19/01/2013

Walpurgis op toernee met Tanto amore

Simonne Moesen Puccini's heldinnen Madame Butterfly, Mimi, Tosca en Liu tonen de mens in al zijn contradicties, zijn zwakheid en sterkte, zijn verlangen naar liefde, zijn zoektocht naar waarheid. Zangeres Simonne Moesen belichaamt deze heldinnen, beleeft hun passies, trekt je mee door hun stormachtige levens en laat, begeleid door Kaat de Windt op piano, de mooiste Puccini-aria's op je los. Een tedere, bloedmooie en grappige concertante vertelling.

Butterfly, Mimi, Liù en Tosca zijn vrouwen die alles opofferen voor 'de Liefde', tot het bittere einde... Simonne Moesen gooit zich vol overgave in de ontroerende aria's van deze heldinnen, maar stelt aan de andere kant hun idealen en de dramatische gang van zaken in vraag. In haar licht humoristisch commentaar maakt ze een vlijmscherpe analyse van de romantische kenmerken en houdt ons deze als een spiegel voor. Een onthullende kijk op romantiek. Ook de muziek van Puccini's opera's staat bol van dramatiek en hevig oplaaiende passie. Componiste/pianiste Kaat De Windt verweeft thema's uit dit repertoire in haar eigen muzikale wereld.

Simonne Moesen was jarenlang de fetisj actrice van Wayn Traub. Nu pikt ze de draad weer op met haar eigen (vaak ludieke) onderzoek naar de man-vrouw verhouding en de hedendaagse mens in verhouding tot het ietwat 'belegen' materiaal van Puccini's opera's. Ze schreef de tekst voor de voorstelling, ontwikkelde het concept en staat met spel en zang op de scène.  Pianiste en componiste Kaat De Windt is te situeren in de hedendaagse muziek, maar ze zoekt ook de werelden van klassieke muziek en jazz op in haar composities. Recent schreef ze nog de compositie voor Ictus in de productie Barakstad van KVS. Samen brengen ze een tragikomische kijk op lief en leed in opera's als La Bohème, Tosca, Madama Butterfly en Turandot.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Walpurgis : Tanto amore
Donderdag 24 januari 2013 om 20.15 u
C-Mine Cultuurcentrum - Genk

Evence Coppéelaan
3600 Genk

Meer info : www.c-minecultuurcentrum.be en www.walpurgis.be
-------------------------------------
Vrijdag 1 februari 2013 om 20.15 u
Kerk Sluis - Mol


Meer info : www.getouw.be en www.walpurgis.be
-------------------------------------
Zondag 10 februari 2013 om 20.15 u
CC Casino - Houthalen-Helchteren

Varenstraat 22a
3530 Houthalen-Helchteren

Meer info : www.houthalen-helchteren.be en www.walpurgis.be
-------------------------------------
Donderdag 14 februari 2013 om 20.00 u
CC Zwaneberg - Heist-op-den-Berg

Heist-op-den-Berg Bergstraat z/n
2220 Heist-op-den-Berg

Meer info : www.zwaneberg.be en www.walpurgis.be
-------------------------------------
Vrijdag 15 februari 2013 om 20.30 u
de Velinx - Tongeren

Tongeren Dijk 111
3700 Tongeren

Meer info : www.develinx.be en www.walpurgis.be
-------------------------------------
Woensdag 20 februari 2013 om 20.00 u
Bourlaschouwburg - Antwerpen

Komedieplaats 18
2000 Antwerpen

Meer info : www.toneelhuis.be en www.walpurgis.be

Elders op Oorgetuige :
Tanto amore segreto : Puccini's heldinnen revisited, 16/04/2012
Barakstad : verbaal vuurwerk met live muziek van Kaat De Windt, 21/03/2012
Espace Senghor focust op Draaiorgelpunt van Kaat De Windt, 10/12/2011

21:57 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Engelse tenor Ian Bostridge met verrassend recitalprogramma in De Munt

Ian Bostridge Een recitalprogramma met tal van verrassende Britse invloeden, dat is wat de Engelse tenor Ian Bostridge ons aanbiedt. Deze veelzijdige artiest, die zowel uitblinkt in barokmuziek als in het romantische lied of in 20ste-eeuwse muziek, vertolkt schitterende aria's van Purcell en geestelijke gezangen van Bach in moderne arrangementen van zijn landgenoten Tippett en Britten, kiest liefdesdronken canzonettas die door Haydn in Engeland werden gecomponeerd en laat ons kennis maken met geëngageerde liederen van Britten en pacifistische poëzie van Walt Whitman, door Kurt Weill op muziek gezet. Een gewaagde tocht doorheen diverse stijlen en periodes, zowel inzake zang als pianobegeleiding; een reis ook langsheen diepe emoties, onder het gesternte van de muziek die het lijden en de dood opschort… Music for a while.

Programma :

  • Henry Purcell / Michael Tippett, Music for a while (1692)
  • Johann Sebastian Bach / Benjamin Britten, Five Spiritual Songs (1969)
  • Joseph Haydn, Original Canzonettas (H.XXVIa 25-36) (1794-1795)
  • Henry Purcell / Benjamin Britten, The Queen’s Epicedium (1695/1944)
  • Benjamin Britten, Who are these children, op.84 (1969) (selectie ¦ sélection ¦ selection)
  • Kurt Weill, Walt Whitman Songs (1942)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ian Bostridge & Julius Drake: Music for a while
Woensdag 23 januari 2013 om 20.00 u
De Munt - Brussel

Leopoldstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be

Extra :
Interview met Ian Bostridge op www.demunt.be
Sir Michael Tippett op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

21:09 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Derde editie van de Week van de Klank in Brussel

Week van de Klank De derde editie van de Week van de Klank, van 21 tot 27 januari 2013, bulkt alweer van de activiteiten op verschillende locaties in Brussel. Alle thema's draaien rond klank en geluid. Het doel is het publiek een betere kennis rond het thema bij te brengen en alle betrokkenen in de maatschappij te doen inzien hoe belangrijk een goede geluidsomgeving is. De activiteiten: lezingen, workshops, concerten, performances, klankinstallaties, geluidswandelingen, filmvoor-stellingen,…  richten zich tot een ruim publiek en kennen een opvoedend en ludiek karakter. Het participatieve aspect is een prioriteit en mikt op de deelname van zoveel mogelijk mensen. De toegang tot alle activiteiten is gratis.

De Week van de Klank wil meer zijn dan een festival. Het is een maatschappelijk gebeuren dat verwondering, weerstand, hoop en verwachting op het gebied van geluid opwekt. Om een grotere impact te verwerven op het bewustzijn van de voor- en nadelen van geluiden in de omgeving, bestaat de taak van de Week van de Klank erin een ruim publiek in contact te brengen met het werk van geluidskunstenaars, -onderzoekers en -technici én met hoorspecialisten. Deze fundamentele en gedegen aanpak moet iedereen ertoe aanzetten zijn persoonlijke geluidsomgeving te verbeteren en veel kritischer te staan tegenover wat men hoort. Tijdens de Week van de Klank is het de bedoeling om ook niet-ingewijden te betrekken bij bepaalde kunstaspecten en klankproblemen (gehoorgezondheid, luisterkwaliteit,…), om met de deelnemers na te denken over de geluidsomgeving in de brede betekenis van het woord en in debat te treden over de kwaliteit ervan.

Ook tijdens deze nieuwe editie onderlijnen grootse evenementen de originaliteit en eigenheid van de basisfilosofie van de Week van de Klank: het belang van klank en geluid in de samenleving en in het alledaagse leven. En de aanwezigheid van grote namen en organismen werkt de bewustwording rond klank en geluid bij een ruim publiek in de hand. De Week van de Klank moet namelijk een plek blijven waar klankcreaties voor het eerst worden ontdekt.

In dit verband geeft de Libanese pianist Abdel Rahman El Bacha, laureaat van de Koningin Elisabethwedstrijd in 1978 én eregast van de Week van de Klank 2013, een uniek en origineel concert. Een wereldpremière is het. Hij speelt piano samen met zijn zoon, een pianostuk voor vier handen, en zijn nicht, zangeres. Dat zal tevens het openingsconcert van de Week van de Klank zijn, in Studio 4, de grote zaal in Flagey. Verschillende melodieën en harmonieën klinken goed in het oor, hoewel hun stijl niets met elkaar te maken heeft. El Bacha en zijn muzikale familie schenken ons een kleurrijk muziekboeket, zoals dat alleen kan tussen hechte vrienden.

De Belgische saxofonist en componist Fabrizio Cassol stelt zijn 'Conference of the Birds', een 'work in progress' voor, waaraan hij met vijf andere muzikanten al enkele maanden werkt. Zijn inspiratiebron is het dierlijke instinct. Bestaat er een scheidingslijn tussen de 'wilde' wereld en die van de mensen? Kan men muzikale harmonieën ontwikkelen aan de hand van spanningen die voortvloeien uit natuurwetten? Met Rudy Mathey: (bas)klarinet, Bert Cools: elektrische gitaar en geluid, Manu Baily: guitaren, Felix Zurstrassen: elektrische bas, Antoine Pierre: slagwerk, Fabrizio Cassol: alt en sopraan sax.

Leo Küpper is één van de pioniers van de elektroakoestische muziek in België. Hij geeft een masterclass rond de stem, samen met Anna Maria Kieffer, zangdocente in Sao Paulo. De titel: 'L'expression phonémique et vocale abstraite' over microfonische theorie en praktijk. Wat zijn de kwaliteiten van onbegrijpelijke talen in muzikale expressie: persoonlijke en groepsoefeningen rond abstracte, niet rechtstreeks waarneembare talen en gezangen vertrekkend vanuit het veralgemeende stemorgaan.

Léo Kupper brengt ook een concert. In deel één brengt hij een wereldpremière (met de hulp van de Ministerie van de Franse Gemeenschap) en in het tweede deel muziek met zangeres Anna Maria Kieffer. Een experimentele zoektocht rond abstracte stemmen en stemtechnieken die zangeressen aanwenden om ook hun onderbewustzijn te laten meezingen. Een menselijk avontuur dat in technologie muzikale schoonheid put.

De 'Arbre à sons', de 'Klankboom' van kunstenaar en verteller Bob Vanderbob is toegankelijk voor scholen mits reservering, en voor iedereen vanaf 7 jaar, vrij op woensdagnamiddag en zaterdag. De vertelboom schept een warme sfeer om naar boeiende verhalen te komen luisteren. Kinderen worden ondergedompeld in een betoverende driedimensionale klankwereld, een 'film voor het oor', en kunnen hun eigen fantasie botvieren dankzij dit luisterverhaal. 'Operatie Zonnebloem' is een 50 minuten durend verhaal met als belangrijkste thema de stad als macro-organisme.

Componisten en muzikanten Marc Galo (gitaar), Nico Nijholt (stem, trombone), Antoine Prawerman (klarinet) en beeldend kunstenaar Emile Cieslar (bekend door zijn project 'Muziek van Kleuren' en zijn kleurenorgel), brengen een creatie met de naam 'Schaduwen en kleuren'. Het is een performanceconcert vol bewegende schaduwen en resonanties.

Q-O2 is sinds 2006 een laboratorium voor experimentele hedendaagse muziek en klankkunst. Q-O2 werkt rond improvisaties, akoestische en elektronische composities, installaties en geluidskunst. Zij nemen dit jaar voor de tweede keer deel aan de Week van de Klank. Q-O2 brengt werk van kunstenaars Lee Patterson (Engeland) en Okkyung Lee (Korea). Okkyung Lee speelt cello. Lee Patterson werkt met hoormateriaal uit het onderbewustzijn, met veldopnames en filmmuziek. Beiden onderzoeken muzikale improvisatietechnieken.

OMFI#14
: dit collectief heeft als doel de geïmproviseerde muziek bekend te maken. Tijdens de Week van de Klank stelt One Moment Free Improv! zich op in de Micro Marché en palmt er de verschillende ruimtes in. Klanken, performances, beelden en verrassingen, rijke en onverwachtse structuren verrassen ons. Deelnemende kunstenaars: Tom Jackson (uk), Jacques Foschia, Antoine Boute, Fred Bernier, Frans Van Isaker, Willy Van Buggenhout; Mike Goyvaerts, Frederik Leroux, Mathieu Calleja, Matthieu Safatly, JJ Duerinckx, Kris Vanderstraeten, Timo Van Luijk, Pierre-Jean Vranken, Nico Gitto, Gille Peetermans en anderen.

Baudouin Oosterlynck
is een geluidskunstenaar. Sinds de vroege jaren 1990 werkt hij aan 'luisterinstrumenten' die verrassende geluiden op kaart zetten. Tijdens de Week van de Klank brengt hij zijn voorstelling en performance tussen een fiets en een geluidscreatie opnieuw tot leven, in de boeiende ruimte van gebouw 19 op het Flageyplein.

Het Kultuurkaffee van de VUB ontvangt ALIZE en hun kleine interactieve robotjes die kinderen vermaken. Zij stellen ook twee geluidsinstallaties voor, één van Valentin Ferré en één van Jeroen Vandensande/ Mathias Caesar, en een concert van het collectief Circumstance.

Anne F(estraets) stelt in de abdij van Vorst in samenwerking met Br@ss twee interactieve klankinstallaties voor. Daarin zoekt ze een verband tussen documentaire en fictie. Twee routes voor twee reizen, vertrekkend vanuit het meest intieme en uitdeinend naar het verre. Die verhalen worden muziek, vatten een stuk wereld en stellen ook onze blik en vaste overtuigingen in vraag.

Valérie Callewaert ligt aan de oorsprong van de klankinstallatie 'Les Baisers, Robert'. Ze licht een intrigerend detail uit een heel bekende foto en legt dat voor aan andere waarnemers. Hoewel het beeld dus bijzonder bekend oogt, lijkt het alsof men er toch nog niet het laatste woord over gezegd heeft... Een klankinstallatie die waarnemingen van geheel & details en van observatie & luisteren met elkaar confronteren.

DIZôRKESTRA nodigt het collectief One Moment Free Improv! uit in het Huis van de Creatie voor een interactieve en creatieve workshop rond klank. Real time werk en improvisatie onder begeleiding, staan hierbij centraal. Gratis en toegankelijk voor iedereen, ongeacht het niveau van de deelnemers. Je benadert muziek en instrumenten op een nieuwe manier, waardoor je gevoelig wordt voor hedendaagse creativiteit en klankexperimenten.

De vzw Empreintes brengt een workshop waarin aandacht voor klanken en geluiden wordt aangewakkerd. Een animatie&voorstelling die kinderen van 5 tot 8 jaar in een nieuwe wereld onderdompelt, die van Fee Decibel en Monster Groot Tumult (Groboucan) op zoek naar de Grot van de Muzieknoten. Een reis vol fantasie en avonturen die kinderen doet nadenken over een nieuwe mysterieuze wereld, die van de geluiden.

De vzw Musiques & Recherches biedt schoollopende kinderen de mogelijkheid om een aspect van de hedendaagse muziek te ontdekken: de elektroakoestische muziek, en in het bijzonder, akoesmatische muziek. Luisteren, geluiden voelen, woorden vinden om uit te drukken wat we waarnemen. Deze workshop helpt kinderen op weg in de wereld van de geluiden die ze rond zich heen horen.

Cecile Guigny nodigt ons uit in het CRACC, een ruimte gewijd aan interactieve elektronische technologieën. Historisch gezien waren technische en muzikale vernieuwingen altijd al nauw verbonden met elkaar. Hier worden, door middel van sensoren, motoren, aandrijvingen die in de kunst van vandaag worden aangewend, middelen en technologieën ontdekt, die door vele kunstenaars worden gebruikt.

De Klankwindmolens (Eoliens Sonores) bestaan uit een aantal elektrische windharpen die op daken van de stad worden geplaatst. Het zijn autonome uitzendkrachten die in realtime de muziek van de wind laten horen, op wifigolven en via een plastic ontvanger, een ongewoon uitzicht. Ook op internet te volgen. Een installatie van Ogeem.

Er lopen vier geluidsrally's door Brussel tijdens de Week van de Klank. De vzw. Brussel behoort ons toe/ Bruxelles nous appartient bundelt een tiental jaar al gesprekken in de twee talen van Brusselaars die over hun hoofdstad, hun wijk spreken... Die werden in de vorm van 3 tot 5 minuten durende klankbubbels bij elkaar gebracht. Het publiek, uitgerust met bewegwijzerde kaarten en stethoscopen, zal het centrum van de stad dus ontdekken via klankpalen waaruit die gesprekken klinken. Een leuke manier om de stad te bezoeken én te beluisteren!

De Cinematek onderzoekt de relatie tussen geluid en cinema aan de hand van de stomme film. We keren terug naar de tijd van de geluidloze film. Op het programma staan twee klassieke films Der Golem van Paul Wegener en Gold Rush van Chaplin. Stomme films, maar niet stil, want ze worden van muziek voorzien door de pianisten van de Cinematek. Die improviseren en begeleiden live. De Cinematek organiseert in het kader van de Week van de Klank ook twee filmvoorstellingen. Slechthorenden krijgen een simultane vertaling in gebarentaal (Belgisch Frans) voor de film Ma vie en rose van Alain Berliner. Loft van Erik Van Looy zal worden vertoond in de audio geschreven versie, die via 'voice off' visuele elementen beschrijft, voor slechtzienden dus. Er wordt tussen de dialogen door een beschrijving geboden van de beelden, en wel door rasechte acteurs, een Belgische specialiteit, waardoor de film levendig worden. Meer dan tijdens een droge beschrijving van beelden op het scherm.

Tijdens de Week van de Klank is het de bedoeling om ook niet-ingewijden te betrekken bij bepaalde kunstaspecten en klankproblemen (gehoorgezondheid, luisterkwaliteit,…), om met deelnemers en deskundigen na te denken over de geluidsomgeving in de brede betekenis van het woord en in debat te treden over de kwaliteit ervan. Aan elke kunstenaar die deelneemt aan deze Week van de Klank wordt dan ook uitdrukkelijk gevraagd om na te denken over een relevante uitwisseling met het publiek (uitleg over het voorgestelde werk, aanpak van de kunstenaar, het aanreiken van sleutels tot luisteren...), over inspraak en deelname op bepaalde momenten.

In deze geest werkt Numédiart ('Numediart Institute in Digital Art Technology'), een groep onderzoekers die samenwerkt met de Universiteit van Bergen. In het MIM stellen zij een interactieve en ludieke installatie op waarbij het publiek zelf muziek maakt. Die blijft daar de hele week staan. Mensen bewegen en verplaatsen zich en dankzij bewegingssensoren schrijven zij zelf een muziekcompositie. Een camera zet bewegingen dus om in muziek. Dit 'landschap van geluiden' wordt ook op een groot scherm geprojecteerd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

De Week van de Klank / La Semaine du Son
Van maandag 21 tot en met zondag 27 januari 2013
op verschillende locaties in Brussel


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.lasemaineduson.be

20:38 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

18/01/2013

Verkwikkend luisterfeestje met werk van Annie Gosfield, Astor Piazzolla en Giovanni Sollima in Antwerpen en Hingene

Annie Gosfield Veel is er niet nodig om een lome zondagochtend op te pimpen. deFilharmonie stelt voor: vijf hippe, in moods en swings variërende composities van topklasse, twee elektrificerende cello's, een op hoogspanning aangesloten strijkje en een batterij slagwerkinstrumenten. Nu nog een stopcontact vinden om dat alles in te pluggen en de lont zit aan een verkwikkend luisterfeestje.

Annie Gosfield (1960, foto) woont in New York en verdeelt haar tijd tussen optredens op piano en sampler met haar eigen groep en het componeren voor menig ensemble en solist. In haar werk verkent ze vaak de schoonheid van niet-muzikale geluiden, en ze haalt haar inspiratie uit verschillende dingen, zoals machines, vernielde piano's, kromgetrokken 78 toerenplaten en ontstemde radio's. Ze gebruikt traditionele notatie, improvisatie en uitgebreide technieken om een klankwereld te creëren die de grens verwijdert tussen muziek en lawaai, terwijl de unieke kwaliteiten van elke artiest benadrukt worden. In 2012 is ze fellow geworden aan de American Academy in Berlijn, in 2008 heeft ze de prestigieuze 'Grants to Artist' gekregen van de Foundation for Contemporary Arts. Gosfields essays over compositie zijn gepubliceerd in de New York Times en staan in het boek "Arcana II". Ze is actief als lerares en heeft lesgegeven in compositie aan Princeton University, Mills College en het California Institute of the Arts.

Annie Gosfield over 'Uphill Slides and Knockdown Dives' : "Uphill Slides and Knockdown Dives was written for Felix Fan and David Cossin, two fine musicians who love to play together, The "uphill slides" refer to the many glissandi played on the cello. The "Knockdown Dives" make reference to a strong, loud, percussion part, that shifts from strong and steady to wild and wobbly". (*)

De Siciliaan Giovanni Sollima (1962) is niet alleen cellist maar ook componist. Hij werkte samen met uiteenlopende artiesten. Zo neemt hij deel aan het Project Zijderoute van cellist Yo-Yo Ma. Ook speelt hij samen met en rockster en dichteres Patti Smith. Als componist haalt Sollima zijn inspiratie uit veel bronnen: hij combineert rockmuziek met klassieke elementen en muziek uit het gebied rond de Middellandse Zee. Zijn composities vertonen invloeden van het minimalisme en een Amerikaanse recensent heeft hem een postminimalist genoemd. Sollima maakte muziek voor choreografen en filmmakers, onder wie regisseur Peter Greenaway en danser Karole Armitage. Sollima geeft les aan de Fondazione Romano Romanini in Brescia en aan de Academia di Santa Cecilia in Roma. Hij werd benoemd tot lid van de academie, de hoogste eer voor een musicus in Italië.

Programma :

  • Annie Gosfield, Uphill Slides and Knockdown Dives (2005)
  • Astor Piazzolla, Histoire du tango, Café 1930 (voor viool en marimba)
  • Giovanni Sollima, Spasimo (voor cello, strijktrio, piano en percussie) (1995)

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie plugged : Annie Gosfield, Piazzolla, Giovanni Sollima
Zondag 20 januari 2013 om 11.00 u
Kanunnik Van Gesselzaal (Elzenveld) - Antwerpen

Lange Gasthuisstraat 33-39
2000 Antwerpen

Meer info : www.defilharmonie.be
----------------------------------
Zondag 3 februari 2013 om 11.00 u
Kasteel d'Ursel - Hingene

Wolfgang d'Urselstraat 9
2880 Hingene

Meer info : www.defilharmonie.be

Extra :
Annie Gosfield : www.anniegosfield.com (*), en.wikipedia.org, www.otherminds.org en youtube
Astor Piazzolla : www.piazzolla.org, nl.wikipedia.org en youtube
Giovanni Sollima : www.giovannisollima.it, en.wikipedia.org

17:21 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

15/01/2013

deFilharmonie brengt werk van Sir Richard Rodney Bennett, Tsjajkovski en Sjostakovitsj in De Roma

Sir Richard Rodney Bennett Denk jij bij het horen van cello's ook steevast aan elegisch gefilosofeer en een quasi tastbare treurnis? De cellosolo van deFilharmonie laat horen dat zijn instrument meer kan dan snikken en peinzen. Tsjajkovski's sprankelende Rococovariaties verbinden een raadselachtig mooie orkestpartita met Sjostakovitsj' meest verknipte symfonie. Verder op het programma 'Partita' voor orkest van Richard Rodney Bennett (foto).: Dirigent Andrew Gourlay, de transculturele winnaar van het gerenommeerde Cadaquesconcours, laat zich niet intomen.

De Engelse componist Sir Richard Rodney Bennett (1936-2012) was een vooraanstaand musicus die niet alleen faam verwierf met de filmmuziek die hij schreef, maar ook met zijn jazzcreaties, zijn instrumentaal werk, opera's en koorwerken. Bennett werd geboren in 1936 in Broadstairs, een plaats in het graafschap Kent, gelegen in South East England. Hij studeerde aan de Royal Academy of Music, volgde de zomerklassen in het Duitse Darmstadt, waar hij zich verdiepte in het serialisme, en kreeg later in Parijs les van de beroemde Pierre Boulez. Hij werkte samen met Roger Quilter aan verschillende projecten, waaronder de lichte opera Julia, die in het Royal Opera House, Covent Garden in december 1936 in première ging.

Bennett gaf een tijd lang les aan de Royal Academy of Music, schreef een tweehonderdtal instrumentale werken, componeerde opera's (ondermeer The Mines of Sulphur uit 1965) en koorwerken (waaronder een prachtige Missa Brevis - 1990). Hij schreef ook jazzmuziek en trad geregeld op als pianist. Hij schreef ook veel muziek voor televisie en film, ondermeer voor Far from the Madding Crowd (1967), Nicholas and Alexandra (1971), Murder on the Orient Express (1974), Enchanted April (1992), Four Weddings and a Funeral (1994), and The Tale of Sweeney Todd (1998). De laatste jaren profileerde Bennett zich ook als collagekunstenaar en stelde hij meermaals tentoon.

Richard Rodney Bennett over Partita (1995) : " My 'Partita' for orchestra was commissioned by BT plc in co-operation with the Association of British Orchestras, to be performed by seventeen different orchestras between October 1995 and July 1996. I responded to this exciting but rather daunting commission by writing a lively and I hope very accessible piece, which, I decided before I started composing, should be full of tunes. I write it in memory of a dear friend of mine, Sheila MacCrindle, who died in 1993. Sheila was a distinguished figure in music publishing, with whom I worked for years, and who later was much involved with the music of Maxwell Davies and Lutoslawski. She was a hilariously funny and eccentric person: although this Partita is in her memory, it never occurred to me to make it gloomy or dirge-like; that is not how I remember her.

When I am writing programme notes for my concert music, I like to write briefly about the circumstances of the composition, but then to let the music speak for itself. All I need to say about the Partita is that it is basically in D major, it features the front desk players, is written for medium size orchestra with no heavy brass or percussion, apart from timpani, and lasts about 17 minutes. There are three movements: Intrada, Lullaby and Finale. "(*)

Programma :

  • Richard Rodney Bennett, Partita
  • Peter Iljitsj Tsjajkovski, Variaties op een rococothema, opus 33
  • Dimitri Sjostakovitsj, Symfonie nr. 6 in b, opus 54

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Raphael Bell : Richard Rodney Bennett, Tsjajkovski, Sjostakovitsj
Zaterdag 19 januari 2013 om 15.00 u
De Roma - Borgerhout

Turnhoutsebaan 286
2140 Borgerhout

Meer info : www.deroma.be en www.defilharmonie.be

Extra :
Richard Rodney Bennett op www.chesternovello.com (*), www.imdb.com en youtube

22:08 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Avontuurlijke Ictus Zone met Ensemble Besides en Ictuscoryfeeën George van Dam en Jean-Luc Fafchamps

Fabian Coomans Donderdagavond zwermt Ictus weer uit met het avontuurlijke Ictus Zone, deze keer met het Ensemble Besides en Ictus-solisten George van Dam en Jean-Luc Fafchamps. Op het programma staat vroeg werk van Henry Cowell en John Cage, die blijvend zijn stempel drukte op de moderne muziekpraktijk, en zeer recent werk van Jasper&Jasper Newton Armstrong en François Sarhan.

Net als Nadar tijdens de Ictus Zone van afgelopen december zal ook het in 2009 door jonge muzikanten opgerichte ensemble Besides niet in volle bezetting aantreden. Van de negen leden zullen pianist Fabian Coomans (foto) en elektronicamuzikant Jasper Braet te horen zijn, in het gezelschap van twee Ictuscoryfeeën: violist George Van Dam en pianist Jean-Luc Fafchamps.

Meer dan bij de vorige concerten zal in dit optreden de link gelegd worden tussen de hedendaagse muziek en de voorlopers ervan uit de eerste helft van de twintigste eeuw, waarbij vooral de muzikanten van Ictus zich zullen bekommeren om de "klassieke modernen". Uit de Amerikaanse stal komen Henry Cowell en John Cage. Van de eerste wordt het spookachtig klinkende 'The Banshee' uit 1925 gespeeld, een werk waarbij de pianist rechtstreeks op de snaren moet spelen door er over te rijven of er aan te plukken. Dat Cowell met deze inside piano techniek (door hemzelf string piano genoemd) een grote invloed gehad heeft op Cage's prepared piano is niet verwonderlijk. Toch kiezen de muzikanten van Ictus veder in het programma niet voor de directe link. Van Cage geen prepared klassiekers als 'Bacchanale' of 'Sonatas and Interludes', maar wel andere werken die echter niet minder illustreren wat voor een (onder)zoekende geest de Amerikaan was.

Kwatongen beweren al eens dat de muziek van John Cage als idee interessanter is dan wanneer die echt gaat klinken. Een sprekend en uiterst toegankelijk tegenargument is te vinden in 'Six Melodies' voor viool en klavier (vrij te kiezen door de uitvoerder). Cage schreef deze stukken in 1950, het jaar waarin hij ook zijn opmerkelijk 'String Quartet in Four Parts' voltooide en zijn muziek een heel andere wending nam. Beïnvloed door de stilte in het denken van de middeleeuwse filosoof en mysticus Meester Eckhart en de muziek van Satie, vermijdt Cage in de zes werken elke vorm van harmonisch streven.

Harmonie werd door de Amerikaan niet voor niets weggezet als "the tool of western commercialism" of een muzikaal kenmerk dat als doel had "to make music impressive, loud and big". Om elke vorm van bewuste harmonische ontwikkeling tegen te gaan ontwierp Cage verschillende, op zichzelf staande muzikale cellen die hij later achter elkaar zette. De opeenvolging werd niet bepaald door de samenklanken, maar door de melodie die in de verschillende stukken aanwezig was. Zo wordt de harmonie gereduceerd tot een toevallig verschijnsel.

Bovendien vraagt Cage in deze werken aan de violist om zonder vibrato en met zo weinig mogelijk druk op de boog te spelen. Het resultaat is een uiterst sober en vlak geluid, ontdaan van alle romantiek en dramatiek. Opvallend genoeg levert dit bij momenten een heel herkenbaar geluid op dat naar het pure van de renaissance lijkt te verwijzen.

Meer facetten van de zoekende Cage zijn te horen in 'Child of Tree' uit 1975. Ook hier zoekt Cage naar een ander geluid, nu door de uitvoerder te vragen om uitsluitend gebruik te maken van versterkte cactussen, planten of percussie-instrumenten gemaakt van planten. Nog meer dan bij 'Six Pieces' wordt hier het klassieke compositieproces verlaten. De partituur bestaat uit instructies in woorden en de totale duur van het werk is opgesplitst in verschillende onderdelen waarvan het aantal, de duur en de hiervoor gebruikte instrumenten voor het optreden door de uitvoerder via loting (het vermaarde I Ching) bepaald worden. Zo wordt de loutere "smaak" van de uitvoerder uitgeschakeld en krijgt de muziek een objectiever karakter dat bovendien van uitvoering tot uitvoering zal verschillen.

Van de jaren '70 springt het programma naar de muziek van 2010 en later waarin de elektronica een voorname rol speelt. Met de ontwikkeling van de elektronica in het midden van de 20ste eeuw kreeg de zoektocht naar alternatieve klanken een nieuw perspectief. Zuiver elektronisch en elektro-akoestisch spitsten componisten en uitvoerders zich meer en meer toe op het geluid zelf. Dit proces ligt aan de basis van 'Making One Leaf Transparent and Then Another' van de Australische componist Newton Armstrong, tevens parttime hacker, instrumentenbouwer en improvisator. In deze laatste hoedanigheid speelde hij samen met ondermeer Nat Wooley, John Butcher en Cor Fuhler.

Naar eigen zeggen maakte hij als beginnende leerling piano slechts een trage evolutie door, aangezien hij liever met het instrument experimenteerde dan de hem opgelegde stukken oefende. 'Making One Leaf Transparent and Then Another' is het rijpe gevolg van deze onderzoeksdrang. Gedurende een kwartier is het Armstrongs intentie om de focus te laten verschuiven van de noten die de piano speelt naar de klank van de tonen op zich.

Door gebruik te maken van naklinkende tonen en de dynamische contrasten waarmee die gespeeld worden, ontstaat een spel van boventonen en harmonieën die vanaf halverwege het stuk elektronisch gemanipuleerd worden. Speakers die rechtstreeks op de klankgaten in de klankkast geplaatst worden, projecteren het geluid op de zangbodem. Die doet dienst als klankbord voor het elektronische geluid, waarbij de snaren als filter functioneren. Door die snaren vrij te laten klinken of te dempen (door de toetsen of de pedalen te gebruiken) wordt deze natuurlijke filter bijgesteld.

Van echte live elektronica spreekt Armstrong liever niet, aangezien al het werk van de elektronica op voorhand opgenomen werd. Wel wordt de technologische input getriggerd door de pianotonen. Bovendien is Armstrong naar eigen zeggen meer geïnteresseerd in het "analoge" aspect van de muziek dan in het louter elektronisch-programmatorische. Hoe de piano en de elektronica interageren is immers grotendeels afhankelijk van de "hardware": het soort piano, de gebruikte speakers en de positie ervan.

Wel met live elektronica is 'Together' van Jasper & Jasper, het duo van de Jaspers Vanpaemel en Braet. Deze laatste zal tijdens deze Ictus Zone het geluid van klankschalen elektronisch manipuleren, naast de spreekpartij die voor rekening komt van zijn Besides-collega Fabian Coomans. Geen elektronica, maar wel meer stemmen zijn er tenslotte te horen in  'Situation 7. Imagination', een kort werk van de Franse componist François Sarhan waarin twee sprekers elkaar achternazitten, aanvullen en afwisselen. Meteen het enige werk waarin Ictus (in de gedaante van Jean-Luc Fafchamps) en Besides (Fabian Coomans) samen te horen zullen zijn.

Programma :

  • François Sarhan, Situation 7. Imagination voor twee stemmen (2010-2011)
  • Henry Cowell, The Banshee voor piano (1925)
  • John Cage, Child of Tree voor versterkte cactussen en andere plantaardig materiaal (1975)
  • John Cage, Six Melodies (I, II, III) voor viool en fender rhodes (1950)
  • Jasper&Jasper, Together voor spreker, klankschalen en live-elektronics (2012)
  • John Cage, Six Melodies (IV, V, VI) voor viool en piano (1950)
  • Newton Armstrong, Making one leaf transparent and then another voor piano en live-elektronics (2009-10)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus Zone : Ensemble Besides
Donderdag 17 januari 2013 om 20.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.ictus.be en www.ensemblebesides.be

Bron : Kwadratuur.be

Verdere concerten in de reeks 'Ictus zone'
Mangalam! stelt Philippe Hurel voor en de veel te jong overleden Christophe Bertrand, een concert becommentarieerd door Jean-Luc Plouvier (Ictus artistiek directeur).  Aton'& Armide staat op het podium met Ictus hoboïst Piet Van Bockstal in een programma rond 'Demijour', een cultwerk van Nikolaus A Huber. Om de reeks af te sluiten brengt het Ictus Strijkkwartet in avant-première een nieuw werk van Saed Haddad.

Donderdag 21 februari 2013 : MANGALAM! met werk van Philippe Hurel en Christophe Bertrand
Donderdag 21 maart 2013 : ATON' & ARMIDE en Piet Van Bockstal met werk van Nikolaus A. Huber, Jean-Luc Fafchamps en Thomas Smetryns
Donderdag 25 april 2013 : ICTUS STRIJKKWARTET met werk van Saed Haddad

Extra :
Ictus Zone - Besides. Van noot naar geluid, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/01/2013
Newton Armstrong.Making One Leaf Transparent and Then Another, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/01/2013 (met tijdelijke audio)
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Larry Polansky op www.dartmouth.edu en youtube
Jasper Van Paemel & Jasper Braet (Jasper & Jasper) : jasperandjasper.be
Newton Armstrong op silvertone.princeton.edu

Elders op Oorgetuige :
Ictus Zone Nadar Ensemble : Dubbelganger, 17/12/2012
Elektrisch gitaarkwartet Zwerm en fluitist Michael Schmid trappen nieuwe concertreeks Ictus Zone af, 10/11/2012

21:33 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

11/01/2013

Territoria : totaalervaring op de grens tussen beeldende kunst, stop motion animatie, muziek, spel en tekst

Territoria Ze is alleen. Rond haar bakenen witte muren een kamer af. Ze ligt in de verste uithoek. Slaapt ze? Is ze dood? Langzaam verglijdt het licht en schuift over haar lichaam. Een muur volgt het spoor van het licht, waardoor de ruimte transformeert, verkleint en verdwijnt.

Territoria is het verhaal van een vrouw die ronddwaalt in een labyrint van dromen en verlangens, angsten en herinneringen. Een nachtmerrie bevolkt door merkwaardige alter ego's: een koningin, een scheef jong meisje, een dwangmatig been, een  herder… Deze surreële figuren manifesteren zich via videoprojecties geënt op de scenografie. De wereld van de vrouw is er één zonder houvast, ruimtes verschuiven over en in elkaar, muziek lijkt de leidraad van haar doen en laten.

Territoria ontstaat vanuit de gedeelde fascinatie van theatermaakster An De Donder, beeldend kunstenaar Freija Van Esbroeck en scenograaf Erki De Vries voor de muziek van Wim Henderickx. De suggestieve en ongrijpbare muziek van zijn strijkkwartetten  OmIn Deep Silence III en The Seven Chakras vormen de onderliggende basis van een totaalervaring op de grens tussen beeldende kunst, stop motion animatie, muziek, spel en tekst.

In Territoria wordt vanuit tekst, beeld en muziek een fascinerend terrein verkend. Als onafhankelijke lagen worden de media als verschillende talen op elkaar gelegd. Toch blijken ze, bijna miraculeus, verbonden door een gemeenschappelijke fascinatie en spreken ze over hetzelfde. De muziek van Wim Henderickx' strijkkwartetten als een verklanking van het veelvoudige en zich ontwikkelende menselijke bewustzijn vindt een antwoord in de verschuivende geometrische ruimtes van Erki De Vries, een verbeelding van de architectuur van het mentale. Met de teksten die actrice An De Donder koos, creëert ze een personage verwikkeld in een zoektocht naar identiteit, gekneld tussen het bewustzijn van de realiteit en de even ongrijpbare als verpletterende aanwezigheid van het onbewuste. De nachtmerrieachtige angsten en confrontatie met alter ego's die opduiken in die zoektocht worden verbeeld in de videobeelden van Freija Van Esbroeck en Paul Delissen.  

Elk medium heeft zijn territorium en gebruikt zijn kracht om te spitten in de intrigerende wereld van het mentale, de grenzen van de begrijpelijke werkelijkheid, schurend en botsend met het onontkoombare van het onderbewuste. Samen creëren die lagen een voorstelling die je meevoert naar een verbijsterende essentie van het zijn. Abstract en eenvoudig en tegelijk complex en verwarrend als een nachtmerrie. 

Freija Van Esbroeck maakte maskers, objecten en prothesen. Die geven vorm aan fictieve personages waarin een vrouw, gespeeld door An De Donder, zichzelf tegenkomt in fysieke en geprojecteerde ruimtes van Erki De Vries. Paul Verrept schrijft een tekst. Met composities van Wim Henderickx

Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant : Territoria
Woensdag 16 en donderdag 17 januari 2013, telkens om 20.30 u
Kunstencentrum STUK - Leuven

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.stuk.be en www.transparant.be
------------------------------------
Donderdag 24 en vrijdag 25 januari 2013, telkens om 20.30 u
Monty - Antwerpen

Montignystraat 3
2018 Antwerpen

Meer info : www.monty.be en www.transparant.be
------------------------------------
Zaterdag 23 februari 2013 om 20.30 u
CC Brasschaat

Gemeentepark 8
2930 Brasschaat

Meer info : www.transparant.be

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com, www.matrix-new-music.be en youtube

17:01 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

10/01/2013

Stichting Logos trapt het jaar af met een bruisende robotspecial

Namuda Brute kracht of de kracht van 'Bruit'? In beide gevallen trappen ze bij Stichting Logos in Gent een kersvers M&M- werkjaar af met een bruisende robotspecial waarin de deciBells niet van de lucht zullen zijn. Dienaangaande hebben ze, naast enkele potente orkestwerken van de Logos-medewerkers Sebastian Bradt en Kristof Lauwers, ook wat bruïtistisch repertoire van o.m. George Antheil en Edgard Varèse klaargestoomd. Maar ook de gekende interaktiviteit zal volop aan bod komen in de nieuwste Namuda-studies van Godfried-Willem Raes, waarbij spierkracht centraal komt te staan. Van hem staat trouwens ook de premiere van de robot-versie van 'Hydrocephallus' op het programma, een van de erg zeldzame werken van de auteur voor groot harmonie-orkest.

Met medewerking van Zam Martino Ebale, Dominica Eyckmans, Emilie De Vlam, Francoise Van Hecke, Moniek Darge, Helen White, Kristof Lauwers, Sebastian Bradt, Xavier Verhelst onder de algemene leiding van Godfried-Willem Raes.

Tijd en plaats van het gebeuren :

M&M : Krachten
Woensdag 16 januari 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

16:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Palimpsest : hedendaagse componisten op het pad der recyclage

Petra Vermote Een palimpsest is een hergebruikt stuk perkament dat als manuscript dienst deed. De bovenste laag ervan werd afgeschraapt zodat het kostbare materiaal opnieuw beschreven kon worden. Anders is het gesteld met het 'overschrijven' dat tal van componisten toepassen op eigen werk. Soms verschijnt de 'oudere' partituur in een nieuw licht, zoals bij Luc Brewaeys' 'Painted Pyramids', waar een werk voor piano solo een polychrome inkleuring krijgt. Petra Vermote (foto) recycleert klanken, instrumentale timbres en akkoorden die ze spectraal analyseert ('Re-search') en andermaal verwerkt om er nieuw werk mee op te bouwen ('Re-Architecture'). Voor Luciano Berio is het schrijven van een nieuwe partituur met hetzelfde materiaal de beste manier om muziek te ontleden. In zijn 'Chemins II' laat hij de oorspronkelijke 'Sequenza VI' voor altviool solo intact maar voorziet hij haar van een instrumentale commentaar die de verborgen lagen van het origineel reveleert. Bij Wolfgang Rihm is het schilderkunstige een constante inspiratiebron voor zijn compositorisch werk: hij brengt in 'Male über Male' laag boven laag aan "met een expressie die de luisteraar bespringt als een wild dier, naakt en onbehouwen", aldus Jörg Widmann voor wie Rihm het werk componeerde.

Wolfgang Rihm (1952) behoorde tot een nieuwe generatie Duitse componisten die in de jaren '70 het strenge constructivisme van de Darmstadt avant-garde uit de naoorlogse jaren achter zich wilde laten, zonder dat evenwel te verloochenen. Terwijl er meteen na de Tweede Wereldoorlog in de nieuwe muziek geen plaats leek voor emoties en traditie, opende deze jonge generatie terug de deuren voor een expressieve geladenheid vol historische allusies. In deze verbreding van de modernistische esthetiek speelde Rihm een belangrijke rol. Hij volgde niet alleen les bij boegbeelden van de moderniteit, waarvan de bekendste ongetwijfeld Karlheinz Stockhausen was, maar raakte zelfs intiem bevriend met Luigi Nono. Het was vooral diens late werk, met zijn sterk gebroken karakter, dat Rihm inspireerde. Meer dan eens bouwde Nono een nieuw werk op vanuit de brokstukken van één van zijn voorgangers. Op die manier wilde hij het onuitputtelijke reservoir aan mogelijkheden inherent aan hetzelfde basismateriaal tonen. Ook Rihm nam dat principe ter harte en begon aan de exploratie van één of meerdere kernideeën die hij dan uitwerkte in verschillende composities. Zelf spreekt hij van 'Übermalung'. Daarmee verwijst hij ongetwijfeld naar de Oostenrijke kunstschilder Arnulf Rainer, wiens oeuvre grotendeels bestaat uit overschilderingen van eigen en vreemde schilderijen, zoals de beroemde overschilderde Jezusportretten. Op een zelfde wijze begon Rihm nieuwe lagen toe te voegen aan bestaande muziek en wist op die manier verrassend nieuwe composities te creëren. Zo veranderde 'et nunc' voor blazers en percussie met een nieuwe strijkerspartij in 'Vers une symphonie fleuve', en zijn in 'Jagden und Formen' drie vroegere werken tot één nieuw geheel gesublimeerd. 'Male über Male' wijst alleen in zijn titel reeds terug naar dit proces. Het werk bestaat in twee versies, waarbij in de tweede versie een aantal nieuwe partijen het instrumentale discours dat rond de soloklarinet geweven is, komen verrijken. Was de eerste versie reeds uiterst verfijnd qua klankkleurdifferentiatie, dan laten de extra partijen in 'Male über Male II' de componist toe nog eens extra kleurlagen en subtiele schakeringen aan te brengen. Toch is het onmogelijk weg te zinken in deze woeste oceaan van klankkleuren. Daarvan weerhoudt de felle expressie de luisteraar. Zoals Jörg Widmann, de uiterst begaafde klarinettist voor wie Rihm dit werk schreef, zeg t: "de expressie bespringt de luisteraar als een wild dier: naakt en onbehouwen".

Ook de Italiaanse componist Luciano Berio (1925-2003) beschouwde transcriptie als een bijna noodzakelijke eerste stap in bet compositieproces. Transcriberen stond voor hem dan ook niet zomaar gelijk aan kopiëren, maar het was daarentegen een in essentie creatieve aangelegenheid. Bovendien beschouwde Berio een transcriptie als bet analysemiddel bij uitstek. De beste manier om een werk te analyseren en te becommentariëren, zo zei hij, was een nieuw werk te schrijven dat materiaal ervan ontleent. Op die manier ontstaat een creatieve exploratie van een compositie die tegelijkertijd een analyse, een commentaar en een uitbreiding ervan vormt. Dit principe paste Berio in eerste instantie toe op eigen werk. Zo keerde hij in de 'Chemins' terug naar zijn bekende 'Sequenza's', een reeks uiterst virtuoze solowerken waarin de klankwereld van één bepaald instrument telkens volledig wordt ontgonnen. In de 'Chemins' wordt telkens één van deze solowerken zelf aan een verder onderzoek onderworpen in de vorm van een nieuw gecomponeerde commentaar door een ensemble. Berio voorziet het origineel van een extra instrumentale laag, die het in een nieuw perspectief plaatst, het uit evenwicht brengt om het uiteindelijk een nieuwe balans te laten vinden. Niet alleen vertoont de oude solopartij zich daarbij in een geheel nieuw licht, als een 'objet trouvé' in een vreemde context, het ensemble brengt bovendien processen naar boven die in de solopartij reeds verborgen of samengebald aanwezig waren maar nu pas op de voorgrond kunnen treden.

'Chemins II' bouwt verder op de dichte harmonische klankcomplexen van de 'Sequenza VI' voor altviool. In deze 'Sequenza' had Berio nog datzelfde jaar, in 1966, getracht de indruk van een polyfoon klankweb te bereiken op een instrument dat daar niet bepaald voor in de wieg gelegd was. Middels zeer nerveuze maar brede tremolo-figuren wist hij dit uiteindelijk toch te bereiken. De graduele harmonische transformatie die de altviool op deze manier beschrijft wordt in 'Chemins II' verder ingekleurd en geëchood door het toegevoegde ensemble. Na een tijdje werpen de ensemblemuzikanten deze begeleidende rol evenwel van zich af en ontpoppen ze zich tot zelfstandige acteurs die een eigen bijdrage leveren tot het discours van de vroegere solist. Tegen het einde van het stuk zijn de rollen dan ook omgedraaid en lost de altviool volledig op in ensembletexturen. Meteen na de première voegde Berio nog een orkestpartij toe aan deze compositie, en zo ontstond 'Chemins III'. Wederom nog geen jaar later destilleerde hij vanuit 'Chemins II' tevens een zelfstandige orkestpartituur, 'Chemins IIb', die hij dan later nog voorzag van een basklarinetpartij, 'Chemins IIc'. De componist zelf vergelijkt deze vier 'Chemins II' composities en de 'Sequenza VI' met de verschillende lagen van een ui: "het zijn elk afzonderlijke lagen, die toch in extreme mate door elkaar en naar elkaar toe gevormd zijn. Iedere nieuwe laag zal wederom een nieuwe laag om zich heen creëren, en krijgt daardoor meteen ook zelf een andere functie."

Het wroeten in andermans of eigen vroeger werk blijkt ook bij componisten van bij ons populair. De Vlaamse componiste Petra Vermote (1968) schepte er reeds van bij het prille begin van haar compositorische carrière plezier in citaten uit andere klassieke werken in haar oeuvre te introduceren, vaak zonder dat de luisteraar zich daarvan bewust was. Vermote onderwierp deze werken eerst aan een diepgaande analyse en bracht ze vervolgens in haar eigen werk binnen in de vorm van precies geselecteerde toonhoogtesets. Zulk een verzameling van een aantal welbepaalde toonhoogtes zorgde namelijk binnen de atonale toonspraak van Vermote voor coherentie. Vaak stond de luisteraar dan aan het einde van zo'n compositie perplex bij het horen van een hem bekend citaat, dat evenwel prachtig was voorbereid geworden door een steeds terugkerende toonhoogteset die het basismateriaal van dit citaat reeds in zich bevatte. Voor 'Re-Arch' besloot Vermote echter om eens dieper in haar eigen werk te gaan graven. Ze gooide het dan ook meteen over een heel andere boeg. Aangezien haar muziek gekenmerkt wordt door een uiterst gedifferentieerd gebruik van klankkleuren, wilde ze graag dit timbrale aspect aan een diepere analyse onderwerpen. In samenwerking met het Centre Henri Pousseur maakte Vermote daarom spectraalanalyses van fragmenten uit vier vroegere werken van haar. De uitkomst van deze analyses, in de vorm van complexe akkoordopeenstapelingen die de oorspronkelijke klankspectra (één of meerdere tonen met hun respectievelijke boventoonstructuren) weergeven, gebruikte ze vervolgens als basismateriaal voor haar nieuwe compositie. Het merendeel van deze fragmenten vervormde Vermote bovendien met behulp van het programma AudioSculpt. Ze filterde bijvoorbeeld de bovenste boventonen van een bepaald spectrum weg, of maakte een geleidelijke overgang van alleen de lage boventonen naar alleen de hoge boventonen. Op die momenten waar in de originele composities akkoorden veranderen of de bezetting varieert, en er met andere woorden een verandering in de klankspectra plaatsvindt, zette ze haar overeenkomstige analyses om in ritmische structuren, met als resultaat vaak uiterst grillige ritmes. Door de verwerking van al deze spectraalanalyses, die nu in een nieuwe compositie met andere tonen en met elkaar gecombineerd worden, ontstaan bovendien wederom nieuwe toonspectra, die op hun beurt interessant voer voor spectraalanalyses zouden vormen. Op die manier creëert Vermote met 'Re-Arch' een geheel nieuwe compositie volledig gebaseerd op oud materiaal, dat evenwel bijna nergens nog als dusdanig herkenbaar is.

Deze werkwijze herinnert in vele opzichten aan het Franse spectralisme en één van de Belgische exponenten daarvan, Luc Brewaeys (1958). Toen die begin jaren '80 kennis maakte met de Franse componist Tristan Murail, één van de pioniers van de 'musique spectrale', waren de gevolgen daarvan meteen duidelijk hoorbaar in zijn muzikale output. Rond 1974 was men voor bet eerst op het idee gekomen de boventoonspectra van klanken als basis voor de opbouw van akkoorden te gebruiken. Op die manier wilde de spectrale school de grens tussen harmonie (toonopeenstapelingen als akkoorden) en klankkleur (toonopeenstapelingen als timbres) laten vervagen. Het resultaat daarvan was een uiterst statische, haast homogene muziek waarin één liggende grondtoon stelselmatig wordt 'ingekleurd' met andere tonen die men uit het boventoonspectrum van een klank selecteert. De zeer subtiele harmonische verfijning die daarvan het gevolg is, is één van de basiskenmerken van de muziek van Brewaeys, die bij hem echter hand in hand gaat met een vaak exuberante, haast theatrale schrijfwijze. Ook 'Painted Pyramids' getuigt van deze bijzondere combinatie. Het werk vormt een commentaar op een vroeger pianowerk, 'Pyramids in Siberia', dat Bewaeys bijna dertig jaar eerder in 1989 had geschreven. Dit uiterst virtuoze werkje, dat als geen ander Brewaeys' schatplichtigheid aan één van zijn leermeesters - Bryan Ferneyhough, grootmeester van de 'New Complexity' - verraadt, heeft Brewaeys integraal behouden in het nieuwe, uitgebreide werk. Maar hij voorziet de originele pianopartij van tal van kleuringen die verzorgd wordien door een ensemble van vijf muzikanten. Daarbij selecteert Brewaeys uiterst zorgvuldig bepaalde harmonischen uit de pianopartij, die dan in het ensemble verder uitgewerkt worden. De erfenis van het spectralisme is hier met andere woorden nog duidelijk aanwezig. Bovendien worden al deze instrumentale klanken in real time verwerkt en bewerkt door middel van live electronics. Drie ringmodulatoren zorgen voor extra kleuringen door de som- en verschiltonen van twee geselecteerde instrumentale bronnen te laten weerklinken. Deze nieuw samengestelde tonen leveren soms een ietwat bevreemdende klank op, maar geven het geheel tegelijkertijd een magische dimensie. Waar we bij een palimpsest veelal niet weten welke tekst er oorspronkelijk onder de huidige schuilging en beide lagen zich dus als twee vreemden tegenover elkaar verhouden, lijken de verschillende lagen in Brewaeys' 'Painted Pyramids' bij momenten in een betoverende harmonie met elkaar te versmelten.

Programma :

  • Wolfgang Rihm, Male über Male II (2000-08)
  • Petra Vermote, Re-Arch (wereldcreatie-2012)
  • Luc Brewaeys, Painted Pyramids (2008)
  • Luciano Berio, Chemins II (1967)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : Palimpsest
Woensdag 16 januari 2013 om 20.00 u
(inleiding door Pauline Driesen om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.spectraensemble.com

Bron : tekst Pauline Driesen voor het programmaboekje deSingel, 2013

Extra :
Wolfgang Rihm op www.universaledition.com, www.composers21.com en youtube
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl
Petra Vermote : www.petravermote.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl


Elders op Oorgetuige :
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007

Beluister alvast Wolfgang Rihms Male über Male II



en Luciano Berio's Chemins II

16:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Japans percussieconcert met Koen Plaetinck & Triatu in Amuz

Koen Plaetinck Percussionist Koen Plaetinck speelt als barokpaukenist bij ensembles als La Petite Bande, Il Fondamento, Anima Eterna en Concerto Palatino, maar heeft ook een grote interesse in hedendaagse muziek. AMUZ nodigde hem uit om een programma voor marimba samen testellen. Slagwerktrio Triatu vergezelt hem op het podium.  Zowel Koen Plaetinck als de leden van Triatu studeerden aan het Koninklijk Conservatoriumvan Brussel. Plaetinck ging daarna verder in de leer bij de wereldvermaarde marimbaspeelster Keiko Abe. Deze Japanse bepaalde mee de bouw van de marimba van Yamaha en kreeg als eerste vrouw ter wereld een plaats in de Percussive Arts Society Hall of Fame. Haar composities voor het instrument, zoals Variations on Japanese Children's Songs, zijn standaardwerken van het marimbarepertoire geworden.

Keiko Abe (1937) is een Japanse componiste en marimbaspeelster. Abe wordt beschouwd als één van de beste, zoniet de beste marimbiste ter wereld. Ze had een toonaangebvende rol in de ontwikkeling van de marimba, zowel wat het uitbreiden van de speeltechnieken en het repertoire betreft, als in het verbeteren van het instrument. Haar ideeën over het kleurenspectrum van de marimba gaf aanleiding tot de ontwikkeling van de vijf-octaafs marimba door Yamaha. Deze is nu standaard voor de marimbasolist.
Haar composities zoals 'Michi', 'Variations on Japanese Children Songs' en 'Dream of the Cherry Blossoms' zijn klassiekers in het marimba repertoire. Ze heeft al zo'n 70 werken voor marimba gecomponeerd, en inspireert vele andere componisten hetzelfde te doen. Meestal zijn haar werken geïmproviseerd en later genoteerd. Kazak Lullaby is een werk voor marimba solo.

Programma :

  • Miki Minoru, Time for Marimba
  • Keiko Abe, Variations on Japanese Children's songs
  • Keiko Abe, Wind across mountains
  • Maki Ishii, Thirteen drums
  • Guo Wenjing, Drama (xi)
  • Keiko Abe, Memories of the seashore - The Wave

Tijd en plaats van het gebeuren :

Koen Plaetinck & Triatu : Miki Minoru, Keiko Abe, Maki Ishii, Guo Wenjing
Zondag 13 januari 2013 om 15.00 u
AMUZ - Antwerpen

Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be, www.koenplaetinck.com en www.triatu.be

Extra :
Keiko Abe : www.keiko-abe.com, nl.wikipedia.org en youtube
Miki Minoru : www.m-miki.com, en.wikipedia.org, www.fabermusic.com en youtube
Maki Ishii : ishii.de, en.wikipedia.org
Guo Wenjing op en.wikipedia.org, english.cri.cn en youtube

Elders op Oorgetuige :
Bijzonder percussieconcert in het Conservatorium van Brussel, 17/12/2012

Beluister alvast Miki Minoru's Time for Marimba



en Maki Ishii's Thirteen drums

12:34 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook