18/05/2011

100 jaar Baltische koormuziek met Cappella Amsterdam

Veljo Tormis Litouwen, Estland en Letland zijn plekken waar je nog kan verdwalen in de ongerepte natuur. In de zomer lijken de dagen eeuwig te duren, maar in de winter heerst duisternis. Talrijke componisten uit die landen hebben zich door de weidsheid van hun omgeving en door fenomenen als het Noorderlicht en de bijzon laten inspireren. De Letse dirigent Kaspars Putniņš overschouwt voor ons de Baltische koormuziek van  de voorbije eeuw. Hoewel zeer toegankelijk, is deze meditatieve, haast etherische muziek zeker niet vrijblijvend. Haal alvast je kompas boven.

Zoals vroegmiddeleeuwse bronnen doen vermoeden is zingen op hoog niveau een van de belangrijke deugden van de Baltische landen Estland, Letland en Litouwen. Door de eeuwen heen is het zingen in een koor niet alleen een populaire hobby geweest, maar ook een cultureel en vooral in de late negentiende en de twintigste eeuw een politiek gebaar. Dit programma geeft in een notendop een overzicht van de Baltische koormuziek vanaf de late negentiende eeuw tot de dag van vandaag. Zo is Emīls Dārziņš een Letse componist die aan het begin van de twintigste eeuw in eigen land gold als een belangrijke tijdgenoot van Jean Sibelius en Edvard Grieg. Zijn koorwerk staat model voor de basis waarop latere generaties konden terugvallen. Met de post-romantische klanken van Pēteris Vasks, de ascese en het postminimalisme in het werk van Arvo Pärt en Rytis Mažulis, de rijke wortels van de traditionele muziek in het werk van Veljo Tormis (foto) en het mysterieuze in het werk van Gundega Šmite en de enorme rijke texturen van Ēriks Ešenvalds bieden de Baltische landen vandaag de dag een veelzijdige en kleurrijke voortzetting van die zowel cultureel als politiek enorm belangwekkende koorzang.

Emīls Dārziņš - Lied der Mignon
Hoewel Dārziņš (1875-1910) niet oud is geworden, groeide hij met zijn romantische taal en zijn flirt met nationale thema’s al snel uit tot de Letse personificatie van de nationale muziek. Al op zestienjarige leeftijd schreef hij zijn eerste koorwerk. Na zijn opleiding aan de conservatoria van Moskou en St. Petersburg ging hij terug naar Riga waar hij als componist, dirigent en criticus werkte ‘voor zijn natie en haar kunst’. Wat Dārziņš tekende als componist is naast een uitgesproken romantische inslag een zekere volkse eenvoud die dicht staat bij de Baltische koortraditie. Zijn Lied der Mignon op tekst van Goethe is een schoolvoorbeeld van die eenvoud. Grotendeels homofoon, eenvoudige zinsherhaling, letterlijke repetitie, het blijft allemaal binnen bereik van de betere amateurzanger. En dat is ook meteen de charme van Dārziņš. Hoewel hij hoge ambities had schreef hij altijd voor het volk, zijn volk.

Pēteris Vasks - Mate saule (Mother the Sun)
De Letse componist Pēteris Vasks 1946) begon zijn muzikale opleiding aan de Muziekschool in Riga die genoemd is naar zijn grote voorganger Dārziņš. Hij voltooide zijn studie in Litouwen aan de Muziekacademie in Vilnius. Al vanaf zijn vroegste werken verwerkt hij oude Letse thema’s in zijn muziek en geeft hij veel aandacht aan natuurfenomenen.

Centraal in zijn werk staan de mens en de natuur. De schoonheid van de natuur versus de dreiging ervan, en de menselijke rol daarin. Zijn mens- en cultuurbeeld is daarbij niet erg optimistisch. Toch kan Vasks in zijn werk verwondering en schoonheid uitdrukken. Vooral in zijn vroege composities. Het koorwerk Mate Saule (Moeder de zon) uit 1975 is zo'n werk. Het lijkt niets anders dan een evocatie van een zonsopkomst met zijn spaarzame melodielijnen die zich losmaken van de klankhalo's en als zonnestralen door de wolken breken. Ondertussen is dit werk ook een stuk dat exemplarisch is voor de latere koorwerken van Vasks. Hoewel het stuk nagenoeg volledig diatonisch is, vallen de instrumentale schrijfwijze voor de stemmen en de prettig dissonante texturen gelijk op. Het zijn zaken die Vasks in zijn latere werk verfijnde en verrijkte.

Gundega Šmite - Light Seeking Light
Gundega Šmite (1977) behoort tot de jongste generatie componisten uit Letland. Ze behaalde haar Masters aan de Vitols Muziek Academie in Letland in 2007 en was toen al een gewild componiste.Al in 1999 won ze met Pārvērtības (Transformations)de eerste prijs bij een competitie van de Letse Muziek Academie. In haar werk laat ze de tradities van Letland niet onberoerd, al is Šmite van mening dat de jongere generatie een eigen stempel moet drukken op die traditie. Vandaar dat het in 2004 voor het international Bach Kamermuziek Festival in Riga geschreven Light seeking Light naar vijf regels tekst uit Shakespeares toneelstuk Love’s Labours Lost verder van de traditie af lijkt te staan dan menig ander werk. Toch sluit ook Šmite met haar stembehandeling en in enkele melodielijnen aan bij het fundament waar ze op steunt. Ze koos de tekst van Shakespeare omdat het gaat over 'een van de meest belangrijke zaken van het leven: licht in al zijn betekenissen.' In 'Light seeking Light' krijgt de atmosfeer van iedere tekstregel een eigen invulling. Dit wordt bijeen gehouden door steeds terugkerende muzikale metaforen voor licht - plotselinge uithalen, schaduwwerking, een vorm van 'nachtmuziek'. Het levert een even kleurrijk als briljant werk op dat in alle opzichten een product van de eenentwintigste eeuw is.

Arvo Pärt - Dopo la Vittoria
Sinds Arvo Pärt (1935) in 1980 zijn vaderland Estland verruilde voor een leven in West-Europa is zijn werk niet meer weg te denken van de westerse podia. Zijn kenmerkende tintinnabulli-stijl - gebaseerd op het geluid van klokken en belletjes en voornamelijk bestaande uit 'eenvoudige' harmonieën - sloeg aan en bracht de hedendaagse muziek naar een publiek dat eerder nog niets moest weten van de complexe taal van vele componisten. Met werken als Fratres en Tabula Rasa werd Pärt in de vroege jaren tachtig al snel een van de kopstukken van het nieuwe culturele elan van zijn land. Hij vertaalde het diepe religieuze besef dat van oudsher in Estland heerste en de deels op de Russisch orthodoxe tradities gebaseerde zang naar een heel eigen vorm en stijl en combineerde zijn bevindingen met compositorische tradities uit de late middeleeuwen en renaissance. Toch is 'Dopo la vittoria', de 'mini-cantate' die hij in 1996 in opdracht van de stad Milaan schreef voor de zestienhonderdste verjaardag van St. Ambrosius in zekere zin atypisch voor Pärt. De tekst is een Italiaanse vertaling van een beschrijving uit de Historische encyclopedie van kerkzangers en -gezangen, die in 1902 in St. Petersburg gepubliceerd werd, over het ontstaan van de beroemde hymne Te Deum laudamus. De hymne zou geschreven zijn door St. Ambrosius en werd gezongen bij de doop van St. Augustinus. Pärt houdt het narratieve karakter van de tekst intact, maar geeft de woorden Te Deum laudamus met verwijzingen naar het verleden en de hymne extra nadruk.

Veljo Tormis - The Towerbell of my Village
Veljo Tormis (1930) geldt in Estland als de grootste levende componist van koormuziek met meer dan vijfhonderd werken voor koor a cappella achter zijn naam. Deze werken zijn doorgaans gebaseerd op de oude Estse volksmuziek of zijn nieuwe zettingen van oude volksmelodieën. Zo pleit hij ook in zijn werk voor het behouden, beschermen en koesteren van de schat die de volksmuziek van zijn land volgens hem is. "Ik maak geen gebruik van volksmuziek, de volksmuziek maakt gebruik van mij", zei Tormis al eens in alle bescheidenheid.

'Tower Bell in My Village' is een schoolvoorbeeld van het werk van Tormis. Hij componeerde het lied in 1978 voor het Ellerhein-kamerkoor - inmiddels bekend onder de naam Ests Filharmonisch Kamerkoor - op verzoek van zijn toen zeer jonge dirigent Tõnu Kaljuste. Voor de zetting van de tekst maakte Tormis gebruik van muzikale thema's gebaseerd op oude huwelijksliederen die in zwang waren op het platteland en op klaagzangen die in de Oudheid in het westen van Estland gebezigd werden.

Programma :

  • Emīls Dārziņš,Lied der Mignon
  • Pēteris Vasks, Mother the Sun
  • Gundega Šmite, Light Seeking Light
  • Rytis Mažulis, Canon Solus
  • Arvo Pärt, Dopo la Vittoria
  • Ēriks Ešenvalds, Sun dogs
  • Veljo Tormis, The Towerbell of my Village

Tijd en plaats van het gebeuren :

Cappella Amsterdam o.l.v. Kaspars Putniņš : Baltische koormuziek
Donderdag 19 mei 2011 om 20.15 u
Cultuurcentrum Minderbroederscomplex Mechelen

Minderbroedersgang 5
2800 Mechelen

Meer info : www.festivalmechelen.be, www.cappellaamsterdam.nl

Bron : Paul Janssen op cappellaadam.wordpress.com

Extra :
Emīls Dārziņš op en.wikipedia.org en youtube
Peteris Vasks op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
Rytis Mažulis op www.mic.lt en youtube
Sound architecture of Rytis Mažulis' microstructural canons, Gražina Daunoraviciene op www.elibrary.lt (pdf)
Review : Rytis Mazulis. Cum Essem Parvulus, Tristan Faes op Kwadratuur.be, 27/02/2005
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Ēriks Ešenvalds : www.eriksesenvalds.com, nl.wikipedia.org en youtube
Veljo Tormis : www.veljotormis.com, en.wikipedia.org, www.emic.kul.ee, www.muziek-en-film.infonu.nl en youtube

Elders op Oorgetuige :
Mechelen hoort Stemmen : vocaal feestgewoel in de Dijlestad, 21/04/2011

Beluister alvast Pēteris Vasks' Māte saule (1975)



en Arvo Pärts 'Dopo la Vittoria'

16:54 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Creatie nieuwe kamersymfonieën Frank Nuyts en John Luther Adams in Kortrijk

Frank Nuyts Emanon start in 2011 met een groots project. Acht jaar lang nodigen ze evenveel Vlaamse componisten uit om een nieuwe kamersymfonie te schrijven. Elk van hen kiest daarbij het gezelschap van een internationale componist. Het project bijt in Kortrijk de spits af met nieuw werk van Frank Nuyts (foto) en John Luther Adams. Nuyts hijst zich voor 'Fetish' vrijwillig in een mentaal latex pak. In elk deel van zijn kamersymfonie legt hij zich een beperking op. Het resultaat klinkt uitbundig en is een ware uitdaging voor zowel de muzikanten als de dirigent. Daarnaast herwerkte John Luther Adams zijn 'The Immeasurable Space of Tones': een ononderbroken, langzaam verschuivende geluidsmassa met complexe schakeringen in klanktextuur en een krachtige, innerlijke schoonheid. 

Frank Nuyts over 'Festish' : "Uiteindelijk vond ik één situatie waar mensen zich zowel moreel, als lichamelijk, moedwillig laten inperken: de wereld van de fetish, met het daarbij horende latex en leder... In zwarte lederen pakken geklede heren in een gotisch decor, met lange lederen overjassen waarvan de slippen zwiepen in de wind, dat beeld leverde wel meteen een eerste muzikaal idee op... De loeiharde drums van de heavy metal laten functioneren in een ensemble dat juist helemaal geen beroep kan doen op een massieve sonoriteit, dat leek mij een heel interessante paradox. Om dit probleem op te lossen moest ik mij mentaal als het ware in een latex pak hijsen...
Het motto van de hele symfonie is een quasi inerte, net geen pentatonische riedel. Unisono, rudimentaire harmonie en een voortrazend tempo met soms mokerend slagwerk, vormen de ingrediënten van het eerste deel. In deel twee beperkt de harmonie zich slechts tot de 24 mogelijke grote en kleine tertsen, waarop een vrije melodie wordt geplaatst. In deel drie dan weer, een waar scherzo, gaat de dynamiek niet onder 'half luid', en wordt ook het ritme aan heel strakke banden gelegd. Deel vier, met sopraan solo op tekst van Boudewijn Buckinx, wordt gekenmerkt door een volstrekte afwezigheid van een vast metrum en tempo. En ten slotte in het vijfde en laatste deel, onderbreekt een ritornello, dat uit niets anders bestaat dan een gerepeteerde drieklank, een reeks duo's die uiteindelijk leidt naar een finale waar de slagwerker nog eens echt alles uit de kast mag halen. Het totale resultaat klinkt uitbundig en is een ware uitdaging voor zowel de muzikanten als de dirigent."

John Luther Adams over 'The Immeasurable Space of Tones': "Number 5, 1950 was Mark Rothko's last painting before the breakthrough into his mature format. In it the luminous color fields of a classic Rothko are inscribed across the middle with three delicate lines. Describing this painting and its pivotal position in Rothko's work, Brian O’Doherty observes: "After this, the lines disappear completely." In recent years line and figuration have disappeared from my music. What used to be background has emerged to become a musical world composed entirely of floating fields of color. Initially I imagined this as a kind of monolithic music, an entire piece as one rich and complex sound. Then I came to hear it as homophonic or heterophonic. And now - in this musical world that I thought was completely free of lines - I've come to hear a polyphony of harmonic clouds. Maybe the lines never disappear completely. Maybe Christian Wolff was right when he quipped: 'No matter what we do, sooner or later it all sounds melodic."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Emanon & Elise Caluwaerts : Frank Nuyts, John Luther Adams
Donderdag 19 mei 2011 om 20.15 u (inleiding : musicologe Pauline Driesen spreekt met Frank Nuyts om 19.45 u )
Club Klassiek (Theater Antigone) - Kortrijk

Overleiestraat 47
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be, www.muzemuse.eu en www.emanon.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube
John Luther Adams : www.johnlutheradams.com, en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
De Kortrijkse lente zit vol muziek met een frisse mix van klassiek, hedendaags en geluidskunst, 27/04/2011

Beluister alvast her eerste deel uit John Luther Adams' The Immeasurable Space of Tones

14:53 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Studenten Conservatoire de Lille brengen werk van Michaël Levinas in Kortrijk

Michaël Levinas Op 7 maart 2011 werd de nieuwe opera 'La Métamorphose' van de Franse componist Michaël Levinas (foto) gecreëerd in de Opéra de Lille. Naar aanleiding van het grensoverschrijdend netwerk MuzeMuse presenteren de studenten van het Conservatoire de Lille donderdag in het tijdens het Festival van Vlaanderen Kortijk een drietal werken van Michaël Levinas.

Michaël Levinas is zowel een groot hedendaags toondichter die voortdurend gericht is op nieuwe regionen van klank en muziek als een begenadigd vertolker in dienst van een uitgebreid repertoire. Daarvan getuigen zijn talrijke opnamen die op unanieme bijval van de kritiek mogen rekenen. Maar in feite vormen die verschillende activiteiten als toondichter en vertolker en bovendien nog leraar bij Michaël Levinas een eenheid omdat componeren, vertolken, scheppen en herscheppen bij hem met elkaar verbonden zijn.

Pianist en componist Michaël Levinas (1949) volgde de traditionele opleiding aan het CNSM (Conservatoire Nationale Supérieur de Musique) van Parijs. Na het beëindigen van de compositieklas van Olivier Messiaen en de pianoklas van Yvonne Loriod verbleef hij in de Villa Medicis die toen onder leiding stond van schilder Balthus. Michaël Levinas was samen met Tristan en Gerard Grisey ook een van de medeoprichters van het Ensemble Itineraire. Dat ensemble droeg bij aan de totstandkoming van de stroming van de Musique Spectrale.

Van 1991 tot 2003 was Michaël Levinas de artistieke directeur van dit ensemble. De pianistieke discografie van Michaël Levinas die erg opgemerkt wordt door critici gaat van Bach tot Boulez. Hij werd uitgenodigd door de grootste Europese festivals van hedendaagse muziek, waar hij werk vertolkte van Stockhausen, Boulez, Messiaen, Ligeti en muziekstukken creëerde van onder andere Nunes en Murail. In zijn werk exploreerde Michaël Levinas steeds het domein van het timbre en de akoestiek. De relatie tekst-muziek is ook erg uitgesproken. Na 'Les Aragons' in 1998 en de opera 'Go-go!' in 1996, werd zijn opera 'Les Nègres' die hij in 2004 naar een stuk van Jean Genet crëerde voor de Opéra National van Lyon en de Opera van Genève in 2006 in een nieuwe productie hernomen in het groot theater van Freiburg. Begin maart 2011 werd zijn derde opera, waarvoor hij zich baseerde op De Metamorfose van Franz Kafka, gecreëerd in de Opéra de Lille.

Michaël Levinas is professor aan het CNSM (Conservatoire Nationale Supérieur de Musique) van Parijs. Hij werd als gastdocent uitgenodigd aan een aantal van de meest prestigieuze academies voor compositie zoals de zomercursussen van Darmstadt, het seminarie van Royaumont en de Escola superior de Musica van Barcelona.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Studenten Conservatoire de Lille : Michaël Levinas
Donderdag 19 mei 2011 om 19.00 u
Vrijzinnig Centrum Mozaïek Kortrijk

Overleiestraat 15
8500 Kortrijk
Gratis toegang

Meer info : www.festivalkortrijk.be

Extra :
Michaël Levinas : www.michaellevinas.com, www.arsmusica.be, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
De Kortrijkse lente zit vol muziek met een frisse mix van klassiek, hedendaags en geluidskunst, 27/04/2011

13:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

16/05/2011

Een nieuwe kijk op een oude mythe : wereldcreatie Medea in deSingel

Medea Als de Griekse held Jason met zijn Argonauten aan de kust van Colchis belandt, steelt hij het hart van Medea, de koningsdochter. Verliefd helpt zij hem met haar magische krachten het Gulden Vlies te stelen. Op de vlucht redt ze de Grieken door haar vader en haar broer te doden. Aangekomen in Corinthe trouwen Jason en Medea met elkaar en krijgen zij twee kinderen. Na tien gelukkige jaren wordt Jason verliefd op de dochter van Kreon, de koning van Corinthe. Hij wil met haar trouwen om de toekomst van zijn kinderen veilig te stellen. Kreon stemt in met het huwelijk omdat hij zo zijn koningshuis redt. Medea neemt met dit alles echter geen genoegen. Diep beledigd rekent ze op gruwelijke wijze af met de Corinthische prinses om daarna haar beide zonen te doden.

Gebaseerd op deze Griekse tragedie brengen het muziektheaterensemble de Veenfabriek en Muziektheater Transparant een eigentijdse bewerking waarvoor Peter Verhelst een fonkelnieuwe Medea geschreven heeft. In zijn versie wordt de mythe verteld vanuit het perspectief van een terugblikkende Kreon, waarmee hij een nieuwe kijk op de oude mythe creëert. Paul Koek regisseert het ensemble in een rechte lijn dat doet denken aan een Turks orkest. Vanuit deze concertante opstelling spelen de acteurs vier monologen en worden tekstfragmenten in de nieuwe compositie van Wim Henderickx ingevlochten, terwijl het lamento van de Turkse zangeres Selva Erdener gedurende de hele voorstelling klinkt. 

Wim Henderickx over Medea : "De monologen van Peter Verhelst en de muziek ontstonden in een afzonderlijk creatieproces. Pas tijdens de repetities kwamen ze tot een symbiose en bleken ze wonderwel bij elkaar aan te sluiten. De drie invalshoeken tekst, muziek en regie worden versterkt door een drieledige confrontatie binnen het werk zelf. Oosten staat tegenover westen, elektronica tegenover akoestische instrumenten, passie tegenover verdriet. De Turkse sopraan kreeg geen taal in de semantische betekenis, ze vertolkt muzikale klanken die het drama van de tekst van Peter Verhelst bekrachtigen. De muziek van protagonist Medea geeft de innerlijke wereld van pijn, liefde en verdriet weer op een introspectieve manier. Ze volgt de monologen van de acteurs niet, het is één groot lamento die de ganse voorstelling muzikaal draagt. De zangeres wordt vergezeld door de duduk, een traditioneel Armeens instrument, dat de menselijke stem benadert.

Het muzikale materiaal bestaat uit één grote melodie die gekenmerkt wordt door het gebruik van kwarttonen (intervallen kleiner dan een halve toon) meestal op een heterofone manier uitgewerkt (gelijktijdig varianten spelen op eenzelfde melodie). De elektronica zorgt voor een klanktapijt, een constante 'drone'. Zowel zang, instrumenten als acteurs krijgen versterking, niet om te vervormen, maar om kleur te geven. Het geheel wordt hiermee verrijkt en krijgt een extra dimensie. De typisch westerse fluit, altviool en klarinet krijgen gezelschap van twee percussionisten (waaronder ikzelf) en een elektrische gitaar, die verrassend aansluit bij het introspectieve en melodieuze karakter van de muziek, maar er ook dwars tegenin gaat". (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

HERMESensemble / De Veenfabriek / Muziektheater Transparant : Medea
Woensdag 18, donderdag 19 en zondag 22 mei 2011, telkens om 20.00 u (inleiding om 19.15 u )
deSingel
- Theaterstudio
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.vlaamseopera.be, www.operaxxi.be, www.transparant.be, www.veenfabriek.nl en www.hermesensemble.be

(*) Bron : www.veenfabriek.nl

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com, www.matrix-new-music.be en youtube

Reviews :
Transparant en Veenfabriek: Medea
, Maarten Beirens in De Standaard, 20/05/2011
Medea. Waar geloven wij nog in ? Jan-Jakob Delanoye op Cutting Edge, 20/05/2011
Muziektheater: Wereldcreatie Medea, Greet Van 't veld in Knack, 20/05/2011
Wim Henderickx. Medea als Oosterse weeklacht, Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 21/05/2011

Elders op Oorgetuige :
Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?', 15/05/2011

Bekijk alvast de trailer van Medea



En Wim Henderickx over 'Medea'

16:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

SMATCH[2] : de achterkeuken van Dominique Roodthooft

SMATCH[2] Na het opmerkelijke SMATCH (2009), presenteert de Luikse actrice en theatermaakster Dominique Roodthooft tijdens het Kunstenfestivaldesarts het tweede deel van een drieluik dat zich richt tegen het doemdenken in het actuele discours. Het einde van de mens wordt voortdurend aangekondigd, gepland haast. Voor SMATCH[2] zette Roodthooft zich aan het tuinieren, op zoek naar positieve signalen, naar een teken van leven. Hemel en aarde bewegen, de grond omspitten, verluchten en zowel ingeslapen zaadjes als wilde planten ruimte geven om opnieuw wortel te schieten. Hoe kunnen we ons leren verankeren als iedereen roept dat we alles aan het verliezen zijn? Deze multimediale voorstelling verbindt het anekdotische met het filosofische, het poëtische met het politieke. Regenwormen worden gekruist en geteeld. Een ezel roept lang vergeten herinneringen op bij hoogbejaarden en we horen kinderliedjes in uitstervende talen (bijvoorbeeld het Waals). Roodthooft nodigde denkers, wetenschappers en artiesten uit in een 'achterkeuken/wasplaats': een plek waar niets verloren gaat, een atelier waar gewassen, geconserveerd en getransformeerd wordt, een alternatief laboratorium waar mogelijkheden uitgeprobeerd worden.

De muziek bij deze voorstelling is van de hand van Thomas Smetryns. Het is muziek voor viool solo en voetbas en wordt live gespeeld door Stefaan Smagghe. De voorstelling gaat over hoe cultuur en natuur zich tot elkaar verhouden en Thomas schreef daarvoor een 8 tal stukken die je zou kunnen omschrijven als 'fictieve volksmuziek'.

Thomas Smetryns (1977) studeerde compositie bij Godfried-Willem Raes, en gitaar, luit en theorbe bij Ida Polck en Philippe Malfeyt aan het Conservatorium van Gent. Als componist is hij erg geïnteresseerd in het zoeken naar een nieuwe, experimentele muziekpraktijk die verankerd is in een historisch en/of een maatschappelijk onderbewustzijn. Deze interesse deelt hij met de Amerikanen Brent Wetters en Jonathon Kirk, met wie hij het componistencollectief 'Medusa' vormt.

Dominique Roodthooft : SMATCH[2]
Van dinsdag 17 t.e.m. vrijdag 20 mei 2011, telkens om 20.30 u
Zaterdag 21 mei 2011 om 18.00 u
Théâtre Les Tanneurs Brussel

Huidevettersstraat 75
1000 Brussel

Meer info : www.kfda.be en www.lestanneurs.be

Extra :
Thomas Smetryns : www.thomassmetryns.be, www.myspace.com/thomassmetryns en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Opmerkelijke hedendaagse artistieke creaties tijdens Kunstenfestivaldesarts, 27/04/2011

11:04 Gepost in Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

L'Intruse : Operadebuut van enfant terrible Stef Lernous in Gent en Antwerpen

L'Intruse Op dinsdag 17 mei brengen de Vlaamse Opera en Abattoir Fermé de première van L'Intruse (naar Maeterlinck) in Vooruit, ook het startschot voor de biënnale Opera XXI en het Maeterlinckjaar. Voor deze voorstelling maken Stef Lernous en zijn theatercollectief Abattoir Fermé hun regiedebuut in opera. Lernous schreef het libretto en baseerde zich daarbij op motieven uit het oeuvre van Maurice Maeterlinck. De Belgisch-Oostenrijkse componist Dirk D'Ase zorgde op korte tijd voor de toonzetting, nadat Luc Brewaeys de compositie-opdracht van de Vlaamse Opera en deSingel om persoonlijke redenen had teruggegeven.

Schrijver Maurice Maeterlinck ontving 100 jaar geleden de Nobelprijs voor literatuur en is daarmee tot vandaag de enige Belg die die prijs ooit ontving. Voldoende aanleiding voor een nieuwe opera naar het werk van Maeterlinck. De wereld die Stef Lernous creëert met Maeterlincks 'L'Intruse' als uitgangspunt, is duister en angstaanjagend. Met brokstukken uit het oeuvre van België's beroemdste auteur bouwt hij een bevreemdend en mysterieus sprookje waarin de fundamentele angsten en fantasieën van de mens verschijnen. Alle typische elementen van Maeterlinck keren hier terug: koningen en prinsessen, blinden en geliefden, kwetsbare meisjes en oude mannen, schepen en zeeën, jagers en wild, schaduw en maan, blauwe kamers en donkere torens. En in een suggestieve, mystieke, soms perverse sfeer bewegen en verlangen de figuren naar elkaar en naar de wezens uit hun dromen.

De Oostenrijks-Belgische Dirk D'Ase studeerde compositie bij Luciano Berio en Friedrich Cerha. Zijn reizen en musicologisch onderzoek in Afrika hebben een grote invloed gehad op de manier waarop hij over composities denkt. In totaal schreef D'Ase zes opera's - waaronder 'Einstein in Amerika' en 'Joseph Herzog' -, vier soloconcerten, één symfonie, kamermuziek, liederen en orkestwerk. Dit werk componeert hij voor de Vlaamse Opera op een libretto van Stef Lernous. Sinds 1999 is regisseur en auteur Stef Lernous één van de drijvende krachten achter het Mechelse theatercollectief Abattoir Fermé. L'Intruse is zijn eerste operaregie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

L'Intruse
Dinsdag 17, woensdag 18, vrijdag 20 en zaterdag 21 mei 2011, telkens om 20.00 u
(Inleiding om 19.15 u )
Kunstencentrum Vooruit Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be, www.operaxxi.be, www.vlaamseopera.be en www.abattoirferme.be
--------------------------------
Woensdag 25 en donderdag 26 mei 2011, telkens om 20.00 u (Inleiding om 19.15 u )
deSingel Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.operaxxi.be, www.vlaamseopera.be en www.abattoirferme.be

Extra :
Dirk D'Ase : www.dirkdase.com, de.wikipedia.org en www.muziekcentrum.be
Interview met Stef Lernous op www.cobra.be, 13/05/2011
Review : Stef Lernous, L'intruse, Maarten Beirens in De Standaard, 19/05/2011
Interview Stef Lernous (Abattoir Fermé) over zijn operadebuut. Sprookje voor volwassenen, Geert Van der Speeten in De Standaard, 17/05/2011

Elders op Oorgetuige :
Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?', 15/05/2011

01:12 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

15/05/2011

Van Griekse tragedie tot martelaren : Opera XXI presenteert drie wereldcreaties en 'A little bit of Opera?'

OPERA XXI Na een succesvolle eerste editie twee jaar geleden, vindt Opera XXI, de biënnale voor hedendaags muziektheater, voor de tweede keer plaats van 17 mei tot en met 29 mei in Antwerpen en Gent. De creaties gaan samen met een internationaal congres en symposium over kameropera en kleinschalig muziektheater in een hedendaags perspectief  'A little Bit of Opera?' Vier internationaal geprezen productiehuizen - Vlaamse Opera, deSingel, Muziektheater Transparant en LOD - slaan opnieuw de handen in mekaar om nieuw werk op het scherpst van de snee te presenteren. Niet minder dan vijf producties, waarvan maar liefst drie wereldcreaties, worden er gepresenteerd, gaande van de symbolistische wereld van Maeterlinck tot de onderhandelingstafels van het Midden Oosten. Van Griekse tragedie tot martelaren.

De verbeeldingskracht van de makers en de producenten van hedendaags muziektheater blijft in Vlaanderen uitzonderlijk rijk. Vanuit verschillende disciplines wordt het muziektheater er gevoed en vindt het tal van podia in grote en kleine huizen. Verschillende componisten binden zich voor jaren aan productiehuizen. Dat schept mogelijkheden op lange termijn en geeft vertrouwen. Dit 'gunstige klimaat' is ook het buitenland niet ontgaan. Haast constant zijn er producties van LOD en Muziektheater Transparant ergens in de wereld te zien. De alliantie met grote instellingen als de Vlaamse Opera en deSingel in eigen land zorgt via een festival als Opera XXI voor een geconcentreerd aandachtmoment.

Festivalopener is ' L'Intruse', een samenwerking van Belgisch-Oostenrijkse componist Dirk D'Ase met theatermaker Stef Lernous naar tekstuele motieven van Maurice Maeterlinck. Deze productie van de Vlaamse Opera speelt zowel in Gent als in Antwerpen, maar niet in de operahuizen van die steden, wel in Vooruit en deSingel. Volgen meteen twee premières van Muziektheater Transparant : 'Medea' is een nieuwe opera van Wim Henderickx in een regie van Paul Koek, en ' Blond Eckbert' is een werk uit 1993 van de Schotse componiste Judith Weir dat geregisseerd wordt door Wouter Van Looy in een nieuwe coproductie met de Bregenzer Festspiele. Ook LOD staat tweemaal op het appèl: 'Middle East' is een samenwerking van librettist Philippe Blasband, componist Frank Nuyts en regisseur Johan Dehollander, 'De Gehangenen' is het nieuwste muziektheaterstuk van Josse de Pauw (tekst en regie) en componist Jan Kuijken.

Het genre van de kameropera is ook thema van het internationaal symposium dat tijdens de biënnale georganiseerd wordt. Onder de titel 'A little bit of opera?' worden internationale theatermakers en het publiek uitgenodigd om een staalkaart op te maken van het genre. Het congres opent op vrijdag 21 mei in De Vooruit in Gent. Op zaterdag 21 mei vindt in deSingel in Antwerpen het centrale symposium plaats. Op zondag 22 mei wordt het congres afgerond in de Vlaamse Opera van Antwerpen. Op het symposium spreken en debatteren internationaal gereputeerde kunstenaars, onderzoekers en organisatoren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

OPERA XXI - Biënnale hedendaags muziektheater
Van dinsdag 17 mei tot en met zondag 29 mei 2011 in Antwerpen en Gent


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.operaxxi.be

Elders op Oorgetuige :
De gehangenen : muziektheater over ongelovige thomassen die luidop vragen durven te stellen , 24/04/2011

10:40 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

13/05/2011

Overweldigend feestprogramma openingsfestival Museum aan de Stroom in Antwerpen

MAS New York heeft zijn Guggenheim, Madrid het Prado, en Antwerpen heeft nu het MAS. Al in 1998 gaf de stad zijn fiat voor de bouw van een nieuw museum. En eindelijk is het zover: op 17 mei gaat het indrukwekkende Museum aan de Stroom open. Die dag wordt het MAS ceremonieel geopend door de koning en koningin, daarna is het museum toegankelijk voor het grote publiek. Maar eerst is er nog een grandioos openingsfestival. Van vrijdag 13 tot en met maandag 16 mei kan je in en rond het MAS terecht voor een overweldigend feestprogramma. Een wandeling door het Schipperskwartier, een unieke inkijk in het Havengebouw dat voor één keertje open staat, een theatervoorstelling van tg STAN of een authentieke poesjenellenvoorstelling ? Het MAS is vier dagen lang gratis toegankelijk, van 's ochtends vroeg tot middernacht. Theater- en dansvoorstellingen, muziek, films, tentoonstellingen en originele wandelingen zorgen voor animo. En op zaterdagavond is er vuurwerk.

The Raft of the Medusa
Eric Sleichim, de huiscomponist van het MAS - die bovendien voor elke verdieping een unieke soundscape creëerde - zorgen zangers, violen, elektrische gitaren, saxen, trompetten, trombones, tuba's, marimba's en drums voor een grandioze openingsavond. Want wanneer een 27 koppige Brass Band samen met de kwartetten van het BL!NDMAN collectief het Mas inpalmt, blijft oor noch oog onberoerd. Een schare musici bezet het MAS en de kades van het Bonapartedok en laten bij zonsondergang het Eilandje vol met klank lopen, een klank die zich via alle straatjes een weg baant doorheen je hele wezen.
De repetitieve muziek van Philip Glass (Koyaanisqatsi, Einstein on the Beach) weerklinkt vanop het dak van het gloednieuwe MAS als een appèl. Dat appèl wordt gauw vanuit het water beantwoord door de musici van BL!NDMAN die vanop een reuzevlot als overlevenden, na de wilde wereldzeeën bevaard te hebben, het 'thuiskomen' bezingen. Dat thuiskomen wordt bezegeld door de Metropole Brass Band die vanop de kade de verstekelingen verwelkomt.

Preview Medea
Op zaterdag 14 mei om 13.00 u en 15.00 u tonen Muziektheater Transparant en de Veenfabriek in het Felixpakhuis (Godefriduskaai 30) een exclusieve preview van fragmenten uit de fonkelnieuwe muziektheaterproductie 'Medea' op tekst van Peter Verhelst en muziek van Wim Henderickx in een regie van Paul Koek. De muzikale uitvoering wordt verzorgd door het HERMESensemble. 'Medea' gaat in première op 18 mei gaat in deSingel in Antwerpen.

In de versie van Peter Verhelst wordt deze Griekse tragedie verteld vanuit het perspectief van een terugblikkende Kreon, waarmee hij een nieuwe kijk op de oude mythe creëert. Paul Koek regisseert het ensemble in een rechte lijn dat doet denken aan een Turks orkest. Vanuit deze concertante opstelling spelen de acteurs vier monologen en worden tekstfragmenten in de nieuwe compositie van Wim Henderickx ingevlochten, terwijl het lamento van de Turkse zangeres Selva Erdener gedurende de hele voorstelling klinkt. De muziek van Wim Henderickx ontstond in een afzonderlijk creatieproces maar tijdens de repetities bleken tekst en muziek wonderwel bij elkaar aan te sluiten. De drie invalshoeken tekst, muziek en regie worden versterkt door een drieledige confrontatie binnen het werk zelf. Oosten staat tegenover westen, elektronica tegenover akoestische instrumenten, passie tegenover verdriet.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Openingsfestival MAS
Van vrijdag 13 tot en met maandag 16 mei 2011
Museum aan de Stroom Antwerpen

Hanzestedenplaats 1
2000 Antwerpen

Het vollidige programma en alle verdere info vind je op www.openingsfestivalmas.be

16:04 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

12/05/2011

Stadsmuziek : versmelting van oost en west op muzikale stadshappening in Kortrijk

Stadsmuziek Stadsmuziek presenteert op zondag 15 mei een spannend programma van verrassende mini-concerten op verschillende locaties in de Kortrijkse binnenstad. Je stippelt zelf je parcours uit en krijgt daar bovenop nog een slotconcert in de Kortrijkse Schouwburg. Er zijn maar liefst 8 concerten rond het thema 'East meets West'. Ontdek hoe Tibetaanse monniken en een Koreaanse pianist omgaan met Westerse muziek en beleef hoe Westerse muzikanten zich laten inspireren door de Oosterse muziek.

Tae-Hyung Kim
Tae-Hyung Kim was voor velen de echte winnaar van de Koningin Elisabeth wedstrijd 2010. De aangrijpende manier waarop deze jonge Koreaan emoties schildert en de precisie waarmee hij elke noot bespeelt laat een publiek sprakeloos achter. Tijdens stadsmuziek kan je genieten van een pianorecital met Oosterse en Westerse werken: 'Arabesque, op. 18' van Schumann , 'Nong Mu' van de Koreaanse componist Young-Jo Lee en een selectie uit Prokofievs 'Romeo en Julia'.

Fritz Hauser / Nadar Ensemble
Percussionist Fritz Hauser ontwikkelde 'Schraffur', een repetitieve speelwijze voor Tibetaanse gong. Hauser bespeelt de gong door met een staafje een schetsende beweging te maken. Hij maakt eerst een zachte klank, structureert de stilte, verspreidt het geluid in laagjes en evolueert geleidelijk naar een climax. Het Nadar Ensemble begeleidt en bespeelt elk instrument volgens dezelfde techniek. Vooraf vergast hij ons op een intiem soloconcert met allerhande klein percussiemateriaal. 

Maeterlinck Quartet
In 1942 evacueerde de Sovjetregering zijn favoriete muzikanten naar het kleine veilige stadje Nalchik in het voormalige Kabarije aan de Noordelijke Kaukasus. Daar kwam Prokofiev in contact met de regionale volksmuziek en componeerde een combinatie tussen deze ongerepte muziek en de meest klassieke vorm, het strijkkwartet. In het strijkkwartet klinken kabardische dansen en liederen maar ook zijn liefde voor de kemanche - een driesnarige vioolachtige met een lang nek. Uitgevoerd door het jonge Maeterlinck Quartet op uitsluitend historische instrumenten.

Octurn / Monniken van het Gyuto-klooster
Het project van Octurn is er één van het kaliber 'one-of-a-kind'. Het jazzensemble waagt zich in het universum van de tantrarituelen. Monniken van het Gyuto-klooster beoefenen een speciale techniek van harmonieus en kleurrijk stemgebruik die een enorme kracht uitdraagt. Op mediterende wijze zingen ze voor de bevrijding van Tibet. Deze mix van vocale boventoon, westerse instrumenten en traditionele Tibetaanse instrumenten ontvouwt een fantastisch ritueel van een cultuur die met uitsterven bedreigd wordt.

Capilla Flamenca
Visionair hofschilder Roelandt Savery werd in 1576 geboren in Kortrijk. Op vraag van Rudolf II reisde hij naar het keizerlijke hof in Praag. In deze culturele smeltkroes ontmoette hij behalve kunstenaars en wetenschappers ook componisten uit onze streek. Tijdens de tentoonstelling van Savery in het Broelmuseum brengen de zangers van Capilla Flamenca hun composities en zijn schilderijen terug samen. De retrospectieve Savery in het Broelmuseum is het ideale decor voor dit concert. 

Casa Blanca
'Momotaro' is een eeuwenoud Japans verhaal. Het vertelt over een kleine perzikjongen en over groot geluk, over vrienden en vijanden en over hoe je samen sterk, moedig en wijs kan zijn. Het verhaal reisde langs duizenden lippen, van oor tot oor en kwam vanuit het verre oosten hierheen glippen…
Op de tonen van een hedendaagse muziekcompositie en in een uniek Kamishibai-theatertje, blaast Casa Blanca het verhaal nieuw leven in. 'Momotaro' is een verrassende voorstelling waarin beeld, tekst, en muziek samensmelten tot een frisse mix van oosterse en westerse cultuur.

Luthomania
Het Verre Oosten, de Maghreb en Europa: drie culturen die elkaar weten te vinden in de luit, één der oudste en meest tot de verbeelding sprekende instrumenten. De p'i-p'a, de ûd en de Westerse luit gaan een confrontatie aan binnen Luthomania waar alles versmelt tot een fascinerend multicultureel geheel. De musici brengen om beurt melodieën of motieven aan die door de anderen improvisatorisch worden becommentarieerd. 

Slotconcert
Componist Gustav Mahler schreef in de partituur van het befaamde Adagietto uit zijn Vijfde Symfonie tal van extra-muzikale aanwijzingen, waaronder 'seelenvoll' (vol ziel). Wim Lambrecht neemt dat als uitgangspunt voor zijn onderzoek naar de representatie van het Duitstalige lied uit de late Romantiek. Samen met de Albanese mezzo-sopraan Ana Naqe, bas-bariton Jean Bermes, pianist Michel Stas en het Kryptos Quartet gaan ze op zoek naar hoe een recital in de 21ste eeuw kan worden geënsceneerd. 

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stadsmuziek : East meets West
Zondag 15 mei 2011 vanaf 13.30 u
Op verschillende locaties in Kortrijk


Meer info : www.festivalkortrijk.be

Elders op Oorgetuige :
De Kortrijkse lente zit vol muziek met een frisse mix van klassiek, hedendaags en geluidskunst, 27/04/2011

07:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

11/05/2011

Brussels Philharmonic brengt symfonisch werk met een exotisch tintje in Kortrijk

Heiner Goebbels Zaterdag brengt het Brussels Philharmonic Westerse composities die hun inspiratie vinden in andere culturen. Bij Aram Khatchaturian zijn invloeden uit de Armeense volksmuziek prominent aanwezig. De 'Gayaneh Suite' met de wereldberoemde 'Sabeldans' is daar een mooi voorbeeld van. In de Belgische première van 'Ou bien Sunyatta' van de Duitse componist Heiner Goebbels (foto) zijn de Afrikaanse zanger en kora-speler Boubakar Djebate en zangeres Sira Djebate de solisten. Met 'Sheherazade' brengt Rimski-Korsakov ons dan weer in de Oosterse sferen van de verhalen van 'Duizend-en-één-nacht'. Symfonisch werk met een exotisch tintje.

Heiner Goebbels (1952) woont sinds 1972 in Frankfurt en heeft sociologie en muziek gestudeerd. Aanvankelijk maakte hij composities voor film en theater. In de jaren 1980 heeft hij ook een aantal stukken voor radio gemaakt, vooral naar teksten van Heiner Müller, waarmee hij verscheidene malen in de prijzen viel. Jarenlang heeft hij concerten en opnames verzorgd met de 'Sogenanntes Linksradikales Blasorchester' en het art-rock-trio 'Cassiber'. In diezelfde periode componeert hij ook voor het Ballet van Frankfurt. Hij creërde ook verscheidene werken die gepresenteerd werden in een bredere context binnen de hedendaagse kunst. Zo participeerde hij onder meer aan Documenta X in Kassel met een muzikale theatersketch 'Landscape with man being killed by a snake' (1997), en maakte hij geluidsinstallaties zoals 'Timeios' en 'Fin de Soleil' voor Centre Pompidou in Parijs (2000), en een performatieve installatie, 'Stifters Dinge', hetgeen zijn eerste theaterstuk was zonder performers of muzikanten (2007). Sinds 1998 produceert hij de meeste van zijn stukken in het Théatre Vidy in Lausanne, Zwitserland. Een groot deel van zijn werk maakt deel uit van het repertoire van verschillende theaterhuizen en ensembles en werd wereldwijd uitgenodigd op verschillende theater- en muziekfestivals. Heiner Goebbels werkt sinds 1999 als professor en bestuurder aan het 'Institut für Angewandte Theaterwissenschaft' van de Justus-Liebig-Universitüt in Giessen, en is sinds 2006 voorzitter van de Hessische Theaterakademie.

Programma :

  • Aram Katchaturian, Gayaneh Suite ( Introduction - Lullaby - Gayane's Adagio - Sabre dance)
  • Heiner Goebbels, Ou bien Sunyatta (Belgische creatie)
  • Nikolai Rimsky-Korsakov, Sheherazade, op. 35

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic : Khatchaturian, Goebbels, Rimski-Korsakov
Zaterdag 14 mei 2011 om 20.15 u (Inleiding door 19.45 u - musicologe Pauline Driesen spreekt met Heiner Goebbels)
Kortrijkse Schouwburg
Schouwburgplein 14
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
Heiner Goebbels : www.heinergoebbels.com, www.boosey.com, en.wikipedia.org en youtube

Elders op Oorgetuige :
Songs of Wars I Have Seen : Heiner Goebbels en het leven van vrouwen in oorlogstijden, 10/05/2011
De Kortrijkse lente zit vol muziek met een frisse mix van klassiek, hedendaags en geluidskunst, 27/04/2011
I went to the house but did not enter : geënsceneerd concert in drie tableaus, 26/01/2010
Stifters Dinge : muzikale theatermachine van Heiner Goebbels, 6/05/2008

07:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook