28/11/2012

Performance Serge Verstockt ter voorbereiding van opera 'Hold Your Horses' in fietserstunnel onder de Schelde in Antwerpen

Serge Verstockt Ter voorbereiding van de opera Hold Your Horses maken artistiek leider Serge Verstockt (foto) en ChampdAction een reeks performances in de fietserstunnel onder de Schelde in Antwerpen . Deze performance - 'A slight nod to Webern' - wordt gespeeld door componist Serge Verstock zelf op e-gitaar en Thomas Moore op o.a. Tibetaanse hoorn, met zingende vogels als oorgetuigen.

'Hold your horses' is de brute confrontatie met een fragmentarische wereld die balanceert tussen virtualiteit en realiteit. Stemmen, klanken, geluiden, kreten, bevelen, gemurmel en gezang ontspringen aan de ruis van technologie en ecologie, dictatuur en democratie. In het libretto, vrij naar 198 Methods of Nonviolent Action van Gene Sharp, flirten assemblages van natuur en cultuur met diva's en avatars. Grote idolen en narratieven eindigen tragisch in flash news, terwijl de gewone mens in DIY zichzelf tot held monteert en virtuele sterren adoreert. De moraal van het verhaal ? Kwetsbaarheid heerst wanneer de antagonismen van het leven de kunst van de code in de opera doorbreken. Champ dActions grand opéra is gedoemd tot een Opera Aperta.

Tijd en plaats van het gebeuren :

ChampdAction : Tunnel Concert #2 - A slight nod to Webern
Vrijdag 30 november 2012 om 21.00 u
Schelde-Kennedytunnel Antwerpen


Meer info : www.champdaction.be

Extra :
Serge verstockt op www.champdaction.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Bekijk hier de video trailer voor deze performance

22:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Wereldcreatie oratorium Johan Duijck in de Sint-Romboutskathedraal in Mechelen

Johan Duijck Elke 25 jaar geeft de Hanswijkprocessie in Mechelen een Vlaamse componist de opdracht een avondvullend werk te schrijven dat in de Sint-Romboutskathedraal wordt uitgevoerd. Dit jaar viel Johan Duijck die eer te beurt. In de bijbelse tekst van zijn werk roept God de mens,  en de mens antwoordt - soms positief, soms negatief. Naast deze blik op het Oude en het Nieuwe Testament staat een gedicht van Rilke rond hetzelfde thema centraal: Gott spricht zu jedem nur.

Wat is de zin van ons bestaan? Naar wie of wat zijn wij op weg? De grote vraag voor alle mensen in alle tijden. Met dit oratorium wordt een antwoord gezocht op de vraag naar de diepe roeping van de mens. Het werk werd speciaal voor deze 12de Hanswijk- jubelfeesten gecomponeerd door niemand minder dan Johan Duijck. Een groots koor, begeleid door orkestleden van de Brussels Philharmonic en door orgel, bespeeld door Peter Thomas, staan borg voor een hoogstaand artistiek gebeuren dat niemand onberoerd zal laten. Een niet te missen wereldcreatie dat in de Sint-Romboutskathedraal in première zal gaan.

Uitvoerders: Vlaams Radiokoor o.l.v. Hervé Nicquet, Gents Madrigaalkoor o.l.v. Johan Duijck, Kathedraalkoor Mechelen o.l.v. Johan Van Bouwelen, Onze-Lieve-Vrouwkoor Mechelen o.l.v. Kristel Verpoten, aMUZEment Rijmenam o.l.v. Peter Pazmany, Kinderkoor Clari Cantuli o.l.v. Ria Vanwing, Orkestleden Brussels Philharmonic (strijkers, blazers, pauken), solisten: Hilde Coppé, Josep Ramon Olivé & organist Peter Thomas.

Johan Duijck (1954) is een veelzijdig musicus: koordirigent, componist, pianist en leraar. Als dirigent van het Vlaams Radio Koor, het Academy of Saint Martin in the Fields Chorus (Londen), het Europees Jeugdkoor en het Gents Madrigaalkoor verwierf hij internationale erkenning. Hij wordt regelmatig uitgenodigd als gastdirigent bij vooraanstaande kamer- en radiokoren doorheen Europa en Latijns-Amerika. Hij is een gewaardeerd docent en jurylid op talloze internationale dirigentencursussen en koorfestivals.

Als componist legt Johan Duijck zich bij voorkeur toe op piano- en koormuziek. Zijn belangrijkste composities zijn de cantates el Camino del Alma en A mirror to St. Nicolas, het Concierto del Alma voor piano en koor, de koorwerken Cantiones Sacrae in honorem Thomas Tallis en Apostel na de Twaalf - Paulus, en de pianowerken The well-tempered pianist en Le Tombeau de Ravel. Johan Duijck is Composer in residence van het Vlaams Radio Koor. Bij het label Phaedra (In Flanders' Fields - www.phaedracd.com) verschenen vier cd's volledig gewijd aan zijn composities.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Johan Duijck, Oratorium 'Dixit Dominus - Zo spreekt de Heer'
Vrijdag 30 november 2012 om 20.30 u
Zaterdag 1 december 2012 om 20.30 u
Zondag 2 december 2012 om 16.00 u
Sint-Romboutskathedraal Mechelen


Meer info : www.hanswijkjubelfeesten.be, www.vlaamsradiokoor.be, www.gmk.be, www.olvkoor.be, www.amuzement.be en www.claricantus.be

Extra :
Johan Duijck op www.gmk.be en www.matrix-new-music.be

21:17 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Sfeervolle muziekmarathon AutoReverse in Gents Stadsmuseum

Museumnacht Op donderdag 29 november zetten de Gentse musea hun deuren de hele avond (van 18.00 u tot 1.00 u) open voor het publiek. het ideale moment om gratis de collecties en tentoonstellingen te ontdekken. De musea trekken alle registers open en leggen hun bezoekers extra in de watten met een optreden, een drankje of speciale attractie. Het Gentse Stadsmuseum STAM vertelt het verhaal van Gent op een manier die gegarandeerd ook jou boeit: via interactieve multimedia, met goed gekozen objecten en in een unieke setting die oud en nieuw knap samenbrengt. Bovendien trakteert Cassette Creative Composers Pool met 'AutoReverse', een sfeervolle muziekmarathon waarbij professionele muzikanten in estafette improviseren met jazz, rockpop en klassiek.

Autoreverse is een 4 uur durend concert waaraan 20 muzikanten deelnemen en waarbij om de 10 minuten een muzikant wordt vervangen. Zo ontstaan 20 kwartetten die steeds andere muziek spelen, afhankelijk van wie er speelt en welke instrumenten worden samengebracht. De muziek is open, musici komen en gaan, spontaneïteit, verrassing, experiment, ontdekking en avontuur... Een vier uur durend concert dat steeds in beweging is. Je hoeft natuurlijk niet de vier uit te zitten Je loopt binnen en buiten zoals je wen

De lijst muzikanten is heel divers en komen uit verschillende muziekwerelden, maar het zijn wel niet de minste: Heleen Van Haegenborgh (piano), Jurgen De Blonde (gitaar), Simon Segers (drum), Sanne Van't Hek (trompet), Kristof Roseeuw (contrabas), Isabelle Sainte-Rose (cello), Nathan Daems (saxen), Rodrigo Fuentealba (gitaar), Wim Segers (vibrafoon), Benjamin Glorieux (cello), Berlinde Deman (tuba), Frederik Leroux (gitaar), Karen Willems (drum), Lieven Van Pee (contrabas), Christian Mendoza (piano), Fulco Ottervanger (piano), Peter Vermeersch (klarinet), Nic Roseeuw (bassax) e.a.

Tijd en plaats van het gebeuren :

AutoReverse
Donderdag 29 november 2012 om 20.00 u
STAM - Gent

Godshuizenlaan 2
9000 Gent
Gratis toegang

Meer info : www.stamgent.be

20:14 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

26/11/2012

Geluidskunstenaar en videast Piotr Tolmachov brengt klank- en videoperformance in OFFoff

Piotr Tolmachov Artcinema OFFoff sluit de maand af met geluidskunstenaar en videast Piotr Tolmachov op donderdag 29 november. In zijn klank- en videoperformance onderzoekt hij de hypnotische werking van verschillende stemmen van militaire piloten die vanuit hun gevechtsvliegtuigen met elkaar communiceren. Denk: originele klankregistraties van de USSR Air Defence Forces, analoge Sovjetsynthesizers en fragmenten uit oude science fiction-films.

Piotr Tolmachov brengt in OFFoff zijn werk Collapsing Radioforce Mantras. Deze klank- en videoperformance onderzoekt de hypnotische werking van verschillende stemmen van militaire piloten die vanuit hun gevechtsvliegtuigen met elkaar communiceren. Hierbij gebruikt de kunstenaar originele klankregistraties die zijn broer Sergei eind de jaren tachtig tijdens heeft opgenomen tijdens zijn legerdienst voor de USSR Air Defence Forces. Hij had toen de opdracht de radiocommunicatie te beluisteren en te decoderen.

Collapsing Radioforce Mantras bestaat uit 11 selecties van de stemopnamen. Piotr schrijft over de stemopnamen: "It is really difficult to categorize the way these people communicate: it is not a regular talk, it is not singing, it is not poetry reading, nor is it rapping. They belonged to a "voice subculture" that was never exposed to the public, hence abandoned, forgotten, unknown. They repeat their call signs, encoded coordinates, messages over and over again on a daily basis through years, so these become so polished so fluid so musical so rhythmically accentuated and so hypnotic that you can call it their daily mantras."
Naast de stemmen maakt hij gebruik van radioruis en stoorelementen op de klanktapes die hij verder heeft bewerkt met een synthesizer.
De klankperformance wordt begeleid door een bijzondere videofilm die is opgebouwd uit fragmenten van kosmische en science fiction-films van de jaren twintig tot de jaren tachtig, die de geschiedenis van de Sovjetunie samenvatten in dertig minuten.

Piotr Tolmachov (1974) is een experimentele klank- en videoartist van Russische origine, die al jaren woont en werkt in Antwerpen. Hij verkent het medium door verschillende processen, concepten en theorieën die niet rechtstreeks gekoppeld zijn aan geluid, toe te passen op klanken. In de praktijk brengt hij complexe processen in beeld door tijdelijke geluidsstructuren te creëren via een algoritmische en kinetische aanpak. In Antwerpen is hij bezig met verschillende geluids- en muziekprojecten en -ideeën: hij schrijft er muziek en soundscapes voor films, dans, theater en geluidsinstallaties.

Tolmachov is in het bijzonder geïnteresseerd in restoratie, modificatie en midificatie van oude, analoge Sovjetsynthesizers, die hij probeert te beheersen om te komen tot kinetische geluidsvelden vol elektriciteit. Als kunstenaar trad hij op in verschillende internationale geluidskunstfestivals. Zijn werken worden getoond op film- en mediakunstfestivals, in musea en tijdens conferenties in binnen- en buitenland.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Piotr Tolmachov : Collapsing Radioforce Mantras
Donderdag 29 november 2012 om 20.30 u
Art Cinema OFFOff - Gent

Begijnhof Ter Hoye
Lange Violettestraat 237
9000 Gent

Meer info : www.offoff.be

Extra :
Piotr Tolmachov : : www.behance.net/piotrtolmachov en piotr-tolmachov.com

17:07 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Wereldcreatie Chamber Symphony van Luc Van Hove in deSingel

Luc Van Hove Dat de Vlaamse componist Luc Van Hove (foto) een diepe bewondering heeft voor het werk van zijn Hongaarse collega György Ligeti weet je sinds hij in 2003 curator was van het festival music@venture. Nu kiest hij voor twee meesterwerken van Ligeti om zijn 'Chamber Symphony' te omringen. De Zes Bagatellen voor blazerskwintet zijn goeddeels op folklore geïnspireerd. Ligeti schreef ze oorspronkelijk als 'Musica ricercata' voor piano. Beide versies staan op het programma. In het 'Chamber Concerto' speelt Ligeti een verrassend spel met overgeleverde vormen, trouw aan zijn motto: "Ik zoek naar orde, maar die moet ook een beetje wanordelijk zijn".

Luc Van Hove over zijn 'Chamber Symphony': "Het is een hele uitdaging, maar ook een mijlpaal om - eindelijk - een volwaardige kamersymfonie te kunnen schrijven. Het genre is uitermate rijk en ambigu, orkestraal en kamermuzikaal tegelijk. Daarnaast biedt het ook uitstekende mogelijkheden om solistische partijen doorheen het geheel te weven. Ik kijk ernaar uit om me in het genre te kunnen meten en heb het volste vertrouwen in het Emanon Ensemble om dit project volwaardig te realiseren."

György Ligeti - Musica Ricercata (1951-53) en Zes Bagatellen (1953)
Rond 1950 wist Ligeti het even niet goed meer. Zijn grote voorbeeld Rartók was dood en de rechtstreekse emulatie van zijn muziek in werken als het Eerste Strijkkwartet bood geen verdere perspectieven. Ligeti’s oplossing was even drastisch als radicaal, even geniaal als gewaagd: tabula rasa maken van alle muziek, en met een wit blad helemaal opnieuw beginnen. In de cyclus van elf pianostukken 'Musica Ricercata' bouwt Ligeti zijn vocabularium letterlijk toon voor toon op: in het eerste deel gebruikt hij slechts twee verschillende tonen, in het tweede deel drie, enzovoort, totdat hij in het slotdeel beschikt over de twaalf chromatische tonen. Delen uit deze cyclus werden nadien bewerkt voor blazerskwintet (Bagatellen). Filmliefhebbers zullen het op slechts drie verschillende tonen gebaseerde tweede deel herkennen als oorwurm in Stanley Kubricks 'Eyes wide Shut'. Het 'Tempo de Valse' is het vierde deel uit de cyclus. De ondertitel (' à l'orgue de Barbarie') verwijst naar het draaiorgel, waarop dit walsje bijzonder idiomatisch zou klinken. Misschien verwijst deze ondertitel ook naar Stravinsky: niet zozeer naar het draaiorgel uit 'Petrushka', maar naar Stravinsky's theoretische tekst 'Poétique musicale' uit 1945, waarin dit begrip tot twee keer toe en in meer dan één betekenis gebruikt wordt. Deel negen, het 'Adagio. Mesto' is geschreven ter nagedachtenis van Bartók, aan wiens muziek het de zettingswijze en het harmonisch idioom (meer bepaald het assensysteern en vooral de overmatige kwart-relatie) ontleent. Ook in deel tien ('Vivace. Capriccioso') laat Ligeti horen hoe Bartók voor hem vertrek- maar geen eindpunt was: het slot bevat achtereenvolgens een Ligeti-cluster en een Bartók-cadens.

György Ligeti - Kammerkonzert voor 13 instrumenten (1969-70)
Het kamerconcerto is een variante op de kamersymfonie. Zoals gesuggereerd door de benaming fungeren de 13 musici van het ensemble (en de dirigent!) als solisten die een grote individuele virtuositeit tentoon spreiden. Alban Berg schreef het eerste 'Kammerkonzert' uit de rnuziekgeschiedenis voor 2 solisten (viool en piano) en blazers. Het is een samenballing van het concerto-type, waarbij de rol van het begeleidend orkest overgenomen wordt door de 13 blazers. Bij Ligeti zijn de 13 instrumentisten daarentegen allemaal solist. Daardoor ontstaat een mengvorm tussen kamermuziek en virtuoze, concertante muziek voor een solisten- ensemble. De vier bewegingen bevatten alle typische Ligeti-knmerken : micropolyfone zettingen waarin de zeer talrijke en geljkaardige stemmen niet als dusdanig kunnen waargenomen worden, klankmassa's waaruit slechts af en toe een herkenbaar akkoord of melodische flard opduikt, razendsnelle tempi en (in het derde deel) een muzikaal mechaniekje dat uiteindelijk stukloopt. De transparantie van de bezetting bevordert ook in dit werk de waarneembaarheid van de verschillende lagen. Ligeti gaat erg ver in de individualisering van de stemmen. Zo zijn er passages waarin de musici tegelijkertijd in verschillende tempi spelen, wat ook de dirigent voor een bijzondere uitdaging plaatst.

Luc Van Hove - Chamber Symphony (2012)
Het klankbeeld van deze Kamersymfonie voor 15 solisten is vrij traditioneel, met als meest opvallende elementen misschien de prominente aarwezigheid van de harp en het gebruik van de kopers met dempers. Zoals het opus 9 van Schönberg is ook deze kamersymfonie sterk gericht op thematisch-motivische ontwikkeling. Alle stemmen participeren aan dit proces, waardoor een hechte structuur ontstaat die geen noot te weinig of te veel bevat. De individualisering van de stemmen wordt versterkt doordat ze niet steeds in eenzelfde metrisch verband staan. Zoals steeds in de muziek van Van Hove is de harmonische vormgeving uiterst zorgvuldig uitgewerkt, met een sterker dan voorheen geprononceerd verschil tussen consonantie en dissonantie. Naar eigen zeggen heeft de componist lang getwijfeld tussen de suite en de symfonie als uitgangspunt voor de vorm van dit werk. Voor het eerste pleit het gebruik van eenzelfde harmonisch organisatieprincipe in de vier delen: het gemeenschappelijk element in de opeenvolging van contrasterende dansen in de historische suite was inderdaad de tonaliteit. Voor het tweede pleit het doorgedreven proces van thematisch-motivische vormgeving, dat inderdaad het waar-merk is van de grote symfonische traditie.

Programma :

  • György Ligeti, Zes Bagatellen voor blazerskwintet (1953)
  • Luc Van Hove, Chamber Symphony (wereldcreatie)
  • György Ligeti, Kammerkonzert voor 13 instrumenten (1969)
  • György Ligeti, 'Musica Ricercata' voor piano (1951-1953)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Emanon Ensemble : Luc Van Hove, Ligeti
Woensdag 28 november 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Mark Delaere om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.emanon.be

Bron : Tekst Mark Delaere voor het programmaboekje deSingel, november 2012

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be (*) en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Luc Van Hove op www.matrix-new-music.be en www.muziekcentrum.be

Elders op Oorgetuige :
deFilharmonie creëert Tweede Pianoconcerto van Luc Van Hove, 29/11/2010
NOB & Yossif Ivanov brengen nieuw werk van Luc van Hove in Mons en Brussel, 6/05/2010
I Solisti del Vento creëert nieuwste werk Luc Van Hove tijdens Festivaltour 2009, 14/09/2009
La Strada : Luc Van Hove gaat Fellini achterna, 26/01/2008
Luc Van Hove 50 : een gesprek, 23/01/2007
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006

12:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Thierry Escaich brengt modern orgelprogramma in de Sint-Michielskathedraal in Brussel

Thierry Escaich Met de Franse componist, organist en improvisator Thierry Escaich (foto) klinkt het orgel in al zijn pracht. Hij is een van de belangrijkste figuren van de hedendaagse orgelscene en beschouwt de drie aspecten van zijn kunde als onlosmakelijk met elkaar verbonden, waarbij hij streeft naar een expressieve muzikale vertaling van een rijke innerlijke wereld. Het resoluut moderne programma bewijst hoezeer het orgel - 'Koning der instrumenten' - nog springlevend is.

De momenteel in Frankrijk razend populaire componist en organist Thierry Escaich (1965) volgde in de periode 1983-1990 orgel, compositie en orkestratie aan het Conservatoire de Paris. Op zijn 27ste werd hij aan hetzelfde instituut compositiedocent. Als opvolger titularis-organist van niemand minder dan Maurice Duruflé in Saint-Etienne du Mont in Parijs schrijft hij zich in in de grote traditie van Franse improvisatoren. Escaich is nog maar net de veertig gepasseerd, maar moet in Frankrijk tot de meest gespeelde componisten behoren. Hij is ook zelf een begenadigd uitvoerend musicus.

Marcel Dupré (1886-1971) was een Frans componist annex organist die veel voor orgel geschreven heeft. Hij studeerde orgel samen met Alexandre Guilmant, Louis Vierne, Charles-Marie Widor en Diémer aan het conservatorium in Parijs, waar hij in 1914 de Grand Prix de Rome ontving. In 1906 werd Dupré assistent van Widor in de kerk Saint-Sulpice te Parijs en volgde hem in 1934 als organist op. Hij was toen ook al orgelleraar aan het Parijse conservatorium, en van dit instituut werd hij in 1953 directeur.
Als componist van orgelwerken zette Dupré enerzijds de 19de-eeuwse traditie van Guilmant en Widor voort, die werd gekenmerkt door een sterk orkestrale techniek, maar oefende anderzijds invloed uit op de componist Olivier Messiaen, die zijn leerling was. Veel van zijn composities zijn voortgekomen uit improvisaties, waarin hij een meester was.

Programma :

  • Marcel Dupré, Le monde dans l'attente du Sauveur (Symphonie-Passion, op. 23)
  • Louis Vierne, Final (Symphonie n° 4, op. 32)
  • Olivier Messiaen, Verset pour la Fête de la Dédicace
  • Thierry Escaich, 3 Esquisses pour orgue, Geïmproviseerde meditatie, Symfonisch triptiek (improvisatie op 2 gegeven thema's)
  • Igor Stravinsky, Het vuurvogel, uittreksels (transcr. P. Pincemaille)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Orgelrecital Thierry Escaich
Woensdag 28 november 2012 om 20.00 u
St.-Michielskathedraal Brussel


Meer info : www.bozar.be

Extra :
Thierry Escaich : www.escaich.org, www.myspace.com/thierryescaich, fr.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Marcel Dupré : www.marceldupre.org en www.myspace.com/marceldupre

12:02 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

19/11/2012

Lukas Huisman geeft unieke concertlezing over Sorabji's Opus Clavicembalisticum in Logos

Kaikhosru Shapurji Sorabji 'Opus Clavicembalisticum' is een uniek werk voor piano solo dat Kaikhosru Shapurji Sorabji (foto) voltooide in 1930. De componist was hevig geïnspireerd door een live uitvoering van Ferrucio Busoni's Fantasia Contrappuntistica en wou er met Opus Clavicembalisticum een hommage in de overtreffende trap aan wijden. Het thema met 49 variaties is als een index van verschillende stijlen waarin Sorabji schrijft. Op dinsdag 27 november vertelt de jonge Gentse pianist Lukas Huisman je er heel wat meer over tijdens zijn concertlezing over dit beruchte werk.

Opus Clavicembalisticum is een uniek werk voor piano solo dat Kaikhosru Shapurji Sorabji (UK, 1892-1988) voltooide in 1930. De componist was hevig geïnspireerd door een live uitvoering van Ferrucio Busoni's Fantasia Contrappuntistica, en wou er met Opus Clavicembalisticum een hommage in de overtreffende trap aan wijden. Daarin slaagde hij met glans. Het stuk is berucht omwille van de ongebruikelijke totaalduur (4 uur, afhankelijk van het tempo van de uitvoerder) en zijn verregaande speeltechnische moeilijkheid. Het was, op het moment van uitgave, waarschijnlijk het langste en meest complexe pianowerk ooit. Het bestaat uit 12 delen van uiteenlopende lengte: een korte, 3 minuten durende Cadenza, een massieve Interlude, een Toccata, Adagio en zelfs een Passacaglia met 81 variaties. In de dedicatio schrijft Sorabji: "To the everlasting glory of those few men blessed and sanctified in the curses and execrations of those many whose praise is eternal damnation". Alstublieft.

Omwille van de overweldigende stortvloed aan noten, zijn er van Opus Clavicembalisticum dan ook maar een handvol uitvoeringen gegeven. De eerste werd door Sorabji zelf verzorgd op 1 december 1930 in Glasgow, onder de auspiciën van The Active Society for the Propagation of Contemporary Music. Toen pianist John Tobin zich in 1936 waagde aan een uitvoering van louter Pars Prima (en daar dubbel zoveel tijd voor nam als de partituur eigenlijk voorschrijft), leidde dat tot algehele verontwaardiging bij pers en publiek. Sorabji kreeg een openlijke blaam, alsook het verbod opgelegd om het werk nog langer op publieke plaatsen te spelen. Dat verbod bleef van toepassing tot in 1976.

In 1982 hernam de Australiër Geoffrey Douglas Madge een nieuwe poging om het werk integraal te brengen. Die uitvoering werd opgenomen en verdeeld over 4 elpees, die nu uit roulatie zijn gehaald. Madge's uitvoering stak echter vol slordigheden en vaak regelrechte fouten. Bovendien schrok hij er niet voor terug om maten om te wisselen of hele passages weg te laten. Nee, dan liever onze eigen Daan Vandewalle, die op zijn beurt het volledige Opus aan een verifieerbare drager toevertrouwde. Of Lukas Huisman, die je er meer over zal vertellen en u aansluitend met verstomming zal slaan, als je op dinsdag 27 november naar Logos komt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Lecture Recital Lukas Huisman : Sorabji, Opus Clavicembalisticum
Dinsdag 27 november 2012 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.lukashuisman.be

Extra :
Kaikhosru Shapurji Sorabji : www.sorabji-archive.co.uk, en.wikipedia.org en youtube
Opus Clavicembalisticum op youtube

Elders op Oorgetuige :
Lukas Huisman presenteert project rond Sorabji in het Conservatorium Gent, 19/04/2011

18:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

17/11/2012

Jong Fins strijkkwartet Meta4 brengt Purcell, Schubert en Crumb in de Handelsbeurs in Gent

George Crumb Het gebeurt niet vaak dat een ensemble de concertwereld zo stormenderhand verovert als het Finse 'wonderkwartet' Meta4. Met hun hoogdringende musiceerstijl en het hart op de tong rijgen ze de prestigieuze bekroningen aaneen. Dit keer pakken ze een van de allergrootste kleppers aan: Der Tod und das Mädchen, wellicht de aangrijpendste verklanking ooit van de worsteling tussen leven en dood. Ondanks de afstand in tijd en stijl sluit Black Angels, even grimmig als aantrekkelijk hedendaags, daar goed bij aan. Niet alleen citeert George Crumb (foto) heel even Der Tod, net als Schubert speelt hij viool en cello tegen elkaar uit, dit keer gecast als duivelsmuziek (inclusief alle cliché's) versus de stem van God. Fascinerend om te beluisteren en te zien: de muzikanten strijken behalve hun vertrouwde instrumenten ook met water gevulde kristallen glazen aan. Voorts gebruiken ze vingerhoeden (naar Black Sabbath?), slaan met sambaballen en schreeuwen telwoorden in de meest uiteenlopende talen.

De Amerikaanse componist George Crumb (1929) schreef zijn strijkkwartet Black Angels naar aanleiding van de Vietnamoorlog. Het werk citeert belangrijke elementen uit de bekoringsthematiek: van de zondeval via de Danse Macabre tot  Tartini's Duivelssonate.

Het genre van het strijkkwartet associeer je niet zo snel met politieke statements. Toch maakt de buitengewoon originele en kleurrijke componist George Crumb zich in Black Angels ouderwets kwaad om de Vietnamoorlog. In de partituur staat dat hij gecomponeerd is 'in tempore belli' (in oorlogstijd). Crumb voltooide het werk op vrijdag 13 maart 1970. Hij laat de strijkers schreeuwen, zingen, fluiten en fluisteren en breidt het instrumentarium uit met gongs, maracas en kristallen glazen.
Black Angels sloeg in als een bom, zowel door de onorthodoxe behandeling van het strijkkwartet als door de indringende thematiek. Het universele thema houdt de compositie ook nu nog overeind: de strijd tussen goed en kwaad, leven en dood, God en de duivel. De titel verwijst naar de zwarte engel zoals die in de vroege schilderkunst de gevallen engel symboliseert.

De vier strijkers confronteren de luisteraar met een surrealistische wereld van krijsende insecten, striemende geselingen, bom-inslagen, fluisterende stemmen, gongslagen, maar ook etherische klanken als glasharmonica-effecten en ijle, engelachtige melodieën. De componist schept een sfeer van een nachtmerrie door allerlei ongebruikelijke effecten voor te schrijven.

Achter de noten verschuilen zich planmatige getalsverhoudingen. De muzikale symbolen die Crumb gebruikt zij vrij conventioneel. Zo klinkt regelmatig het al eeuwenlang als 'duivel in de muziek' bekend staande interval van de verminderde kwint, de tritonus. En uit de literatuur voor strijkers haalt hij de 'Trillo Di Diavolo' van Tartini tevoorschijn. Verder citeert hij nog uit het gregoriaanse 'Dies Irae' en uit het strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen' van Schubert en refereert hij naar de oude muziek in de Sarabanda da la Muerta Oscura.

Programma :

  • Franz Schubert, Strijkkwartet nr. 14 ‘Der Tod und das Mädchen’
  • Henry Purcell, Fantasia's (selectie)
  • George Crumb, Black Angels (1971)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Meta4 : Purcell, Schubert, Crumb
Dinsdag 27 november 2012 om 20.15 u
Handelsbeurs - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be en www.meta4.fi


Extra :
Meta4. Waaghalzen tussen leven en dood, Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 16/11/2012
George Crumb: www.georgecrumb.net, www.essentialsofmusic.com, en.wikipedia.org en youtube

Beluister alvast het eerste deel uit George Crumbs Black Angels

21:31 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

16/11/2012

Mahler, Sjostakovitsj en Wagner : drie componisten verenigd rond het thema van de dood

Dmitri Sjostakovitsj Drie componisten worden verenigd rond het allesoverstijgende thema van het menselijke heengaan. Het thema inspireerde Mahler, Sjostakovitsj (foto) en Wagner zowel tot ingetogen muzikale bladzijden als tot overweldigende klanken. Kindertotenlieder (Mahler, 1901-1904) is een cyclus liederen op gedichten van Friedrich Rückert. Ze belichten telkens een ander aspect van het tragisch verlies van een kind. De Vijftiende - en laatste - Symfonie (1971) van Sjostakovitsj kan men lezen als een muzikale reis 'van de wieg tot het graf'. In dit afwisselend dramatische en serene werk citeert hij bovendien enkele geladen passages uit Wagners opera's. Wagner kon dan ook niet ontbreken met fragmenten uit Tristan und Isolde, waarin ware liefde de dood overstijgt.

Dmitri Sjostakovitsj componeerde zijn Symfonie nr. 15 opus 141 in A majeur gedurende 1971 tijdens een verblijf in het kuuroord Repino. Het is zijn laatste voltooide symfonie. In zijn laatste jaren werkte hij nog aan een zestiende symfonie, maar wat daarvan voltooid is bleef ongepubliceerd.

De symfonie valt op door zijn vele muzikale citaten, van onder meer Giacomo Rossini, Richard Wagner, Michail Glinka maar ook van Sjostakovitsj zelf. Van Rossini citeert hij een gedeelte uit de Ouverture Wilhelm Tell. Richard Wagner komt aan bod met de treurmuziek uit Siegfried en een leidmotief uit Tristan en Isolde. Een aantal malen citeert Sjostakovitsj uit zijn eigen Vierde Symfonie.

In de inleiding van deel 8 van de Verzamelde Werken van Sjostakovitsj, dat in 1980 verscheen, schrijft de componist dat het eerste deel "de jeugd beschrijft - gewoon een speelgoedwinkel met een wolkenloze hemel erboven". In zijn Memoires zegt hij dat het werk "gebaseerd is op motieven van Tsjechov... een groot deel van de Vijftiende heeft te maken met De zwarte monnik, hoewel het een volkomen onafhankelijk werk is".

De symfonie begint met een dubbele slag op het glockenspiel, waarop de dwarsfluit antwoordt. Dit spel ontwikkelt zich tot een prelude totdat het gehele orkest wordt ingeschakeld. Net als in zijn 14de symfonie gebruikt de componist niet de volledige bezetting van het symfonieorkest. Telkens is er sprake van een solist of solistengroep. Slechts enkele maten speelt het orkest tutti.

Het largo begint met een koraal in het koper. Aansluitend daarop een solo voor de cellist in een twaalftonenreeks; dan weer terug naar het koraal. Later volgt een trage en sombere trombonesolo, die wordt gevolgd door allerlei plechtstatige motieven.

Deel 3 begin met een inleiding van de fagotten, gevolgd door een groteske dans van afwisselend andere houtblazers en de strijkers, steeds onderbroken door trompetten en gemarkeerd door het woodblock. In dit deel komt de muzikale handtekening van de componist voorbij, het zogenaamde DSCH-motief.

Na een lange passage van zachte strijkmuziek ontwikkelt de muziek zich met verschillende blazergroepen en morse-achtige paukenritmen. Het deel wordt onderbroken door een aan andere symfonieën herinnerende groeiende crisis die in een berustende strijkerspassage overgaat. Opvallend is het gebruik van allerlei klikklakkende slaginstrumenten aan het einde, als een gedroomde winkel vol levend speelgoed dat tenslotte met een opgeruimd majeurakkoord en één finale glockenspielslag tot stilstand komt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Koor & orkest van de Vlaamse Opera : Dood & aanvaarding
Zaterdag 24 november 2012 om 20.00 u
( Inleiding om 19.15 u )
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.vlaamseopera.be en www.desingel.be
-----------------------------------
Zondag 25 november 2012 om 15.00 u ( Inleiding om 14.15 u )
Vlaamse Opera Gent
Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.vlaamseopera.be

Bron : Wikipedia

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Shostakovitch: Celloconcerten Nr.1 en 2, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Review : Dmitri Shostakovich. Symphony No.15 - Hamlet op.32, Bart Cypers op Kwadratuur.be, 19/08/2009
Review Dmitri Sjostakovitsj, Symphony nr. 15 op www.klassiekezaken.nl

Beluister alvast het eerste deel uit Sjostakovitsj' 15de Symfonie

20:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/11/2012

Hongaarse minimal music met GrauSchumacher Pianoduo in Brugge

GrauSchumacher PianoDuo Het middendeel van György Ligeti's Drei Stücke für zwei Klaviere heet voluit 'Selbstporträt mit Reich und Riley (und Chopin ist auch dabei)'. Tijdens een reis naar Californië in 1972 hoorde de Hongaarse componist voor het eerst de muziek van de minimalisten Steve Reich en Terry Riley. Tot zijn grote vreugde ontdekte Ligeti dat de twee Amerikanen en hijzelf los van elkaar gelijkaardige muzikale ideeën ontwikkeld hadden, op hetzelfde moment, maar in geografisch ver van elkaar verwijderde plaatsen. Het 'zelfportret' legt de link bloot tussen het Amerikaanse minimalisme, met zijn eindeloos herhaalde en subtiel verschuivende muzikale cellen, en Ligeti's zogenaamde micropolyfonie. Dat in Ligeti's muziek niet alleen Reich, Riley (en Chopin) 'dabei' zijn, maar ook Bartók, bewijst dit concert van het GrauSchumacher Pianoduo. De twee pianisten maakten twee seizoenen geleden indruk in Brugge met een ronduit perfecte uitvoering van Stockhausens Mantra.

Wanneer György Ligeti zijn drieluik voor twee piano's componeerde, was hij zeer geïnteresseerd in het werken met een vlechtwerk van kleine, overlappende patronen. Wanneer hij de muziek van Terry Riley en Steve Reich leerde kennen realiseerde hij zich dat die Amerikaanse componisten op een andere manier (er is weinig kans dat een luisteraar de werken van Ligeti met die van Reich of Riley zou verwarren) heel gelijkaardige ideeën en compositietechieken gebruikten. Daarom kreeg het middendeel van dit drieluik de titel 'Selbstportrait mit Reich und Riley (Chopin ist auch dabei)', als "hommage aan de muzikale geestesverwantschap" (zoals Ligeti het zelf formuleert) met zijn twee Amerikaanse collega's . De andere delen heten respectievelijk 'Monument' en 'In zart fliessender Bewegung'. Ligeti zelf klaagt er trouwens over dat de titels van dit drieluik worden afgekort wat hem tot een zeker cultuurpessimisme verleidt: "Vandaag hebben we de wereld van de computer en worden we geconfronteerd met de onnadenkendheid van het individu dat alle verantwoordelijkheid overlaat aan een geautomatiseerde, bureaucratische gemeenschap. Het gevolg is dat in bijna alle concertprogramma's de titel is opgeslokt door de machines en er (omdat het veel te uitgebreid is voor de snel voortschrijdende informatiemaatschappij) verminkt uitkomt als 'Zelfportret', zodat de betekenis van de titel verloren is gegaan. Net dat ene woord is overgebleven, een woord dat echter niets meer te maken heeft met het karakter van het stuk."

Dat het karakter van het stuk nauw aansluit bij minimal music is niet enkel in het middendeel, dat uit overlappende repetitieve motiefjes bestaat, maar ook in de twee hoekdelen duidelijk te horen. 'Monument' is ontworpen als een statische architecturale constructie waarbinnen een vlechtwerk van motieven zich in zes lagen verstrengelt. 'In Zart fliessender Bewegung' is daar de veel dynamischere tegenhanger van en is technisch gesproken opgebouwd als een ingewikkelde spiegelcanon. (*)

Van 'Kosmos', waarmee Peter Eötvös in 1961 als jonge componist doorbrak, krijgen we in Brussel een recente versie voor twee piano's te horen. Peter Eötvös : " 'Kosmos' was een eerste poging om mijn vleugels uit te slaan. Het was een beknopt pianostuk waarin ik mijn fascinatie kwijt kon voor de zeer kernachtige stijl van Anton Webern en voor de elektronische muziek. Die fascinatie voor elektronica, voor het gevoel over grenzeloze muzikale mogelijkheden te beschikken, is altijd gebleven. In 'Kosmos' koppelde ik dat aan de sterrenkunde. Het heelal was immers al even eindeloos en fascinerend. Zo begint mijn stuk met een muzikale oerknal - de bigbangtheorie was toen nog maar pas bekend geworden. Ik trok ook allerlei parallellen met astronomische begrippen. Toen ik 'Kosmos' herwerkte, heb ik een tweede piano toegevoegd. Die speelt ongeveer hetzelfde als de eerste, maar dan in een flexibel tempo, als een onvoorspelbare echo. Het geeft aan het stuk een gevoel van uitdijende ruimte, wat heel mooi werkt." (**)

'Piano Phase' van Steve Reich is hét schoolvoorbeeld van minimal in zijn meest strikte vorm. Reich maakt in dit stuk voor het eerst gebruik van tapeloops voor verschuivende patronen in een live uit te voeren werk. In het San Francisco Tape Music Center legde Reich de basis voor zijn vroege 'minimale' composities. Daar componeerde hij tape-stukken als 'It's Gonna Rain' (1965) en 'Come Out' (1966). waarvoor loops van een identiek tekstfragment werden afgespeeld op meerdere bandrecorders. Het muzikaal vernuft zit hem in een klein verschil in afspeelsnelheid. Bijgevolg beginnen de fragrnenten ten opzichte van elkaar te verschuiven en vormen zo steeds andere ritmische patronen. Voor zijn vroege instrumentale werken destilleerde Reich uit dat mechanische proces een componeertechniek die hij 'phaseshifting' doopte. Ook 'Piano Phase' (1967) is gebaseerd op die werkwijze. Uitgangspunt vormt de constante herhaling van een eenvoudig motief. Aanvankelijk speelt de pianist de melodie synchroon met een bandopname, maar door kleine tempo-fluctuaties begint het motief over zichzelf heen te buitelen. Uiterst minimalistisch materiaal groeit op die manier uit tot een betoverende klankcaleidoscoop van ritmische en melodische moirée-effecten. (***)

Programma :

  • Béla Bartók (1881-1945), Sieben Stücke aus 'Mikrokosmos', BB105
  • György Kurtág (1926), Játékok IV
  • György Ligeti (1923-2006), Sonatina - Drei Stücke für zwei Klaviere
  • Peter Eötvös (1944), Kosmos
  • Steve Reich (1936), Piano Phase

Tijd en plaats van het gebeuren :

GrauSchumacher Pianoduo : Bartók, Kurtág, Ligeti, Eötvös, Reich
Vrijdag 23 november 2012 om 20.00 u
(Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u)
Concertgebouw - Brugge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.grau-schumacher.de

Bronnen :
(*) Componist van de kosmos. Interview met Peter Eötvös, Maarten Beirens in De Standaard, 22/03/2011
(**) Tekst Maarten Beirens voor programmaboekje deSingel, mei 2005
(***) Tekst Joep Christenhusz voor programmaboekje deSingel, januari 2011

Extra :
György Kurtág op www.boosey.com en youtube
The Mind is a Free Creature. The music of György Kurtág , Rachel Beckles Willson op www.ce-review.org, 24/03/2000
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com, brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Steve Reich op www.stevereich.com, en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Steve Reich (1936 - ) : Groot minimalist op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Verbluffende alliantie tussen moderne muziek en visuele kunst met GrauSchumacher Piano Duo in Flagey, 2/09/2012

Beluister alvast György Ligeti's Drei Stücke für zwei Klaviere : Monument - Selbstportrait - Bewegung



en dit fragment uit Steve Reich's Piano Phase

22:16 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook