13/12/2012

Kiev Koor in Hasselt : perfecte kruisbestuiving tussen zangtraditie uit oost en west

Valentin Silvestrov Het Kiev Koor uit Oekraïne is opgericht in 1990 en sindsdien uitgegroeid tot een koor van wereldfaam. Onder leiding van dirigent Mykola Hobdych brengen de zangers en zangeressen een perfecte kruisbestuiving tussen de zangtradities uit Oost- en West-Europa. In de Oekrainse liederen kleuren zowel de zangtradities van Griekenland, Bulgarije, Polen en Italië als de lokale zangtradities de muziek. De koormuziek uit Oekraïne is werkelijk een lust voor het oor. Tijdens dit kerstconcert hoor je religieuze werken en volksliederen van onder anderen Dmitri Bortnjanski, Valentin Silvestrov (foto) en Pavel Tsjesnokov.

Het Christendom werd in 988 in Oekraïne door Vladimir de Grote tot staatgodsdienst uitgeroepen, daarvoor maakte het land deel uit van het Byzantijnse rijk. Door hun indrukwekkende geschiedenis kleurden zowel de zangtradities van Griekenland, Bulgarije, Polen en Italië als de lokale zangtradities de muziek. Door al deze invloeden is de zang herkenbaar, maar tegelijkertijd toch uniek. Het koor heeft zowel professionele zangers als conservatorium studenten vanuit heel Oekraïne in haar gelederen. De dirigent Mykola Hobdych studeerde af aan het Tjaikovsky conservatorium in Kiev.

De Oekraïner Valentin Silvestrov heeft pas de laatste jaren in ons land enige bekendheid verworven bij het grote publiek. Zijn nieuwe platenmaatschappij ECM greep zijn 70ste verjaardag in september 2007 dan ook aan voor een feestelijke serie nieuwe releases, waaronder de de recente opname van zijn Zesde symfonie. Valentin Vassiljevitsj Silvestrov werd in 1937 geboren in Kiev en daar woont hij nog steeds. Na een opleiding tot bouwkundig ingenieur ging hij compositie studeren bij Boris Ljatosjinski, die nog leerling was geweest bij Reinhold Glière. Ljatosjinski maakte de jonge Silvestrov vertrouwd met een kwestie die cruciaal zou worden binnen diens componeren: hoe de laatromantische Russische erfenis te verbinden met de middelen van de moderne avant-garde. Dat probleem zou hij pas veel later oplossen. Silvestrov leerde er nog iets: eerlijk te zijn als componist, muziek te schrijven met de hand op het hart.
Silvestrov bewoog zich spoedig in Kievs meest avant-gardistische kringen, en begon ook in het Westen naam te maken. In eigen land botste Silvestrovs modernisme aanvankelijk niet met het beleid van de Sovjetautoriteiten. De jaren onder Chroestjov waren relatief mild, maar begin de jaren 70 keerde het tij en werd hij uit de Componistenbond gezet.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kiev Koor : Kerstconcert
Zondag 16 december 2012 om 15.00 u
Sint-Quintinuskathedraal Hasselt


Meer info : www.ccha.be

Extra :
Valentin Silvestrov op www.schott-music.com en youtube
Valentin Silvestrov - Portret van een onaagepaste op tempeldertoonkunst.blogspot.com
Valentin Silvestrov : 'Metamusik/Postludium', Bart Cypers op Kwadratuur.be, 04/10/2003

11:52 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

12/12/2012

Wereldcreatie Steven Prengels en romantische meesterwerken uit de Belle Epoque in De Roma

Steven Prengels Op 1 maart 2013 viert Oxalys zijn twintigste verjaardag, maar zo lang hoef je niet te wachten om hen aan het werk te zien. Op de vooravond van het Wagner-jaar 2013 brengt het Brusselse ensemble samen met de Duitse sterbariton Dietrich Henschel in De Roma in Borgerhout werken van Wagner en tijdgenoten. Ook de wereldcreatie van 'Wagner in Bayreuth' van de jonge Vlaming Steven Prengels (foto) kadert binnen dit thema. Kortom magisch, romantische meesterwerken uit de Belle Epoque (1870-1930).

Het Oxalys Ensemble, in 1993 ontstaan in de schoot van het Brussels conservatorium, bouwde een sterke internationale reputatie uit en heeft inmiddels een rijke en alom geprezen discografie op haar naam. Met Dietrich Henschel (1967) zijn de vocale werken in zeer goede handen, want terwijl deze Duitse bariton te gast is/was in de belangrijkste operahuizen in Europa, vestigde hij zich ook met succes als lied- en concertzanger. Een unieke belevenis dankzij het engagement en de bezieling van deze topmusici.

'Wagner in Bayreuth' is het nieuwste werk van Steven Prengels geschreven in 2011 en 2012 in opdracht van het Oxalys Ensemble. In dit werk zet hij zijn zoektocht verder naar mogelijkheden om op zijn eigen manier werken te maken die voorbij het puur auditieve gaan. Zelf ziet hij zijn werk meer als een (klank)sculptuur of een installatie dan als een muzikale compositie. Prengels vergelijkt zijn werk met dat van kunstenaars als Michael Bouchet (1970) die gebruik maakt van een 'splitscreen' techniek, waarbij verschillende filmbeelden naast elkaar worden geplaatst. Prengels plaatst echter diverse elementen naast elkaar: twee solisten en een ensemble, een klankopname op band uit 1923 en een videoscherm waarop filmbeelden worden geprojecteerd. Op die manier gaat hij op zoek naar nieuwe betekenislagen die door deze combinatietechniek (al dan niet) ontstaan.

In 'Wagner in Bayreuth' zoekt Prengels de grenzen op tussen realiteit en fictie, tussen politiek en kunst, en tussen bewondering en blinde volgzaamheid. Ook wijst hij er op hoe makkelijk het is om mee te gaan in wat je op een onschuldige manier gepresenteerd wordt, hierbij gebruik makend van de drie elementen die hij ontleedt en 'hercomponeert' tot een nieuw geheel.

Als eerste element gebruikt hij een ensemble en twee solisten (bariton en hobo) die brokstukken spelen uit de immense partituur van Richard Wagners laatste Ringopera Götterdämmerung. Deze keuze aan fragmenten vormt een contrapunt met het tweede element: een klankopname uit 1923 - door wetenschappers van de universiteit van München in 2005 gerestaureerd - waarin Winifred Wagner, schoondochter van de componist, ons een rondleiding geeft op de lege Bühne van het Festspielhaus in Bayreuth, het operahuis gebouwd door en voor Richard Wagner.

Prengels combineert deze twee concrete klankbronnen met een contrasterend derde element, bestaande uit weidse landschappen die hij laat projecteren achter de musici. Voor deze filmbeelden liet Prengels zich inspireren door de indrukwekkende en verzwelgende landschappen van de Franse schilder Gustave Courbet (1819-1877), niet toevallig een tijdgenoot van Richard Wagner (1813-1883). Het zijn de weidsheid en het spektakel in de werken van Courbet die Steven Prengels tracht te grijpen in zijn filmbeelden en die hij wil laten inwerken op de andere elementen van zijn werk.

Programma :

  • Claude Debussy, Prélude à l'après-midi d'un faune
  • Richard Wagner, Siegfreid Idyll
  • Steven Prengels, Wagner in Bayreuth, creatie voor bariton, hobo en ensemble
  • Franz Liszt, Am Grabe Richard Wagners
  • Carl Maria von Weber, Trio op.63
  • Hugo Wolf, Two sacred songs
  • Gustav Mahler, Lieder eines fahrenden Gesellen (arr. Schönberg)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Oxalys & Dietrich Henschel : Debussy, Wagner, Steven Prengels, Liszt, von Weber, Wolf, Mahler
Zaterdag 15 december 2012 om 20.00 u
De Roma - Borgerhout

Turnhoutsebaan 286
2140 Borgerhout

Meer info : www.oxalys.be en www.uitinvlaanderen.be

Extra :
Steven Prengels : www.stevenprengels.com, www.cebedem.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Symfonieorkest Vlaanderen brengt Belgische programma gekruid met een vleugje Tsjechische tragedie, 11/11/2012

16:14 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Tussen Hemel en Aarde : 4 x kerstmuziek voor vrouwenkoor en harp

Jutta Troch In ieder mens schuilt de drang naar het hogere. Uit die drang werd de kunst geboren. En de religie. En de liefde. We scheppen goden. We verbeelden ons een (aards) paradijs. We noemen muziek hemels. Velen bidden. Tussen hemel en aarde is het druk. In een kerstconcert komt alles samen: een geloofsmysterie, paradijselijke muziek en o zo aardse, zinnenstrelende vrouwenstemmen. Om in de zevende hemel te komen… Aquarius brengt in dit kerstconcert muziek van Gustav Holst, James Macmillan, Arvo Pärt, Veljo Tormis, Zoltan Kodaly, Lucien Posman en Benjamin Britten. Harpiste is Jutta Troch (foto).

Gustav Holst - Hymns from the Rig Veda
Dat Gustav Holst (1874-1934) zeldzame interesses had, weten we van zijn meest bekende en meest gespeelde oratorium 'The planets'. Deze veronachtzaamde, grote componist en laatste 'uomo universalis' toonde tussen 1906 en 1911 een zeer grote belangstelling voor oosterse filosofie en poëzie. Hij werd aangetrokken tot de Oudindische 'Rig Veda', die de inhoud of achtergrond vormde van verscheidene composities. Zijn kennis van het Sanskriet brachten hem tot het componeren op oude Hindoe-teksten in eigen vertaling. De eerste resultaten daarvan waren de 'Choral Hymns from the Rig Veda', die hij in 1910 componeerde en in 1911 publiceerde. Ze zijn door hemzelf vertaald uit het Sanskriet. "In dit werk is er een zeer grote aaneenschakeling van bewogenheden, bewegingen en kleuren; structuren veranderen van zeer rijk tot zeer schaars. Het is ontzettend boeiend om te zien wat hieruit te halen valt", aldus de Britse dirigent Justin Doyle. Zelden of nooit te horen.

James Macmillan - Os Mutorum
De Schotse componist James MacMillan (1959) is hot. Zijn muziek wordt wereldwijd gespeeld, gezongen en op Cd uitgebracht. Hij dirigeert vaak zelf zijn muziek. Ook bij Aquarius zetten ze hem graag op het programma. 'Os Mutorum' (2008) is een van de vele 'Strathclyde Motets', vernoemd naar de universiteit van Strathclyde, waarin MacMillan aan een serie makkelijk zingbare motetten bezig is, die voor alle belangrijke, kerkelijke momenten bestemd zijn. Op enkele uitzonderingen na zijn ze a cappella. In 'Os Mutorum' laat de componist het tweestemmig vrouwenkoor begeleiden door een harp. Het motet aanroept de Schotse heilige Columba, wiens bescherming in een antifoon uit de 13de eeuw wordt afgeroepen.

Arvo Pärt - Zwei Beter
In het evangelie van Lukas staat de beroemde vergelijking die Jezus maakt tussen de farizeeër en de tollenaar. Ze doen allebei boete, de eerste overtuigd van zijn goede levenswandel, de tweede vol oprecht berouw over zijn zwakheden. Jezus heeft geen genade voor de eerste en prijst de tweede. In de handen van de beroemde Estlandse componist Arvo Pärt (1935) - een vaste waarde in het repertoire van Aquarius - bloeit deze parabel open tot een aangrijpende epische en dramatische vertelling, die in 1998 voor het prachtige Meisjeskoor Hannover geschreven werd en daarom in het Duits is gecomponeerd.

Veljo Tormis - De Jeugd van de Zanger
Wat de Estse componist Veljo Tormis met volksmuziek wist aan te vangen is benijdenswaardig. Zijn "Music of the forgotten peoples" is een monument van eerbetoon aan uitstervende muzikale culturen. In "de jeugd van de zanger" voor solostem en vrouwenkoor, in het Ests gezongen, blikt de auteur terug op zijn idyllische jeugdjaren, toen zijn moeder zijn wieg naar het zonovergoten braakland bracht om woorden en liedjes te leren van de eenden en de vogels, die hij later opschreef en zong.

Zoltan Kodaly - Bergnacht (nr. 3 )
Een zangstuk zonder tekst wordt een vocalise genoemd. De meeste vocalises hebben een vocaal-pedagogische bedoeling. Het zijn leerstukken voor solostem. Veel zeldzamer zijn koorvocalises. In de handen van een goede componist als de Hongaar Zoltan Kodaly (1882-1967) worden dit stemmingsstukjes waarbij de luisteraar zijn fantasie de vrije loop kan laten. Uit de vijfdelige cyclus Bergnachten (1923) zingt Aquarius het derde nummer. Zonder titel of tekst, uiteraard.

Lucien Posman - To Morning
Je zal maar de gelukkige dochter zijn van de Vlaamse componist Lucien Posman (°1952) en een koorwerkje voor vrouwenkoor aan je opgedragen weten, op een prachtige tekst over het aanbreken van de ochtend. Het werd geschreven door de Engelse dichter/graficus William Blake (1757-1827) . Het staat op de - helaas uitgeputte - eerste Cd van Aquarius met muziek van Lucien Posman, integraal op teksten van William Blake (een tweede Posman Cd komt in het voorjaar van 2012 uit). De haast kosmische beleving van de natuur die uit het gedicht spreekt, noopte de componist tot een verheven, extatisch en intens vocaal trio, dat zindert van sensuele vibraties.

Sir Benjamin Britten - Ceremony of Carols
De 'Ceremony of carols' van de Engelse grootmeester Sir Benjamin Britten (1913-1976) is, wat Aquarius betreft, verheven in de adelstand der meesterwerken aller tijden. Veel gezongen, maar nooit te veel. Waar een lange boottocht tussen Engeland en Amerika destijds goed voor was! Elke Carol een parel. Een ceremonie van schoonheid, ontroering, stijl en grootsheid. Deze wijn behoeft geen krans meer.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aquarius & Jutta Troch : Tussen Hemel en Aarde
Zaterdag 15 december 2012 om 19.30 u
Cultuurtempel Sint-Eligiuskerk - Maarke

-------------------------
Zondag 16 december 2012 om 20.15 u
Sint-Lambertuskerk - Neerharen (Lanaken)

-------------------------
Woensdag 19 december 2012 om 20.00 u
Sint-Hilariuskerk- Bierbeek

-------------------------
Zaterdag 22 december 2012 om 19.30 u
Sint-Martinuskerk - Ganshoren

Meer info : www.gc-aquarius.be

Extra :
James MacMillan : jamesmacmillaninscotland.com, www.boosey.com en youtube
James MacMillan (1959-): emotionele, religieus geïnspireerde Schot, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
James MacMillan interview, Ivan Hewett op www.telegraph.co.uk, 22/04/2009
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Veljo Tormis : www.tormis.ee, en.wikipedia.org, www.fennicagehrman.fi en youtube
Lucien Posman op www.matrix-new-music.be
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast James Macmillans Os Mutorum



en dit fragment uit Arvo Pärts Zwei Beter

15:18 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Rrrrrrrrrrrrrrrrummmmmpffff tillffff tooooooo! Een feestelijk event met tekst en muziek in Netwerk Aalst

Jaap Blonk Uitgeverij Het Balanseer viert haar vijfjarig bestaan! Samen met Netwerk Aalst stelt ze een feestelijk event samen met concerten, performances, schrijvers, muzikanten en hedendaagse kunstenaars. Zoals Jaap Blonk (foto) Kurt Schwitters parafraseerde: Rrrrrrrrrrrrrrrrummmmmpffff tillffff tooooooo!

De Nederlandse Jaap Blonk is een legendarische klankdichter die stemkunst combineert met absurde, dadaïstische humor. Halverwege de jaren tachtig brak hij door met een theatrale uitvoering van Kurt Schwitters' baanbrekende klankgedicht 'Ursonate'. In de jaren erop bouwde Blonk verder aan een indrukwekkend palmares, en deelde hij het podium met o.a. The Ex, Maja Ratkje, Mats Gustafsson, Joan La Barbara en nu DJ Sniff.

DJ Sniff (Takura Mizuta Lippit) is een experimental turntablist. Met een platendraaier en mengpaneel en een pak experimentele vinylplaten deconstrueert hij het collectief muzikaal geheugen tot een avant-garde compositie. Hij deelde het podium met o.a. Andy Moor, C. Spencer Yeh, Evan Parker, Mark Sanders…

Sheldon Siegel is de speeltuin van jonge honden Gino Coomans (cello), Erik Heestermans (drums) en Gerard Herman (sax, zingende buis, fietswiel …). Na een split-lp op KRAAK, hebben ze nu de dubbel-LP Grève Totale (Scheld'apen Records) uit, waarop ze hun liefde voor outsider freejazz botvieren.

Pol Hoste leest enkele verhalen voor uit zijn net verschenen bundel 99, van Flemish tot Catwalk. Voor zijn vorige roman De verzwegen Boon ontving hij de L.P.-Boonprijs 2012.

In het voorjaar van 2012 verscheen een opmerkelijk kunstenaarsboek: Akerselva-Oslo 2004-2011 van Johan De Wilde. In dit boek rangschikt de kunstenaar topografisch de beelden die hij maakte langsheen de Akerselve, de rivier die o.a. door Oslo stroomt. Heleen Van Haegenborgh (prepared piano), Kristof Roseeuw (contrabas) en Köhn a.k.a. Jürgen De Blonde (electronica) inspireerden zich op dit boek voor hun samenwerking.

Sandrine Verstraete is schrijfster en performer. Ze verwerkt haar zintuiglijke teksten in installaties, performances en muziek. Ter gelegenheid van 5 jaar het balanseer gaat ze de confrontatie aan met percussionist en klankkunstenaar Kris Vanderstraeten, sinds de jaren 70 een sterkhouder in de Belgische improvscène en drummer/percussionist Ivo Machiels van o.a. B-Lectric.

De Nederlandse auteur Peter Smink realiseerde een tiental toneelstukken en filmscenario’s, een verhalenbundel, twee romans en een boek met autobiografische fictie, die de auteur zelf omschrijft als ‘vrije oefening’. De schrijver viert 5 jaar het balanseer door voor te lezen uit zijn eerste dichtbundel: Schedelmoer & Maatpak.

Harry Vaandrager leest voor uit de verhalenbundel Koprot. In 2011 bracht het balanseer van de flamboyante Rotterdammer Aan barrels uit, een ontluisterende roman met explosief taalplezier!

Auteurs/DJ’s Matthijs de Ridder (jazz), Marc Kregting (soul & funk) en Sven Vitse (electronica) draaien elk hun favoriete schijven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Rrrrrrrrrrrrrrrrummmmmpffff tillffff tooooooo! 5 jaar uitgeverij het balanseer
Zaterdag 15 december 2012 om 20.00 u
Netwerk / centrum voor hedendaagse kunst - Aalst

Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : netwerk-art.be en www.hetbalanseer.be

12:13 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

11/12/2012

Verrassende ontmoeting met muziek uit Vlaanderen en Nederland in deSingel

Mayke Nas Een België-Holland in grootse symfonische bezetting, zo mag je dit debuut in deSingel van het Koninklijk Concertgebouworkest - "het beste orkest van de wereld"- omschrijven. Dirigent noch solist zijn onbekenden voor het huis, idem voor de componisten op het programma. Otto Tausk leidt je doorheen een verrassende ontmoeting met muziek uit Vlaanderen en Nederland.

We gaan richting noorden met de creatie van Mayke Nas (foto), telg uit een Zuid-Nederlandse muziekfamilie. Van het Belgische kunstenaarsgeslacht Devreese-Gaillard gaan de muzikale banden met Nederland terug tot vóór het bestaan van Het Concertgebouw. Vanaf de oprichting speelden diverse familieleden in het orkest. Frédéric werd in 1929 in Amsterdam geboren. Zijn Vierde Pianoconcerto heeft een bijzondere reputatie als verplicht werk voor de Koningin Elisabethwedstrijd 1983, het roemruchte jaar met de laureaten Volondat, Blumenthal, Rodrigues en De Waal. De 'klassieke' Symfonie in D van Tristan Keuris wordt een KCO-première. En het is ook de hoogste tijd dat het orkest een recent werk speelt van 'onze' Luc Brewaeys. Een van de meest fascinerende hedendaagse Europese componisten tout court. Deze ongetwijfeld spannende België-Holland mag je absoluut niet missen.

Mayke Nas over 'Down the Rabbit-Hole' : "Picture yourself in a boat on a river…", zo begint 'Lucy in the Sky with Diamonds' van de Beatles. Het bootje is van Lewis Carroll, die al roeiend op de Thames bij Oxford aan drie meisjes een spannend verhaal vertelt: 'Alice in Wonderland'. De Beatles schreven er een hallucinerend mooi liedje over (dat het liedje op grond van de titel met LSD geassocieerd werd was niet zo raar) en plaatsten Lewis Carroll als ode temidden van hun helden op de hoes van Sgt. Pepper. Net als Karlheinz Stockhausen overigens, maar dit terzijde. Via de Beatles terug naar Alice in Wonderland.

De begeleidingsmelodie van Lucy heeft, platgestampt als roze en blauwe muisjes, haar weg gevonden in de opening van 'Down the Rabbit-Hole' voor het Koninklijk Concertgebouw Orkest. Ingekrompen en uitgerekt slingert de golvende reeks noten zich met een steeds grotere curve door het stuk heen, zoals Alice alsmaar slinkt en groeit tijdens haar belevenissen in het konijnenhol en daarbij continu van de ene verwondering in de andere valt. Een mooie metafoor voor een nieuw orkestwerk. 'Down the Rabbit-Hole' is in het Engels niet voor niets de uitdrukking geworden voor 'het aangaan van een avontuur'..." (*)

Luc Brewaeys over 'Along the shores of Lorn' : "This work was composed in 2005 on commission of the Symfonieorkest van Vlaanderen. They first performed it at the Brussels Conservatory on February 24, 2005 conducted by their chief-conductor Etienne Siebens "Along the Shores of Lorn" are the first words of the "explanation" on the back label of the bottles which contain "OBAN". The work takes its basic ideas from that piece, but became a little like a "firework" coming out of the rocket which 'OBAN' originally was. The piece is in one movement, but consists of four sections. The work begins with an introduction based on flageolet-tones in the strings, along with a kind of split pseudo-unisson melody. This is followed by a fairly long, rapid passage in what I would call "(des)-articulated counterpoint". The third section is extremely slow (maybe a huge breath?) and mainly deals with "special" timbres, which are amplified and permutated compared to 'OBAN'. A duo for the two trumpets on a repeated pulse leads to the coda, which is longer than the one of the "fellow-piece", is incredibly fast and features the virtuosity of the orchestra in an almost breath-taking way. Finally the Bass Drum concludes the piece alone, as he started. I dedicated the score to artist Mark Verstockt in friendship and admiration for the intenstity and extremely high quality of his works. I also felt very close to him when we discussed our mutual approach towards our creative "jobs"." (**)

Programma :

  • Luc Brewaeys, Along the shores of Lorn (2004)
  • Mayke Nas, Down the Rabbit-Hole (Belgische creatie)
  • Tristan Keuris, Symfonie in D
  • Frédéric Devreese, Pianoconcerto nr 4

Tijd en plaats van het gebeuren :

Koninklijk Concertgebouworkest & Ralph van Raat : Luc Brewaeys, Mayke Nas, Tristan Keuris, Frédéric Devreese
Zaterdag 15 december 2012 om 19.00 u
(inleiding door Maarten Beirens om 18.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.concertgebouworkest.nl en www.ralphvanraat.com

Extra :
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com (**), www.matrix-new-music.be en youtube
Mayke Nas : www.maykenas.nl (*), www.muziekencyclopedie.nl en youtube
Tristan Keuris op www.muziekencyclopedie.nl, www.chesternovello.com en youtube
Tristan Keuris (1946-1996). Symfonie in D, Daan Admiraal op www.cs.vu.nl, maart 2001
Frédéric Devreese : www.fdevreese.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Frédéric Devreese wordt tachtig!, interview door Ronny De Schepper op ronnydeschepper.wordpress.com, 2/06/2009

Beluister alvast Luc Brewaeys' Along the shores of Lorn

11:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

10/12/2012

Ictus stelt drie cultwerken uit de 20ste eeuw voor als cabaret, met begeleiding van film en in een her-compositie

Faune Onder het motto 'één zwaluw maakt nog geen zomer' stelt Ictus drie meesterwerken uit de twintigste eeuw voor, drie cultwerken die de muziek de moderniteit binnenloodsden. Elk werk wordt op een andere manier voorgesteld: als cabaret, met begeleiding van film en in een her-compositie. In 1912 creëerde Vaslav Nijinski een choreografie op Debussy's 'Prélude à l'après-midi d'un faune'. Honderd jaar later maakt Thierry De Mey een film bij diezelfde muziek, nu op een choreografie van Anne Teresa De Keersmaeker. En Ictus vertolkt live Bennos Sachs' kamermuziekversie van Debussy's legendarische balletmuziek. Een faschinerend initiatief: filmmaker en componist Thierry De Mey verkent al sinds de jaren tachtig het verband tussen beweging in dans en muziek. Verder op het concertprogramma een nieuwe versie van Maurice Ravels 'La Valse' voor ensemble en electronics door Frédéric Verrières. Tot slot horen we Arnold Schönbergs 'Pierrot Lunaire', gebaseerd op de symbolistische gedichten van de Belg Albert Giraud. Een maanzieke Pierrot krijgt de hoofdrol. De bijzonder geslaagde Duitse vertaling van Otto Erich Hartleben inspireerde Schönberg tot een hallucinant meesterwerk. Niet alleen de introductie van het baanbrekende 'Sprechgesang' maar ook de zinnelijke versmelting van tekst en muziek geven dit werk zijn magistrale uitstraling. En ook 'Pierrot Lunaire' werd honderd jaar geleden gecreëerd.

Le Prélude à l’après-midi d’un faune, gecomponeerd in 1894 door Claude Debussy, ontketent een onvoorziene revolutie…maar een van fluweel. Debussy zet de verhouding van een werk tot het thema op de helling. Identitieke herhaling komt quasi niet voor in dit werk van deze Franse componist; de muzikale motieven golven, veranderen, duiken op en verdwijnen met de lichtheid en snelheid van lentewolken. Geen zware identitieten…enkel intensiteiten…de hele essentie van de twintigste eeuwse muziek is in dit werk reeds vervat.

Oorspronkelijk geschreven voor orkest, zal de 'Faune' hier gebracht worden in een versie voor ensemble gemaakt door Benno Sachs in opdracht van het 'Verein für musikalische Privataufführungen', de Weense club opgericht door Schoenberg in 1918 om moderne muziek voor te stellen aan verlichtte liefhebbers. De meesterlijke film van Thierry De Mey, 'Prélude à la Mer' zal de maat aangeven. Deze film, gedraaid in de immense zoutvlakten van de zee van Aral, is gebaseerd op een choreografie van Anne Teresa De Keersmaeker met dansers Mark Lorimer en Cynthia Loemij.

Pierrot Lunaire. Muziek van de waanzin en de droom, muziek van het 'zelf' in stukken en brokken, muziek van fragmenten, breuken en duizelingwekkende gevoelens. Ondanks zijn immense muzikale cultuur en zijn zwak voor de Duitse traditie breekt Schoenberg voorgoed met de Wagneriaanse heroïek en het romantische individualisme. Geschreven voor een beroemde cabaretière uit zijn tijd, Albertine Zehme, opent 'Le Pierrot' als een koortsig theater, vol van hallucinaties en ironie, tussen zang en gesproken stem. Stravinksy sprak over Pierrot Lunaire als over de 'solar plexus' van de twintigste eeuwse gevoeligheid.

Presentatie : Zoals het moet ! = heel eenvoudig, als een improvisatie in een cabaret voor zangeres en een klein instrumental ensemble. Marianne Pousseur herneemt dit werk met Ictus, na uitvoeringen met Philippe Herreweghe en Pierre Boulez.

Verder op het concertprogramma een nieuwe versie van Maurice Ravels 'La Valse' voor ensemble en electronics door Frédéric Verrières. Ravel staat symbool voor het postmoderne dat pas opkomt aan het eind van de twintigste eeuw maar al warm loopt in de coulissen van het modernisme. Het is mede dankzij Ravel dat we vandaag het serieux van de grote kunst, de waarheid van mythes en ook het adelijke van de wals in vraag stellen. De wals wordt in alle richtingen uiteengetrokken, tot ze explodeert. Zo klint de wals vandaag, als een helse draaikolk, waarin componist Michael Levinas een van de grote obsessies van de moderne kunst weerspiegeld zag: het opstellen van een systeem, met als enige doel het te doorbreken, en uiteindelijk het te vernietigen. Presentatie : De originele wals in de tweede graad, getransponeerd naar de derde graad ! De Belgische componist Frédéric Verrières, die zich liet opmerken in de Bouffes du Nord met zijn succesvolle opera geïnspireerd op de film 'Opening Night' van John Cassavetes. Voor Ictus maakt hij een her-compositie van de Valse voor sampler en ensemble. 'Une cour impériale, vers 1855' is een wals in de derde graad. Ook bij Verrières wordt 'La Valse' van Ravel opnieuw een ballet. Op de eerste pagina vraagt hij de muzikanten "zoals de dansers van een wals" rond hun as te draaien met hun instrumenten. Niet voor niets is de ondertitel van de fantasmagorische her-compositie 'Une foule tournoyante'.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus : Faune
Zaterdag 15 december 2012 om 20.30 u
Kaaitheater - Brussel

Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.ictus.be
-------------------------------
Woensdag 19 december 2012 om 20.00 u (inleiding door Jan Vandenhouwe om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.ictus.be

16:32 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

In blijde Verbijstering : een nieuw kerstverhaal voor vrouwenkoor en harp met muziek van Maarten Van Ingelgem

Maarten Van Ingelgem Op vraag van Aquarius schreef de Gentse auteur Annie Van Keymeulen een nieuw kerstverhaal met als titel 'In blijde verbijstering'. Componist Maarten Van Ingelgem (foto) zette het verhaal op muziek voor vrouwenkoor en harp en gaf zijn werk de naam 'Jaarringen'.  Als vast koorlid van Aquarius kent hij als geen ander de vocale mogelijkheden van de dames van dit kamerkoor. De nieuwe compositie is zo geschreven dat ze naadloos aansluit met de 'Ceremony of Carols' van Benjamin Britten. Harpiste is Jutta Troch.

Maarten Van Ingelgem (1976) behaalde het Meesterdiploma Piano bij Jan Michiels aan het conservatorium van Brussel. Vervolgens specialiseerde hij zich in compositie aan het conservatorium van Antwerpen bij Wim Henderickx. Maarten is dirigent van het kamerkoor voor hedendaagse muziek De 2de Adem uit Gent en zingt regelmatig als bas bij Aquarius en het Vlaams Radio Koor. Daarnaast is hij begeleider en leerkracht piano en samenspel aan de muziekacademies van Dilbeek en Ninove en voorzitter van de Aalsterse Muziekarchipel, een organisatie die het muzikale leven in Aalst wil stimuleren.

Maarten Van Ingelgem componeerde tot nog toe voor zeer veel verschillende bezettingen. Zijn interactie met jongeren en amateurs is belangrijk en dit kunnen we in zijn werk zien doordat hij rekening houdt met de perceptie van de luisteraar of met de technische uitvoerbaarheid. Hij schreef o.a. een kameropera voor het Youth Opera Festival te Utrecht en een strijkkwartet in opdracht van het Transit Festival in Leuven. Zijn pianoconcerto, waarvoor hij de prijs voor nieuwe muziek 2005 van de provincie Oost-Vlaanderen kreeg, werd in juli 2006 uitgevoerd in Sint-Petersburg. In 2008 reikte Sabam hem de Gouden Klaproos uit voor koorcompositie. Deze award is een schouderklopje aan jonge scheppende kunstenaars voor hun prestaties, inzet en gedrevenheid.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Aquarius & Jutta Troch : In blijde Verbijstering
Vrijdag 14 december 2012 om 20.00 u
Altenakapel - Kontich

Antwerpsesteenweg 79
2550 Kontich

Meer info : www.gc-aquarius.be

Extra :
Maarten Van Ingelgem op www.matrix-new-music.be, www.muziekcentrum.be, nl.wikipedia.org en youtube

12:52 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Wereldcreatie vioolconcerto Victor Kissine met NOB en Gidon Kremer in Bozar

Victor Kissine Volgens de beroemde Letse violist Gidon Kremer is het tonen van openheid naar alles wat nieuw is, een uitstekende gids doorheen het leven. Die gedachte bracht hem in contact met tal van vooraanstaande componisten als Schnittke, Pärt of Gubaidulina, en met de Belgisch-Russische Victor Kissine (foto). Met zijn persoonlijke hedendaagse muziektaal waarin expressie, maar ook mysterie en stilte niet geschuwd worden, trok deze laatste ook de aandacht van het NOB die hem vroeg een Vioolconcerto te componeren. Kissine aanvaardde de opdracht omdat hij het NOB en ook haar nieuwe muziekdirecteur Andrey Boreyko goed kende, en omdat hij het werk op het lijf van Gidon Kremer mocht schrijven. Naast dit nieuwe vioolconcerto van Victor Kissine zullen Andrey Boreyko en het NOB ook het Adagio voor strijkers van Guillaume Lekeu en Die Seejungfrau van Alexander von Zemlinsky uitvoeren.

"Het concerto start met een kort recitatief van de viool dat het embryo van het hele concerto is", aldus Victor Kissine. "Dit gegeven is gebaseerd op brieven van Gidon Kremer en op twee noten die verborgen zitten in mijn naam, tweemaal de si. Maar dat is eigenlijk niet belangrijk voor de luisteraar. Het eigenlijke verhaal achter de muziek zal Gidon Kremer wel vertellen. Hij kan muziek zo brengen dat je ze opneemt alsof je een roman leest. Dat wil niet zeggen dat alle luisteraars hetzelfde moeten horen. Zij mogen er gerust hun eigen verhaal van maken. Voor mij is het werk geslaagd als het publiek, wanneer de solist zijn laatste noot gespeeld heeft, even het noorden kwijt is."

Victor Kissine werd geboren in Sint Petersburg in 1953, enkele dagen na de dood van Stalin. Hij studeerde compositie en musicologie aan het conservatorium van Moskou, en had veel contact met Boris Tichtchenko en Galina Oestvolskaya. In de laatste jaren van de Sovjetperiode schreef hij heel wat (bekroonde) filmmuziek. Uit deze periode dateert ook de opera Marat-Sade. Deze opera werd opgevoerd aan de vooravond van de Perestroika in St.Petersburg en veroorzaakte natuurlijk een schandaal. Na zijn emigratie naar België in 1990 wijzigde Kissine zijn esthetische richting ten gronde, in de zin dat hij eerder voor kleinere ensembles begon te schrijven en zich meer zou toeleggen op klankonderzoek. De rode draad door zijn composities is een geraffineerde schriftuur, vaak op de rand van het tastbare, van de huivering, wat nochtans een innerlijke dramatische spanning creëert die soms doet denken aan Sjostakovitsj en Oestvolskaya.

Programma :

  • Guillaume Lekeu, Adagio voor strijkers, op. 3
  • Victor Kissine, Concerto voor viool en orkest (wereld première)
  • Alexander von Zemlinsky, Die Seejungfrau

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Gidon Kremer : Lekeu, Kissine, Von Zemlinsky
Vrijdag 14 december 2012 om 20.00 u
(inleiding door Elise Simoens om 19.30 u )
----------------------------
Zondag 16 december 2012 om 15.00 u (inleiding door Elise Simoens om 14.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal - Brussel
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
Victor Kissine op www.compositeurs.be, www.schott-music.com en www.renewmusic.org
Gidon Cremer in concert. Interview met Victor Kissine op www.onb.be

11:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Spectra & Nieuw Ensemble brengen rijkgeschakeerd dubbelportret van Luc Brewaeys en Mayke Nas in Amsterdam

Luc Brewaeys Onder de noemer 'Bij de Buren' brengt het Muziekgebouw aan ' IJ te Amsterdam een rijkgeschakeerd dubbelportret van hedendaagse muziek uit Nederland en België: twee ensembles, twee componisten, elk uit één van de aangrenzende landen, samen en tegenover elkaar. Beide componisten, Luc Brewaeys (foto) en Mayke Nas, ontdekken muziek in het alledaagse met onalledaagse verbeeldingskracht.

De Vlaming Luc Brewaeys (1959) brengt met 'Cardhu' en 'Oban' een hommage aan twee van zijn favoriete whiskymerken. Zijn 'Painted Pyramids' is een ingekleurde uitwerking voor ensemble van het oudere 'Pyramids in Siberia'. De Nederlandse Mayke Nas (1972) brengt met 'La Belle Chocolatière' en 'La Chocolatière Brûlée' dan weer hulde aan het cacao-meisje op de Droste-blikjes. In 'Douze Mains' gaan zes keuvelende musici met een schort aan een vleugel te lijf met afwasborstels. 'Anyone can do it' is een simpel, amusant, ogenschijnlijk complex, intellectueel, exclusief en onvermijdelijk performance-stuk geïnspireerd op het Fluxus manifest (1965) van Georges Maciunas voor zes onvoorbereide spelers (waarvan twee ter plekke uitgenodigde publieksvrijwilligers), zes stoelen, twee lcd-monitoren verbonden aan één laptop met instructies én een onzichtbaar of onopvallend in de zaal gepositioneerde sadist die de instructies bedient (bij voorkeur de componist zelf). Samen met het in Amsterdam residerende Nieuw Ensemble brengt Spectra een rijkgeschakeerd dubbelportret.

Programma :

  • Luc Brewaeys, Oban (1996)
  • Luc Brewaeys, Painted Pyramids (2008)
  • Luc Brewaeys, Cardhu (2008)
  • Mayke Nas, Douze mains (2008)
  • Mayke Nas, Anyone can do it (2006)
  • Mayke Nas, La Belle Chocolatière (2003)
  • Mayke Nas, La Chocolatière Brûlée (2005/2011)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Nieuw Ensemble + Spectra Ensemble : Bij de buren - Nas & Brewaeys
Donderdag 13 december 2012 om 20.15 u
Muziekgebouw aan 't IJ - Amsterdam
(NL)

Meer info : www.muziekgebouw.nl, www.spectraensemble.com en www.nieuw-ensemble.nl

Extra :
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Mayke Nas : www.maykenas.nl, www.muziekencyclopedie.nl en youtube

11:10 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

09/12/2012

Het Collectief & Katrien Baerts brengen Vivier, Messiaen, Vanhecke, Ravel, Oestvolskaja en Sjostakovitsj in Strombeek

Galina Oestvolskaja Maurice Ravel treedt in de voetsporen van Paul Gauguin, wanneer hij in 1925 zijn Chansons Madécasses componeert. Paramirabo (1978) van de Canadees Claude Vivier ademt ook een hang naar het exotische. Dmitri Sjostakovitsj schreef zijn Seven Romances on Poems of A.Blok in 1967. Het werk is een aangrijpende getuigenis van het sombere gemoed van twee kunstenaars in tijden van oorlog en Sovjetrepressie. Een gelijkaardige onderhuidse spanning is voelbaar in het werk van Galina Oestvolskaja (foto) , een studente van Sjostakovitsj.

De muzikale loopbaan van de jonge Belgische sopraan Katrien Baerts gaat pijlsnel vooruit. In 2011 werd ze halve finaliste van de Koningin Elisabeth Wedstrijd voor zang. In mei 2011 zong ze met Asko/Schoenberg ensemble o.l.v.één van de grootste dirigenten van het ogenblik, Oliver Knussen. Een blikvanger van het seizoen!

Programma :

  • Claude Vivier, Paramirabo (1978)
  • Olivier Messiaen, Le merle noir
  • Bart Vanhecke, La couleur du vent (1996)
  • Maurice Ravel, Chansons Madécasses
  • Galina Oestvolskaja, Grand Duet voor cello en piano
  • Dmitri Sjostakovitsj, Seven Romances on Poems of A. Blok op.127

Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief & Katrien Baerts: Vivier, Messiaen, Vanhecke, Ravel, Oestvolskaja, Sjostakovitsj
Donderdag 13 december 2012 om 20.30 u
CC Strombeek

Gemeenteplein z/n
1853 Strombeek-Bever

Meer info : www.ccstrombeek.be, www.hetcollectief.be en www.katrienbaerts.com

Extra :
Claude Vivier : brahms.ircam.fr, www.thecanadianencyclopedia.com en youtube
Bart Vanhecke : www.matrix-new-music.be en youtube
Galina Oestvolskaja op muziekgebouw.wordpress.com
Galina Oestvolskaja op www.sikorski.de en youtube
Mokerslagen op de poort van de eeuwigheid: Galina Ivanovna Oestvolskaja (1919 - 2006), Kristel Vastenavont op www.opusklassiek.nl, mei 2008 (pdf)
Ustvolskaya. A Grand Russian Original Steps Out Of The Mist, Alex Ross in The New York Times, May 28, 1995 op www.therestisnoise.com
Ligeti, Oestvolskaja, Kagel, Yves Knockaert, programmaboekje voor het concert van Schönberg Ensemble/Asko Ensemble & Reinbert de Leeuw in deSingel op 23 mei 2003, 20 mei 2003 op www.desingel.be (pdf)
Viktor Suslin over Galina Oestvolskaja op www.sikorski.de (pdf)
Galina Ivanova Oestvolskaja (1919 - 2006): Vrouw met de lithurgische moker, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
The Lady with the Hammer. The music of Galna Ustvolskaya, Ian MacDonald op www.siue.edu
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Het Collectief brengt twee sleutelwerken uit het oeuvre Sjostakovitsj in Mechelen, 26/05/2011

Belister alvast dit fragment uit Claude Viviers Paramirabo



en het eerste deel uit Galina Oestvolskaja's Grand Duet voor cello en piano

23:22 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook