05/04/2011

Berlinaire trakteert op weekendje Berlijn in Gent

Berlinaire Voor al wie zich wil laten overdonderen door het onbekende is er dit weekend het gloednieuwe tweedaagse kunstenfestival Berlinaire in de Gentse Vooruit. Het is een festival waar verschillende kunstdisciplines in elkaar overvloeien. De bezoeker wordt getrakteerd op muziek, beeldende kunst, visuals en film. Het undergroundkarakter van de Duitse hoofdstad wordt daarbij flink in de verf gezet, wat het festival dan ook meteen uniek maakt. De spannendste live acts, bands en dj's van de Berlijnse elektronica scene ontmoeten er audiovisuele sensaties, modern design van internationaal talent en het kruim van hedendaagse filmmakers. Ben je een party lover, een fan van de kunsten of gewoon weg van Berlijn? Kom dan een weekend lang feesten in Vooruit en beleef 'the sound of Berlin'.

Op muzikaal vlak mag het publiek zich verwachten aan een totaalconcept van elektronische muziek en innovatieve klank- en lichteffecten. De beeldende kunst en visuals zullen zowel op de openingstentoonstelling, doorlopend in de hele Vooruit als op de muzikale performances te bewonderen zijn. Het filmische karakter van het festival uit zich in de vorm van een filmfestival waarop jonge filmmakers reeds uitgenodigd werden om mee naar de hoofdprijs te dingen. Het artistieke team bestaat volledig uit Berliners & Berlijn-lovers.

"Als je Gent vergelijkt met Berlijn vallen al snel een aantal culturele en creatieve gelijkenissen op", aldus David Vandenbroucke uit, organisator van Berlinaire. "Wij willen een stukje Berlijn naar Gent brengen door drie elementen uit het culturele leven - muziek, film, beeldende kunst en installaties - van twee bruisende steden met elkaar te laten interageren."

Zo zal het festival de 'sound of Berlin' naar buiten brengen, gericht op het Berlijnse elektronische clubcircuit, waarbij Gentse dj's zich in de concert- en balzaal van de Vooruit kunnen meten met hun Berlijnse goden. Voor het tweede luik, de Berlinaire 'Arts & Installations', doet het Gentse kunstencentrum dienst als expositieruimte voor beeldende kunst en installaties, gericht op een wederzijdse, creatieve kruisbestuiving tussen Berlijn en Gent.

De kortfilm- en documentairesectie 'Berlinaire Filmfest' - met als thema 'liefde' - nodigt jonge filmmakers en producenten van over heel Europa uit om hun creaties te laten opmerken en te strijden voor de prijs van een internationale jury en de publieksprijs. Naast projecties is er de volle twee dagen lang ook ruime aandacht voor debat en interactie tussen producenten, kunstenaars, redacteurs, directeuren, scenaristen en cinefielen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Berlinaire : audiovisueel kunstenfestival tussen Berlijn en Gent
Vrijdag 8 en zaterdag 9 april 2011
Kunstencentrum Vooruit Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be en www.berlinaire.com

12:29 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

01/04/2011

Kathak alias Indiase flamenco : Riccardo Nova en Manuel De Falla in Muziekcentrum de Bijloke Gent

Riccardo Nova Naast de kathakvoorstellingen staan er tijdens het Kathak & Akram Khan Festival in Muziekcentrum De Bijloke in Gent ook nog een pak andere activiteiten op het programma. Zaterdagnamiddag schetsen Filip Rathé en Spectra Ensemble samen met cantaora Amparo Cortés aan de hand van muziek van Riccardo Nova (foto) en Manuel De Falla het verhaal van de kathak als 'Indiase flamenco'.

De Italiaanse componist Riccardo Nova (1960) is een moeilijk te plaatsen fenomeen: volleerd in de Zuid-Indiase klassieke muziek, naast studies bij Franco Donatoni in combinatie met dj-experimenten in Milaan. Hij componeerde 'Ma's Sequences' (2004) voor de 'Ma' dansproductie van de Britse choreograaf en danser Akram Khan. Net zoals in ander werk, is één ritmische formule uit de Zuid-Indiase muziek prominent aanwezig. In de 11de eeuw emigreerden groepen zigeuners vanuit Indië over Noord-Afrika naar Spanje. Met hen reisde ook de kathak als Indiase klassieke dansvorm mee. De verdere ontwikkeling ervan inspireerde Manuel De Falla (1876-1946) voor zijn op flamenco gebaseerde 'El Amor Brujo' (1915) voor ensemble en cantaora.

Riccardo Nova werd in 1960 in Milaan geboren en lijkt altijd al een avontuurlijk leven te hebben geleid waardoor zijn biografie in een waas van mysterie is gehuld. Hij was vrachtwagenchauffeur in het zuiden van de Verenigde Staten en woonde daarna in België, Italië, India en China. Zijn carrière als componist begon in het begin van de jaren 1990 weinig opzienbarend met het ietwat esoterische Sequentia Super Sex Nova Organa, een reeks van wervelende en geaffecteerde 'magische canons', geïnspireerd door de renaissancemuziek die werd opgenomen bij het label Stradivarius.

Zijn ontmoeting met de componist Fausto Romitelli (1963-2004), eveneens een Italiaan, bracht een schok teweeg en leidde tot een volledige ommekeer in zijn werk. De twee componisten namen in Milaan de leiding over van het op dat moment uitgebluste festival Nuove Sincronie. Ze overtroffen elkaar in het afleggen van scherpe verklaringen over de bloedarmoede van de eigentijdse muziek die volgens hen geïsoleerd en gecastreerd gevangen zat in getto's. Ze hoopten dat ze zo vlug mogelijk ter ziele zou gaan om te herleven door het vuur van experimentele populaire muziek ('de anonieme massa van jongeren die een computer bezitten' schrijft Romitelli).

Riccardo Nova legde zich toe op de kunst van de 'drone', op de scheidslijn tussen bepaalde werken van de eigentijdse muziek (zoals die van de Romeinse componist Giacinto Scelsi) en de trance rock, hypnotische muziek bestaande uit lang aangehouden compacte akkoorden (d'épais accords) met een bezwerend expressievermogen. In die tijd combineerde Nova systematisch partijen van akoestische instrumenten met hun vooraf opgenomen 'spiegelbeeld', dat hij grondig manipuleerde tot het overladen en verzadigd was.

Door zijn kennismaking met de Indiase traditionele muziek, en dan vooral met de zogenaamde karnatische muziek, kreeg zijn werk een nieuwe wending, zonder echter zijn eigenheid te verliezen. Het woord 'karnatisch' betekent in de Tamil-taal 'traditioneel' of 'oorspronkelijk' en alludeert op de authenticiteit van de muziektraditie van het zuiden van India, die gevrijwaard bleef van Perzische invloeden. Een van de meest gebruikte instrumenten van de karnatische muziek is een dubbele, met leer bespannen, houten trom, de mridanga, waarvan de ene kant een lage diepe toon teweegbrengt (de thoppi) en de andere, smallere kant een kleppende en metaalachtige toon (de valanthalai).

Een van de typische kenmerken van de karnatische muziek is de bijzondere ritmische virtuositeit, die overwegend wordt doorgegeven via orale traditie en die een echte uitdaging vormt voor westerse componisten - een uitdaging op het vlak van complexiteit en codering (hoe ze te noteren?). Het Indiase ritme is niet opgevat in termen van 'beats' of 'maten', maar in 'cycli' of tala. De cyclus van de tala kan lang en complex zijn.

Een opvallend kenmerk van deze muziek is dat een ritmische formule achtereenvolgens tegen verschillende snelheden kan worden gespeeld, alsof ze elastisch is, terwijl ze nochtans is afgestemd op dezelfde unieke pulsatie (erg prikkelend ritmisch spel dat vaak wordt gebruikt door de jazzmuzikanten van Aka Moon). Naast haar ritmische vitaliteit, wordt de Indiase muziek gekenmerkt door een bijzonder geraffineerde intonatiekunst. De onderverdeling van het octaaf in talrijke intervallen of shrutis (talrijker dan onze westerse twaalf halve tonen) laat toe om een breed palet aan toonladders (of modi) te construeren, die elk op zich een specifieke expressie bezitten.

Riccardo Nova - Ma's Sequence 7 (2004-05)
Riccardo Nova combineerde zijn klassieke studies met een voorliefde voor niet-klassieke muziek. Sinds 1998 is hij ook actief op het terrein van de veeleer avant-gardistische technomuziek. Elementen uit de populaire muziek zijn dan ook heel belangrijk voor zijn stijl, maar van nog grotere betekenis is ongetwijfeld zijn intensieve studie van Indiase percussie die hij ter plekke, in Bangalore volgde. Sinds 1993 verblijft Riccardo Nova regelmatig in Zuid-India waar hij deze muziek verder studeert. De invloed van de Indiase ritmiek is dan ook een constante in zijn oeuvre. En dat is in 'Ma's Sequence' en 'Thirteen' duidelijk te horen.. Het is dan ook geen toeval dat Nova de muziek leverde voor het ballet 'MA' van de Britse choreograaf Akram Khan - waar dit werk een uittreksel van is. De eerste 39 maten de percussiepartij van 'Ma's sequence 7' waren immers aanvankelijk gecomponeerd voor 'MA', maar werden tijdens de uitvoeringen uiteindelijk niet gespeeld omdat ze te moeilijk bleken voor de musici. Khans dans en Nova's muziek zijn op dezelfde ritmische patronen en bewegingen gebaseerd en beide kunstenaars hebben uit die Indiase inspiratie elk in zijn discipline een hedendaagse taal opgebouwd.

Riccardo Nova - Koraippu (2006)
'Koraippu' is een kort werk in een traditionele Zuid- Indische vorm waarbij vraag en antwoord elkaar steeds sneller opvolgen tot ze uiteindelijk samenvallen. De compositie - eveneens gestructureerd rond het getal dertien - fungeert als brug naar 'Thirteen, the intermediate'.

Riccardo Nova - Thirteen, 13x8@terror, generating deity, the intermediate reality (2006)
'Thirteen, the intermediate reality' is eigenlijk een onderdeel van 'Thirteen', een cylus van drie composities: Thirteen, 13x8@terror generating deity for five instruments and elektronic (2005) Thirteen, 13x8@terror generating deity the intermediate reality (2006) Thirteen, 13x8@terror generating deity the ultimate reality for seven soloists, symphonic orchestra and elektronic with techno group ad libitum (2007). Inspiratiebron voor 'Thirteen' zijn de dertien namen van godin Kálii uit de hindoeïstische mythologie, waarbij elke naam refereert aan een bewustzijnstoestand. Kálii, ook wel Káli of Káliká, wordt traditioneel afgebeeld met een halssnoer dat bestaat uit 48 bloedende schedels. Zij symboliseert de oerkracht van destructief geweld van het universum. Zij laat zich gelden wanneer men afstand neemt van de menselijke condities en gewone acties, wanneer men erkent dat de comfortabele realiteit waarin we zwemmen als een vis in het water niet de enige mogelijkheid is, wanneer we angsten overwinnen en met een heldere blik de waarden van onze morele codes in vraag durven stellen. Goed en slecht zijn beide aanwezig in dat proces, en onder invloed van Kálii kan de mens de realiteit begrijpen en herzien. Zij vertegenwoordigt een onconventionele weg tot kennis, als een godheid die destructie genereert. Elk van haar schedels staat voor een van de 48 letters van het Sanskriet alfabet. Door ook de basis van de menselijke taal te vernietigen, helpt ze los te komen van de impliciete beperkingen van de menselijke taal. Uiteindelijk belooft zij een nieuwe vrijheid. De belangrijkste ritmische structuur in de compositie is een langzaam ritme in dertien halve noten, die als een cyclische structuur aanwezig is in de hele compositie.

Programma :

  • Riccardo Nova, - Thirteen 13×8@terror generating deity (The intermediate reality)
    - Ma's sequences 7 (gecomponeerd voor de Akram Khan Dance Company)
    - Koraippu
  • Manuel de Falla, El Amor Brujo

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble & Amparo Cortés : Kathak alias Indiase flamenco
Zaterdag 2 april 2011 om 17.00 u
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.spectraensemble.com

Bron : Teksten Ictus en programmaboekje Strange Attractors, music@venture 2007

Extra :
Riccardo Nova op www.ricordi.it en youtube
Review : Riccardo Nova. Thirteen - The Ultimate Reality, Koen Van Meel op Kwadratuur, 1/08/2007

Elders op Oorgetuige :
Kathak & Akram Khan Festival in Muziekcentrum de Bijloke Gent, 1/04/2011
Granada : zuiderse klanken met Amparo Cortes & Spectra, 14/05/2008
ONE.ONLY.ONE : Riccardo Nova's Ma's Sequence 8, 11/01/2008
Ictus : Scratches en sequences, 16/10/2007

Beluister alvast Riccardo Nova's Ma's sequences 7

13:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Kathak & Akram Khan Festival in Muziekcentrum de Bijloke Gent

Akram Khan Dit weekend brengt choreograaf en danser Akram Khan zijn nieuwste solovoorstelling 'Gnosis' in Muziekcentrum De Bijloke in Gent. Een Belgische première. Live begeleid door vier muzikanten, vertelt hij via de Indiase kathakdans een verhaal uit het Indiase epos Mahabharata: het wedervaren van koningin Gandhari, echtgenote van de blinde koning Dhritarashtra. Deze opmerkelijke vrouw koos ervoor zich te blinddoeken om samen met haar man op weg te gaan. Een verhaal over innerlijke kennis en blinde visie, over zienden in de duisternis en blinden in het licht.

Naast de kathakvoorstellingen staan er ook nog een pak andere activiteiten op het programma. Zaterdagnamiddag schetsen Filip Rathé en Spectra Ensemble samen met cantaora Amparo Cortés het verhaal van de kathak als 'Indiase flamenco'. De Pakistaanse zanger Faheem Mazhar, sarodspeler Soumik Datta en tablaspeler Sanju Sahai brengen op zondagochtend Noord-Indiase liederen. Kunstenaar en illustrator Gerda Dendooven stelt dan weer 'Wonderlijke nachten' voor, een familievoorstelling gebaseerd op Indiase sprookjes. Een wonderlijk verhaal over liefde, zand en sterren. Over zien en graag zien. Met wonderlijke beelden.

Wie zich verder wil verdiepen in het werk van Akram Khan, kan de dansfilm 'Zero degrees' bekijken, een voorstelling uit 2005 van Les Ballets C de la B. Akram Khan en danser-choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui zetten toen een aangrijpende voorstelling neer die o.a. teruggrijpt naar de kathakdans. De documentaire 'Zéro Degré, L'infini' van Gilles Delmas toont de make-of van deze alom bejubelde productie. En last but not least 'The Mahabharata' van Peter Brook (1989). Deze prachtige verfilming van het gelijknamige Indiase epos is een absolute aanrader, met een bescheiden rol voor de toen nog jonge snaak Akram Khan. Twee lezingen 'Het Mahabharata: hoeksteen van het hindoeïsme' plaatsen het verhaal van Akram Khan in een bredere culturele en wetenschappelijke context.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Kathak & Akram Khan Festival
Van vrijdag 1 t.e.m. zondag 3 april 2011
Muziekcentrum de Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be

12:56 Gepost in Concert, Dans, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

31/03/2011

Ars Musica Brugge : Karlheinz Stockhausen tussen kunst en kosmos

Karlheinz Stockhausen De derde editie van Ars Musica Brugge, het Brugse luik van dit festival voor nieuwe muziek, focust op de muzikale rituelen van de Duitse componist Karlheinz Stockhausen (foto). Verschillende cultwerken zoals Stimmung, Mantra en Gesang der Jünglinge kunnen niet ontbreken. Daarnaast maken films, een lecture-performance over de Klavierstücke en de mooie familievoorstelling Hartekijn de Stockhausen-ervaring compleet.

Karlheinz Stockhausen (1928-2007) maakte als adolescent de gruwelen van het naziregime van nabij mee. Zijn vader verdween aan het front en zijn moeder die psychisch ziek was, werd slachtoffer van het nazi-euthanasieprogramma. In de jaren 1950 brak de jonge Stockhausen (samen met Goeyvaerts, Nono en Boulez) door als vertegenwoordiger van een van de radicaalste avant-gardistische bewegingen in de muziekgeschiedenis: het serialisme. Als er nog muziek mogelijk was na Auschwitz, dan zou ze breken met de 'oude' esthetiek. Het ideaal van de romantische zelfexpressie maakte plaats voor een muzikaal rationalisme dat aanschurkte tegen de positieve wetenschappen.

Stockhausen was als katholiek een buitenbeentje tussen de na-oorlogse jonge intellectuelen. Uit brieven aan zijn vriend Karel Goeyvaerts blijkt hoe hij zichzelf zag als uitverkoren artistiek vertegenwoordiger van God, die door zijn haast wetenschappelijke aanpak de schoonheid van de schepping dichter bij het publiek wilde brengen. Stockhausen evolueerde in de voorbije decennia naar een eigen ontwikkeld new-agedenken, waarin symbolen, rituelen en goden van diverse religies met elkaar verweven werden. Haast al zijn werken zijn doordrongen van een hoorbare en onhoorbare kosmische en religieuze symboliek, die vaak resulteert in muzikale rituelen, waarin de man niet zelden zelf optrad als een soort hogepriestergoeroe achter het mengpaneel.

Ars Musica Brugge presenteert een gevarieerde selectie uit Stockhausens omvangrijke oeuvre. De Neue Vocalsolisten Stuttgart brengen de meeslepende compositie Stimmung, een muzikaal ritueel met zes zangers. Het GrauSchumacher pianoduo voert het uitdagende werk Mantra uit, waarbij de klank van twee piano's elektronisch getransformeerd wordt. Trompettist Markus Stockhausen - zoon van - brengt eigen werk, samen met klarinettiste Tara Bouman.

Op zaterdagavond om 23.00 uur vindt de Belgische creatie van Stockhausens laatste elektronische meesterwerk Cosmic Pulses plaats als een onderdeel van de monumentale cyclus Klang. Die 24 Stunden des Tages. Dit werk wordt als een van de belangrijkste muzikale live-ervaringen in de muziekgeschiedenis beschouwd. Het festival sluit op zondag af met een lecture-performance van pianist Daan Vandewalle en musicoloog en Stockhausen-specialist Maarten Quanten, de familievoorstelling Hartekijn en het concert Gesang der Jünglinge, gebracht door onder meer Arne Deforce en Daan Vandewalle, twee musici die over de hele wereld worden uitgenodigd om hun spannende uitvoeringen van nieuwe muziek te laten horen.

Doorlopend tijdens het festival zijn er films en documentaires over Karlheinz Stockhausen : Helikopter-strijkkwartet (documentaire), Stockhausen in de grotten van Jeita (documentaire) en Techstuff (interview met Stockhausen)

Neue Vocalsolisten Stuttgart : Karlheinz Stockhausen, Stimmung - vrijdag 1 april om 20.00 u (Inleiding door Maarten Quanten om 19.15 u )
Stimmung, de magistrale compositie voor zes zangers uit 1968, is een modelvoorbeeld van de religieus geïnspireerde esthetiek van Karlheinz Stockhausen. Eén enkel welluidend akkoord, gebaseerd op de boventoonreeks, vormt het uitgangspunt voor een tachtig minuten durend muzikaal ritueel, waarin naast godennamen en dierengeluiden ook erotische gedichten van de maestro himself gereciteerd worden. Het sterk meditatieve karakter maakte dat het werk niet alleen in de wereld van de nieuwe muziek geliefd was, maar ook binnen een context van kaarsen en 'inspirerende dampen'. De schitterende Neue Vocalsolisten uit Stuttgart staan garant voor een onvergetelijke muzikale - en wie weet zelfs mystieke - belevenis.
www.neuevocalsolisten.de

GrauSchumacher Piano Duo : Karlheinz Stockhausen, Mantra - zaterdag 2 april om 20.00 u (Inleiding door Maarten Quanten om 19.15 u )
Als luisteraar krijg je soms het gevoel dat Stockhausen voor Mantra twee geprepareerde piano's van zijn Amerikaanse collega John Cage geleend heeft. Maar niets is minder waar: dit haast etherische klankbeeld wordt voortgebracht door twee 'geringmoduleerde' piano's. Ringmodulatie is een vrij eenvoudige vorm van elektronische klanktransformatie, waarbij een liveklank letterlijk 'gemixt' wordt met een andere - vaak synthetische - klank. Zoals hij Stimmung baseerde op één akkoord, schraagt Stockhausen de volledige structuur van Mantra op één formule, bestaande uit twee contrapuntische melodieën. Door de constante aanwezigheid van die muzikale DNA-streng verwijst Stockhausen naar de mantra, een gebedsformule die door onafgebroken herhaling tot religieuze extase kan leiden. Het GrauSchumacher Piano Duo geldt vandaag als dé specialist in de uitvoering van dit meesterwerk.
www.grau-schumacher.de

Markus Stockhausen & Tara Bouman : Improvisatie / Karlheinz Stockhausen : Cospic Pulses / Nachtmusik - zaterdag 2 april om 22.00 u
In het flower-powerjaar 1968, waarin Stimmung en Kurzwellen ontstonden, schreef Karlheinz Stockhausen ook Aus den sieben Tagen, een cyclus van vijftien stukken. Zelf noemde hij het werk, dat tijdens een vastenperiode van zeven dagen geconcipieerd werd, 'intuïtieve muziek'. Het stuk, dat vooruitwijst naar een laat werk als Klang, is als een catharsis gedacht en bevat prozateksten die de muzikanten inspireren. Bij het vijfde deel, Nachtmusik, gaf Stockhausen volgende instructie: "Speel een vibratie in het ritme van het universum. Speel een vibratie in het ritme van de droom en verander het langzaam in het ritme van het universum. Herhaal dit zo vaak als je kan." Volgens Karlheinz Stockhausen was de ether gevuld met kosmische vibraties, die muzikanten kunnen opvangen en aan het publiek communiceren. Dat zijn zoon, de trompettist Markus Stockhausen, een fenomenaal improvisator zou worden, stond in de sterren geschreven.
www.markusstockhausen.com

Tg Schemering : Hartekijn - zondag 3 april om 14.30 u (Muziektheater voor kinderen vanaf 4 jaar - inleiding door Jo-An Lauwaert om 13.45 u )
In de partituur van Harlekin schrijft Karlheinz Stockhausen niet alleen de muziek maar ook de bewegingen van de soloklarinettist voor. Tg Schemering ontwikkelde op basis van dit werk uit 1975 de kindervoorstelling Hartekijn, waarin twee actrices de bewegingen van de muzikant overnemen en voortzetten. De personages komen recht uit de commedia dell'arte: de nar Arlequino die zijn ongezouten mening geeft, het kwetsbare schalkse meisje Colombina en de heks Pulcinella. Ze spelen een spel van aantrekken en afstoten, van liefkozen en haten, van blij en droef, alleen en samen. Zo houden ze de aandacht van het jonge publiek vast. De afwisselende muziek neemt de kinderen mee in een fantasierijk avontuur.
tgschemering.blogspot.com

Concertlezing Maarten Quanten & Daan Vandewalle : Karlheinz Stockhausen, Klavierstücke - zondag 3 april om 15.30 u
Samen met de pianist Daan Vandewalle belicht musicoloog en Stockhausen-specialist Maarten Quanten de muziekesthetische evoluties in het werk van de grote Duitse componist. Zij doen dat aan de hand van zijn magistrale Klavierstücke: van muzikaal rationalisme naar kosmisch spiritualisme.

Arne Deforce, Daan Vandewalle und Freunde : Karlheinz Stockhausen, Gesang der Jünglinge - zondag 3 april om 17.00 u
Gesang der Jünglinge zal de muziekgeschiedenis ingaan als een van Stockhausens belangrijkste composities. Decennia voor de eerste surround in de cinema, presenteert Stockhausen de luisteraars klankzwermen die via ruimtelijk verdeelde luidsprekers rond hun hoofden lijken te bewegen. Elektronische klanken worden op geniale wijze gecombineerd met samples van een jongenssopraan die zingend reciteert uit het bijbelse boek Daniël: de lofgezangen van drie jongens die in een brandende oven gegooid werden maar door Jahwe op miraculeuze wijze gered zijn. Een gelijkaardige poëtische kracht vinden we terug in Klavierstück IX, dat nochtans net als het vorige gebouwd is op haast wiskundige structuren. Die rigoureuze organisatie verdwijnt enkele jaren later uit Stockhausens muziek. Daarvan getuigen Solo en Kurzwellen waarin veel van wat de luisteraar te horen krijgt, ontstaat door de interpretatie van de uitvoerder en door de situatie in de concertzaal.
www.daanvandewalle.com, www.arnedeforce.be en www.crfmw.be

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Brugge : Karlheinz Stockhausen
Vrijdag 1, zaterdag 2 en zondag 3 april 2011
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.arsmusica.be en www.concertgebouw.be

Extra :
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org, www.arsmusica.be en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Holland Festival Holland Festival brengt uitgebreid eerbetoon aan Stockhausen, 15/06/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007

Bekijk alvast de trailer van Hartekijn



Gesang der Jünglinge



een fragment uit Stimmung



en Klavierstuck IX

17:45 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

30/03/2011

Te moeilijk stuk voor de Koningin Elisabethwedstrijd in premiere op Ars Musica

Luc Brewaeys Voor de laatste Brusselse dag van Ars Musica worden misschien niet álle registers opengetrokken - overdrijven is nooit goed - maar toch veel. De heerlijke Estse violist en dirigent Andres Mustonen met zijn Tallinn Sinfonietta laten Charles Ives' 'The Unanswered Question' beantwoorden door Gilles Gobert, die speciaal voor Ars Musica 'a delayed echo to an unanswered question' schreef. Pianiste Laura Mikkola, die je je misschien herinnert van de Elisabethwedstrijd 1995, komt het pianoconcerto van Erkki-Sven Tüür spelen, Estlands meest vooraanstaande componist. Altist Joeri Basjmet speelt de hoofdrol in Giya Kancheli's 'Silent prayer'. Op het programma ook de creatie van "Speechless song, being many, seeming one", het werk dat Luc Brewaeys (foto) schreef voor de halve finale van de Koningin Elisabethwedstrijd zang dit jaar, maar dat wegens 'te complex' door de jury geweigerd werd. Te moeilijk voor de halve finalisten van de Koningin Elisabethwedstrijd, maar niet voor Laure Delcampe, die de klus op heel korte tijd wist te klaren.

Voor de Koningin Elisabethwedstrijd was het werk van Luc Brewaeys te moeilijk, maar morgen brengt Laure Delcampe het toch maar op Ars Musica. 'Onzingbaar is het allerminst', zegt de sopraan. Laure Delcampe : "Het is een heel geconcentreerde partituur, het zijn slechts vier pagina's maar met veel noten en veel details. Meteen viel op dat de muziek zeer goed voor de stem geschreven is en heel aangenaam is om te zingen. Het is bovenal een bijzonder mooi, vervoerend werk, met veel kleur en veel nuances."

Brewaeys maakt in dit werk consequent gebruik van kwarttonen, maar of dat het nu echt zo moeilijk maakt ? Laure Delcampe : "Ach, kwarttonen komen in zoveel hedendaagse werken voor! Je hoeft daar niets nieuws voor te leren. Vaak volstaat het als je als zanger een toon een beetje hoger of lager aansnijdt. Ritmisch is de muziek ook heel gedetailleerd. Dat vraagt wel wat tijd om erop te studeren. Ik had nu slechts één week om de noten te leren (de kandidaten van de Koningin Elisabethwedstrijd krijgen de partituur twee maanden op voorhand), maar dat was goed doenbaar. Bovendien kan je er als zangeres meteen je vertolking in leggen. Deze muziek heeft een magische uitstraling. Er zitten zoveel poëzie en rake details in. De muziek is bijzonder expressief. Ze is heel open en haalt ook veel kracht uit die prachtige tekst van Shakespeare. Het is als gestileerde declamatie. Daarom zou het zeer interessant zijn om in korte tijd verschillende versies door verschillende kandidaten te laten zingen. Ik ben ervan overtuigd dat het werk zich heel goed leent om een rijke waaier aan vertolkingen te krijgen." (*)

Programma :

  • Charles Ives, The Unanswered Question (1906)
  • Erkki Sven Tüür, Concerto for piano (2006)
  • Luc Brewaeys, Speechless song, being many, seeming one (2010, wereldpremière), based on Shakespeare's sonnets, for voice and crotales
  • Giya Kancheli, Silent prayer (2007), for violin, viola, vibraphone, bass guitar, strings and tape
  • Kaija Saariaho, Fourty heartbeats (1998)
  • Gilles Gobert, Piece for Chamber Orchestra (a delayed echo to an unanswered question) (wereldpremière)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Tallinn Sinfonietta : Ives, Tüür, Brewaeys, Kancheli, Saariaho, Gobert
Donderdag 31 maart om 20.00 u
Bozar
- Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.bozar.be

Dit concert wordt ook uitgezonden op Klara (In de loge) op woensdag 6 april om 20.00 u
www.klara.be

Extra :
(*) 'Je hoeft hier niets nieuws voor te leren'. Te moeilijk Elisabethstuk morgen in premiere, Maarten Beirens in De Standaard, 30/03/2011
De klassieke zangwereld heeft alweer een kans gemist, Rudy Tambuyser op www.knack.be, 16/03/2011
Charles Ives op www.charlesives.org, www.schirmer.com en youtube
Erkki-Sven Tüür : www.erkkisven.com, www.edition-peters.com en youtube
Luc Brewaeys : www.lucbrewaeys.com, www.matrix-new-music.be en youtube
Aankondiging: Luc Brewaeys 50, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 18/10/2009
Interview : Luc Brewaeys - Over goesting en zagemensen, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 1/11/2007
Giya Kancheli op www.schirmer.com, nl.wikipedia.org en youtube
Kaija Saariaho : www.saariaho.org, www.chesternovello.com, www.finncult.be en youtube
Gilles Gobert op www.arsmusica.be en www.compositeurs.be

Elders op Oorgetuige :
Tweemaal Giya Kancheli in Brussel, 23/03/2001
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Ralph van Raat verrast met unieke combinatie in deSingel, 12/01/2011
L'Amour de loin : een hedendaagse opera die het grote romantische gebaar niet schuwt, 14/09/2010
Amerikaans en origineel : zelden gehoorde muziek van Charles Ives in Leuven, 6/10/2009
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Ives, Carter & Curran : een eeuw Amerikaanse pianomuziek, 14/11/2006

Beluister alvast Charles Ives' The Unanswered Question

12:27 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

29/03/2011

Turks-Belgische componist en pianist Muhiddin Dürrüoglu brengt première van eigen werk in Brussels Conservatorium

Marie Hallynck & Muhiddin Dürrüoglu Premières zijn mooi, maar extra fijn is het, wanneer componisten die zelf komen spelen. Pianist Muhiddin Dürrüoglu brengt celliste Marie Hallynck mee voor de creatie van zijn 'Emotions fugitives nr. 3'. Minder vluchtig is alvast de Sonate voor cello en piano opus 32 van Nicolas Bacri, die waarschijnlijk over niet al te lange tijd in de grote canon zal worden opgenomen. Janáceks Pohádka, het sprookje dat hij depressief schreef en navenant klinkt, is die eer al lang te beurt gevallen, maar klinkt zoals alles van de grote Tsjech nog uitdagend genoeg voor een plaatsje op Ars Musica. Tenslotte is er 'Crépuscule' van Zhang Hao-Fu, hoewel een generatie ouder dan Dürrüoglu ook een leerling van Jacqueline Fontyn.

Programma :

  • Leos Jánacek, Pohádka (1910/192
  • Hao-Fu Zhang, Crépuscule (1988-1989)
  • Muhiddin Dürrüoglu, Emotions fugitives n°3 (wereldpremière)
  • Nicolas Bacri, Sonate op.32 (1990-92/1994), voor cello en piano

Tijd en plaats van het gebeuren :

Marie Hallynck & Muhiddin Dürrüoglu : Jánacek, Hao-Fu Zhang, Dürrüoglu, Bacri
Donderdag 31 maart 2011 om 12.30 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.kcb.be

Extra :
Muhiddin Dürrüoglu op www.muziekcentrum.be, www.composers21.com, www.turkishculture.org en youtube
Hao-Fu Zhang op brahms.ircam.fr
Nicolas Bacri : www.nicolasbacri.net, en.wikipedia.org en youtube
Interview met Nicolas Bacri door Virginie Palu op www.resmusica.com, 11/07/2007 (fr)

Elders op Oorgetuige :
Oosters percussiewerk en westerse muziek met Ensemble OII in Théâtre Marni, 20/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

Beluister alvast Leoš Janáčeks Pohádka



en Nicolas Bacri's Cellosonate

16:32 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

World Minimal Music Festival : 5 dagen glasheldere muziek, dj's, film en talkshows

Steve Reich Hypnotiserend, repetitief en adembenemend : minimal music brengt al sinds de jaren 1960 mensen in vervoering met bedrieglijk simpele middelen. Van 30 maart t.e.m. 3 april brengen Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam en Muziekgebouw Frits Philips Eindhoven een eerbetoon aan dit bijzondere genre dat groot werd in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw maar nog niets van zijn aantrekkingskracht heeft verloren.

Er gaat weer een vlaag door Amsterdam - een stevige bries van lang aangehouden, telkens van kleur veranderende noten. Van doorgolvende pulsen, schijnbaar eenvoudige, zich gestaag ontwikkelende herhalende motieven. Vijf dagen lang is bijzondere minimal music te beluisteren van Steve Reich (foto), Terry Riley, LaMonte Young en Philip Glass. En van nabije of verdere verwanten als Gavin Bryars, Frederic Rzewski en Simeon ten Holt. De muziek van de Monts Mandara in Kameroen loopt als een subtiele  rode draad door de week. In hun muziek hoor je fluiten en zingen op een manier die de volbloed minimalist jaloers maakt. Verder ondermeer het Tape Loops Orchestra, beeldend werk, minimale jazz in het Bimhuis, dans in de entreehal en een nachtfilm. De keus aan uitvoerders is alles behalve minimaal, met onder andere: Asko|Schönberg, Lunapark, Champ d'Action, Ives Ensemble en solisten als Reinbert de Leeuw, Ivo Janssen, Ralph van Raat en Nik Bärtsch

Minimal music-componist van het eerste uur Steve Reich opent op 30 maart de 2de editie van het World Minimal Music Festival door voorafgaand aan het eerste concert in Amsterdam zijn vroege werk 'Clapping Music' te performen. Naast concerten, films en een tentoonstelling van Boris Tellegen (voorheen Delta) vindt tijdens het festival een randprogramma plaats in het festivalcafé. Dit programma legt verbanden bloot tussen minimal music, elektronische muziek, remixen en wereldmuziek.

Van Reich, Glass en Monts Mandara tot Machinefabriek en Thomas Ankersmit
Op het festivalprogramma staan verschillende werken van Steve Reich, waaronder 'Tehillim' en een integrale uitvoering van al zijn' Counterpoint'-werken. Ook klinken een aantal vroege werken van Philip Glass. Eén avond is gewijd aan muziek van componisten Gavin Bryars en Michael Nyman, twee uitersten binnen de minimal music. Het Tape Loops Orchestra van festivalcurator Arnold Marinissen improviseert live een unieke compositie met tape loops gemaakt door jongeren. Documentairemaakster Miranda van der Spek maakte speciaal voor het festival een film over de muziek van het bergvolk Monts Mandara in Kameroen: rituele muziek als minimal music avant la lettre.

Dagelijks festivalcafé verbindt generaties
In het dagelijkse festivalcafé onder meer (op de openingsavond) een gesprek met twee generaties minimal music-kenners waaronder Steve Reich, producer Tom Trago en minimal music-expert Maarten Beirens. Verder online muziekplatform 22Tracks.com met een live remix-sessie, een workshop door de vermaarde gitaarbouwer Yuri Landman, optredens van Machinefabriek, Gareth Davis, Koen Nutters en Thomas Ankersmit en een minimal music marathon met onder meer Gabriel Lester, Hans Aarsman en Nalden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

World Minimal Music Festival
Van woensdag 30 maart t.e.m. zondag 3 april 2011
Op verschillende locaties in Amsterdam en Eindhoven
(Nederland)

Het volledige programma en alle verdere info vind je op wmmf.muziekgebouw.nl

13:45 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ensemble Lucilin & Arne Deforce met Aperghis, Eötvös, Reuter en Xenakis in het Conservatorium Brussel

Peter Eötvös Woensdag is de tweede dag van Peter Eötvös' masterclass in het Brusselse Conservatorium. In het avondconcert van Ars Musica wordt dan ook het resultaat van die meestercursus getoond. Ensemble Lucilin onder leiding van David Reiland brengt van Eötvös zelf het trio 'Psy' en het strijkkwartet 'Korrespondenz' - zo'n vette knipoog, Janácek wordt er verlegen van. Verder is er werk van twee Grieken : 'Bloody Luna' van de halve rocker George Aperghis en 'Epicycle' van het hele genie Iannis Xenakis. In beide stukken soleert cellist Arne Deforce. En omdat het niet allemaal van krasse knarren hoeft te komen, is er tenslotte iets jeugdiger werk : 'Infra la neve' voor viool en piano van de Luxemburgse Oostenrijker Marcel Reuter.

Georges Aperghis werd in 1945 in Athene geboren. Na een dubbele, voornamelijk autodidactische vorming als schilder en muzikant, vestigde hij zich in Parijs, waar hij Xenakis ontmoette. Vervolgens ontdekte hij het theater, een wereld die hij nooit zou verlaten. Hij werd medewerker van Antoine Vitez en richtte het Atelier Théâtre et Musique (ATEM ) op. Zijn muzikaal-scenische wereld is tegelijk humoristisch en tragisch, krachtig en broos. Het werk van Georges Aperghis bekleedt een centrale plaats en is dé referentie in het Franse muziektheater geworden. Zijn werken zijn vaak gebaseerd op alledaagse of sociale gebeurtenissen die dan in een poëtische wereld (dikwijls op een absurde of satirische manier) uitgewerkt worden. Tegelijkertijd maakt hij ook werken voor zeer afwisselende bezettingen (van solo tot orkest) o.a. de cyclus 'Récitations' voor solo stem. In 1997 verlaat hij ATEM en componeert voor festivals en kunstencentra.

In 1993 schreef Peter Eötvös een cimbalomconcerto in opdracht van de SDR Stuttgart, 'Psychokosmos'. Wellicht vormt dit de aanleiding om het instrument drie jaar later ook te gebruiken in 'Psy', een trio waarvan oorspronkelijk twee versies tot stand kwamen (fluit, cello, cimbalom of marimba), en in 2002 nog een versie voor fluit, altviool en harp. Misschien zijn de twee laatstgenoemde versies wel ontstaan uit pragmatische overwegingen. Slagwerkers (marimba) zijn imers makkelijker te vinden dan cimbalomspelers, en in het kielzog van Debussy's triosonate voor fluit, altviool en harp zijn er heel wat vaste ensembles ontstaan die de 2002-versie op hun repertoire kunnen nemen. Tijdens dit concert horen we het werk in de eerste versie, maar werd de cimbalom of marimba vervangen door piano. 'Psy' verwijst muzikaal ook terug naar een veel ouder werk, namelijk 'Now, Miss!' (1972) voor viool, synthesizer en tape. De tape bevat 'concrete' klanken, namelijk zeegeluiden. Misschien gaat de stormachtige cimbalompartij ( tijdens dit concert dus gespeeld door de piano) wel daarop terug ?

Iannis Xenakis (1922-2001), geboren in Roemenië en van Griekse afkomst, wordt tot een van de belangrijkste moderne componisten gerekend. Hij was de bedenker van de zogeheten stochastische muziek, die de wiskundige verzamelingenleer op de muziek wil toepassen. Zo stichtte hij in 1966 de School voor Wiskundige en Elektronische muziek.

Xenakis studeerde architectuur in Athene. Na zijn afstuderen in 1947 werd hij wegens zijn linkse politieke opvattingen verbannen en vluchtte hij naar Frankrijk. Van 1948 tot 1960 was Xenakis assistent van Le Corbusier. Xenakis ontwierp in 1958 voor de Wereldtentoonstelling in Brussel het Philips-paviljoen, het eerste volledige architectonische multimediaproject dat ruimte, beeld en geluid in een totaalervaring integreerde. Xenakis hield zich op het bureau van Le Corbusier vooral bezig met op de Modulor en op wiskundige algoritmen gebaseerde 'vormcomposities', zoals de dynamische raamkozijnverdeling van het klooster La Tourette. Ook toen hij zich later meer op componeren ging toeleggen, bleef hij actief als architect.

Dat wiskunde ook in zijn muziek een belangrijke rol speelt, is evident. Zij muzikale systemen zijn gebaseerd op verschillende wiskundige theorieën en hij maakt ook gebruik van computers. De mathematische benadering van Xenakis lijkt voort te komen uit een diepgeworteld verlangen om een fenomeen als schoonheid onder controle te krijgen en te kunnen manipuleren door de elementen waaruit het is opgebouwd, te vangen in het web van de logica. Als componist uit hij dat verlangen door het met behulp van de computer sturen van de tonen.

Xenakis' muzikale denken is gericht op het zoeken van uitdrukkingsvormen die niet meer uitgaan van aparte tonen die op een rijtje worden gezet, maar die uitgaan van toonmassa's, toonwolken, structuren waarbinnen de afzonderlijke tonen niet meer op de voorgrond staan. Op die manier reageert Xenakis impliciet op de doctrine van de seriële muziek: die was zodanig geconcentreerd op de interne constructie dat zij de buitenkant ervan, de lichamelijkheid van de muziek, uit het oog verloor. Xenakis bewandelde de tegenovergestelde weg. Hij probeerde aan de lichamelijkheid van de muziek een nieuwe inhoud te geven en al zijn compositietechnische methodes staan in dienst van dit doelstelling.

Wat Xenakis in de muziek bezighoudt is de factor orde versus wanorde. Door 'wanordelijke' geluidsbronnen als zelfstandige elementen in zijn compositietechnieken toe te passen, doet hij een idioom ontstaan, dat ondanks de massaliteit helder en duidelijk is. De muziek van Xenakis heeft, ondanks het abstracte karakter, toch een heel eigen expressiviteit.

Iannis Xenakis' Epicycle (1989) voor cello en 12 instrumenten werd geschreven in opdracht van het Greek Festival in London en werd opgedragen aan Guy Protheroe en Rohan de Saram. Het werk werd voor het eerst opgevoerd in Londen op London mei 1989.

Programma :

  • Georges Aperghis, Bloody Luna (2007, Belgische première), voor ensemble
  • Peter Eötvös, Psy (1996), voor fluit, cello en piano
  • Marcel Reuter, Infra la neve (2000), voor viool en piano
  • Peter Eötvös, Korrespondenz, Szenen für Streichquartett (1992)
  • Iannis Xenakis, Epicycle (1989), voor cello en 12 muzikanten

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Lucilin & Arne Deforce : Aperghis, Eötvös, Reuter, Xenakis
Woensdag 30 maart 2011 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Eikstraat 17
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.kcb.be, www.lucilin.lu en www.arnedeforce.be

Extra :
Georges Aperghis : www.aperghis.com, brahms.ircam.fr, www.arsmusica.be, UbuWeb Sound en youtube
Marcel Reuter op db.mica.at en www.edition21.at
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com (**), brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Componist van de kosmos. Interview met Peter Eötvös, Maarten Beirens in De Standaard, 22/03/2011
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.arsmusica.be, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica plaatst Hongaarse componist Peter Eötvös in de kijker, 28/03/2011
Ensemble Intercontemporain & Peter Eötvös bijten spits af van Ars Musica Antwerpen, 11/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011
Een Oresteia : bloedwraak en gerechtigheid in een regie van Caroline Petrick, 14/02/2011
Donatienne Michel-Dansac en de wervelwind van Georges Aperghis, 30/09/2008
Happy End: sadistisch sprookje en een een schitterende animatiefilm, 18/09/2008
Machinations : muziekspektakel voor vier vrouwen en een computer, 20/04/2008
De zondvloed van Aperghis, 25/11/2007
Peter Eötvös : een gesprek uit de archieven, 16/01/2007

Beluister alleszins Peter Eötvös' Psy ( fluit, cello, cimbalom)



Iannis Xenakis' Epicycle



en dit fragment uit Georges Aperghis' Bloody Luna

12:23 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Minimalistisch eerbetoon aan Schnittke in het Conservatorium Brussel

Nikolai Korndorf De muziek van Nikolaj Sergejevitsj Korndorf (foto) gaat over grote filosofische thema's en de spanningsvelden eigen aan de menselijke conditie. Zo wil ze elke luisteraar nu eens aanspreken en ontroeren, dan weer danig op de zenuwen werken. Wat ze niet mag zijn, is entertainment. Wat ze niet mag wekken, is onverschilligheid. Het Goeyvaerts Strijktrio brengt Korndorfs 'Ter ere van Alfred Garyjevitsj Schnittke', gebaseerd op AGSCH (la-sol-mi mol-do-si), het naamthema van zijn bewonderde collega. Dit is Korndorfs late stijl, het soort rijk gestoffeerd minimalisme waarin wel meer gewezen sovjetcomponisten terechtkwamen. Contrapunt komt in dit geval letterlijk van een gezongen middeleeuwse fuga.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Goeyvaerts String Trio : Nikolai Korndorf, in honour of Alfred Schnittke
Woensdag 30 maart 2011 om 12.30 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.kcb.be en www.stringtrio.net

Extra :
Nikolai Korndorf : www.korndorf.ca, en.wikipedia.org, www.musiccentre.ca en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

10:11 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

28/03/2011

Ars Musica plaatst Hongaarse componist Peter Eötvös in de kijker

Peter Eötvös Omdat de Hongaarse componist Peter Eötvös (foto) twee dagen in het Brusselse conservatorium te gast is voor een masterclass, zet Ars Musica twee concerten in het teken van zijn werken. Het programma van Ensemble Linea en Jean-Philippe Wurtz, door de meester zelf voorbereid, is daarvan het eerste. Ze brengen 'Kosmos' voor twee piano's en 'Sonata per sei', zoals de titel zegt een stuk voor zes musici: drie percussionisten en drie pianisten, waarvan er eentje een elektronisch keyboard bespeelt. Ideaal contrapunt voor dat laatste werk is uiteraard de 'Sonate voor twee piano's en percussie' van Eötvös landgenoot en idool Béla Bartók. György Ligeti maakt het driegeslacht compleet met zijn Drie stukken voor twee piano's. Dit concert wordt gegeven ter gelegenheid van de uitgave van de nieuwe CD van Linea "Ensemble Linea plays Eötvös" (ed. BMC Records, uitgegeven in België door Codaex).

Van 'Kosmos', waarmee Peter Eötvös in 1961 als jonge componist doorbrak, krijgen we in Brussel een recente versie voor twee piano's te horen. Peter Eötvös : " 'Kosmos' was een eerste poging om mijn vleugels uit te slaan. Het was een beknopt pianostuk waarin ik mijn fascinatie kwijt kon voor de zeer kernachtige stijl van Anton Webern en voor de elektronische muziek. Die fascinatie voor elektronica, voor het gevoel over grenzeloze muzikale mogelijkheden te beschikken, is altijd gebleven. In 'Kosmos' koppelde ik dat aan de sterrenkunde. Het heelal was immers al even eindeloos en fascinerend. Zo begint mijn stuk met een muzikale oerknal - de bigbangtheorie was toen nog maar pas bekend geworden. Ik trok ook allerlei parallellen met astronomische begrippen. Toen ik 'Kosmos' herwerkte, heb ik een tweede piano toegevoegd. Die speelt ongeveer hetzelfde als de eerste, maar dan in een flexibel tempo, als een onvoorspelbare echo. Het geeft aan het stuk een gevoel van uitdijende ruimte, wat heel mooi werkt." (*)

Peter Eötvös over 'Sonata per sei' : "To celebrate the 125th anniversary of Béla Bartók's birth, I have composed a piano concerto in which I have developed a few of Bartók's ideas and ways of thinking, in particular his fondness for parallel runs in octaves, sixths or other intervals found in his piano concerti.
My piano concerto 'Cap-Ko' for acoustic and digital piano incorporates a piano technology of the future by which a computer automatically creates and adds
intervals in parallel with the notes played by the soloist. Based on this initial piano concerto, I have developed two further versions of the piece.
'Sonata per sei' is written for a chamber music formation of two pianos, a sampler-keyboard and three percussionists. Bartók's "Sonata for two Pianos and Percussion" or "Sur Incises" by Boulez are ideal programme couplings for this piece." (**)

Programma :

  • Peter Eötvös, Kosmos (1961-1999), voor 2 piano's
  • Béla Bartók, Sonate (1926), voor 2 piano's en percussie
  • György Ligeti, Three pieces (1976), voor 2 piano's
  • Peter Eötvös, Sonata per sei (2006), voor 2 piano's, keyboard en 3 percussionisten

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Linea : Eötvös, Bartók, Ligeti
Dinsdag 29 maart 2011 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be en www.ensemble-linea.com

Extra :
Peter Eötvös : www.eotvospeter.com (**), brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
(*) Componist van de kosmos. Interview met Peter Eötvös, Maarten Beirens in De Standaard, 22/03/2011
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006

Elders op Oorgetuige :
Ensemble Intercontemporain & Peter Eötvös bijten spits af van Ars Musica Antwerpen, 11/03/2011
Ars Musica werpt blik op de toekomst en focust op Belgische componisten, 24/02/2011

Beluister alvast het eerste deel uit Peter Eötvös' Kosmos



en deel 2



en het eerste deel uit Peter Eötvös' Sonata per sei, uitgevoerd door Ensemble Linea



en deel 2



en het eerste deel uit Béla Bartóks Sonate voor 2 piano's en percussie



en het eerste deel uit György Ligeti's Three pieces voor 2 piano's

13:58 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook