07/03/2013

Verjaardagsconcert Timur und seine Mannschaft in het Conservatorium Gent

Timur Sergeyenia Timur und seine Mannschaft, het ensemble van Timur Sergeyenia (foto) in residentie bij Trefpunt, wordt 5 jaar. Ter gelegenheid van die verjaardag brengt het ensemble werken van Vlaamse componisten in het Conservatorium van Gent. Op het programma : werk van Simon De Poorter, Raoul De Smet, Sebastian Bradt, Francois Glorieux en Lucien Posman.

Timur und Seine Mannschaft, strijkorkest rond de in Gent wonende Wit-Russische toppianist Timur Sergeyenia, bestaat uit een twintigtal jonge musici die allen Gent als thuisbasis hebben en die behoren tot de jonge garde aantredende internationale en nationale topviolisten. Hoofdkenmerk van het orkest: jong, verfijnd en extreem toegewijd. Hun naam ontlenen ze niet aan het Duitse nationale elftal, maar aan een beroemd Sovjet-jeugdboek waarin de dolle avonturen van Timur de jeugd alle mogelijke deugden tracht bij te brengen.

Simon De Poorter werd geboren op 20 mei 1980 te Gent en woont nog steeds in die stad. Hij studeerde in 2007 met onderscheiding af als 'Bachelor in de Compositie' aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent. In 2009 studeert hij af als master in de compositie. (eindconcert met opnames en live-optredens/ scriptie over Darius Milhaud, met wie hij veel opvattingen over muziek en compositie deelt). Hij volgt als extra vakken harmonie en contrapunt (fuga) bij Mieke Vanhaute. Zijn docent compositie is Lucien Posman.
De stijl van Simon De Poorter kan overwegend 'post-romantisch' worden genoemd. Als uitgangspunten bij het componeren gebruikt hij voornamelijk zijn eigen interpretatie van de toonklok van Peter Schat, die hij combineert met de meest uiteenlopende invloeden uit de muziekgeschiedenis. Wilde, dissonante passages worden vaak afgewisseld met zachte dromerige lijnen. In zijn recentere werken hanteert hij een eenvoudigere, uitgepuurde stijl : schijnbaar eenvoudige melodieën worden gedragen door een aan de onderlaag erg complexe structuur.

Raoul De Smet (1936) valt zomaar niet direkt onder één noemer te vatten. Hij componeert werken die hun ontstaan danken aan allerlei impulsen of situaties in het dagelijks leven. Hij stelt voortdurend systemen in vraag en staat wantrouwig tegenover elke vorm van academisme. Dodecafonie, serialisme, aleatoriek, jazz, etnische muziek worden als een kluwen verweven in zijn composities. Een systeem staat voor hem los van een stijl. Belangrijk ook is De Smets vorming als romanist en hispanoloog, wat zijn stempel heeft gedrukt op zijn muziek die wel eens als 'expressief eclectisme' wordt omschreven.

Sebastian Bradt is een jonge Gentse componist die de stiel hoofdzakelijk aan het conservatorium van Gent leerde, in de klas van Godfried-Willem Raes van Logos. Nu is hij een steunpilaar voor professor Godfried-Willem Raes, en heeft reeds diverse werken geschreven, van uiteenlopend genre. Hij is iemand die het toegankelijke niet schuwt, maar tegelijk méér dan wie ook op de hoogte is van allerlei modernistische inbreng. Het werd een compositie van 10 minuten, krachtig, als apotheose-afsluiter van een groots concert.

Sebastian schrijft over 'Vonkhoofd' : "Veertig jaar geleden werd Bij Sint - Jacobs omgedoopt tot het kloppend hart van de Gentse Feesten, en Vzw Trefpunt werd er een begrip in de wereld van de festivalorganisatie. Om deze verjaardag anno 2009 te vieren, kwam zakelijk leider Guido De Leeuw op het idee om een feestelijk, ietwat potent stuk te bestellen bij een Gents componist. De keuze viel uiteindelijk op ondergetekende en die mocht zich voor de gelegenheid uitleven in een stuk dat zou gespeeld worden door een van zijn favoriete vertolkers, Timur Sergeyenia en diens trouwe strijkorkest, De Mannschaft. Het heeft een tijdje geduurd eer ik een geschikte titel had (ik vertikte allusies op de Stad Gent, muzikaal dan wel verbaal), maar op een dag was het zover: 'Vonkhoofd' zou mijn nieuwste eksploot heten. Hoewel de titel een allusie kan zijn op de maker zelve (die op een minder dagje ook wel eens aan een vonkhoofd lijdt en zijn primairste instincten volgt), is het stuk erg strak van vorm en met een enorme discipline uitgewerkt. Het is al bij al een vrij repetitief werk geworden dat teert op de lange, uitgesponnen spanningsbogen, grote klimaksen en de vaak verrassende klanken die ik uit alle hoeken van De Mannschaft tevoorschijn tover. Misschien dit nog: 'Vonkhoofd' is geen koncerto voor solist(en) en strijkorkest. Het is een demokratisch stuk waarin alle partijen gelijkwaardig zijn en iedereen naar de finale climax toe speelt."
'Vonkhoofd', mijn opdrachtsstuk voor 40 jaar Gentse Feesten bij Sint - Jacobs bestaat grofweg uit drie aaneengesloten secties (snel - traag - snel). Het begint met een repetitieve mars in c klein; die draait rond een progressie van vier akkoorden waarin de napolitaanse sixt een vrij grote rol speelt. Deze mars is behoorlijk modaal van karakter en refereert in grote lijnen naar een vroege Michael Nyman. Nadat deze sectie zich voldoende ontwikkeld heeft, mondt ze uit in het trage middendeel. Dit middendeel draait rond een Messiaen-achtige reeks in het orgelpedaal en laat voor het eerst de solisten onderling en met het strijkorkest dialogeren, waar voordien alles nogal homofoon was. Tijdens deze sectie wordt duidelijk dat e gypsy minor de beslissende toonaard wordt voor de lang uitgesponnen eindsectie. Die eindsectie begint op haar beurt met een tweetonig ostinato in de piano. Stilaan verweven orgel, pauken en de strijkers van De Mannschaft zich rond dit ostinato en stellen ze geleidelijk de slotmelodie (jawel, in e gypsy minor) samen. Die melodie wordt ettelijke keren en in steeds intensere en drammende orchestratie herhaald, tot Vonkhoofd met een algehele tutta forza -climax afbreekt."

Lucien Posman (1952) is een voorvechter van 'neonormaliteit' in de wereld van de moderne muziek. Zijn muziek kan tot het postmodernisme worden gerekend. In zijn latere werken hanteert hij de Toonklok-compositiemethode van Peter Schat.
"Ik heb lang getwijfeld of ik dit werk 'concerto' zou noemen omdat ik hiermee in een vreselijk turbulent strijdperk treed", aldus de componist toen hij nog bezig was met dez compositie ervan.. "Uiteindelijk werd de titel 'concerto voor piano en strijkers', omdat het een werk is dat uit de geijkte drie delen bestaat, omdat de piano een concerterende functie heeft en omdat het orkest bestaat uit strijkers. 'Concertino' zou de pianist onrecht aandoen in acht genomen de kilo's noten die hij te kraken heeft. Het eerste deel is voltooid en bestaat uit een herhaald lyrisch intiem terugkerend deel dat afwisselt met meer gestoffeerde passages. Het tweede deel nadert zijn voltooiing en is geschreven op het lijf van Timur; het is licht, beweeglijk en verfijnd van textuur maar doet ook beroep ook op zijn mannelijke martiale slagkracht. Over het derde deel wil ik nog niets kwijt; zo houden we er een beetje de spanning in."

Programma :

  • Simon De Poorter, 'Vlaamse Rapsodie' voor piano, pauken en strijkorkest (2011)
  • Raoul De Smet, 'Gentse Capriccio' voor piano, orgel, pauken en strijkorkest (2011)
  • Sebastian Bradt, 'Vonkhoofd' voor piano, orgel, pauken en strijkorkest (2009)
  • Francois Glorieux, Divertimento voor piano en strijkorkest (2002)
  • Lucien Posman, 'Lenteconcerto' voor piano en strijkorkest (2008)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Timur und Seine Mannschaft : Simon De Poorter, Raoul De Smet, Sebastian Bradt, Francois Glorieux, Lucien Posman
Zaterdag 9 maart 2013 om 20.00 u
Miryzaal - Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.trefpunt.be

Extra :
Timur Sergeyenia : www.sergeyenia.de
Simon De Poorter op www.muziekcentrum.be
Raoul De Smet op www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Sebastian Bradt op www.logosfoundation.org, www.muziekcentrum.be en www.youtube.com
Francois Glorieux : www.francoisglorieux.com, www.muziekcentrum.be en nl.wikipedia.org
Uitgebreid interview met François Glorieux op Focus WTV
Lucien Posman op www.matrix-new-music.be en www.muziekcentrum.be

Elders op Oorgetuige :
Internationaal Kamermuziekfestival met Timur und seine Mannschaft tijdens de Gentse Feesten, 15/07/2012
Huldeconcert en cd-voorstelling Lucien Posman in het Conservatorium Gent, 22/03/2012
Huldeconcert Franz Liszt met Timur und seine Mannschaft in het Conservatorium Gent, 19/10/2011
Subliem concert van Timur und seine Mannschaft in Parnassus Gent, 9/06/2010
Timur und seine mannschaft met orgel vanuit de Sint-Jacobskerk in Gent, 20/07/2009
Timur en zijn manschappen veroveren Gentse muziekscène, 20/02/2008

11:30 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Ars Musica viert honderdste verjaardag van le Sacre du Printemps met een themadag in Flagey

Igor Stravinsky Op zaterdag 9 maart viert Ars Musica de honderdste verjaardag van Igor Stravinsky's Sacre du Printemps met een themadag in Flagey. Stravinsky's populairste werk stond voor een radicale breuk in de muziek. Critici gaven het de alternatieve titel Massacre du Printemps ( 'de slachting van de lente') , maar bij het brede publiek groeide het echter al snel uit tot een klassieker. Tijdens deze themadag viert Ars Musica de emblematische en bijzonder fascinerende componist met verrassende concerten waarbij Le Sacre in zijn originele versie wordt opgevoerd of een inspiratiebron is. Daniel Blumenthal en Jean-Claude Vanden Eynden spelen Le Sacre op twee piano's en Fabian Fiorini en Boyan Vodenitcharov dienen van antwoord met de vrije improvisatie 'Mes respects, Igor'. Voor de jongste bezoekers volgt een workshop rond Le Sacre en de opvoering van Suite met uitleg rond Histoire du Soldat. Op het programma prijken verder zes nieuwe creaties van Quatuor Tana op basis van Stravinsky's werk, themafilms en een amateurkoor. Met als klap op de vuurpijl: Le Sacre in orkest versie door het Brussels Philharmonic.

Lezing Claude Ledoux : Le Sacre comme point d'aboutissement : primitivisme ou modernité ? - 15.00 u
Aan deze honderdste verjaardag valt niet te ontkomen: op 29 mei 1913 werd in het Parijse Théâtre des Champs Elysées Le Sacre du printemps gecreëerd. Van dit revolutionaire werk, dat vaak als onnavolgbaar wordt bestempeld, zijn nochtans waardige telgen terug te vinden in het oeuvre van Varèse. De Sacre schudt de gevestigde codes van luisterervaring, ruimte en tijd grondig door elkaar en is tegelijk een krachtige getuigenis over een periode die bulkt van de artistieke ideeën. De revolutionnaire ontwikkelingen in de plastische kunst en de film hebben ongetwijfeld bijfgedragen tot de geniale stuiptrekkingen van Stravinsky's geest.
Zijn culturele wortels speelden evenzeer een belangrijke rol. Als Rus was Stravinsky het neonationalistische gedachtengoed genegen. Zijn Sacre zit vol verwijzingen naar Russische volksdansen en is duidelijk geïnspireerd op de volkse melodieën uit de etnomusiciologische bundel Juskiewicz.
Ook Stravinsky's historische wortels komen in het werk aan de oppervlakte. En dan zijn er nog de grote muzikale voorbeelden van de componist: Schubert, Liszt, Glinka en Moussorgsky, om er maar enkele te noemen.
De muziekschriftuur van de Sacre baadt in een totaal nieuw licht. De klankvertelling gaat vergezeld van een aantal choreografische keuzes die wel moésten aanleiding geven tot het beruchte schandaal van 1913. Dit wonderlijke magma van in elkaar verstrengelde krachten tracht Claude Ledoux in zijn lezing te ontrafelen, zonder het mysterie teniet te doen dat van de Sacre een absoluut meesterwerk maakt.

Daniel Blumenthal & Jean-Claude Vanden Eynden : Igor Stravinsky, Le Sacre du printemps (versie voor twee piano's) - 15.00 u
In 1910, wanneer Stravinsky nog volop aan de compositie van L’Oiseau de feu werkt, komt de idee van de Sacre du printemps in hem op.
In zijn mémoires (Chroniques de ma vie) beschrijft Stravinsky de ontstaansgeschiedenis van het werk: "Op een dag kwam geheel onverwacht - want mijn geest was door heel andere zaken opgeslorpt - de idee in me op een voorstelling te maken over een groot heidens ritueel: oude wijzen, in een cirkel gezeten, kijken naar de dodendans van een jong meisje, hun offergave om de lentegod gunstig te stemmen. Dat zou het thema worden van de Sacre du Printemps. Ik moet toegeven dat ik sterk onder de indruk was van mijn ingeving en had het er onmiddellijk over met mijn vriend, de schilder Nicolas Roerich, die bekendstaat om zijn uitbeeldingen van het paganisme."
Op aansporen van Diaghilev, die onmiddellijk enthousiast reageert, werkt Stravinsky samen met Roerich in de loop van 1911 de opeenvolgende taferelen uit. De compositie van de partituur, die Stravinsky moet onderbreken voor de creatie van zijn andere balletten (L’Oiseau de feu en Petruchka), zal meer dan twee jaar in beslag nemen. De componist voltooit het werk op 8 maart 1913.
Gelijktijdig met de totstandkoming van de orkestpartituur realiseert Stravinsky een reductie voor quatre-mains, evenals een tweede reductie voor twee piano’s. Beide zijn bedoeld voor de eerste repetities met de dansers.
De afwezigheid van de briljante orkestkleuren schept geenszins een droge of flauwe indruk maar biedt een uitgepuurde lezing van het ballet, waarbij de harmonieën bloot komen te liggen en niets van de intrinsieke kracht van de Sacre verloren gaat.

Ictus : Igor Stravinsky, Histoire du Soldat - Suite - 15.45 u
Een concert met commentaar van Jean-Luc Plouvier voor kinderen vanaf 12 jaar

Na het einde van de Eerste Wereldoorlog, in 1918, komt de Franse avant-garde op gang, als hevige reactie tegen de Wagneriaanse “nevel” en de Debussiaanse “mist”. Met een zelden geëvenaarde virtuositeit en frisheid componeert Stravinsky met L'Histoire du Soldat de eerste remix uit de muziekgeschiedenis. Circusgeschal, Zwitserse legermuziek, Russische liederen, walsen en tango’s: alles vloeit samen tot één groot wervelend klankfestijn. Ictus brengt de trioversie (zonder verteller), die gedomineerd wordt door een lustig krassende vioolpartij zoals geen enkele componist voor hem ooit had durven schrijven.
Alle aspecten van dit baanbrekend werk worden toegelicht aan de hand van pianofragmenten, delen uit de choreografie van Le Sacre du Printemps, gereconstrueerd door Dominique Brun, en enkele neoklassieke schilderijen. Dat alles levert een vermakelijke en toegankelijke uiteenzetting op.

Lezing Harry Halbreich : Le Sacre en Jeux: twee voedingsbronnen van een eeuw muziekcreatie - 15.45 u
Op 29 mei 1913, net honderd jaar geleden, sloeg de creatie van Le Sacre du printemps van Igor Stravinsky in als een bom en bracht een regelrechte herschikking van het muzieklandschap teweeg. Op orkestraal, harmonisch maar vooral ook ritmisch vlak zou het werk gedurende tientallen jaren een beslissende impact hebben op de muziekcreatie. Stravinsky’s krachtige statement overschaduwde volledig de creatie van Jeux van Claude Debussy, die nochtans slechts twee weken eerder had plaatsgevonden. Het verdere verloop van de muziekgeschiedenis toont aan dat, terwijl de Sacre insloeg als een bom, Jeux pas achteraf een tijdbom is gebleken, waarvan de impact tot op vandaag blijft nazinderen bij de jongste generatie componisten. De Sacre is toegetreden tot het lijstje van klassieke meesterwerken. In navolging van Beethovens Sinfonia Eroica (een soort 'Sacre van de 19de eeuw', zoals Stravinsky's meesterwerk kan worden gezien als een 'Eroica van de prille 20ste eeuw') maakt de Sacre definitief deel uit van de muziekgeschiedenis, zonder echter nog een actieve invloed uit te oefenen op de hedendaagse creatie. Vanop enige afstand aanschouwd, is de Sacre misschien wel een laatste grote romantische symfonie, waarin trouwens ook Debussy's muziektaal is opgenomen: ontwaart men in de inleiding van het tweede deel geen Debussiaanse Nuages? Misschien brengt Petrouchka - op een andere manier weliswaar - een krachtigere boodschap van vernieuwing, met zijn procédés van montage en collage, zijn polytonaliteit en polyritmie, zijn opeenstapeling van verschillende muzieksoorten, en de indringing van populaire en volkse stijlen. Het vernieuwende karakter van Jeux ligt hem dan weer in de explosie van de muziekvorm, de orkestschriftuur, de subtiele oplossing van systemen en harmonieën: de muzikale syntaxis ondergaat er diepgaande wijzigingen, die hebben geleid tot de spectrale, aleatorische en (slechts schijnbaar!) informele stromingen die de creatie tot op vandaag voeden.
De uiteenzetting van Harry Halbreich zal verscheidene aspecten schetsen van deze langzame muzikale omwenteling.

In de wandelgangen - 16.45 u
Het veelzijdige genie van Igor Stravinsky kleurt de hele 20ste eeuw. Ofschoon de componist geen directe volgelingen had, wordt hij tot op vandaag erkend als spirituele vader van de hedendaagse muziek. Door zich de meest verschillende stijlen eigen te maken, van ver in de geschiedenis tot in de moderne tijd, baande hij zich een atypische weg en ontpopte zich als onevenaarbaar 'ritmicus', als genie van timbre en orkestratie, maar ook als eerbiedwaardig architect van de vorm. Naar aanleiding van de 100ste verjaardag van Le Sacre droeg Ars Musica vijf jonge componisten op om een werk te schrijven voor de bezetting van een van Stravinsky's korte composities.

Bittoviva Koor : Le Sacre du printemps becommentarieerd - 16.45 u
Le Sacre du printemps, becommentarieerd door twaalf jongedames met de stem op de lippen!
ReMuA baseert zich samen met het Bittoviva Koor op muziek van Stravinsky voor de creatie van twee poëtisch - muziektheatrale interventies waar gesproken en gezongen woord in elkaar versmelten; een mobiel project dat op de themadag rond Stravinsky een weg aflegt in de vele ruimtes van Flagey. Het Bittoviva Koor is ontstaan uit de zowel muzikale als menselijke ontmoeting tussen ReMuA en Iva Bittova in 2012. Die ontmoeting mondde uit in een voorstelling die toerde in België, Frankrijk en Nederland (coproductie ReMuA - Zonzo Compagnie ) . Sindsdien komt deze groep van twaalf jonge zangeressen regelmatig samen voor de creatie van projecten die zowel podiumprésence als stembeheersing vereisen.

Quatuor Tana : Stravinsky, Andreas Moustoukis - 18.15 u
Stravinsky heeft maar drie composities voor strijkkwartet geschreven. Behalve het zeer korte Double canon (ter nagedachtenis van Raoul Dufy) heeft hij ze bovendien allemaal herwerkt. Zo orkestreert hij de Trois pièces pour quatuor à cordes voor de Quatre Études pour orchestre. Daarnaast duikt het Concertino in 1952 op als compositie voor twaalf instrumenten. In If I was Igor… onderzoekt Andreas Moustoukis hoe Stravinsky's constructivisme naar de 21ste-eeuwse context kan worden gekneed.

Fabian Fiorini & Boyan Vodenitcharov : Mes respects, Igor - 19.00 u
Vrije improvisatie voor twee piano's op Le Sacre du printemps

Brussels Philharmonic & Peter Jablonski : Stravinsky, Bartók - 20.15 u

Programma :
- Igor Stravinsky, Le Chant du Rossignol (1917)
- Béla Bartók, Derde pianoconcerto, Sz. 119 (1945)
- Igor Stravinsky, Le Sacre du Printemps (1913)

Op 29 mei 1913 werd Stravinsky’s meesterwerk Le Sacre du Printemps voor het eerst uitgevoerd in het Parijse Théâtre des Champs-Élysées. Het ballet geeft vorm aan een soort oerritueel waar een jonge maagd geofferd wordt om de goden gunstig te stemmen. Het schandaal tijdens de première, de schokgolf die door het Parijse publiek ging bij de onvoorspelbare, ritmische muziek en de afschuw om de woeste en barbaarse balletscènes hebben intussen plaats gemaakt voor de status van iconisch werk. Honderd jaar na de creatie heeft dit intense werk nog niets van zijn kracht ingeboet, ook al schrikken we intussen niet meer van de tempowisselingen en de atonale bewegingen die het werk zo typeren.

"Een oprechte, welgemeende en kameraadschappelijke groet aan het uitstekende orkest van het N.I.R.".  Dat schreef de Russische componist in mei 1952 in het Gulden Boek van het Groot Symfonie Orkest van het N.I.R., nadat hij het had gedirigeerd in een huldeconcert ter ere van zijn zeventigste verjaardag. De illustere voorganger van Brussels Philharmonic maakte toen nog deel uit van de openbare omroep. Het orkest zorgde niet alleen voor creaties van Stravinsky’s oeuvre, maar maakte zijn werk ook bekend bij het Belgische publiek. Brussels Philharmonic zet die Stravinsky-traditie vandaag verder onder leiding van chef-dirigent Michel Tabachnik, die terecht de geestelijke erfgenaam van Ernest Ansermet wordt genoemd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Themadag Igor Stravinsky's Sacre du Printemps
Zaterdag 9 maart 2013 vanaf 14.00 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.arsmusica.be en www.flagey.be

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

00:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

06/03/2013

Haagse festival voor nieuwe muziek Dag in de Branding verlegt grenzen

Luciano Berio & Cathy Berberian Nog geen weekendplannen? Het Haagse festival Dag in de Branding laat zaterdag de hele dag nieuwe muziek horen: Adriaansz, Haines en Cathy Berberian staan centraal. In deze editie presenteert Korzo een portret van componist Peter Adriaansz, speelt Greg Haines in aflevering 7 van de serie 'DayDreaming' in het Paard van Troje en bezoeken we een nieuwe locatie voor hedendaagse muziek : Het Nutshuis. Daar staat in een uitgebreid programma de Amerikaanse componiste en mezzosopraan Cathy Berberian centraal.

Grenzen verleggen is het thema van deze eerste editie van 2013. De componisten van deze editie deden dat door letterlijk te verhuizen naar een ander continent of door die reis figuurlijk te voltrekken. Een ontwikkelingsproces waarbij de jonge, onderzoekende componist na verloop van tijd zijn eigen meester wordt, een eigen herkenbare taal spreekt en die ook blijvend ontwikkelt, en zo zijn stempel drukt op de cultuur waarin hij werkzaam is. Ook voor Cathy Berberian, Peter Adriaansz en Stephanie Pan leidde het bestaan als 'expat' tot een kenmerkend open houding ten opzichte van de omgeving, terwijl hun herkomst als voedingsbodem hun koers bleef en blijft bepalen. Dankzij deze combinatie creëerden zij een volstrekt eigen wereld.

Cathy Berberian (1925-1983) was gehuwd met de Italiaanse componist Luciano Berio, die meerdere stukken schreef voor haar bijzonder wendbare en expressieve stem. Ook andere componisten als John Cage, Hans Werner Henze en Igor Stravinsky schreven werk voor Berberian. Het bekendste werk van Berberian zelf is Stripsody (1966), waarin ze haar vocale techniek exploreert door middel van stripboekklanken. Tijdens deze editie brengen studenten van het Koninklijk Conservatorium dit werk ten gehore, aangevuld met enkele sequenza's van Berio. Aansluitend wordt 'Music is the air I breathe' vertoond, een documentaire van regisseur Carrie de Swaan over het leven van Berberian (Best Documentary AFFMA Film Festival, Holllywood, 2002). De avond in het Nutshuis wordt afgesloten met een bijdrage van Kate Moore en Theater Dakota.

Korzo presenteert tijdens festival Dag in de Branding een bijzonder portretconcert rondom de Haagse componist Peter Adriaansz. Adriaansz verricht in zijn werk onderzoek naar klank, vorm en zoals hij dat zelf noemt 'hoorbare' wiskunde. Recentelijk vertonen zijn composities ook microtonale invloeden. Ensemble SCALA is hét nieuwe ensemble voor microtonale muziek in Nederland dat door Stichting Huygens-Fokker (centrum voor microtonale muziek) is geïnitieerd. Bijzonder is dat het beroemde Fokker-orgel onderdeel van dit ensemble is geworden. De musici zijn allen specialisten op het gebied van microtonale muziek, die gezamenlijk de grenzen verkennen van de kleurrijke mogelijkheden van microtonaliteit.

Greg Haines werd geboren in een klein dorpje in het zuiden van Engeland, waar hij al vanaf jonge leeftijd een interesse ontwikkelde in geluid en geluidmakers. Door een enthousiaste muziekleraar kwam Haines in aanraking met de werken van 'minimalistische' componisten zoals Steve Reich, Gavin Bryars en Philip Glass. Nog steeds zijn deze van grote invloed op het werk van deze jonge componist. ' Daydreaming' is een concertserie in Paard van Troje in het kader van festival Dag in de Branding waarin avontuurlijke muziek op de grenzen van pop, klassiek, elektronisch, experimenteel en impro centraal staan. In de Daydreaming serie zetten hedendaagse internationale componisten een nieuw en uniek geluid neer.

De Italiaanse componist Luciano Berio (1925-2003) was was getrouwd met de Amerikaanse sopraan Cathy Berberian, voor wie hij een aantal stukken gecomponeerde, waaronder Circles, Sequenza III, Visage en Récital. Zijn oeuvre omvat een breed scala aan vormen en vormexperimenten. Hij schreef zowel kamermuziek, composities voor groot orkest en vocalisten als elektronische muziek. Hij werkte zijn leven lang aan een reeks Sequenza's voor solo-instrumenten. Het gebruik van muzikale en literaire citaten en het incorporeren van allerlei soorten volksmuziek is kenmerkend voor zijn werk.

In aanvulling op Carrie de Swaan's documentaire over Cathy Berbarian presenteert Dag in de Branding de performance 'Implied Manifesto' van de in Den Haag wonende Amerikaanse stemkunstenaar Stephanie Pan. Zoals ze het zelf omschrijft, lijkt de performance op een persoonlijk manifest, maar vrijwel zonder verstaanbare woorden. In plaats daarvan vloeit de betekenis voort uit de viscerale aanwezigheid van de kunstenaar, abstracte geluiden en intonaties.

Daarnaast hoor je 'What is the current that makes machinery' van Stelios Manousakis, een stuk voor vrouwelijke stem en live elektronica, geschreven voor stemkunstenaar Stephanie Pan. Het stuk is gebaseerd op teksten uit het eerste deel van Gertrude Steins Tender Buttons: objects; food; rooms, een verzameling korte teksten geschreven in 1912. In deze modernistische teksten, die vaak worden omschreven als verbaal kubisme of taalkunst, maakt Stein composities met taal. Daarbij gaat het haar niet om de wereld die met de taal wordt uitgedrukt, maar om het eigen materiaal van de taal: tekens, klanken, ritme, synta en semantische fragmenten. Ze behandelt de taal als een herontdekt esthetisch object dat nieuwe werelden oproept in de geest van de luisteraar.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dag in de Branding 27 : Peter Adriaansz, Greg Haines, Stephanie Pan, Cathy Berberian, Luciano Berio...
Zaterdag 9 maart 2013 vanaf 14.30 u

Op verschillende locaties in Den Haag

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalindebranding.nl

13:04 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

05/03/2013

Pavel Haas Quartet brengt Beethoven, Janáček en Sjostakovitsj in de Handelsbeurs

Pavel Haas Quartet In oktober 1923 pende Janáček in slechts 15 dagen zijn eerste strijkkwartet neer, geïnspireerd op de Kreutzersonate van Leo Tolstoj. Deze mini-opera voor strijkers vertolkt het psychologische drama van de novelle met intense passie. Ook Sjostakovitsj brengt in zijn achtste strijkkwartet een verhaal waarin de mysterieuze verklanking van persoonlijk leed en politiek protest blijft fascineren. De drang om in het genre van het strijkkwartet innerlijke worstelingen uit te drukken, gaat terug op Beethoven. Zijn opus 130 barst met zes delen uit zijn voegen en mondt uit in de Grosse Fuge, een bovenmenselijke krachttoer voor muzikant en toehoorder. Het Pavel Haas Quartet heeft alle troeven in handen om de intensiteit van deze drie kleppers uit het repertoire ten volle over te brengen. De vier Tsjechen behoren tot de top van kwartetuitvoerders. Hun cd's met muziek van Slavische meesters als Janáček, Prokofjev en Dvorák gooien hoge ogen en in 2009 vroeg BBC Music Magazine hen om een cd gewijd aan Beethoven op te nemen.

Net zoals voorheen Bartók knoopte Sjostakovitsj aan bij de grote traditie, in het bijzonder bij Beethoven. Beethoven had het strijkkwartet een architecturale grootheid en een expressieve diepgang bezorgd waardoor het genre definitief doorbrak als concertmuziek. Het model van Beethoven is in heel duidelijk aanwezig in het Achtste Strijkkwartet.

Het strijkkwartet opent en eindigt met een largo dat telkens fugatisch is opgevat met het viernotenmotief D-Es-C-H - een muzikale transcriptie van Sjostakovitsj' naam (in de gangbare Duitse versie 'D. Schostakowitsch') - als uitgangspunt. De inzet van een strijkkwartet met een fugatisch langzaam deel knipoogt naar Beethovens Veertiende Strijkkwartet, opus 131 - een idee dat ook navolging kende bij romantische componisten in het genre.

In Sjostakovitsj' strijkkwartetten leeft echter niet alleen Beethovens erfenis verder. De hele romantische verwerking van Beethovens retorische, instrumentale gebaren kent in de handen van de Russische componist een stilistische 'hertaling'. Richard Taruskin, kenner van de negentiende- en twintigste-eeuwse Russische muziek, heeft het in dat verband over een "meesterlijke exploitatie van de retoriek uit de post-Beethoveniaanse instrumentale muziek, zo vol van spanning en catharsis, zo rijk beladen met symbolen en tekens maar zonder een expliciete sleutel tot interpretatie."

Zoals eerder gesuggereerd, maakt precies het Achtste Strijkkwartet, één van Sjostakovitsj’ meest populaire kwartetten, een misleidende indruk als het op interpretatie aankomt. Officieel droeg de componist het op aan de "nagedachtenis van de slachtoffers van het fascisme en de oorlog", aldus de versie in de partituur. Hij schreef het na een bezoek aan het door de Tweede Wereldoorlog verwoeste Dresden. Uit één van de vele brieven aan Isaak Glikman - een theatercriticus en historicus uit St.-Petersburg (Leningrad) - weten we echter dat het strijkkwartet privaat een andere 'betekenis' had, een 'in memoriam' dat de componist aan zichzelf opdroeg : "Ik moest eraan denken dat na mijn dood wellicht niemand een werk zou componeren ter herinnering aan mij. Daarom besloot ik zo'n werk zelf te schrijven. Op het titelblad zou je kunnen schrijven: 'Ter nagedachtenis aan de componist van dit kwartet'. Hoofdthema van het kwartet vormen de tonen D-Es-C-H, mijn initialen (D. Sch.). (...). De pseudo-tragiek van dit kwartet is zo groot dat bij het componeren mijn tranen zo overvloedig stroomden als urine na een half dozijn glazen bier. Toen ik thuiskwam, probeerde ik het tweemaal te spelen en stortte ik opnieuw tranen. Deze keer echter niet vanwege de pseudo-tragiek, maar uit verbazing over de prachtige eenheid van de vorm."

Sjostakovitsj' sarcasme spreekt uit elke zin. Alles lijkt er op te wijzen dat de componist een onderscheid maakte tussen een politiek correcte omschrijving voor de openbaarheid - de aanklacht van de naziterreur en de daaruit voortvloeiende ravages - en een private 'betekenis'. Maar commentaren van componisten op eigen werk dienen met de grootste omzichtigheid te worden behandeld en steeds beschouwd te worden in samenhang met de sonore realiteit. Sjostakovitsj citeert in dit kwartet duchtig uit eigen werk, wat natuurlijk te verklaren is vanuit de hierboven aangehaalde autobiografische intentie. Toch zijn de diepere gronden voor de specifieke keuzen die Sjostakovitsj maakt - zelf heeft hij het over een 'allegaartje'- niet zo duidelijk.

Het joodse thema uit het Tweede Pianotrio dat we vinden in het frenetieke, gebalde tweede deel en de door Lenin geliefde revolutionaire hymne 'Gekweld door bittere gevangenschap' dat opduikt in het voorlaatste deel kunnen in de richting wijzen van de officiële opdracht - zo we natuurlijk het joodse element als een aanklacht tegen de holocaust beschouwen en dus tegen het 'fascisme'- een bij Sjostakovitsj rekbaar begrip - en niet als een verwijzing naar het antisemitisme onder Stalin. Maar wat te denken van de andere citaten zoals het zwierige walsthema uit het Eerste Celloconcerto in het derde deel en de aria 'Serjozja, mijn liefste' uit de opera 'Lady Macbeth uit Mtsensk' die naar het einde van het kwartet (vierde deel) teder weerklinkt in de cellopartij? Zeer zeker heeft de persoonlijke affectie van de componist voor bepaalde werken uit zijn oeuvre een rol gespeeld maar vergeten we ook niet dat hij in het jaar van de compositie van het kwartet lid was geworden van de Communistische Partij - een vorm van overleven in een maatschappij waarin hij nu eenmaal moest functioneren. Een emotionele tweestrijd en het zoeken van een catharsis in de muziek zijn wellicht bepalend geweest voor de spanning tussen het elegische en het ironische (of sarcastische) in de conceptie van het werk (een requiem voor een overlevend componist) - een spanning die de meeste muziek van Sjostakovitsj kenmerkt.

Tevens knoopt de componist ook aan bij het idee van de funeraire instrumentale muziek die een bekende traditie was in de Russische (kamer)muziek - denken we maar aan Rachmaninovs 'Trio élégiaque' ter nagedachtenis van Tsjaikovski of aan Tsjaikovski's eigen in memoriam voor de violist Ferdinand Laub in zijn Derde Strijkkwartet. Een traditie waartoe Sjostakovitsj' Tweede Pianotrio, geschreven ter nagedachtenis van Ivan Sollertinski - een muziekkenner en -criticus aan wie de componist veel te danken had - al eerder een steentje had bijgedragen. Ondanks de vele citaten doet het Achtste Strijkkwartet niet collage-achtig aan. Sjostakovitsj is volledig meester over zijn middelen en levert een partituur af die uitmunt in economie en raakheid.

Programma :

  • Ludwig Van Beethoven, Strijkkwartet nr. 13 opus 130 Grosse Fuge opus 133
  • Leos Janáček, Strijkkwartet nr. 1
  • Dmitri Sjostakovitsj, Strijkkwartet nr. 8

Tijd en plaats van het gebeuren :

Pavel Haas Quartet : Beethoven, Janáček, Sjostakovitsj
Zaterdag 9 maart 2013 om 20.15 u
Handelsbeurs Concertzaal - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be

Bron : Tekst Piet De Volder voor deSingel, november 2005

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Shostakovich: the string quartets op www.quartets.de

Beluister hier alvast Dmitri Sjostakovitsj' Strijkkwartet nr. 8

16:28 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Sjostakovitsj op z'n best met het Quatuor Danel in AMUZ

Dmitri Sjostakovitsj Quatuor Danel is zonder twijfel het meest prestigieuze strijkkwartet van België en een van de Europese toppers. Hun opname van Sjostakovitsj' integrale strijkkwartetten - waarvoor de groep te rade ging bij het legendarische Borodin Kwartet - wordt wereldwijd geprezen als een sensatie en geldt als actuele referentieplaat voor het repertoire.  Sinds 1991 is Quatuor Danel actief als professioneel strijkkwartet. Met meer dan tachtig concerten per jaar zijn deze musici prominent aanwezig op de internationale muziekscène. Op het podium van AMUZ brengen ze muziek waarmee ze wereldwijd hoge ogen gooiden. Wie de meesterlijke instrumentatie, bizarre contrasten en stekelige dissonanten van Sjostakovitsj op z'n best wil horen, is hier aan het juiste adres.

Het Danel Kwartet werd opgericht in 1991 en werkt geregeld samen met het Amadeus Kwartet, het Borodin Kwartet, Walter Levin (Lasalle Kwartet), Hugh Maguire (Allegri Kwartet) en Pierre Penassou (Parrenin Kwartet). Onder impuls van Valentin Berlinsky, cellist van het Borodin Kwartet, bouwt het algauw een uitgebreid repertoire op met ruime aandacht voor Russische muziek.

Het Danel Kwartet is laureaat van verschillende internationale wedstrijden en won in 1993 niet alleen de eerste prijs op de Internationale Wedstrijd Dimitri Sjostakovitsj, maar ook de speciale prijs voor de beste vertolking van een Sjostakovitsj-kwartet. De leden van het Danel Kwartet brachten al verschillende keren de volledige cyclus van vijftien strijkkwartetten van Sjostakovitsj, zowel in als buiten Europa. Hun opname voor Fuga Libera werd bijzonder enthousiast onthaald. Sinds 1995 verzamelden ze ook geleidelijk de partituren van alle kwartetten van Mieczyslaw Weinberg, een Russische componist van Poolse afkomst, daarin aangemoedigd door Berlinsky, Irina Sjostakovitsj - de weduwe van de componist - , Frans Lemaire, Alexander Raskatov en Manachir Yakoubov. Ze laten al die kwartetten graag horen aan een publiek dat zich erover verbaast dat zo’n prachtige (of waardevolle) muziek zo lang in de vergetelheid is gebleven.

Met meer dan 100 concerten per jaar heeft het Danel Kwartet blijvende internationale faam verworven. Getuige zijn frequente optredens in de meest befaamde zalen (Wigmore Hall in Londen, Concertgebouw Amsterdam, Bozar in Brussel, Century Hall in Tokio, enz.) en zijn talrijke tournees in Europa (Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Engeland, Italië, Finland, Roemenië, Turkije …) en in Rusland, China, Japan en Zuid-Amerika.

Programma :

  • Dmitri Sjostakovitsj,: Strijkkwartet nr. 1 in C - Strijkkwartet nr. 11 in f - Strijkkwartet nr. 9 in Es

Tijd en plaats van het gebeuren :

Quatuor Danel : Dmitri Sjostakovitsj, strijkkwartetten
Vrijdag 8 maart 2013 om 21.00 u
(Inleiding door Francis Maes om 20.15 u )
AMUZ - Antwerpen
Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Shostakovich: the string quartets op www.quartets.de
Danel Quartet, Shostakovich Complete String Quartets op outhere-music.com

15:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Breed uitwaaierende soundscapes uit Scandinavië met Christian Lindberg en deFilharmonie in deSingel

Christian Lindberg Er hoeft niet altijd binnen de lijntjes gekleurd. De Zweedse trombonist-dirigent Christian Lindberg (foto), welbeschouwd de meest flamboyante musicus ten noorden van Linkeroever, trakteert deFilharmonie op een van zijn knisperende composities. Om en rond zijn verkwikkende klankencocktail over het noorderlicht: twee ontluisterend knappe werken van Wilhelm Stenhammar, de componist die Sibelius voorafging in het bedenken van breed uitwaaierende soundscapes.

De flamboyante Zweedse trombonist, dirigent en componist Christian Lindberg is een fenomeen. Hij creëerde meer dan driehonderd werken voor zijn instrument en volgens velen is hij de beste trombonist ooit. Al in 2000 werd hij samen met Louis Armstrong en Miles Davis gekozen tot de belangrijkste koperblazer van de twintigste eeuw. Hij is van alle markten thuis en al jaren een voorbeeld voor ambitieuze trombonisten. Ook als dirigent en als componist is de internationale waardering voor zijn werk bijzonder hoog.

Lindberg begon op 17-jarige leeftijd met het spelen van trombone. Reeds twee jaar later voltooide hij zijn studies aan het Conservatorium van Stockholm, om een positie als trombonist in het Zweeds Opera Orkest aan te nemen. Op zijn twintigste legde hij zich volledig toe op een solistenloopbaan en groeide uit tot een van de meest gerenommeerde trombonisten van zijn generatie.

Hij verzorgde de première van meer dan 300 composities voor zijn instrument, maakte reeds een 70-tal opnames van het trombonerepertoire en verleende zijn naam aan een tromboneconcours in Valencia. Samen met cellist Yo Yo Ma en violist Gidon Kremer werd hij door het BBC Music Magazine uitgeroepen als solist van het jaar. Hij was de eerste Zweedse instrumentalist die als solist optrad met prestigieuze orkesten als de Berliner Philharmoniker en het Chicago Symphony Orchestra. In mei 2007 was hij artist in residence van de Wiener Musikverein. Lindberg maakte in 2000 zijn debuut als dirigent, en inmiddels werkt hij met de grootste orkesten en dirigenten overal in Europa.

Programma :

  • Wilhelm Stenhammar, Excelsior, opus 13
  • Christian Lindberg, Kundraan - The arctic light (wereldcreatie)
  • Wilhelm Stenhammar, Serenade, opus 31

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Christian Lindberg: Stenhammar, Lindberg
Vrijdag 8 en zaterdag 9 maart 2013, telkens om 20.00 u
Zondag 10 maart 2013 om 11.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.defilharmonie.be en www.desingel.be

Extra :
Christian Lindberg op www.tarrodi.se, www.defilharmonie.be, en.wikipedia.org en youtube

13:59 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Muzikaal oriëntalisme met het NOB in Bozar

Aleksandr Raskatov Andrey Boreyko en het NOB grasduinen dit weekend in het symfonische repertoire van Rusland en brengen een grote verscheidenheid aan kleurrijke en fascinerende muziek uit de 19de eeuw, van het betoverende Sheherazade van Rimski-Korsakov tot Steady Time van Alexander Raskatov (foto) uit 2007. Nogmaals het bewijs dat het Russische muzikale erfgoed fascinerend én divers is.

Dit programma van maestro Andrey Boreyko staat in het teken van het oriëntalisme. Het Oosten oefende altijd al een grote aantrekkingskracht op westerse kunstenaars uit en eind negentiende eeuw lieten verschillende componisten zich inspireren door mythologische verhalen met een oosters tintje. Van alle muzikale herscheppingen van Scheherazade, de vertelster uit Duizend-en-een-nacht, is die van Nikolaj Rimski-Korsakov ongetwijfeld de beroemdste. Met zijn betoverende orkestkleuren, exotische melodieën en dynamische ritme blijft de vierdelige symfonische suite tot op vandaag een van zijn populairste werken. Ook de jonge Maurice Ravel, die de invloed van Rimski-Korsakov onderging, voelde zich tot de verhaalmaterie aangetrokken. Hij vatte het plan op om er een opera aan te wijden, maar verder dan de ouverture Shéhérazade, zijn eerste orkestwerk, kwam het niet. Bij de première werd het stuk zwaar bekritiseerd en Ravel zou het later afdoen als een jeugdzonde. Hij bewerkte het materiaal wel tot een songcyclus voor vrouwenstem en orkest, de versie die we vanavond te horen krijgen. De soliste is de opkomende Franse mezzosopraan Nora Gubisch. Ook mythologisch van inspiratie is 'Het betoverde koninkrijk' van Nikolaj Tsjerepnin, een leerling van Rimski-Korsakov. Het werk evoceert het rijk van Kasjtsjej, een figuur uit de Slavische folklore, en valt vooral op door zijn bedwelmende harmonieën. 'Steady Time' van Alexander Raskatov uit 2007 maakt het programma volledig.

Programma :

  • Nikolaj Tsjerepnin, Het betoverde koninkrijk
  • Aleksandr Raskatov, Steady time
  • Maurice Ravel, Shéhérazade, voor mezzo en orkest
  • Nikolaj Rimski-Korsakov, Sheherazade, symfonische suite, op. 35

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB & Nora Gubisch : Tsjerepnin, Raskatov, Ravel, Rimski-Korsakov
Vrijdag 8 maart 2013 om 20.00 u
(Pre-talk met Andrey Boreyko om 19.15 u )
Zondag 10 maart 2013 om 15.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.onb.be

Extra :
Aleksandr Raskatov op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
An interview with Alexander Raskatov, Yekaterina Yusupova op www.mariinsky.ru

13:38 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Twee festivalcolloquia vol nieuwe denkpistes tijdens Ars Musica

colloquium Tijdens het festival Ars Musica worden twee colloquia gehouden. Op 8 en 9 maart wordt het publiek van de hedendaagse muziek onder de loep genomen, in co-organisatie met PUCK (Part icipation, University, Kulture ). Van 21 tot 23 maart brengt het colloquium Muzikale nieuwheid in de twintigste eeuw en kritische musicologie in de Académie royale de Belgique een eerbetoon aan het twintigste eeuwse gedachtengoed van de musicoloog Célestin Deliège.

PUCK (een project van de Europese Commissie) organiseert op 8 maart een eerste colloquium over cultuurparticipatie. Moet het muziekaanbod worden aangepast aan het steeds veranderende publiek? Of, welke impact hebben mega-evenementen? De dag erna volgt onder de ietwat provocerende titel: 'Hebben we hedendaagse muziek nodig?' Een denkoefening over de verhouding tussen enerzijds hedendaagse muziek en publiek en anderzijds neurologie en muziek.

De Académie royale de Belgique en de ULB organiseren op 21 en 23 maart een tweede colloquium : 'Muzikale nieuwheid in de twintigste eeuw en kritische musicologie'. Tijdens drie halve dagen zullen de verschillende aspecten van het werk van Célestin Deliège worden toegelicht: standpunten over muziekanalyse; filosofische en esthetische perspectieven, moderne en andere muziek.

Beide colloquia zijn gratis toegankelijk.

Meer info : www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013

12:45 Gepost in Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Middagconcert met werk van Benoît Mernier en César Franck in De Munt

Benoît Mernier In de stemmige Grote Foyer van de Munt brengen de Concertini elke vrijdag van begin oktober tot half juni op het middaguur vijfenveertig minuten kamermuziek die van ver of van nabij verband houdt met de hoofdlijnen van de opera-, concert- en recitalprogrammering. Musici van het huis brengen er met de diverse vaste ensembles en in wisselende formaties de bekende parels van de kamermuziek. In het kader van Ars Musica brengt het Malibran Strijkkwartet op vrijdag 8 maart werk van César Franck en Benoît Mernier (foto). Nog tot dinsdag 19 maart is ook Merniers opera 'La Dispute' te zien in De Munt.

De titel van het Tweede strijkkwartet van Benoît Mernier is een eerbetoon aan de Franse filosoof Gilles Deleuze, die een opmerkelijk natuurfenomeen gebruikt om het concept 'rizoom' te ontwikkelen en te formuleren. Sommige orchideeënsoorten nemen de vorm van een wesp aan om zich voort te planten. Door die strategie van de plant gaan mannetjeswespen op de bloemen af, die ze voor vrouwtjeswespen houden. In de val gelokt trachten ze met de vermomde orchideeën te paren, een dans die voor de verspreiding van het pollen zorgt. Op basis van die mooie metafoor ziet Deleuze de wesp en de orchidee als elkaars imitatie. De filosoof plaatst tegenover het piramidale systeem met boomstructuur, een horizontale rizoomstructuur. Elementen zijn er met elkaar verbonden door een veelheid aan wortels, waarvan de onderlinge verbindingen niet volledig zichtbaar zijn.

Merniers compositieproces gaat uit van eenzelfde idee, namelijk dat een muzikale ontwikkeling niet-lineair en discontinu kan zijn. De twee delen van Merniers compositie werken eigenlijk dezelfde figuren uit. Ze illustreren zowel het 'wesp-worden van de orchidee' als het 'orchidee-worden van de wesp', om het met Deleuzes woorden uit te drukken. Het Tweede strijkkwartet van Benoît Menier werd gecreëerd tijdens de editie 2010 van het festival Ars Musica. Voor de vertolking zorgde het Quatuor Danel, aan wie het werk is opgedragen.

Programma :

  • César Franck Quatuor à cordes en ré majeur (1889)
  • Benoît Mernier La guèpe et l’orchidée (2010)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Malibran Strijkkwartet : Benoît Mernier, César Franck
Vrijdag 8 maart 2013 om 12.30 u
De Munt - Brussel

Muntplein
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.demunt.be

Extra :
Benoît Mernier op www.compositeurs.be, www.lamediatheque.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek, 4/03/2013
Wereldcreatie tweede opera La Dispute van Benoît Mernier in De Munt, 1/03/2013

11:20 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

04/03/2013

Play Time : Ars Musica en de speeltuin van de hedendaagse muziek

Ars Musica Vrijdag gaat de 25ste editie van Ars Musica van start. Het festival concentreert vanaf deze editie alle activiteiten in Brussel. 17 dagen lang worden een haast ononderbroken opeenvolging van concerten voorgeshoteld, met een aantal bijzonder feestelijke dagen. Het centrale festivalthema is Play Time. Uitvoerders, componisten en diverse publieksgroepen worden uitgenodigd om 'zich eens goed te laten gaan' gedurende het hele festival, met een programmatie in de vorm van een hinkelspel: diverse creatieve stromingen, zeer korte werken als de kraaltjes van een rozenkrans, een heleboel verschillende concertsituaties, de vaste pleisterplaatsen uit vorige edities maar ook nieuwe speelplekken.

Ars Musica opent op vrijdag 8 maart in de Munt met de première van La Dispute, een nieuwe opera van Benoît Mernier, uitgevoerd door het Symfonieorkest van de Munt onder leiding van Patrick Davin. Zaterdag volgt in Flagey het eeuwfeest van Sacre du Printemps met een reeks concerten, workshops en films. Dat evenement wordt 's avonds afgesloten met de uitvoering van de orkestversie van Sacre du Printemps door het Brussels Philharmonic. Zondag vullen leerlingen van verschillende Brusselse muziekacademies Flagey en 's avonds viert het ensemble Musiques Nouvelles er zijn 50ste verjaardag met '50 doigts pour 50 ans', waarbij elke voormalige dirigent van het ensemble een zelfgekozen werk komt dirigeren.

Op 14 maart palmt Ictus het Kaaitheater in voor de vierde editie van Liquid Room met 'A History of Synchronicity' als rode draad. La Raffinerie was vorig jaar al festivalpartner en opent nu op vrijdag 15 maart de deuren voor de Laptop & Electro Night, een wat ongewoon event voor Ars Music. Gilles Doneux, Gilles Gobert en Claude Ledoux stellen er elk een wereldcreatie voor. Loran Delforge verrijkt de avond met improvisaties en samples en laat die in de vroege uurtjes eindigen op de dansvloer. Op zaterdag weerklinkt het groots opgevatte project Hinkelspel tot in de kleinste hoeken van het Maison de la création : een veertigtal zeer korte stukken waarvan je naar eigen believen kunt komen proeven. Dat is het Play Time - event bij uitstek in het pas gerenoveerde cultuurcentrum van Laken!

Tijdens het slotweekend (22 - 24 maart) is Ars Musica onder meer te vinden in het Conservatoire de Bruxelles en in BOZAR. Op vrijdag is er het concert van het Orchestre Philharmonique royal de Liège. Zaterdagnamiddag vertolken de Solisten van het Ensemble Intercontemporain 'Death of Light, Light of Death' van de onlangs overleden Britse componist Jonathan Harvey en 's avonds begeleidt het Nationaal Orkest van België, Marie Hallynck, Lorenzo Gatto en David Lively terwijl het Ensemble Nadar de jonge componist Stefan Prins huldigt ( Prijs van de Belgische Muziekpers ). Het Quatuor Tana staat de volgende dag op het programma van Bozarsundays. En in La Raffinerie sluit Ars Musica af met What's Next, een goedgevulde dag met performances, concerten en installaties, waar het publiek onder de installaties van Hans Beckers en Johannes Westendorp en wereldcreaties van Chris Swithinbank en Joanna Baillie kan ontdekken.

Tijdens het festival worden ook twee colloquia gehouden. Op 8 en 9 maart wordt het publiek van de hedendaagse muziek onder de loep genomen, in co-organisatie met PUCK (Part icipation, University, Kulture ). Van 21 tot 23 maart brengt het colloquium Muzikale nieuwheid in de twintigste eeuw en kritische musicologie in de Académie royale de Belgique een eerbetoon aan het twintigste eeuwse gedachtengoed van de musicoloog Célestin Deliège.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica 2013
Van vrijdag 8 t.e.m. zondag 24 maart 2013
Op verschillende locaties in Brussel


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.arsmusica.be

02:12 Gepost in Concert, expositie, Muziek | Permalink |  Facebook