oerklank', die knarsend en snerpend, maar ook mooi kan zijn. Klank en geluid worden gezocht, 'gegenereerd' - om niet te schrijven 'gegenese-erd'. Genesis staat bijgevolg voor twee zaken: enerzijds het authentieke zoeken naar het 'eigen' geluid, anderzijds - en tegelijk - de basis voor de muziek die Górecki in de toekomst zou schrijven: zijn eigen weg volgend, wars van alle gangbare modernistische en modieuze tendensen. De 'elementen' van Genesis 1 zijn harde klanken sul ponticello (op de kam gestreken), glissandi, tremolo's, ook strijken over de kam of aan de 'verkeerde kant' van de brug tot en met de zeer harde druk op de boog die ruisen veroorzaakt.

Deze zoektocht naar het geluid deelde Górecki oorspronkelijk met zijn landgenoot Penderecki. Hun 'sonorisme' moest het niet hebben van melodie of herkenbare ritmiek, maar van timbre, textuur, articulatie, dynamiek en beweging. Als luisteraar word je uitgenodigd om de ontwikkelingen binnen deze klankwereld te volgen, meer niet. Opgave genoeg: een bijzonder spannende zoektocht in het 'onbekende' geluid, even onbekend nu, een halve eeuw later: Genesis is vijftig jaar geleden gecomponeerd.

Twee jaar na Genesis, in 1964, componeerde Lutosławski zijn enige Strijkkwartet. De structuur is vergelijkbaar met de 'twee-eenheid' van een preludium en een fuga bij Bach: beide delen werken hetzelfde materiaal uit. Het eerste deel is strikter vastgelegd en meer gespannen dan het tweede deel, dat met vrijheid of 'aleatoriek' werkt. Verder is het stuk ingedeeld in episodes, die telkens uitlopen op het 'refrein': een octaafpassage, consonant en ritmisch geaccentueerd, bijzonder herkenbaar als houvast voor de luisteraar. De globale structuur bestaat uit een zeer lange crescendo, een climax-moment en een lange diminuendo. De crescendo is langer dan de diminuendo (verhouding van 4:3).

Lutosławski vatte zijn kwartet op als één eenstemmige melodische lijn, die enkel door overlappende herhaling van elementen door de verschillende strijkers tot meerstemmigheid leidt. Het aleatorische element bestaat er bijvoorbeeld in dat elke speler een keuze krijgt uit drie mogelijkheden per onderdeeltje van het stuk. De aanzet van de vier strijkers moet telkens gesynchroniseerd zijn, het vervolg is aleatorisch. Een andere aleatorische mogelijkheid is het noteren van rusten met een relatieve duur: ca. twee seconden bijvoorbeeld.

Door de notatiewijze zelf wil Lutosławski het 'mobiele' karakter van zijn muziek realiseren: "Als je mij vraagt waarom ik zo'n belang hecht aan het niet-bestaan van de totaalpartituur van mijn stuk, is het antwoord heel eenvoudig: als ik een normale partituur had geschreven en de verschillende partijen mechanisch boven elkaar gesuperponeerd had, dan zou dat vals zijn, misleidend, en zou het een ander werk voorstellen. De score zou bijvoorbeeld veronderstellen dat de noten die verticaal boven elkaar staan altijd gelijktijdig moeten gespeeld worden, wat in tegenstelling is met mijn bedoeling. Het zou het stuk enkel hinderen in zijn 'mobiel' karakter, dat een van de belangrijkste kenmerken is."

Lutosławski refereerde voor zijn Strijkkwartet aan de mobiele sculpturen van Alexander Calder: "Het begrip 'mobile' verwijst naar de variabele lengte van de secties in de verschillende instrumentale partijen, die samengaat met groepsspel ad libitum. Het werk bestaat uit een aantal zeer lange secties, die elk verschillende minuten duren, waardoor elke uitvoering zeer verschillend is van de andere. Daarom verwijs ik naar de mobiliteit van de verschillende lagen in het werk, afhankelijk van de uitvoeringswijze. Ik zou willen benadrukken dat mijn bedoeling niet zozeer lag in de variabiliteit zelf. Ik wilde meer de tijdsrelaties opheffen en zo een specifieke textuur bereiken, die we een 'fluïde' textuur zouden kunnen noemen. Dit soort compositie zou kunnen vergeleken worden met beeldhouwen in niet-soliede, bijna vloeibaar materiaal, hoe paradoxaal dat ook klinkt."

Marcin Markowicz is tweede violist van het Lutosławski Quartet. Zijn Strijkkwartet nr. 3 dateert uit 2009 en is getekend door een felle ritmiek en een voortdurende beweeglijkheid in melodie en dynamiek. Plotse eenstemmige momenten doorbreken het geheel als een soort 'refrein', vergelijkbaar met de octaafmomenten in Lutosławski's Strijkkwartet. In groot contrast hiermee staan langzame passages, gedragen door één melodie, die zowel in de viool als in de cello kan liggen. Markowicz geeft de luisteraar een duidelijke leidraad om zijn muziek op de voet te volgen.

Paweł Mykietyn is componist en klarinettist. Hij wordt tot de meest begaafde van de jonge generatie Poolse componisten gerekend. Op zijn werkenlijst staan twee symfonieën en verschillende concerto's voor piano, klavecimbel, viool en cello. Hij past in de Poolse traditie door zijn Markuspassie uit 2008. Hij schrijft direct aansprekende muziek, door de melodie gedragen en dicht aanleunend bij een herkenbaar 'ontspannen' eigentijds idioom, soms gebroken door rusten als plotse stilstanden. Hij verleidt de luisteraar op zijn muzikale wandelingen en tochten, bijv. met zijn Strijkkwartet nr. 2 uit 2006.

Programma :

  • W. Lutosławski, Strijkkwartet
  • M. Markowicz, Strijkkwartet nr. 3
  • P. Mykietyn, Strijkkwartet nr. 2
  • H.M. Górecki, Genesis I, op. 19/1

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lutosławski Quartet : Lutosławski, Markowicz, Mykietyn, Górecki
Donderdag 27 september 2012 om 14.00 u
Refter STAM - Gent

Godshuizenlaan 2
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be

Bron : tekst Yves Knockaert voor Gent Festival van Vlaanderen

Extra :
Henryk Górecki op en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
De post-modernen: Pärt, Górecki en Schnittke, Friska Frank op www.nopapers.nl
Composer Henryk-Mikolaj Górecki. A conversation with Bruce Duffie, Bruce Duffie op www.bruceduffie.com, 1994
Witold Lutoslawski op www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Witold Lutoslawski (1913 - 1994) : Poolse tussenpaus op www.musicalifeiten.nl
Paweł Mykietyn op en.wikipedia.org, www.otherminds.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Topkwaliteit en beleving staan centraal tijdens de 55ste editie van het Festival van Vlaanderen Gent, 11/09/2012
Brussels Radio Philharmonic zet Polen in de spotlights met werk van Gorecki, Lutoslawski, Penderecki en Szymanowski, 5/10/2011
Contemplatief kamerconcert als eerbetoon aan de Poolse componist Henryk Gorecki, 22/01/2011
In Memoriam Henryk Mikolaj Górecki (1933 - 2010), 12/11/2010

22:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Isabelle Faust, Alexander Melnikov & Teunis van der Zwart brengen drie bijzondere 20ste-eeuwse meesterwerken in Brugge en Leuven

Isabelle Faust Folkloremuziek speelt zowel een belangrijke rol in de kamermuziek van de Hongaarse componist Béla Bartók als in die van zijn landgenoot en beroemdste muzikale erfgenaam György Ligeti. Bartók liet zich voor zijn viool- en pianosonates vooral inspireren door de ritmes en melodieën van de Hongaarse en Roemeense volksmuziek die hij samen met Zoltán Kodály transcribeerde en bestudeerde. Ligeti schiep in zijn even experimentele als nostalgische Hoorntrio echter een heel eigen 'imaginaire en synthetische' vorm van folklore. Hij verbond Latijns-Amerikaanse elementen met Oost-Europese invloeden en creëerde een muzikale synthese waarin samba en rumba nauwelijks van balkan- en zigeunermuziek te onderscheiden zijn. Het is uitkijken naar de vertolkingen van Isabelle Faust (foto), Alexander Melnikov en Teunis van der Zwart, drie muzikale persoonlijkheden die behoren tot het kruim van de hedendaagse kamermuzikanten.

Het 'Trio voor viool,hoorn en piano' (1982) van Ligeti is een hommage aan Johannes Brahms, die een trio voor dezelfde bezetting schreef. Eigenzinnig als hij is, laat Ligeti echter geen klassieke bezetting aan bod komen: in feite staan de drie vertegenwoordigers van de instrumentenfamilies onverzoenlijk tegenover elkaar - zelfs in het dansante tweede deel.

Ligeti's Hoorntrio is fundamenteel betrokken op de muziekgeschiedenis. De bezetting refereert aan Johannes Brahms het basismotief is een quasi-citaat uit Beethovens pianosonate 'Les Adieux' (de ironie in Ligeti's keuze mag duidelijk zijn) en de traditionele muzikale vormen en types van materiaal die hij in het verloop van het werk aan bod laat komen, maken de referenties enkel maar rijker. Het eindpunt en emotionele hoogtepunt van het werk is het 'Lamento' van het vierde deel: opgebouwd als een passacaglia op een dalend chromatisch motief: een archetypische manier om een weeklacht toon te zetten die uit de barok stamt. Het lamento is een vorm die vanaf dan nog vaker in Ligeti's muziek opduikt - de schrijnende chromatische intervallen in het tweede deel uit het Pianoconoerto zijn er bijvoorbeeld duidelijk aan verwant.
De brede recuperatie van allerlei muzikale ideeën (die dan steevast tot iets heel authentiek 'Ligetiaans' worden omgewerkt) beperkt zich echter niet tot muziekhistorische elementen en categorieën. Ligeti's fantasie laat hem toe invloeden uit de hele wereld te verzamelen en die zo samen te voegen tot bizarre, maar fascinerende combinaties. De 'Etudes' brengen zowel Afrika, de Balkan als Indonesië samen in de wervelende verkenning van het pianoklavier. Zelfs in het zo op klassieke modellen gestoelde Hoorntrio, is die eclectische greep uit wereldwijde invloeden merkbaar. Ligeti zelf beschreef het tweede deel uit dat werk als een "imaginaire, synthetische folklore van Latijns-Amerikaanse en Balkan-elementen", wat te horen valt in de asymmetrische dansritrnes. De creatieve veelzijdigheid die uit zulke werken spreekt, geeft - meer nog dan het overzicht van de veelzijdigheid van zijn carrière - een beeld van de scherpe muzikale geest die in zijn muziek tentoonspreidde.

Programma :

  • Béla Bartók (1881-1945), Pianosonate, BB88 - Vioolsonate nr. 2, BB85
  • György Ligeti (1923-2006), Hoorntrio

Tijd en plaats van het gebeuren :

Isabelle Faust, Alexander Melnikov & Teunis van der Zwart : Bartók, Ligeti
Woensdag 26 september 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u )
Concertgebouw Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be
--------------------------------------
Donderdag 27 september 2012 om 20.30 u (inleiding door Pauline Driesen om 19.45 u )
Grote Aula Maria Theresia - Leuven
Sint-Michielsstraat 6 (Hogeschoolplein)
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be

Bron : tekst Maarten Beirens voor deSingel, mei 2009

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Novecento zet exploratie verder van de wonderbaarlijke muzikale 20ste eeuw, 19/09/2012

Beluister hier alvast het eerste deel uit Ligeti's Hoorntrio

21:51 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ghost Road : requiem voor een verwoeste beschaving

Dominque Pauwels Het Brusselse Théâtre National opent dit seizoen met een nieuw avontuur. De jonge Waal Fabrice Murgia (1983), één van de meest in het oog springende nieuwe regisseurs in Europa, nam zich voor bij het Vlaamse productiehuis LOD muziektheater te maken over plekken op de wereld die verlaten zijn onder druk van de grote rampen van deze tijd: economisch verval, politieke chaos of ecologische rampspoed.  

Een oude dame is alleen op scène. Ze is een van de zeldzame bewoners van een stad die losgekoppeld is van de menselijke beschaving, een stad in het midden van de woestijn. Ze is op zoek naar redenen die haar ertoe brengen om deze eenzaamheid te overleven. Is ze achtergelaten door een gemeenschap die gedwongen was te vluchten? Of heeft ze zichzelf tot haar eenzaamheid veroordeeld ? Het is een reis langs bijna ontvolkte steden, leegstaande panden en roestige benzinestations in Californië, Arizona en Nevada die regisseur Fabrice Murgia en componist Dominique Pauwels inspireerde tot deze creatie: een initiatiereis, een queeste, een vlucht. Ze vertellen de verhalen van mannen en vrouwen die vertrokken zijn. Volgens Murgia "zal het een heel muzikale voorstelling worden, bijna een opera, maar ook van een grote eenvoud: de monoloog speelt in op de beelden die door liederen worden geïllustreerd".

De werkelijkheid sijpelt het verhaal binnen via de beelden die Fabrice Murgia maakte tijdens een road trip langs de beroemde maar in onbruik geraakte ‘Route 66’ van Chicago naar LA. De ontvolkte steden, achtergelaten huizen en verroeste tankstations inspireerden hem tot Ghost Road, een triptiek over de wildernis die overblijft na de teloorgang van een samenleving. Elk deel van deze trilogie brengt een plek in kaart die verlaten is onder druk van de drie grote catastrofes van onze tijd: economisch verval, politieke chaos of ecologische rampspoed. Ghost Road is het testament van een beschadigd tijdsgewricht, het restbeeld van een maatschappij en een individu in staat van ontbinding.

Dominique Pauwels (foto) is een uiterst veelzijdig componist. Hij krijgt opdrachten voor muziektheater en dans, voor film, reclame, publiciteit en televisie. Hij tekende voor de muziek van de meeste Woestijnvisproducties (Man bijt hond en Het Eiland, om er maar een paar te noemen). De componist staat bekend om het gebruik van technologie en software in zijn muziek, 'nieuwe' klanken die hij op kenmerkende manier combineert met klassiek klinkende composities. Dominique Pauwels is huiscomponist van LOD, het Gentse productiehuis voor muziek en muziektheater.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Fabrice Murgia & Dominique Pauwels : Ghost Road
Van dinsdag 25 september t.e.m. zaterdag 6 oktober 2012, telkens om 20.15 u (wo 26/09 en wo 3/10 om 19.30 u )
Théâtre National - Brussel

Emile Jacqueminlaan 111-115
1000 Brussel

Meer info : www.theatrenational.be en www.lod.be

Deze productie gaat in première op 20/09 in de Rotterdamse Schouwburg. Ze is later nog te zien op 19/01/2013 in De Spil in Roeselare, op 16/03/2013 in het NTGent en op 14/05/2013 in het CC Hasselt.

Extra :
Dominique Pauwels op www.matrix-new-music.be en www.lod.be

Elders op Oorgetuige :
Dominique Pauwels vertolkt dood en verlies voor de herdenking van de 500ste verjaardag van Clemens non Papa, 9/05/2012
Adams appels : een krankzinnige trip door de wereld van goed en kwaad, 26/05/2009
Judaspassie : apologie van de zwakke menselijkheid, 3/03/2009

18:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Novecento zet exploratie verder van de wonderbaarlijke muzikale 20ste eeuw

Novecento Novecento is een jaarlijks terugkerende cyclus van zeven concerten met uitsluitend muziek uit de voorbije eeuw. De keuze voor een geschakeerde mengeling van bekend met minder bekend repertoire uit de voorbije eeuw, was meteen een schot in de roos. Het Novecentorecept bestaat uit een bijzondere bezetting, 'nooit live gehoord', topmusici, hun bijzondere affiniteit met de muziek en last but not least: altijd steengoede muziek. Ook dit jaar presenteert Novecento een verrassende editie met enkele concerten waarin composities uit de 20ste eeuw zij aan zij staan met ouder werk. Dat belooft naast flinke afwisseling ook boeiende confrontaties.

Blikvanger dit jaar is 'Das Lied von der Erde' van Gustav Mahler met mezzo Christianne Stotijn in een glansrol. Bovendien staan ook de Amerikaanse tenor Donald Litaker - gepassioneerd Mahler liedvertolker - en het Belgische topensemble Oxalys op het podium. Op het openingsconcert zingt stersopraan Christiane Oelze fijnzinnige Franse chansons in interactie met het wereldwijd bewierookte Britse Nash Ensemble. Keller Quartet komt opnieuw naar Leuven en deze keer met de andere strijkkwartetten (1, 4 en 6) van Béla Bartók. Drie topsolisten: Isabelle Faust (viool), Alexander Melnikov (piano) en Teunis van der Zwart (hoorn), blazen verzamelen voor o.a. het Hoorntrio van György Ligeti. 'Huiscellist' Pieter Wispelwey kiest Alasdair Beatson (piano) en Dimitri Ashkenazy (klarinet) uit voor zijn eerste uitvoering van het massieve Lerchenmusik van Górecki. En de broers Benjamin en Thomas Dieltjens staan nog eens samen op het podium voor de crème van de piano- en klarinetliteratuur uit de 20ste eeuw. Op het slotconcert speelt meesterpianist Abdel Rahman El Bacha zijn lievelingscomponisten Prokofiev en Ravel.

Maandag 24 september - Nash Ensemble & Christiane Oelze : Fijnzinnige chansons en kamermuziek
Het openingsconcert zal vonken met het fameuze Nash Ensemble, de wereldberoemde Duitse sopraan Christiane Oelze én een zinderend programma. De exotische Chansons madécasses van Ravel creëren een sensuele Oosterse sfeer. Fauré klinkt nog expressiever met La bonne chanson (gedichten Paul Verlaine). Debussy zorgt met maar één dwarsfluit voor een portie dramatiek in Syrinx. En tot besluit hoort u een topper in kamermuziek: het Pianokwintet van Shostakovich.

Donderdag 27 september - Isabelle Faust, Alexander Melnikov & Teunis van der Zwart : Hongaarse trots
Drie uitzonderlijke musici: Isabelle Faust, Alexander Melnikov en Teunis van der Zwart komen met drie bijzondere 20ste-eeuwse meesterwerken naar Leuven. De magistrale Pianosonate van Béla Bartók die een verrassende barokke levendigheid met de ritmische tegendraadsheid van de Roemeense volksmuziek combineert. De Tweede Vioolsonate die het hoogtepunt van Bartók’s expressionistische periode vormt. Van landgenoot György Ligeti spelen ze het aangrijpend Hoorntrio waarin de traditionele stemming van piano en viool schuurt tegen de natuurlijke harmonieken van de hoorn op het ritme van Caraïbische muziek.

Woensdag 3 oktober - Oxalys, Christianne Stotijn & Donald Litaker : Das Lied von der Erde
Als een tijdloos monument staat Mahlers Das Lied von der Erde aan het begin van de 20ste eeuw. U hoort dit werk in de wondermooie versie voor ensemble van Schönberg. Mahler evoceert een wereld waarover het doek definitief gevallen is en overstelpt u met een onbeschrijflijk gevoel van weemoed en onmacht. Oxalys, topniveau uit eigen land, kijkt zelf uit naar de uitzonderlijke uitvoering met twee zangers van wereldformaat: mezzo Christianne Stotijn en tenor Donald Litaker. Als u één concert moet aanstippen in uw agenda dan is het dit Mahlerproject.

Donderdag 11 oktober - Benjamin Dieltjens &Thomas Dieltjens : De crème van de piano- en klarinetliteratuur
De muzikale broers Benjamin en Thomas Dieltjens brengen pareltjes voor klarinet en piano uit de 20ste eeuw. Alban Berg komt verrassend romantisch uit de hoek. Debussy klinkt fragiel en poëtisch in de Préludes. En Stravinsky troont u mee van Rusland over New York naar Parijs met zijn jazzy gedreven ritmiek. Lutoslawski bezingt zijn Poolse heimat in volkse melodieën terwijl landgenoot Penderecki kiest voor radicale avant-garde mét melodieuze kwinkslagen. De Dieltjens wisselen gezwind van solo naar duo op klarinet en piano in dit kleurrijke programma.

Maandag 15 oktober - Keller Quartet : Bartók expressief
Innovatieve verbeelding, bruisende vitaliteit, indrukwekkende muzikale expressiekracht… De strijkkwartetten van de Hongaarse trots Béla Bartók vormen een hoogtepunt van de 20ste-eeuwse kamermuziek. De drie strijkkwartetten in dit programma weerspiegelen de zoektocht naar een eigen individuele toonspraak. Bartók linkt er zijn roots aan de modernistische invloeden die destijds kwamen aangewaaid uit West-Europa. Keller Quartet bracht het festivalpubliek in 2009 al in vervoering met een adembenemende uitvoering van de strijkkwartetten 2, 3 en 5. Dit is uw kans om ook nog 1, 4 en 6 live te beleven of om aflevering twee zeker niet te missen.

Donderdag 18 oktober - Pieter Wispelwey, Alasdair Beatson & Dimitri Ashkenazy : Religieuze en mystieke sferen
De Nederlandse stercellist Pieter Wispelwey – vaste leverancier van topconcerten bij het festival in Leuven – laat zich deze keer naar hogere sferen voeren. Olivier Messiaen verkondigt met een uiterst langzaam ontwikkelend lijnenspel de eeuwigheid van het Rijk Gods in Louange à l’Eternité de Jésus. In composities als L’Abîme des Oiseaux tracht hij het hemels gezang van de vogels muzikaal te vatten. De in Polen geboren en getogen Mikael Górecki leunt eerder aan bij het transcendente. De ontroerende eenvoud en menselijkheid van Górecki’s grote klaagzang (Lerchenmusik) raakt tot in de ziel. 

Dinsdag 23 oktober - Abdel Rahman El Bacha : Pianistiek meesterschap
Je krijgt hier El Bacha in een programma dat hem op het lijf geschreven is, dat het een bijzonder en uniek slotconcert wordt is hiermee verzekerd. Prokofievs Visions fugitives is een indrukwekkende cyclus van twintig pianostukken ontstaan aan de vooravond van de Revolutie. Zijn Tweede Pianosonate is bekend voor het Andante dat diepe tragiek combineert met zachte eenvoud. Ravel componeerde zijn Valses nobles et sentimentales als een  knipoog naar het traditionele genre. Gaspard de la nuit bulkt daarentegen van onlogische wendingen en rusteloosheid.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant : Novecento
Van maandag 24 september t.e.m. dinsdag 23 oktober 2012
Op verschillende locaties in Leuven


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalvlaamsbrabant.be

Extra :
Novecento 2012. Hét meest spraakmakende festival van 2012 ? , Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 10/09/2012

17:27 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

17/09/2012

ORCiM research festival 2012 : From the Known to the Unknown

ORCiM research festival Van 3 tot en met 5 oktober 2012 organiseert het Orpheus Instiuut Gent voor de vierde keer het ORCiM research festival rond het thema Artistic Experimentation. Op het programma staan o.a. discussiepanels, internationale projectpresentaties, concerten en performances. Inschrijven kan tot 19 september.

De Research Fellows van het ORCiM en enkele eminente gastsprekers stellen via concerten, presentaties en discussierondes hun nieuw verworven inzichten in vele verschillende aspecten van het muzikale bedrijf voor. Voor musici en musici-onderzoekers wil dit ORCiM-festival een bron van inspiratie zijn, op weg naar een beter begrip van de artistieke kennis die door artistiek onderzoek gegenereerd kan worden. Naast het verspreiden van onderzoeksresultaten zal het festival ook aangeven welke richting het ORCiM in de toekomst uitgaat.

ORCiM is het onderzoekscentrum in muziek dat in de schoot van het Orpheus Instituut (advanced studies & research in music) ontstond in 2007: het eerste onderzoekscentrum in zijn soort in Europa. Artistiek onderzoek in muziek is de laatste 10 jaar uitgegroeid tot een 'hot' fenomeen en tijdens dit festival brengen de onderzoekers naar trouwe gewoonte een showcase van het onderzoek dat ze het afgelopen jaar deden. Dat via presentaties, performances, panels, workshops en concerten. Thema dit jaar is 'From the Known to the Unknown. Possible Worlds for Artistic'. Speciale gast is de Duitse componist Helmut Lachenmann, van wie er ook heel wat werken op het programma staan. Uitkijken wordt het verder vooral naar de internationale première van de reconstructie van Mauricio Kagels 'Tactil' en 'Unter Strom' op woensdag 3/10 in de Minardschouwburg.

Tijd en plaats van het gebeuren :

ORCiM Research Festival 2012
Van woensdag 3 tot en met vrijdag 5 oktober 2012
Orpheus Instiuut Gent
Korte Meer 12
9000 Gent

Meer info : www.orcim.be en www.orpheusinstituut.be

Bekijk hier alvast het promofilmpje voor het ORCiM Research Festival 2012

14:14 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

TIME CANVAS presenteert een mix van muziek, performance en installatiekunst in het M HKA

Polychord TIME CANVAS is op zondag 23 september aan zijn 9de editie toe. Dit unieke festival onder artistieke leiding van ChampdAction en in samenwerking met M HKA vertrekt dit jaar vanuit het thema 'ecologie & technologie'. Beide topics worden stevig door elkaar geschud tot een mix van muziek, performance en installatiekunst in een gebalde zondagnamiddag in het M HKA. Met o.a. een creatie van componist Godfried-Willem Raes met robots en live musicus, een nieuwe installatie van Hans Beckers (laureaat Canvascollectie) en de presentatie van de 2de generatie ChamdAction synths van Tim Vets, alles in opdracht van ChampdAction 

Ecologie neemt het voortouw in de installatie 'VIVO' van de Peruviaan Jaime Oliver die met gerecycleerd piepschuim een levende installatie bouwt die reageert op de toeschouwers. De Belgische kunstenaar Hans Beckers - dit jaar nog één van de laureaten van de Canvascollectie met zijn vorige installatie 'Sonare Machina' - toont voor het eerst een nieuw werk dat hij in opdracht van ChampdAction maakte. Het betreft een zandlopermachine gevuld met zand uit woestijnen uit verschillende uithoeken in de wereld waarmee hij de vraag opwerpt hoe wij mensen omgaan met schaarste en overvloed. De Duitse componist en instrumentenbouwer Volker Staub legt een link tussen ecologie en technologie in zijn installatie Polychord 2 (foto) waarin zes lange staalsnaren door contact met andere materialen en ventilatoren in beweging worden gezet. De Belgische pianiste en filosofe Kathleen Coessens brengt met 'Sounding Cartograms' de onzichtbare lagen van stedelijke ecologie artistiek in kaart. De eveneens Belgische Ann Eysermans onderzoekt op een artistieke manier de verschillende lagen van treinnetwerken en herleidt deze tot een cartografisch skelet dat de basis vormt voor een grafische partituur. ChampdAction gaf de Gentse componist Godfried Willem Raes (Logosfoundation) opdracht om een nieuwe compositie te maken voor TIME CANVAS met zijn zelfgebouwde robots (M&M) en live ChampdAction musicus. De jonge, bijzonder interessante Duitse componist Johannes Kreidler werd onlangs door ChampdAction geselecteerd als één van de twee 'artists in residence' in het kader van het Europese netwerkproject NEW FORUM Jeune création. In TIME CANVAS is hij te gast met een wel erg actueel en maatschappijkritisch stuk dat getriggerd wordt door de beurskoersen. Antwerpenaar Tim Vets ten slotte presenteert de tweede versie van de Champ synthesizer die op een beperkte oplage wordt verkocht. Live performances door ChampdAction artiesten doorspekken het hele parcours tot in de vroege avond.

Tijd en plaats van het gebeuren :

TIME CANVAS Festival: tEchnOLOGY
Zondag 23 september 2012 13.00 u tot 17.00 u
Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen

Leuvenstraat 32
2000 Antwerpen

Meer info : www.muhka.be en www.champdaction.be

12:45 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook