27/09/2012

Lutoslawski Quartet in BozarSundays

Witold Lutoslawski Met zijn naam wil het Lutoslawski Quartet hulde brengen aan een van de belangrijkste 20e-eeuwse componisten, wiens 100ste geboortedag in 2013 wordt gevierd. Op het programma staat zijn Strijkkwartet uit 1964, een merkwaardig werk waarin het toevalselement een belangrijke rol heeft, aangezien het tempo van de afzonderlijke partijen niet helemaal vastligt en de muzikanten daardoor moeten spelen alsof ze solisten zijn. Met Mozarts Strijkkwartet, KV 421 van bijna 200 jaar eerder bevinden we ons natuurlijk in een totaal ander universum, dat echter niet minder bekoorlijk is.

Tot op vandaag is Witold Lutoslawski (1913 - 1994) een van de leidinggevende figuren van de Poolse hedendaagse muziek. Met zijn illustere landgenoot Krzysztof Penderecki deelde hij het talent om intellectueel veeleisende composities - heel wat van zijn werken worden beschouwd als mijlpalen van de moderne muziek - op spontane en intuïtieve wijze toegankelijk te maken voor een groot publiek.
Lutoslawski bleek al op jonge leeftijd uitzonderlijk muzikaal begaafd. Zijn plannen om na zijn opleiding in Warschau verder te gaan studeren in Parijs, werden gedwarsboomd door de oorlog. In militaire dienst werd hij gevangengenomen door de Duitsers, maar wist te ontsnappen en overleefde in Warschau door samen met Adrzej Panufnik eigen composities en transcripties te spelen in cafés en restaurants. Na de oorlog botste hij met het stalinistische regime dat zijn Eerste Symfonie in de ban sloeg als 'formalistisch'. Lutoslawski hield echter vol en zijn Musique funèbre, een compositie geschreven ter nagedachtenis van Béla Bartók, leverde hem uiteindelijk in 1958 de verdiende internationale erkenning op.

Vlak na de oorlog duiken in Lutoslawski's werken folkloristische elementen op. Hoogtepunten uit deze periode zijn ongetwijfeld het 'Concerto for Orchestra' (1950-1954) en de 'Dance Preludes' (1954). Stilaan ontwikkelde Lutoslawski een eigen stijl waarin hij gebruik maakte van toevalsfactoren (aleatoriek). Een van de eerste werken waarin dit duidelijk bleek, waren de ‘Jeux vénitiens' (1961). Het verlangen van Lutoslawski om de aleatorische techniek ook voor middelgrote of grote bezettingen toe te passen, kwam tot een hoogtepunt in zijn ‘Strijkkwartet' (1964). Dit was tevens het eerste werk dat hij componeerde volgens een door hem vaak gebruikte typische tweedelige vorm. Lutoslawski's late werken kunnen dan weer worden gekenmerkt door een meer transparante harmonie, wat meer lyrische en expressieve melodieën met zich meebrengt, en door het verminderd gebruik van aleatoriek.

Iin 1964 componeerde Lutosławski zijn enige Strijkkwartet. De structuur is vergelijkbaar met de 'twee-eenheid' van een preludium en een fuga bij Bach: beide delen werken hetzelfde materiaal uit. Het eerste deel is strikter vastgelegd en meer gespannen dan het tweede deel, dat met vrijheid of 'aleatoriek' werkt. Verder is het stuk ingedeeld in episodes, die telkens uitlopen op het 'refrein': een octaafpassage, consonant en ritmisch geaccentueerd, bijzonder herkenbaar als houvast voor de luisteraar. De globale structuur bestaat uit een zeer lange crescendo, een climax-moment en een lange diminuendo. De crescendo is langer dan de diminuendo (verhouding van 4:3).

Lutosławski vatte zijn kwartet op als één eenstemmige melodische lijn, die enkel door overlappende herhaling van elementen door de verschillende strijkers tot meerstemmigheid leidt. Het aleatorische element bestaat er bijvoorbeeld in dat elke speler een keuze krijgt uit drie mogelijkheden per onderdeeltje van het stuk. De aanzet van de vier strijkers moet telkens gesynchroniseerd zijn, het vervolg is aleatorisch. Een andere aleatorische mogelijkheid is het noteren van rusten met een relatieve duur: ca. twee seconden bijvoorbeeld.

Door de notatiewijze zelf wil Lutosławski het 'mobiele' karakter van zijn muziek realiseren: "Als je mij vraagt waarom ik zo'n belang hecht aan het niet-bestaan van de totaalpartituur van mijn stuk, is het antwoord heel eenvoudig: als ik een normale partituur had geschreven en de verschillende partijen mechanisch boven elkaar gesuperponeerd had, dan zou dat vals zijn, misleidend, en zou het een ander werk voorstellen. De score zou bijvoorbeeld veronderstellen dat de noten die verticaal boven elkaar staan altijd gelijktijdig moeten gespeeld worden, wat in tegenstelling is met mijn bedoeling. Het zou het stuk enkel hinderen in zijn 'mobiel' karakter, dat een van de belangrijkste kenmerken is."

Lutosławski refereerde voor zijn Strijkkwartet aan de mobiele sculpturen van Alexander Calder: "Het begrip 'mobile' verwijst naar de variabele lengte van de secties in de verschillende instrumentale partijen, die samengaat met groepsspel ad libitum. Het werk bestaat uit een aantal zeer lange secties, die elk verschillende minuten duren, waardoor elke uitvoering zeer verschillend is van de andere. Daarom verwijs ik naar de mobiliteit van de verschillende lagen in het werk, afhankelijk van de uitvoeringswijze. Ik zou willen benadrukken dat mijn bedoeling niet zozeer lag in de variabiliteit zelf. Ik wilde meer de tijdsrelaties opheffen en zo een specifieke textuur bereiken, die we een 'fluïde' textuur zouden kunnen noemen. Dit soort compositie zou kunnen vergeleken worden met beeldhouwen in niet-soliede, bijna vloeibaar materiaal, hoe paradoxaal dat ook klinkt."

Programma :

  • Witold Lutoslawski, Strijkkwartet (1964)
  • Wolfgang Amadeus Mozart, Strijkkwartet, KV 421

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lutosławski Quartet : Lutosławski, Mozart
Zondag 30 september 2012 om 11.00 u
Bozar - Henry Le Boeufzaal - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

Extra :
Witold Lutoslawski op www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Witold Lutoslawski (1913 - 1994) : Poolse tussenpaus op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Lutoslawski Quartet zet Poolse muziek in de kijker, 19/09/2012

15:43 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Polen voor beginners : gratis luisterlezing in Matrix

Krzysztof Penderecki Naar jaarlijkse gewoonte stelt MATRIX in het kader van de Novecento-concerten van het Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant een aantal gratis activiteiten voor die fungeren als opstapje naar de concerten. Op maandag 1 oktober ontrafelt huisverteller Stephan Weytjens een stukje van de muzikale 20ste eeuw in de luisterlezing: 'Polen voor beginners - op zoek naar de roots van Gorecki, Penderecki en Lutoslawski '. Deze luisterlezing sluit aan bij de concerten van donderdag 11 (Benjamin Dieltjens en Thomas Dieltjens) en woensdag 18 oktober (Pieter Wispelwey, Dimitri Ashkenazy & Alasdair Beatson) met werken van Krzysztof Penderecki (foto), Henryk Górecki en Witold Lutosławski.

Gorecki, Penderecki, Lutoslawski : de muziek van deze Poolse componisten wordt graag gespeeld en spreekt een breed publiek aan. Anderzijds zijn we veel minder vertrouwd met de Poolse culturele geschiedenis - met uitzondering dan van Chopin. Maar waar liggen de wortels van deze Poolse componisten ? Wat betekende de turbulente 20ste eeuw, met de Tweede Wereldoorlog, het Ijzeren Gordijn en de eenmaking van Europa, voor het muziekleven in Polen ? En welke muziek leeft er vandaag ?

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stephan Weytjens : Luisterlezing : Polen voor beginners - op zoek naar de roots van Gorecki, Penderecki en Lutoslawski
Maandag 1 oktober 2012 om 20.00 u
MATRIX Centrum voor Nieuwe Muziek - Leuven

Minderbroedersstraat 48
3000 Leuven
Gratis toegang

Meer info : www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Novecento zet exploratie verder van de wonderbaarlijke muzikale 20ste eeuw, 19/09/2012

14:03 Gepost in Muziek | Permalink |  Facebook

Fischer door Fischer : een unieke kans om een nieuw facet van deze veelzijdige muzikant te ontdekken

Iván Fischer Dagelijks is Iván Fischer als dirigent in de weer met de grootste bezettingen, of het nu is met zijn eigen Budapest Festival Orchestra of met de vele symfonische formaties waar hij te gast is. "Dat is een taal die ik begrijp," aldus de Hongaarse maestro, "maar het is niet de taal die ik spreek." Zijn eigen, veel bescheidener taal komt tot uiting in zijn composities. Enkele stemmen, een paar instrumenten, meer heeft hij meestal niet nodig. Dit concert biedt een door Fischer zelf toegelicht overzicht van zijn oeuvre, met onder meer zijn Deutsch-Jiddische Kantate en vocale muziek op teksten van Spinoza, Goethe, Umberto Saba en Joke van Leeuwen. Festival Hymn 2011 en De slome slak zijn twee recente opdrachtcomposities, die vergezeld zullen gaan van een nieuw te schrijven werk. Concerten met Fischers muziek zijn uiterst zeldzaam: laat deze kans dus niet lopen en ontdek op de slotdag van dit Domein een nieuw facet van deze veelzijdige muzikant.

Iván Fischer studeerde aanvankelijk piano en viool en schakelde later over op cello en compositie. Vervolgens werkte hij gedurende twee seizoenen als assistent van Nikolaus Harnoncourt. De internationale carrière van Fischer ging van start toen hij op 25-jarige leeftijd in Londen de Rupert Foundation Conducting Competition won. In 1983 keerde hij terug naar Hongarije en richtte het Budapest Festival Orchestra op. Als gastdirigent wordt hij geregeld gevraagd door Berliner Philharmoniker, Concertgebouworkest Amsterdam, New York Philharmonic, Cleveland Orchestra, London Symphony, Israel Philharmonic, Bayerischer Rundfunk Orchester, Westdeutscher Rundfunk Orchester, Orchestre National de France, Chamber Orchestra of Europe en Orchestra of the Age of Enlightenment. Als operadirigent werd Iván Fischer uitgenodigd door de opera's van Londen, Parijs, Zürich, Frankfurt, Boedapest, Wenen en Stockholm.

Fischer is behalve dirigent ook componist. "Wanneer ik dirgeer, voel ik me ak een acteur", zegt Fischer. "Ik speel dan de rol van componist: ik tracht me te identificeren met de persoonlijkheid, het temperament en de fantasie van de componist. Als
componist stel ik me veel kwetsbaarder op. Daar draait het om mezeif, om mijn eigen verbeelding en persoonlijkbeid. Het duurde even alvorens ik echt begon te componeren. Dat was niet enkel omwile van tijdsgebrek, maar ook omdat ik als dirigent steeds bezig ben met de muziek van anderen. Ik had tijd nodg om te beseffen dat precies de mix van invloeden die ik dagelijks opdoe, mijn eigen taal is. Dat moet het lot zijn van dirigent-componisten. Vermoedelijk ben ik zoals visuele kunstenaars die collages maken. Maar problematisch vind ik dat zeker niet" .

Zoals de titel al doet vermoeden, vormt de Deutsch-Jiddjsche Kantate die op bet programma staat, een mooi voorbeeld van Fischers eclectische stijl. "De oorspronkelijke titel van mijn Shud-Sarang sextet was Fernwehen. Dat is een moeilijk vertaalbaar woord voor het gevoel dat je altijd ergens anders heen gezogen wordt, vandaar de exotische uitstapjes naar Indiaanse raga en naar Hollywoodachtig sentiment."

Net zoals Fischers idool Mahler heel wat opera's dirigeerde, maar er nooit zef een componeerde, schrijft Fischer ook nooit voor orkest. De meeste van Fischers composities zijn vocaal, al dan niet in combinatie met enkele instrumenten. Zo ook de werken die we tijdens bet slotconcert van bet Domein Iván Fischer zulen horen. Het Nederlandse Kobra Ensemble herbergt trouwens ook Fischers dochter Nora. De Fischers huizen in Amsterdam. De dirigent-componist spreekt vloeiend Nederlands en koos zelfs Nederlandse teksten voor enkele van zijn werken.

Speciaal voor zijn Brugse driedaagse componeerde Fischer Tschuchigumo. "Qua mengelmoesgehalte iS dit werk extremer ooit: Franse chanson, bigband en de jare 20 worden er in het kader van het prachtige Japanse no-theater geplaatst. Mensen zullen misschien de wenkbrauwen fronsen, maar dat deert me niet. Dit werk gaat over mijn familie. Mijn echtgenote zal fluit spelen en mijn dochter en zoon zullen zingen naast een van mijn beste vrienden. Het orkest zal de koorpartij zingen. En ik zal luisteren en me hoogstwaarschijnijk wat gegeneerd voelen."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kobra Ensemble, Budapest Festival Orchestra & Iván Fischer : Fischer door Fischer
Zondag 30 september 2012 om 15.00 u
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekts Elise Simoens voor Het Concertgebouw

Extra :
Iván Fischer op en.wikipedia.org, www.bfz.hu, www.naxos.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Topdirigent Iván Fischer drie dagen te gast in Concertgebouw Brugge, 24/09/2012

Beluister alvast Iván Fischers 'Eine Deutsch-Jiddische Kantate'



en Iván Fischers 'Spinoza Vertalingen'

12:30 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

26/09/2012

Jef Neve stelt 2de Pianoconcerto voor in avant-première in Ruiselede

Jef Neve Op 29 september is Jef Neve opnieuw te gast in de concertzaal van Piano's Maene in Ruiselede. Nog vóór hij aan de slag gaat met een compleet orkest, stelt hij zaterdag zijn 2de pianoconcerto in avant-première voor in een versie voor 2 vleugelpiano's. Voor de uitvoering zocht hij weer contact met de in België geboren Pools-Indonesische pianist Alexander Gurning.

Jef Neve, een van de meest prominente jazzpianisten/componisten in België, droomde er al sinds zijn 6de van om componist te worden. Om dat te verwezenlijken volgde hij een klassieke opleiding aan het Lemmensinstituut. In 2000 behaalde hij het diploma van Meester in de muziek optie Jazz en van Meester in de muziek optie piano, beide cum laude.

Met het Jef Neve Trio trad hij op jazzfestivals overal ter wereld op. Sinds de oprichting bracht het Jef Neve Trio al 5 zeer succesvolle albums uit. In oktober 2012 komt het 6de album uit, 'Sons of the New World'. Voor een van de nummers op dit album werken ze zelfs aan een jazz video-clip.

In 2007/2008 componeerde Jef zijn 1ste Pianoconcerto in opdracht van Brussels Philharmonic en De Bijloke. Vier jaar later stelt hij zijn 2de Pianoconcerto voor. Daarvoor liet hij zich inspireren door de reizen en ontmoetingen die hij de laatste drie jaar (mee)maakte. Hij liet zich niet vastpinnen door het klassieke concept van een concerto, maar maakte gebruik van afwijkende vormen, nieuwe technieken, verschillende muzikale invloeden...

Aan wat mogen we ons verwachten? Waar zitten de gelijkenissen en verschillen? En wat denkt Jef er zelf van? "Mijn tweede pianoconcerto is het resultaat van 3 jaar reizen, eindeloze uren in luchthavens, telkens nieuwe hotelkamers, en ontmoetingen met mensen uit de hele wereld. "

Afwijkende vorm, nieuwe techniek
"Het concerto wijkt af van de gebruikelijke 3-delige vorm: in een eerste schets had het zeven delen, waarvan er zes de uiteindelijke versie gehaald hebben. De piano speelt ook een minder prominente rol dan je bij een klassiek concerto zou verwachten: het is meer de dialoog tussen orkest en solist die de rode draad vormt. Voor het eerst gebruik ik ook een nieuwe techniek bij het componeren: door te focussen op een aantal ritmische cellen creëer ik 'grooves' die afkomstig zouden kunnen zijn uit de jazz, maar dan niet meteen de traditionele jazz, wel eerder het cross-over genre dat naar filmmuziek refereert."

Mozart en Beethoven
"Maar er zitten meer invloeden in het werk. Zo is het derde deel het romantische hoogtepunt van dit concerto. Ik heb me niks aangetrokken van onze tijdsgeest: het is boven alles een compositie die de melodie hoog in het vaandel draagt, en mijn kinderlijke passie voor de schoonheid van Mozart en Beethoven! Het zesde deel is mijn favoriet deel als uitvoerder: het vraagt een enorme ritmische discipline van het orkest en de solist, met als resultaat een pianopartij die graaft in de krochten van het orkest. "
 
Nummer 2
"Boven alles is dit concerto zeker en vast een Pianoconcerto nummer TWEE. Waar ik bij het eerste pianoconcerto de grenzen probeerde af te tasten, is dit tweede werk het resultaat van grondige research en persoonlijke ontwikkeling. Ik sta te popelen om met het orkest aan de slag te gaan en het tot leven te horen komen!"

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jef Neve & Alexander Gurning : Neve, 2de pianoconcerto
Zaterdag 29 september 2012 om 20.00 u
Concertzaal Piano's Maene - Ruiselede
Industriestraat 42
8755 Ruiselede

Meer info : www.maene.be

Reserveren kan via concert@maene.be, tickets kosten € 15 (€ 7,5 voor kinderen). Om praktische redenen is vooraf reserveren vereist.

Extra :
Jef Neve : www.jefneve.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Jef Neve brengt eerste pianocencerto met Brussels Philharmonic in de Bijloke en Flagey, 28/04/2009

20:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Najaar AMUZ opent met kameropera Pelléas et Mélisande

Pelleas en Melisande Na Laus Polyphoniae start AMUZ het najaar met Pelléas et Mélisande. Ruim honderd jaar na de uitreiking van de Nobelprijs literatuur aan Maurice Maeterlinck vindt dit meesterwerk een nieuwe weg naar de planken. De originele opera van Claude Debussy duurt zo'n drie uur. Muziektheater Transparant brengt een bezwerende pocketversie: ingekort, gereduceerd voor dertien muzikanten door Annelies Van Parys, en vergezeld van een broeierige 'filmtrack'. Zelden zag je de wereld van Maeterlinck zo broeierig, zelden schroeide de liefde tussen Pelléas en Mélisande zo verzengend.

Met Pelléas et Mélisande schreef Maurice Maeterlinck een toneelstuk dat meteen furore maakte. Het sprookjesachtige verhaal van de latere Nobelprijswinnaar voor literatuur vertelt hoe de mysterieuze Mélisande in een bos wordt gevonden door prins Golaud. Haar komst veroorzaakt een fatale driehoeksverhouding. Het intrigerende verhaal inspireerde Claude Debussy tot zijn enige (voltooide) opera.

Muziektheater Transparant brengt daarrvan een intimistische kamermuziekversie, die recht doet aan de poëtische kracht van het stuk. In een sober videodecor representeren de zangers de personages. Geflankeerd door de instrumentalisten van Oxalys nemen ze het publiek mee op een innerlijke tocht vol duistere beelden. Een verhaal over een meisje dat het contact met haar oorsprong verliest en in haar zoektocht naar liefde de dood lijkt aan te trekken.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant / Oxalys: Pelleas en Melisande (arr. Annelies Van Parys)
Zaterdag 29 september 2012 om 21.00 u
AMUZ - Antwerpen

Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be, www.transparant.be en www.oxalys.be
----------------------------------
Vrijdag 19 oktober 2012 om 20.15 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be, www.transparant.be en www.oxalys.be

Extra :
Annelies Van Parys : www.anneliesvanparys.be , anneliesvanparys.spaces.live.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Pelléas et Mélisande in een nieuw arrangement van Annelies Van Parys in Brugge, Diest en Gent, 5/04/2012

19:18 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

24/09/2012

Boot & Berg : muziektheater van Josse De Pauw en Peter Vermeersch in Gentse Vooruit

Rolande Van der Paal Op 14 april 2012 was het exact 100 jaar geleden zijn dat de ramp met de Titanic zich voltrok. De ondergang van deze gigant is deel geworden van het collectief geheugen en spreekt tot ieders verbeelding. “The Titanic is unsinkable, sinking unthinkable”. Intussen weten we beter, ook al slaat de metafoor stilaan over van het schip naar de ijsberg die langzaam maar zeker smelt. In het eerste deel van Boot & Berg speelt FES een nieuwe compositie van Peter Vermeersch voor sopraan en orkest op teksten van Josse De Pauw, die zelf als verteller mee op scène staat. In het stuk krijgen we het verhaal van de ijsberg te horen die via de stem van de zangeres het publiek zal toespreken en zo haar eigen lot bezingt. Aansluitend daarop en als een langzaam zinkende epiloog brengt ChampdAction het legendarische The Sinking of the Titanic van Gavin Bryars.

Het verhaal van de ondergang van de Titanic, nu exact 100 jaar geleden, is genoegzaam bekend en heeft zich in het collectieve geheugen genesteld. Niet enkel op basis van de naakte feiten op zich, maar nog meer door de manier waarop de scheepsramp de inspiratie bood voor allerlei geromantiseerde verhalen errond, met de talloze Hollywood-verfilmingen op kop. De ramp met de Titanic is op die manier het verhaal geworden van het noodlot dat 1490 passagiers overkwam, waarvan de individuele tragiek (vaak nog aangedikt met fictieve personages en feiten) centraal stond in zoveel verfilmde weergaven van de gebeurtenissen in die koude aprilnacht op de Atlantische Oceaan. Eén feit is daarbij zo vaak uitgelicht dat het zowat het ultieme Titanic-cliché is geworden: het verhaal dat het salonorkest terwijl het schip langzaam water maakte gewoon bleef doorspelen en dat ook nog volhield op het einde, wanneer het schip in snel tempo onder de golven verdween. De twee werken die in dit programma worden samengebracht, gaan telkens heel specifiek over het zinken van de Titanic, nu 100 jaar geleden. Maar hoewel Peter Vermeersch' en Josse De Pauws Boot & Berg en Gavin Bryars' The Sinking of the Titanic op zich heel verschillende werken zijn, hebben ze wel gemeen dat ze de ramp met een zekere afstand benaderen en elk een heel andere benadering hebben gekozen dan de Hollywoodiaanse dramatiek waarmee deze gebeurtenissen doorgaans worden beschreven. Gavin Bryars deed dat door zijn werk, dat diep geworteld is in de experimentele muziektraditie, als een catalogus van klanken te beschouwen: de geluidswereld op en rond het schip op het moment dat het zonk, zoals dat door zou blijven klinken onder het wateroppervlak. Peter Vermeersch en Josse De Pauw verleggen de focus resoluut van de Titanic en haar opvarenden naar de ijsberg, die de protagonist wordt in een verhaal waarbij de menselijke drama's van de opvarenden niet meer dan 'collateral damage' zijn bij het grotere verhaal van de ijsberg en het schip die onweerstaanbaar naar elkaar op weg zijn.

Toen Peter Vermeersch het idee kreeg voor een werk naar aanleiding van de 100ste verjaardag van het zinken van de Titanic, was voor hem meteen duidelijk dat hij de clichés die over de Titanic de ronde doen, wou vermijden. De zo vertrouwde lezing van de ramp als een metafoor voor het blinde geloof in de vooruitgang, die bruusk geconfronteerd werd met sterkere natuurkrachten, liet hij voor wat het was. In plaats daarvan ging zijn aandacht naar die andere protagonist: de ijsberg. Ook een ijsberg is gedoemd om onder te gaan en zinkt uiteindelijk. In deze tijden van broeikasgassen en Kyoto-normen is het trouwens niet langer de ondergang van menselijke technologische prestigeprojecten (of dat nu de Titanic, de Hindenburg of de Challenger is) die symbool staat voor de prijs die we betalen voor die drang naar vooruitgang, maar het is de natuur die eronder lijdt, met smeltende poolkappen en verdwijnende gletsjers als nieuwe symbolen. In die grotere ecologische lezing, 100 jaar na de Titanic, wordt het smelten en uiteindelijk zinken van een ijsberg een veel pertinentere metafoor voor de grenzen van de vooruitgang. Hoewel de makers die ecologische metafoor wel mee in overweging hebben genomen bij het schrijven van Boot & Berg, is het in het uiteindelijke werk naar de achtergrond verdwenen.

Door de blik te verschuiven van het schip naar de ijsberg, hebben Peter Vermeersch en Josse De Pauw gekozen voor een heel ander perspectief op wat er zich in die aprilnacht 1912 in het noorden van de Atlantische Oceaan afspeelde. De tekst die Josse De Pauw heeft geschreven, plaatst de ijsberg centraal, die het standpunt van de verteller inneemt en in de muziek belichaamd wordt door de sopraan. Vanuit dat perspectief is alle anekdotiek over de mensen die in de scheepsramp omkwamen verdwenen. Er is enkel de berg en de boot, die dobberend op de oceaan naar hun intense maar ook fatale aanraking toeleven. Peter Vermeersch omschrijft het als een 'sprookje', terwijl Josse De Pauw het nog veel sterker als een 'passioneel liefdesverhaal' tussen boot en berg beschouwt. De ijsberg, die uit koude wordt geboren, hunkert naar het vuur en de vlammen (de ketels van de Titanic werden met tonnen steenkool gestookt) van de boot. De reis van Groenland naar de open oceaan, het wachten op de boot en de finale vervulling van dat wachten - de clash tussen boot en berg - vormen de dramatische lijn van het werk.

In 12 songs (en twee instrumentale intermezzi), die samen een soort van liedcyclus vormen, een tijdspanne van 12 uren beschrijven en 12 toonaarden doorlopen, heeft Peter Vermeersch die evolutie muzikaal vormgegeven voor sopraan en zijn bigband Flat Earth Society. Josse De Pauw neemt daarnaast de rol van verteller op zich, in een scènebeeld dat je vooral als geënsceneerd concert kan beschrijven. Statisch en concertant, maar met enkele theatrale accenten, met projecties van de liedteksten in een lay-out van Gert Dooreman en Mario Debaene. Het is de bedoeling de toeschouwer de elementen aan te reiken waarmee ze het verhaal zelf kunnen invullen.

De specifieke muzikale associaties die met de Titanic verbonden zijn - en die zo'n cruciale rol spelen in het werk van Gavin Bryars - gebruikt Vermeersch niet, al zitten er in zijn partituur verwijzingen naar andere geluiden die zich rond het schip afspeelden. Het opvallendste en meest letterlijke is de wind, waarvoor een ouderwetse toneelwindmachine wordt ingezet, maar ook de teksten van Hans Magnus Enzensberger met gedetailleerde beschrijvingen van geluiden, zoals het gesis dat ontsnapt wanneer de compartimenten van het ruim zich vullen met water en de aanwezige lucht letterlijk naar buiten wordt geperst, inspireerde het suggereren van 'vreemde' geluiden als dat gesis, of het gedonder van de ketels, maar zonder dat het ooit letterlijk wordt uitgebeeld.

Tijd en plaats van het gebeuren :

FES & Champ d'Action : Boot & Berg
Vrijdag 28 september 2012 om 20.00 u
Kunstencentrum Vooruit - Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be, vooruit.be, www.fes.be, www.champdaction.be en www.lod.be

Deze voorstelling is ook nog te zien op vrijdag 1/02/2013 in C-mine Cultuurcentrum in Genk.

Extra :
Josse De Pauw, Flat Earth Society/LOD & Champ d'Action – Iceberg. Boot zonk, berg zinkt – afscheid van een ijstijd ? Jan-Jakob Delanoye op Kwadratuur.be, 10/04/2012
Peter Vermeersch : www.fes.be en www.matrix-new-music.be
Gavin Bryars : www.gavinbryars.com, www.schott-music.com, nl.wikipedia.org en youtube
An interview with Gavin Bryars op www.culturekiosque.com
Review : Gavin Bryars 'The Sinking of the Titanic', Matthieu Van Steenkiste op goddeau.com, 1/10/2001

Elders op Oorgetuige :
Topkwaliteit en beleving staan centraal tijdens de 55ste editie van het Festival van Vlaanderen Gent, 11/09/2012
Boot & Berg van Josse De Pauw en Peter Vermeersch op Zeeland Nazomerfestival, 25/08/2012
Iceberg : nieuwe productie van FES en Champ d'Action in Antwerpen en Brugge, 5/04/2012

23:28 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Topdirigent Iván Fischer drie dagen te gast in Concertgebouw Brugge

Iván Fischer Tussen 28 en 30 september verblijft de Hongaarse topdirigent Iván Fischer (foto) samen met zijn Budapest Festival Orchestra in het Concertgebouw in Brugge.
Ze brengen er niet alleen werken van Mahler, Brahms en Bartók, maar ook van Fischer zelf. Hij licht bovendien ook uitgebreid Mahler 5 toe, in perfect Nederlands. Hij is immers niet alleen een van de belangrijkste dirigenten van onze tijd, maar ook een bevlogen spreker en verteller.

Iván Fischer en het Budapest Festival Orchestra zijn sinds jaar en dag trouwe gasten van het Concertgebouw. Zijn eigen Domein wordt dan ook een feestelijke driedaagse waarin hij werk brengt van Mahler, Brahms, Bartók en van hemzelf. Speciaal voor Concertgebouw Brugge componeert hij een mini-opera die in functie van de architecturale ruimte van het Concertgebouw is gecreëerd. Een werkelijk unicum dat aantoont dat de banden tussen Fischer en Concertgebouw Brugge in de toekomst alleen maar versterkt zullen worden. Voor dat concert staat hij bovendien samen met zijn vrouw en dochter op de bühne. 

Vraag aan de musici van het Budapest Festival Orchestra om hun dirigent Iván Fischer te typeren en je krijgt gegarandeerd een verpletterende reeks prijzende adjectieven over je heen. De charismatische Fischer bezit de gave om op een heel natuurlijke en inspirerende manier een hele groep musici aan hetzelfde zeel te doen trekken. Volgend jaar viert het orkest zijn 30e verjaardag, maar op het hartverwarmende enthousiasme van het eerste uur zit nog geen greintje sleet. Redenen genoeg dus om de deuren van het Concertgebouw gedurende drie dagen voor Fischer en de zijnen open te gooien.

Iván Fischer heeft een heel eigen kijk op de psychologische en organisatorische werking van een orkest. Hij richtte het Budapest Festival Orchestra in 1983 op om een waardig alternatief te bieden voor het geïnstitutionaliseerde karakter van de meeste symfonieorkesten. Via individuele contacten, solistenwedstrijden voor de orkestleden en allerlei kamermuziekinitiatieven, blijft hij de inzet van zijn musici warm houden.

Het Domein Iván Fischer biedt een heel gediversifieerd beeld van Fischer. Terwijl de eerste concertavond gewijd is aan Fischers topfavoriet Gustav Mahler, staat het tweede concert in het teken van Bartók en Brahms. De slotdag is dan weer voorbehouden voor Fischers eigen composities. "Als we tijdens de driedaagse ook ruime aandacht schenken aan onze landgenoot Béla Bartók, dan is dat zeker niet omdat we fanatieke Hongaren zijn. Bartók behoort eenvoudigweg tot de allergrootste componisten van de voorbije eeuw. Laat me onze muzikale interesse omschrijven als kosmopolitisch met een Centraal-Europees accent, aldus Fischer.

Eens Fischer over zijn grote topfavoriet Gustav Mahler aan de praat geraakt, is hij niet meer te stoppen. "De ronduit fantastische muziek van Mahler wordt nóg mooier, wanneer je ook iets weet over de context waarin hij zijn muziek schreef. Hij componeerde - veel meer dan andere componisten - heel persoonlijke muziek. De mengelmoes aan indrukken die in zijn hoofd rondzwermden – gaande van natuurklanken en koebellen tot militaire kapellen en de muziek die hij dagelijks als dirigent onder ogen kreeg - wist hij in zijn eigen muziek te vatten. De eerlijkheid waarmee hij dat deed, zorgt ervoor dat je Mahler echt persoonlijk leert kennen via zijn muziek. Dat Mahlers muziek vaak fundamenteel triest en tragisch is, heeft niets met zijn leven te maken. Op het moment dat hij zijn zesde, meest tragische symfonie schreef, was hij perfect gelukkig. Je moet Mahler eerder zien als een profeet: aan het einde van de vredevolle 19de eeuw, voelde hij de catastrofe van de volgende eeuw al aankomen. In dit alles probeer ik me in te leven wanneer ik Mahlers muziek dirigeer."

Als Fischer zo'n fervent Mahlerliefhebber is, dan heeft dat ongetwijfeld ook te maken met de parallellen in het leven van beide musici. Net zoals Mahler, stamt ook Iván Fischer uit een Joodse familie. "Mijn overgrootvader was net als Mahlers vader, winkelier in een Boheems stadje. Onze beide families hebben de religie achter zich gelaten om ze, met eenzelfde devotie, te vervangen door de Europese culturele traditie. Muziek was voor hen van levensbelang."

En jawel, net zoals Mahler is Fischer behalve dirigent ook componist. "Wanneer ik dirigeer, voel ik me als een acteur, zo vervolgt Fischer. "Ik speel dan de rol van componist: ik tracht me te identificeren met de persoonlijkheid, het temperament en de fantasie van de componist. Als componist stel ik me veel kwetsbaarder op. Daar draait het om mezelf, om mijn eigen verbeelding en persoonlijkheid. Het duurde even alvorens ik echt begon te componeren. Dat was niet enkel omwille van tijdsgebrek, maar ook omdat ik als dirigent steeds bezig ben met de muziek van anderen. Ik had tijd nodig om te beseffen dat precies de mix van invloeden die ik dagelijks opdoe, mijn eigen taal is. Dit moet het lot zijn van dirigent-componisten. Vermoedelijk ben ik zoals visuele kunstenaars die collages maken. Maar problematisch vind ik dat zeker niet!'

Zoals de titel al doet vermoeden, vormt de Deutsch-Jiddische Kantate die op het programma staat, een mooi voorbeeld van Fischers eclectische stijl. "De oorspronkelijke titel van mijn Shud-Sarang sextet was Fernwehen. Dat is een moeilijk vertaalbaar woord voor het gevoel dat je altijd ergens anders heen gezogen wordt, vandaar de exotische uitstapjes naar Indiaanse raga en naar Hollywoodachtig sentiment.

Net zoals Fischers idool Mahler heel wat opera's dirigeerde, maar er nooit zelf een componeerde, schrijft Fischer ook nooit voor orkest. De meeste van Fischers composities zijn vocaal, al dan niet in combinatie met enkele instrumenten. Zo ook de werken die we tijdens het slotconcert van het Domein Iván Fischer zullen horen. Het Nederlandse Kobra-Ensemble herbergt trouwens ook Fischers dochter Nuria. De Fischers huizen in Amsterdam. De dirigent-componist spreekt vloeiend Nederlands en koos zelfs Nederlandse teksten voor enkele van zijn werken.

Speciaal voor zijn Brugse driedaagse componeerde Fischer Tschuchigumo. "Qua mengelmoesgehalte is dit werk extremer dan ooit: Franse chanson, bigband en de jaren 20 worden er in het kader van het prachtige Japanse no-theater geplaatst. Mensen zullen misschien de wenkbrauwen fronsen, maar dat deert me niet. Dit werk gaat over mijn familie. Mijn echtgenote zal fluit spelen en mijn dochter en zoon zullen zingen naast een van mijn beste vrienden. Het orkest zal de koorpartij zingen. En ik zal luisteren en me hoogstwaarschijnlijk wat gegeneerd voelen.

- Budapest Festival Orchestra : Mahler 5 doorgrond - vrijdag 28/09 om 20.00 u

- Budapest Festival Orchestra : Brahms & Bartók - zaterdag 29/09 om 20.00 u

- Kobra Ensemble, Budapest Festival Orchestra & Iván Fischer : Fischer door Fischer - zondag 30/09 om 15.00 u

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Iván Fischer
Van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september 2012
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekts Elise Simoens voor Het Concertgebouw

Tijdens zijn bezoek met het Budapest Festival Orchestra in maart 2012 sprak artistiek coördinator van het Concertgebouw Albert Edelman met topdirigent Iván Fischer. Ze bespraken er zijn relatie met het Concertgebouw, zijn passie voor Mahler en ze gingen dieper in op het Domein Iván Fischer. Bekijk het interview hier.

Extra :
Iván Fischer op en.wikipedia.org, www.bfz.hu, www.naxos.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Fischer door Fischer : een unieke kans om een nieuw facet van deze veelzijdige muzikant te ontdekken, 27/09/2012

21:49 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

21/09/2012

Flirten met Saint John : Ictus verrast met ongewoon concert van John Cage

John Cage Op donderdag 27 september brengt Ictus John Cage zoals je hem waarschijnlijk niet kent : de vroege Cage waarin Satie, Debussy en Cowell met elkaar in dialoog lijken te gaan. Een Cage die ont- roert met ontwapenende eenvoud en delicate klank- kleuren. Kortom, de Cage die zelfs de meest verstokte anti-avantgardist weet te bekoren. We kennen hem vooral als de Marcel Duchamp van de muziek: de organisator van 4 minuten en 33 seconden ongemakkelijk geschuifel en gekuch in pluchen stoelen. Cage, de keetschopper, dichter, heilige met pretlichtjes. De beeldenstormer die in de jaren '50 muziek uit de hengsels lichtte, de stilte heilig verklaarde en de sensualiteit van klank en geluid voor het voetlicht bracht. Cage werd nochtans als een ondermaatse student terzijde geschoven. Het oordeel van Arnold Schönberg was hard: "Geen harmonisch doorzicht!". Ictus overtuigt je van het tegendeel : Cage mét harmonisch doorzicht. Ictus vergast je niet op een concert as you know it. De kerk van de heilige Cage is geen concertkooi, maar een klankomgeving waar het publiek binnen en buiten kan wandelen. Met véél geprepareerde piano's en akoestisch versterkte cactussen.

Veelbesproken en ongehoord
Wat is het toch met John Cage (1912-1992)? Iedereen kent hem als icoon van de twintigste eeuwse avant-garde, weinigen hebben zijn muziek op de iPod staan. Hoe kan het ook anders: zijn meest bekende werk als componist (of bedenker?) is de iconische compositie (of concept?) getiteld 4'33 (T-shirts met de volledige partituur zijn in tal van maten en soorten te koop op het net): vier minuten en drieëndertig seconden voorgeschreven stilte. Lees: ongemakkelijk geschuifel in pluchen concertstoelen, geïrriteerd gekuch, of, sinds enige decennia, eerbiedig zwijgen als gold het een virtuoos uitgevoerde Beethovensonate. Dat is de Cage die we kennen. De grijnzende goeroe die het geraas van het verkeer op Sixth Avenue verkoos boven, welja, een virtuoos uitgevoerde Beethovensonate. Of de Cage die uren muziek niet zozeer componeerde, dan wel bijeen dobbelde. Maat na maat pende hij neer met het blinde toeval als leidraad. Dus ja, we kennen Cage, en neen, we luisteren zelden naar zijn muziek. Wegens onbeluisterbaar, zoals de musicoloog Richard Taruskin met vitriolen pen schreef.

Maar zelfs de meest strenge rechters van de beluisterbaarheid, Taruskin incluis, moeten toegeven dat er ook een andere Cage bestaat. De Cage die dromerige, poëtische en, jawel, erg beluisterbare muziek schreef. Ook zevenjarige kinderen worden stil van In a landscape (1948). Of de Cage die in 1949 naar Parijs trok om zich in te graven in de archieven van zijn held, Erik Satie. Hij keerde terug met in zijn tas de partituur van het toen nog volstrekt onbekende Vexations. Ruim tien jaar later, in 1963, zou Cage de eerste uitvoering van dit 18-uren (!) durende stuk organiseren. Geen Cage zonder Satie, maar ook geen Satie zonder Cage.

Het is deze 'vroege', of jonge Cage die op het programma van Ictus staat, een Cage in constante beweging, die achtereenvolgens afrekent met de harmonie, het klassieke instrumentarium, en uiteindelijk ook met de traditionele core business van componisten, het bedoelde geluid.

Het misverstand van de harmonie
Flashback. In de vroege jaren '30 volgde Cage lessen bij de Oostenrijkse reus Arnold Schönberg. Geen dodecafonie, wel de strenge klassieke harmonie. Maar harmonie bleek zijn sterke punt niet, dus omzeilde hij het probleem:hij richtte een percussie-ensemble op: 'Experiment must necessarilybecarried on byhittinganything - tin pans, rice bowls, iron pipes - anything we canlayour hands on. Not only hitting, but rubbing, smashing, making sound in every possible way.' De vroege Cage was een lawaaimaker.

Deze samenwerking met dansers was in vele opzichten richtinggevend voor zijn muzikale en, ja, seksuele ontwikkeling. Hij ontmoette er zijn latere levenspartner MerceCunningham, en kwam zo in het reine met zijn homoseksualiteit. Krappe dansstudio's dwongen hem ertoe om een idee van Henry Cowellte radicaliseren en zo de prepared piano te ontwikkelen, een compacte (en goedkope) versie van een veelkoppig percussie-ensemble. Maar bovenal bepaalde het componeren voor dansers zijn denken over muzikale structuur. Aanvankelijk componeerde Cage percussiemuziek op vastgelegde dansfrases. Hij moest zijn muzikale structuur dus denken in ritmische zinnen met een bepaalde tijdsduur, niet als de logische afwikkeling van een harmonisch 'verhaal', zoals gebruikelijk was. Het bracht hem tot het besef dat harmonie een wezenlijk kenmerk van muziek ondergeschikt had gemaakt aan de harmonische logica: de tijd, of de tijdsduur. In Satie herkende hij een geestverwant. Tijdens zijn onderzoek in Parijs vond Cage voorstudies van Satie voor de compositie Entr'acte. Die bestonden niet uit notenreeksen of harmonische progressies, maar eenvoudigweg uit reeksen van getallen die aangaven hoeveel maten de verschillende delen zouden duren. Satie schreef geen harmonische verhalen, Satie verdeelde de tijd in stukken. Componeren was dus het afbakenen van pakketjes tijd die konden worden gevuld. Of leeggelaten, in het geval van Cage.

Lawaai
Toehoorders die 'harmonisch geconditioneerd' zijn, luisteren volgens Cage naar muziek als naar een muzikaal verhaal: een unieke, door de componist georganiseerde keten van oorzaak en gevolg. De concrete klank zoals die zich voordoet aan de luisteraar verdwijnt daarbij naar het tweede plan, aldus Cage. Klank, en zijn tegendeel, stilte, was precies waar het Cage om draaide. 'Wherever we are, what we hear is mostly noise. When we ignore it, it disturbs us. When we listen toit, we finditfascinating.' Dus verbreedt Cage in de vroege jaren '40 het muzikale klankspectrum door nieuwe klankbronnen aan te boren: voorwerpen in een woonkamer (Living room music, 1940), de buitenkant van een gesloten piano (The WonderfulWidow of Eigtheen Springs, 1942) en natuurlijk, elektronica. In de compositie Imaginary Landscape n°1 (1939) wordt het klankmateriaal geleverd door twee microfoons en twee platendraaiers met testtonen die worden afgespeeld op verschillende snelheden. Het zou de eerste compositie worden die live-elektronica gebruikt in een concertsituatie.

Toeval
Niet alleen wijst Cage de harmonie af, ook een ander fundamenteel idee moet er aan geloven, namelijk dat muziek de expressie zou zijn van het Hoogstpersoonlijke Ego van de Componist. Die afkeer voor het bedoelde wortelt in zijn kennismaking met Oosterse filosofie en in bijzonder het Zenboeddhisme, maar komt ook voort uit zijn ervaring met de limieten van muzikale communicatie. In The PerilousNight, een vroeg werk voor prepared piano (1943-1944), heeft Cage het turbulente einde van zijn huwelijk willen verklanken. Het was in zijn eigen woorden 'a lost, sadandrather desperate piece'. De reacties waren echter vernietigend: een criticus hoorde een 'specht tekeer gaan in de klokkentoren van een kerk'. Cage trokzijnconclusies: 'I determined to stop writing until I found a better reason than “self-expression” for doing it.'
Zijn verdere zoektocht als componist was er een naar het uitwissen van zijn 'ego' in zijn composities. Cage, nooit vies van eenpittige paradox, zei het zo: 'I believe that by eliminating purpose, what I call awareness increases. Thereforemypurpose is toremovepurpose.' In zijn laatste levensjaren zou Cage harmonie beschrijven als 'verschillende klanken die worden waargenomen op hetzelfde moment'. Niets meer, maar ook niets minder.

Stilte
De Oosterse filosofie inspireerde Cage in grote mate om zijn composities leger en leger te maken. Of beter: om klank en stilte niet als elkaars tegendeel, maar als elkaars aanvulling te zien. Beiden zijn in een afgebakende tijdsruimte binnen een compositie inwisselbaar. Meer en meer begon Cage ruimte te laten voor de afwezigheid van (bedoelde) klank, en ontblootte hij het canvas waarop elke componist werkt: de stilte. En belangrijker nog, de tijd. Klanken ontstaan uit stilte en sterven in stilte opnieuw uit. Of zoals hij het zelf schreef (over de muziek van zijn zielsverwant MortonFeldman): 'Notone sound fears the silencethatextinguishes it. And no silence exists that is not pregnant with sound. But if you avoid it [sound], that's a pity, because it [sound] resembles life very closely, & life and it [sound] are essentially a cause of joy.'

Hoogtepunt, dieptepunt, nulpunt
'Now, Earle, don't you think that John has gone too far this time?' Dat fluisterde de bejaarde moeder van John Cage in het oor van componist Earle Brown na afloop van de eerste uitvoering van de compositie 4'33”, op 29 augustus 1952. In 4'33"werd de duur van een compositie voor het eerst niet meer uitgedrukt in maten, die snel of traag konden worden uitgevoerd, maar in concrete tijdsduur. Stilte. Het werd het meest tumultueuze concert dat Cage zijn moeder zou meemaken. Zestig jaar later is 4'33” veruit de bekendste compositie van Cage: hoogtepunt of dieptepunt van de muzikale avant-garde. Of beter, nulpunt. Vier minuten en drieëndertig seconden, samen tweehonderddrieënzeventig seconden. 273° Kelvin geldt als het absolute vriespunt, het punt waarop moleculen absolute stilstand bereiken. Toeval? Ongetwijfeld. In ieder geval had Cage de klassieke harmonie tweehonderddrieënzeventig seconden schaakmat gezet. Maar of hij zijn ego had uitgebannen is een andere vraag. Kritische eindnoot van de Amerikaanse filosofie Lydia Goehr: 'Kwam Cage tot zijn compositorische beslissingen omdat hij inzag dat mensen enkel luisteren naar de geluiden die hen omringen als ze ertoe worden gedwongen, en dat enkel binnen een traditioneel, formeel kader?' Misschien is het voldoende om Cage erkentelijk te zijn voor zijn 4'33”: tweehonderddrieënzeventig seconden aangescherpt, zij het opgedrongen bewustzijn van wat het betekent om in de tijd en in de wereld te bestaan.

Programma :

  • John Cage, o.a.: Four Dances (1942) - Imaginary Landscape #1 (1939) - Nocturne (1947) - The Wonderful Widow of eighteen springs (1942) - Amores (1943) - Credo in Us (1942) - Child of tree (1975) - She is asleep (1943) - Perilous Night (1943)
  • Erik Satie, Entr'acte (1924)
  • Larry Polansky, Canon #13
  • J.S. Bach, Partitia nr. 2 voor viool solo (fragment)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus : Saint John
Donderdag 27 september 2012 om 20.15 u
Handelsbeurs Concertzaal - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be, www.handelsbeurs.be en www.ictus.be

Extra :
Flirten met Saint John. De erfenis van 100 jaar John Cage, Daan Vandewalle (Staalkaart #16 aug 2012, p.70-74)
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Larry Polansky op www.dartmouth.edu en youtube

Elders op Oorgetuige :
Topkwaliteit en beleving staan centraal tijdens de 55ste editie van het Festival van Vlaanderen Gent, 11/09/2012
John Cage bij Aeon : "Asking questions and making room for whatever sound comes along", 22/06/2012
Oscarwinnaar Brussels Philharmonic brengt spannend programma met Berlioz, Górecki en Cage in Kortrijk, 27/04/2012
Haagse festival voor Nieuwe Muziek Dag in de Branding viert honderdste verjaardag van John Cage, 2/03/2012

13:01 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Radio-première Requiem voor goden in Late Night

Joachim Brackx Maandagavond in Late Night op Klara : de radio-première van Requiem voor goden van Joachim Brackx (foto) en Frank Adam. Een mysterieus muziekritueel voor vandaag. Voorts nieuwe opnames van Giulia Monducci en Nico Couck, en requiems van Gorecki en de wonderlijke Antonio Lotti.

"Requiem voor goden" van componist Joachim Brackx en auteur-theatermaker Frank Adam draagt de godsidee ten grave in de diepten van het bewustzijn om haar getransformeerd/gesublimeerd te laten verrijzen in de menselijke geest. Dit requiem openbaart zich als een mysterieus muziekritueel waarbij de tekst vertrekt van de klassieke vorm van de litanie en gaandeweg de grenzen en zekerheden aftast. In een poëtische maalstroom van beelden, gedachten en gebeden dwingt het de eeuwige rust af voor de godsidee, en laat het tegelijk zijn licht schijnen op de geest van de mens.

Late Night, met Bart Vanhoudt, maandag 24 september 2012 om 22.00 u
radio.klara.be en klaralatenight.blogspot.be

Elders op Oorgetuige :
Requiem voor goden : mysterieus muziekritueel van Joachim Brackx, 19/05/2012

11:14 Gepost in Muziek, radio | Permalink |  Facebook

19/09/2012

Berio Festival in Amsterdam : vijf concerten met hoogtepunten uit het werk van Luciano Berio in Muziekgebouw aan 't IJ

Luciano Berio Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam wijdt van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september een festival aan Luciano Berio (foto), een van de grote componisten van de 20ste eeuw. In vijf concerten zijn enkele van de belangrijkste werken te horen van deze Italiaanse componist. Daaronder de Sequenza's, Coro, Folk Songs en Sinfonia. Uitvoerdenden zijn onder meer Asko|Schönberg, Calefax Rietkwintet, DoelenEnsemble en Cappella Amsterdam. Het werk van Berio - beschouwd als briljant - speelde een belangrijke rol in de avant-gardemuziek na 1945.

Luciano Berio (1925-2003) blijft van de avant-garde componisten uit de jaren vijftig het dichtst bij de traditie. Als echte Italiaan wil hij met zijn muziek vooral communiceren. Experimenteerdrift komt op de tweede plaats. Wát hij het publiek te vertellen heeft komt in één weekend aan bod in al zijn veelvormige pracht.

Berio gebruikt alle middelen die hem ter beschikking staan. Elektronische klanken, koren en de talenten van musici. Zijn werk kan idyllisch en luchthartig zijn. Maar ook intens, vanuit sociale bewogenheid. In samenspraak met individuele musici verkent hij de grenzen van hun kunnen en van hun instrument. Communicatie, ook met zijn publiek, staat bij Berio voorop.

Opening festival in Entreehal
In het eerste concert van het festival (vrijdag 28/09) staan de orkestwerken 'Rendering' (1989/90) en 'Sinfonia' (1968/69) op het programma, gespeeld door KC Codarts Symphony Orchestra o.l.v. Etienne Siebens en door Synergy Vocals. Even ervoor om 20.00 uur opent het festival in de Entreehal van het Muziekgebouw met het werk 'Call' (St.Louis Fanfare), door een koperkwintet van het Conservatorium van Amsterdam (gratis toegankelijk).

Sequenza's centraal
Centraal in het oeuvre van Berio staan 14 'Sequenza's': composities waarin Berio de mogelijkheid van solo-instrumenten tot het uiterste benut. Calefax Rietkwintet en solisten spelen op zondagochtend enkele van de Sequenza's, waaronder die voor cello, trompet, accordeon en viool. Op de zondagmiddag speelt Asko|Schönberg o.l.v. Reinbert de Leeuw verschillende 'Chemins', composities waarin Berio zijn eigen Sequenza's als uitgangspunt nam.

Andere hoogtepunten
Andere hoogtepunten in het Berio festival zijn 'Coro' (1975/76) en de 'Folk Songs' (1964) op zaterdagavond door het DoelenEnsemble, Cappella Amsterdam en Notabu. En 'Laborintus 2' uit 1963/1965 (i.s.m. Bimhuis) op zondagavond door musici van het Conservatorium van Amsterdam.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Berio Festival
Van vrijdag 28 t.e.m. zondag 30 september 2012
Muziekgebouw aan 't IJ - Amsterdam
Piet Heinkade 1
Amsterdam (Nederland)

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.muziekgebouw.nl

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

22:46 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook