09/10/2011

Almost Cinema 2011 : film en cinema anders bekeken

Almost Cinema Wie graag de grenzen van de cinema opzoekt, komt niets tekort tijdens het Filmfestival Gent. Met Almost Cinema is Kunstencentrum Vooruit twaalf dagen lang het epicentrum van excentrieke filmmakers, ingenieuze installatieartiesten, befaamde lichtkunstenaars en allerhande aanverwanten. Er zijn tijdens het festival tentoonstellingen, concerten, performances en uiteraard filmvoorstellingen te vinden.

Kunstencentrum Vooruit en Filmfestival Gent slaan opnieuw de handen in elkaar voor Almost Cinema: een twaalfdaags programma waarin Vooruit een alternatieve visie op cinema presenteert. De kunstenaars uit verschillende werkvelden die deelnemen, associëren hun werk zelf niet altijd met film. Maar net daarom staat Almost Cinema bol van de spannende ontmoetingen... Enkele opgemerkte kunstenaars uit de vorige editie zijn weer present, zoals Wim Janssen en Duncan Speakman.

Aan een film hoeft niet altijd een scherm, pellicule, een camera of een plot te pas komen. Dat bewijst Almost Cinema, het festivalprogramma van Vooruit en Filmfestival Gent. Twaalf dagen lang schuren kunstenaars van allerlei pluimage tegen het begrip cinema aan: in verrassende installaties, performances en concerten brengen ze de vertrouwde filmervaring aan het wankelen. Met hun spannende experimenten leiden ze je op onbetreden paden en laten ze je de verwondering van cinema (her)ontdekken. Aan jou om je fantasie te laten prikkelen.

Vooruitprogrammator Eva De Groote: "Almost Cinema bekijkt het begrip cinema op een heel brede manier. We willen ons niet afzetten tegen traditionele cinema, maar ons in het zijveld van de film plaatsen. Wat Almost Cinema zo uniek maakt, is het feit dat we echt weg durven gaan van cinematografische basisprincipes als projectie, filmstrip, beelddrager. De kunstenaars die op Almost Cinema aan bod komen, wrikken die vaste ankerpunten van film los of laten ze net in het extreme doorwerken."

Tentoonstelling
In een tentoonstelling die zich door het hele Vooruitgebouw slingert, dagen artiesten je uit met hun verrassende kijk op cinema. Videowerk, licht- en geluidssculpturen,
bewegende installaties, maar ook performances en concerten verruimen je blik op wat film en beeld allemaal kan zijn. In verschillende zalen en hoeken van het Vooruitgebouw kan je een parcours volgen dat je bij intrigerende installaties en projecties brengt. De tentoonstelling is gratis en brengt je doorheen het hele Vooruitgebouw. Op de Almost Cinema-tentoonstelling van dit jaar kan je midden in een 3D-film staan, stap je binnen in een dansende ruimte, zie je hoe vogels piano spelen en kan je je weg zoeken met een platenspeler en een taperecorder als gids,…

Kathy Hinde is zowel thuis in de beeldende kunst als in de muziek. Beide passies combineert ze in haar installaties, die haar al exposities opleverden over de hele wereld: van Colombia en Brazilië tot China en Pakistan en nu dus ook in Gent. Haar werk bestaat vaak uit interactieve projecties op ongewone oppervlakken. Voor bv. Piano Migrations redde Hinde het binnenwerk van een piano van de sloophamer en bouwde er een soort van 'virtuele muziekdoos' mee. Beelden van vogels op elektriciteits- of telefoonkabels worden op de piano geprojecteerd en triggeren geluidjes. Zo componeren de vogels een constant veranderend geluidstapijt.

Diane Landry, een artieste uit Québec, werkt in haar installatie 'Chevalier de la Résignation Infinie' tegelijkertijd met licht, beweging en geluid. Ze monteerde plastic flessen gevuld met zand op twaalf draaiende wielen. Het vallende zand houdt de wielen eindeloos in beweging. Op elke fles is een lichtje bevestigd dat nu eens zichtbaar is, dan weer door het zand bedekt wordt. Landry verwijst hiermee naar de opkomende en ondergaande zon en de eeuwige afwisseling van dag en nacht, eveneens een oneindig proces. Als derde element speelt ook het geluid van het schuivende zand een grote rol.

De Duitse kunstenares Tina Tonagel luistert is gefascineerd door kinetische kunst en muziek. Zij presenteert enkele werken op de tentoonstelling en zal eveneens de vernissage op wo 12/10 opluisteren met een muzikale performance: ze haalt muziek uit twee overheadprojectoren met de hulp van elementen uit een elektrische gitaar, een klokradio en kleine motortjes…

Slides, 16mm-projectoren, een platenspeler, een lp en een cassetterecorder… Voor sommigen zijn het ouderwetse analoge toestellen, voor anderen is het een blij weerzien met 'vergeten vrienden' uit hun jeugd. In elk geval zijn het deze toestellen die je de weg wijzen in de interactieve installatie 'This is not my voice speaking' van Ant Hampton & Britt Hatzius. Zet de projector aan, plaats de naald op de lp, start de cassetterecorder en laat verschillende stemmen je gidsen door de ruimte…

Tijd en plaats van het gebeuren :

Almost Cinema 2010
Van dinsdag 11 t.e.m zaterdag 22 oktober 2011
Kunstencentrum Vooruit Gent

Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be en www.filmfestival.be

Elders op Oorgetuige :
Filmfestival Gent focust op filmmuziek, 9/10/2011

Filmfestival Gent focust op filmmuziek

Filmfestival Gent Op dinsdag 11 oktober gaat de 38ste editie editie van het Filmfestival Gent van start. Die staat opnieuw garant voor meer dan honderd kwaliteitsfilms en bijzondere evenementen in de rand van de cinema. Blikvangers zijn de 11de editie van de World Soundtrack Awards in aanwezigheid van Hans Zimmer, Elliot Goldenthal, Howard Shore en aanstormend talent Abel Korzeniowski en de tentoonstelling over Ingmar Bergman in het Provinciaal Cultuurcentrum Caermersklooster.

Filmmuziek
Behalve films staan er opnieuw heel wat randevenementen op het festivalprogramma. Het is geen geheim dat muziek belangrijk is voor het Filmfestival Gent. Dat Filmfestival Gent zich internationaal wist te profileren, was trouwens in hoge mate ook te danken aan de focus op filmmuziek. Om dit luik nog sterker in de kijker te zetten werd huisdirigent Dirk Brossé ook tot muziekdirecteur benoemd. Deze 38ste editie zal hij opnieuw twee grote concerten dirigeren. Begin van het festival brengt het 'Maestros Of Suspense' concert een eerbetoon aan de twee favoriete componisten van Alfred Hitchcock: Bernard Herrmann en Franz Waxman. Spanning en romantiek gegarandeerd.
Als afsluiter van het festival is er het jaarlijks concert van de World Soundtrack Awards. Voor het eerst in tien jaar zal Hans Zimmer opnieuw in Gent op het podium staan. Ook twee andere grote namen en trouwe Gentbezoekers zijn opnieuw van de partij: Elliot Goldenthal en Howard Shore, terwijl aanstormend talent Abel Korzeniowski de betoverende muziek komt dirigeren uit 'A Single Man' waarvoor hij de Discovery Award 2010 won.
En last but not least: Giorgio Moroder, vader van de discosound en levende legende voor de nieuwe generatie van de dance en elektro scene, komt in het Gentse Kuipke een Lifetime Achievement Award in ontvangst nemen en is de avond daarvoor de ster van het event Giorgio - A Moroder Party in concertzaal Vooruit.

Almost Cinema
Wie graag de grenzen van de cinema opzoekt, komt niets tekort tijdens het Filmfestival Gent. Met Almost Cinema is Vooruit opnieuw twaalf dagen lang het epicentrum van excentrieke filmmakers, ingenieuze installatieartiesten en allerhande aanverwanten. Er zijn tijdens het festival tentoonstellingen, concerten, performances en uiteraard filmvoorstellingen te vinden. Almost Cinema is een co-productie tussen Vooruit en het filmfestival.

Compositiewedstrijd
De compositiewedstrijd die het Filmfestival Gent elk jaar met de steun van SABAM organiseert, heeft heel wat jong Europees filmmuziektalent aan het werk gezet. Zij krijgen immers de kans mee te dingen naar de hoofdprijs van 2.500 euro én de live uitvoering van hun compositie door het Brussels Philharmonic ‐ het Vlaams Radio Orkest tijdens de uitreiking van de World Soundtrack Awards op 22 oktober.
Met de tiende editie van deze wedstrijd wil het festival jong talent opnieuw de kans bieden om naam te maken als filmmuziekcomponist. De 'Sabam Award voor Origineelste Compositie' geniet immers veel internationale belangstelling. Kandidaten kunnen zo in de voetsporen treden van talrijke grote componisten die te gast waren op de afgelopen festivaledities zoals Angelo Badalamenti, Dario Marianelli, Gustavo Santaolalla, Hans Zimmer, John Powell, Maurice Jarre, Alberto Iglesias, Elliot Goldenthal en vele anderen.
Kandidaten moesten jonger zijn dan 36 jaar en kregen de opdracht muziek te componeren bij de korte animatiefilm "Papillon d'Amour" van Nicolas Provost. Door fragmenten uit de film Rashomon van Akira Kurosawa te spiegelen, creëert Provost een hallucinante scène waarin de wenteling van een vrouw zich ontpopt tot een imploderende vlinder. Papillon d’Amour toont reflecties op liefde, haar lyrische wangedrochten en illustreert hoe pijnlijk 'verdwijnen' kan zijn.
Een professionele jury met internationale ervaring, samengesteld uit mensen uit de film‐ en muziekwereld, zal de werkstukken zorgvuldig evalueren. Het Brussels Philharmonic‐ het Vlaams Radio Orkest onder leiding van Dirk Brossé voert de winnende compositie uit tijdens de 11e editie van de World Soundtrack Awards ceremonie op 22 oktober in Kuipke Gent.

Filmmuziekseminarie met Walter Murch
Zoals ieder jaar organiseert het Filmfestival Gent samen met het KASK (Hogeschool Gent) een filmmuziekseminarie. Dit jaar is een uitzonderlijk jaar, want de focus ligt eerder op sound design, en niet op klassieke filmmuziek. Lesgever van dienst is Walter Murch, legendarisch beeldmonteur en sound designer die meehielp aan kaskrakers als 'Apocalypse Now', 'The Godfather' en 'The English Patient'.
Murch wordt door velen gezien als de grootste beeld‐ en geluid cutter van zijn generatie. Met zijn samenwerkingen met onder andere Francis Ford Coppola en Anthony Minghella schreef Walter Murch filmgeschiedenis, waarvoor hij met 3 Oscars beloond werd. Murch heeft sound design nooit als een louter technisch aangelegenheid beschouwd, maar heeft zijn werk altijd een meer artistieke inhoud gegeven.
Het seminarie bestaat uit twee delen. In de voormiddag zal Murch het hebben over zijn werk in relatie met nieuwe technologiëen. Nadien zal hij stapsgewijs ingaan op een concreet voorbeeld. Curator van dienst is Martine Huvenne.

For the Record - Gabriel Yared
Met de cd‐reeks For the record richt Filmfestival Gent jaarlijks de spots op een filmcomponist die in het verleden zijn kunnen heeft bewezen. De voorbije jaren kwamen zo Craig Armstrong (Moulin Rouge!), Mychael Danna (Little Miss Sunshine), Angelo Badalamenti (Mulholland Dr.) en Shigeru Umebayashi (House of Flying Daggers) aan bod. Vorig jaar nam het Brussels Philharmonic - het Vlaams Radio Orkest onder leiding van Dirk Brossé een nieuwe cd op, met werk van de Libanese componist Gabriel Yared (The English Patient).
Gabriel Yared (1949) leerde componeren toen hij als tiener bij de Jezuïeten op school zat in Beirut, Libanon. In 1971 gaat Yared voor anderhalf jaar naar zijn oom in Brazilië, waar hij veel bijleerde: "Ik apprecieer de Braziliaanse ritmes, de harmonische scherpzinnigheid en de originele melodische lijnen".
In 1975 schrijft hij voor het eerst filmmuziek, bij de film 'Miss O Ginie ou les Hommes Fleurs', van de Belg Samy Pavel. Nadien volgden nog talloze soundtracks, waaronder die voor 'Das Leben der Anderen', 'The Talented Mr. Ripley' en 'Cold Mountain'. Met zijn compositie voor 'The English Patient' won hij een Oscar, een Golden Globe en een Grammy Award. In 2004 ontving Yared voor 'Cold Moutain' zowel de Soundtrack Composer of the Year Award als de Best Original Soundtrack of the Year Award op de World Soundtracks Awards.
Op het album staat muziek uit 'La Lune Dans le Carniveau', 'The Talented Mr. Ripley', 'Possession', 'Camille Claudel', 'The English Patient', '37°2 Le Matin', 'L'Arche et les Déluges', 'Wings of Courag'e, 'Bon Voyage', 'L'Amant' en 'La Romana'.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Internationaal Filmfestival van Vlaanderen Gent
Van dinsdag 11 t.e.m zaterdag 22 oktober 2011
Op verschillende locaties in Gent


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.filmfestival.be

18:03 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

05/10/2011

Brussels Radio Philharmonic zet Polen in de spotlights met werk van Gorecki, Lutoslawski, Penderecki en Szymanowski

Gavriel Lipkind Wat zeggen de sterren ons? Wat zeggen de grote namen uit de muziekwereld ons, maar ook: wat zeggen de sterren rond de planeet aarde ons? Elk concert van het Gent Festival van Vlaanderen heeft een link met dit thema. Het Festival plaatst de grote sterren uit de muziekwereld op het podium, en zorgt voor een inhoudelijke overeenkomst of een visueel effect dat aansluit bij het thema.

Brussels Radio Philharmonic - het Vlaams Radio Orkest - zet Polen in de spotlights, een land dat zich ondanks - of misschien net dankzij - talrijke politieke strubbelingen wist te profileren op het vlak van de kunsten, en dan vooral de muziek. Een mooie verzameling Poolse stars zorgt voor een uniek programma. De Derde Symfonie van Szymanowski is een magistrale compositie, die veel te weinig op de concertpodia te horen is. Het credo 'onbekend is onbemind' mag hier eenvoudigweg niet gelden. Groot koor en orkest, de virtuoze cellist Gavriel Lipkind (foto), fabelachtige muziek uitgaande van zinderende poëzie... Wat wil een mens nog meer? Ook het celloconcerto van Lutoslawski wordt een belevenis, temeer omdat Antoni Wit, de dirigent, een leerling was van de componist. Geniet van het fijnste dat muzikaal Polen te bieden heeft.

Gavriel Lipkind, een Israëlisch wonderkind
Gavriel Lipkind was amper acht jaar bij zijn radiodebuut en groeide uit tot een intelligente, begenadigde cellist. Hij had de moed om zich na zijn vliegende start drie jaar van het podium terug te trekken om te studeren en zijn repertoire te perfectioneren. Jelle Dierickx, artistiek coördinator van het Gent Festival van Vlaanderen: "Met ijzeren discipline streeft Lipkind keer op keer perfectie na. Hij stopt zijn bezetenheid niet onder stoelen of banken en toch blijft hij een nederige muzikant." Hij trad op met orkesten als de Israel Philharmonic Orchestra, Münchner Philharmoniker, Baltimore Symphony Orchestra en dirigenten als Zubin Mehta, Yehudi Menuhin, Gidon Kremer en Pinchas Zukerman. Lipkind wordt beschouwd als een van de strafste cellisten van dit moment. Een buitengewoon expressieve, maar ook eigengereide musicus met een charisma om u tegen te zeggen.

Witold Lutoslawski, Concert voor cello & orkest
Onder het communistische regime na de Tweede Wereldoorlog heeft de nieuwe muziek in Polen een grotere vrijheid genoten dan in de andere Oost-Europese landen. Dat was te danken aan de revolte tegen de culturele inmenging van de overheid, die in 1956 resulteerde in de eerste editie van de Warschause Herfst, een internationaal festival voor nieuwe muziek dat tot op vandaag een grote faam geniet. Vooruitstrevende werken zoals het Celloconcerto van Lutosławski uit 1970 zouden nooit kunnen geschreven zijn zonder dit festival. Het wordt nog altijd beschouwd als een 20ste-eeuws hoogtepunt in het concertogenre. Met een lange solo voor de cello begint het: 'concerteren' betekent hier letterlijk dat de solist bijna de hele tijd aan het woord is en op de voorgrond treedt, in 'strijd' met het orkest dat hem imiteert, maar ook een eigen rol speelt, vooral opgedeeld in kleine groepjes. De trompet en de kopers fungeren als ‘signaalbrengers’: zij kondigen grote veranderingen in de loop van het stuk aan. Een ander structurerend element is de terugkerende herhaalde toon van de eerste inzet van de cello. Het concerto is ook bijzonder expressief: afwisselend vriendelijk, lyrisch, humoristisch en speels zijn de monologen van de solist, daarnaast is de sfeer soms onheilspellend, 'furioso' of zieltogend, als het ware op sterven na dood. Een laatste aspect van Lutosławski's muziek uit deze periode is het toepassen van beperkte of beheerste aleatoriek, een vorm van vrijheid of geleide improvisatie, met gewilde asynchrone momenten of geprovoceerde ritmische ontsporingen als resultaat.

Krysztof Penderecki, Agnus Dei - Polish Requiem
Een tweede belangrijke fase in de recente Poolse geschiedenis met directe invloed op de cultuur en vooral op de muziek, was de vakbeweging Solidarność, gesticht in de jaren '70 door Lech Wałęsa, een elektromonteur van Gdansk, die in 1990 president van zijn land zou worden. Wałęsa koos in 1980 voor het principe van geweldloosheid nadat doden gevallen waren toen de stakingen van de havenarbeiders gewelddadig werden onderdrukt. De vakbond onderhield goede contacten met de katholieke kerk en genoot haar steun. Deze politieke gebeurtenissen verklaren de titel van Penderecki's werk, waarvan het Agnus Dei een onderdeel is: het Pools Requiem is een nationalistisch en politiek getint 'in memoriam’. De muziek van Penderecki werd onder meer door dit werk een symbool voor het patriottisme in de vakbondsstrijd en door de religieuze inhoud ook een symbool voor de strijd van de katholieke kerk tegen de communistische staat. In 1980 kreeg de componist een opdracht van Lech Wałęsa: ter nagedachtenis van de slachtoffers van de opstand in Gdansk in 1970, schreef hij het Lacrimosa. De première vond plaats ter gelegenheid van de onthulling van het monument voor genoemde slachtoffers in 1980. Wat later droeg Penderecki het Agnus Dei op aan kardinaal Wyszyński, die overleden was op 28 mei 1981: het werk werd voor het eerst uitgevoerd op de begrafenis van de kardinaal. Samen met een aantal andere werken vormen deze stukken de kern van het Pools Requiem. Het Agnus Dei is geschreven voor koor a capella. Het gaat uit van een gesloten boogmelodie met ingekeerd karakter, die verschillende malen herhaald wordt, voorzien van andere tegenmelodieën. De muziek beeldt de tekst uit als het woord 'peccata' (zonden) 'pijnlijk' in de hoogte gestuwd krachtig gescandeerd gezongen wordt. Het geheel is diep treurig en meeslepend.

Henryk Górecki, Amen
Niet alle componisten verging het zo goed als Penderecki: Górecki moest in 1979 wegens de politieke omstandigheden ontslag nemen als rector van het conservatorium van Katowice. Na een periode van avantgardisme begon Górecki religieus en meditatief geïnspireerde, vooral vocale muziek te schrijven in de jaren 1970. Amen voor achtstemmig koor dateert uit 1975, direct daarna heeft hij zijn bekende Symfonie nr. 3, Symfonie van de Klaagzangen gecomponeerd. Amen is gebaseerd op één enkel religieus tekstwoord (Amen = het zij zo), voortdurend herhaald en gescheiden door stiltes die ademhalingen zijn. Op liggende basnoten verschuiven akkoorden, stijgend en dalend, versterkend en verzachtend, stil mediterend en soms naar schrijnende hoogtepunten: Amen in alle mogelijke betekenissen. De sfeer leunt aan bij de Oost-Europese kerkmuziek, de componist wilde eer brengen aan de traditie van de Poolse religieuze hymnes, maar hij wilde dit nationaal-religieuze tegelijk transcenderen tot een universeel humanistisch gegeven, terwijl het uitgangspunt zijn moeilijke persoonlijke situatie was, niet enkel door de politiek, maar ook door ziekte.

Karol Szymanowski, Symphony nr.3
Ook Karol Szymanowski koos meer dan eens voor een religieuze compositie, de bekendste is zijn Stabat Mater. Zijn Derde Symfonie voor tenor, koor en orkest uit 1914-16 is helemaal geïnspireerd op zijn reis naar Sicilië en Noord-Afrika en op literatuur (het grootste deel van zijn oeuvre is gebaseerd op literatuur). Bij een van de grootste Perzische 13de-eeuwse sufi-dichters, Jalal ad-Dinar- Rumi, koos hij een mystiek gedicht voor zijn Derde Symfonie, zijn Lied van de nacht. De tekst beschrijft hoe het geestelijke en goddelijke deel uitmaken van de nacht, waardoor de nacht geen tijd is om te slapen, maar de geschikte gelegenheid om eenheid met die godheid te vinden. Een commentator vergeleek deze symfonie met een Perzisch tapijt en prees hoe sterk de oosterse eigenheid geraakt werd, zonder te vervallen in oosterse kleurtjes of oosters aandoende melodische wendingen en toonladders. Szymanowski wilde veel meer dan dat. Hij beschouwde de artistieke creatie als een totaalsynthese van de menselijke cultuur: tijdens de Eerste Wereldoorlog begon hij Griekse en Byzantijnse antieke literatuur, Leonardo da Vinci en de cultuurfilosofische beschouwingen van Taine te lezen en bestudeerde hij oude culturen van Oost en West. Al deze inspiratiebronnen zijn in deze symfonie verwerkt. Szymanowski werkt de melodieën op een eenvoudige en directe manier uit, maar hij zoekt des te meer schakeringen in klankkleur, ritme en dynamiek. In antwoord op de vocale solist, de tenor, treden verschillende instrumenten solistisch op, vooral de viool, maar ook de fluit, de althobo en de klarinet. Daardoor wordt zijn symfonie emfatisch in de veruiterlijking, tegelijk vol spirituele expressie, maar bovenal passioneel gedreven, dionysisch. De muziektaal doet denken aan de grootsheid en de zwaarte van de laatromantische Mahler, maar de taal blijft eenvoudiger en directer. Het Largo is het derde deel, merkwaardig genoeg de finale van deze symfonie, voorafgegaan door een orkestraal Scherzando als tweede deel en een gematigde beweging als openingsdeel. In de vocale hoekdelen is het telkens de tenor die de zang inleidt, hij wordt bevestigd door het koor.

Programma :

  • H. Górecki, Amen
  • W. Lutoslawski, Concert voor cello & orkest
  • K. Penderecki, Agnus Dei - Polish Requiem
  • K. Szymanowski, Symphony nr.3 in Bes op.27 (Song of the Night: Pieśń o Nocy)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic, VRK, Octopus Symfonisch Koor & Gavriel Lipkind : Gorecki, Lutoslawski, Penderecki, Szymanowski
Zaterdag 8 oktober 2011 om 20.00 u
Muziekcentrum De Bijloke Gent

Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.gentfestival.be, www.brusselsphilharmonic.be, www.vlaamsradiokoor.be, www.octopusensembles.be en www.lipkind.info

Bron :

Extra : tekst Yves Knockaert voor Gent Festival van Vlaanderen

Henryk Górecki op en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
De post-modernen: Pärt, Górecki en Schnittke, Friska Frank op www.nopapers.nl
Composer Henryk-Mikolaj Górecki. A conversation with Bruce Duffie, Bruce Duffie op www.bruceduffie.com, 1994
Witold Lutoslawski op www.chesternovello.com, en.wikipedia.org en youtube
Witold Lutoslawski (1913 - 1994) : Poolse tussenpaus op www.musicalifeiten.nl
Krysztof Penderecki op www.schott-musik.de en youtube
Krzysztof Penderecki (1933 -): Grensoverschrijdingen, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Karol Szymanowski op nl.wikipedia.org, www.usc.edu en youtube
Karol Szymanowski (1882-1937): Is zijn tijd gekomen ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Stars ! Gent Festival van Vlaanderen in hogere sferen, 14/09/2011
Contemplatief kamerconcert als eerbetoon aan de Poolse componist Henryk Gorecki, 22/01/2011
In Memoriam Henryk Mikolaj Górecki (1933 - 2010), 12/11/2010

Beluister alvast Henryk Górecki's Amen



het eerste deel uit Lutoslawski's Cello Concerto



het Agnus Dei uit Krzysztof Penderecki's 'Polnishes Requiem'



en dit fragment uit Karol Szymanowski's Symphony nr.3

15:43 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

03/10/2011

[ORCiM] Research Festival met twee gratis concerten in het Orpheus Instituut Gent

[ORCiM] Research Festival Van 5 tot en met 8 oktober 2011 organiseert het Orpheus Instiuut Gent de derde editie van het [ORCiM] Research Festival of music and ideas, showcase of research in-and-through musical practice. De Research Fellows van het ORCiM en enkele eminente gastsprekers stellen via concerten, presentaties en discussierondes hun nieuw verworven inzichten in vele verschillende aspecten van het muzikale bedrijf voor. Voor musici en musici-onderzoekers wil dit ORCiM-festival een bron van inspiratie zijn, op weg naar een beter begrip van de artistieke kennis die door artistiek onderzoek gegenereerd kan worden. Naast het verspreiden van onderzoeksresultaten zal het festival ook aangeven welke richting het ORCiM in de toekomst uitgaat.

ORCiM is het onderzoekscentrum in muziek dat in de schoot van het Orpheus Instituut (advanced studies & research in music) ontstond in 2007: het eerste onderzoekscentrum in zijn soort in Europa. Artistiek onderzoek in muziek is de laatste 10 jaar uitgegroeid tot een 'hot' fenomeen en tijdens dit festival brengen de onderzoekers naar trouwe gewoonte een showcase van het onderzoek dat ze het afgelopen jaar deden. Dat via presentaties, performances, panels, workshops en concerten. Bijzonder aan deze editie is de samenwerking met 5 internationale partners (Europa, Canada, Australië) die ook hun onderzoek komen voorstellen en laten interageren met dat van ORCiM. Het thema dit jaar is ook onze onderzoeksfocus voor de komende 3 jaar:  Artistic Experimentation.

In het kader van het ORCiM Festival vinden er op woensdag 5 en donderdag 6 oktober avondconcerten plaats. Deelname is gratis maar om organisatorische redenen is inschrijving verplicht via joyce.desmet@orpheusinstituut.be uiterlijk op 3 oktober 2011.

Concert I: International, Inter-institutional collaborations - woensdag 5 oktober 2011 om 20.00 u

  • William Brooks, Disjointed: Prelude, Canons
  • Kathleen Coessens, A day in my Life
  • Johannes Brahms, Fantasies for piano op. 116
  • Paulo de Assis, Rasch: Schumann’s body without organs (with music from: Schumann’s Kreisleriana op. 16)

Concert II: Collaborative Compositions -  donderdag 6 oktober 2011 om 20.00 u


  • Eliot Britton, Television Sky
  • Kees Tazelaar, Lasciar Vibrare v. 4
  • Hans Roels, Chunks & Streams - ZWERM Guitar Quartet: Johannes Westendorp, Bruno Nelissen, Matthias Koole, Toon Callier 
  • Larry Polansky, toovvivfor -  ZWERM Guitar Quartet 

Tijd en plaats van het gebeuren :

[ORCiM] Research Festival
Van woensdag 5 tot en met zaterdag 8 oktober 2011
Orpheus Instiuut Gent
Korte Meer 12
9000 Gent

Meer info : www.orpheusinstituut.be

01:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

29/09/2011

KidsOdeGand : een reis door de sterrenregen voor muzikale kinderen en welklinkende ouders

KidsOdeGand OdeGand, de culturele seizoensopener van het Gent Festival van Vlaanderen, kreeg er vorig jaar een klein 'zusje' bij. KidsOdeGand is een ontdekkingstocht waarin kinderen van 4 tot 9 jaar op een speelse en interactieve manier de fascinerende wereld van muziek leren kennen. En dit jaar wordt daar een spetterend vervolg aan gebreid.

De allerjongsten reizen deze keer langs planeten en door de sterrenregen, ontmoeten pratende planten, eten onder reuzeninstrumenten, luisteren naar het heelal en kijken naar de eerste film gemaakt over een reis naar de maan! Jij en je reisgezellen kunnen zich laten leiden door de vallende sterren langs een concertprogramma met onder andere supernova harpisten, een prachtige celliste en een kosmische acrobaat. Jullie kunnen zelf ook de handen uit de mouwen steken tijdens diverse workshops. De Bijloke-site met het gloednieuwe STAM wordt uitvoerig verkend. Welkom in een fascinerende wereld vol muzikale sterren, geïnspireerd op het verhaal van De Kleine Prins.

Tijd en plaats van het gebeuren :

KidsOdeGand
Zondag 2 oktober 2011 van 14.00 u tot 17.00 u
(deuren open vanaf 13.00 u )
Bijloke-site (Hogeschool Gent/KASK)
Louis Pasteurlaan 2
9000 Gent

Het volledige programma en alle verdere info vind je op kidsodegand.festivalgent.be

Elders op Oorgetuige :
Stars ! Gent Festival van Vlaanderen in hogere sferen, 14/09/2011

02:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

28/09/2011

Guido De Neve & Jan Michiels brengen sonates van Debussy, De Boeck en Celis in De Pinte en Zomergem

Frits Celis Guido de Neve bleek al op zeer jonge leeftijd begaafd met een uitzonderlijk muzikaal talent. Reeds op zijn elfde werd hij als leerling aanvaard aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel in de klas van Kati Sebestyen. Hij startte verschillende ensembles en wisselt het musiceren af met zijn opzoekingswerk naar en 'restauratie' van onuitgegeven manuscripten. Jan Michiels studeerde bij Abel Matthys en Arie van Lysebeth aan het Koninklijk Conservatorium Brussel. Sinds de Koningin Elisabethwedstrijd in 1991 is Michiels carrière stevig op dreef. Momenteel is hij docent piano aan het Koninklijk Conservatorium Brussel, waar hij tevens gedurende acht jaar de klas Hedendaagse Muziek leidde. Zijn liefde voor pianomuziek reikt van Bach tot en met de hedendaagse muziek mét lichte voorkeur voor muziek van de 20ste eeuw.

August De Boeck was één van de meest begaafde Vlaamse componisten van zijn generatie. Als één van de eersten mat hij zich een Europese kosmopolitische stijl aan en dat klonk vrij revolutionair in Vlaanderen toentertijd. Op en top romanticus componeerde hij in een vloeiende en zangerige trant met een weelderig en kleurrijk instrumentenpallet. De Boeck vervulde een pioniersrol en beïnvloedde heel wat componisten na hem, onder andere Frits Celis (foto). Al operadirigent leerde Celis het componistenvak in de praktijk: hij doorgrondde tal van muziekstijlen en tastte de mogelijkheden van de instrumenten af. Beide heren laafden zich aan het Franse Impressionisme van Claude Debussy. Debussy's Sonate nr 3 vormt zowat zijn muzikale testament: een volmaakte vorm, helder, levendig, eenvoudig maar toch fantasierijk. Guido De Neve en Jan Michiels leggen vaardig de verbanden bloot tussen deze drie muzikale meesters aan het begin van de 20ste eeuw.

Frits Celis (Antwerpen, 1929) is studeerde aan de Koninklijke Muziekconservatoria in Antwerpen en Brussel, de Universität für Musik und Darstellende Kunst "Mozarteum" Salzburg te Salzburg en de Hochschule für Musik in Keulen.
Celis begon als harpist, en werd daarna dirigent en muziekdirecteur aan de Koninklijke Muntschouwburg, de Koninklijke Vlaamse Opera en de Opera voor Vlaanderen. Hij was gastdirigent in Nederland, Frankrijk, Spanje, Duitsland en de Verenigde Staten.
Later legde hij zich hoofdzakelijk op compositie toe. Zijn stijl evolueerde via expressionisme en serialisme naar een vrij-atonale schriftuur met onmiskenbare voorkeur voor het lyrische aspect van de muziektaal.

Zijn eerste werken, ontstaan tussen 1949 en 1963, zijn nog uitgesproken tonaal en worden gekenmerkt door een eerder romantisch idioom. Na en periode van creatieve inactiviteit - te wijten aan tijdrovende opdrachten als dirigent - ontstond in 1966 de Elegie op. 7 voor symfonisch orkest. Het werd de eerste van een reeks atonale werken met uitgesproken expressionistische kenmerken.

In 1974 luidde de compositie voor kamerorkest Variazioni op.11 een nieuwe stijlperiode in die sterk aanleunt bij de principes van het serialisme. Deze schrijfwijze bleek uiteindelijk niet te beantwoorden aan Celis' artistieke geaardheid: in toenemende mate kwam het seriële scheppingsprocédé hem, omwille van de grote cerebrale beheersing die dergelijke manier van componeren behoeft, als creatief remmend over, zodat hij na enkele pogingen terugkeerde naar de vrije atonaliteit. Frits Celis laat zijn melodische vinding immers liever over aan zijn intuïtie, om ze daarna pas vanuit zijn vakkennis te censureren en in te passen in een coherent geheel.

Frits Celis componeert niet alleen voor zichzelf, maar wil vooral een gemotiveerd en gevormd publiek bereiken: "het doel is beluisterd worden". Hij is van mening dat niet alleen de toehoorder maar ook de hedendaagse componist zelf een zekere schuld treft voor het ontstaan van de beruchte kloof tussen hen beiden: hedendaagse muziek die vooral cerebraal is geconcipieerd, wordt immers vaak als wanklinkend en chaotisch ervaren, zelfs door de ernstige muziekliefhebber. Vanuit dit perspectief hanteert Frits Celis een toegankelijk lyrisme, en schuwt hij allerminst de consonant als expressief medium binnen zijn atonale klankwereld. Zijn artistieke integriteit valt echter nooit ten prooi aan enige vorm van commercialiteit. Daarnaast mijdt hij ook het experiment of het effect als uitgangspunt, omdat de oprechte en welwillende luisteraar daar volgens hem zelden een beklijvende boodschap aan heeft.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Guido De Neve & Jan Michiels : Debussy, Celis
Zaterdag 1 oktober 2011 om 20.00 u
Ontmoetingscentrum Polderbos - De Pinte

Polderbos 20
9840 De Pinte

Meer info : www.gentfestival.be
-----------------------------
Koristen van Keizersberg, Guido De Neve & Jan Michiels : De Boeck, Celis
Zondag 2 oktober 2011 om 10.00 u
St.-Martinuskerk Zomergem

Markt
9930 Zomergem

Meer info : www.gentfestival.be

Extra :
Frits Celis op www.muziekcentrum.be, www.cebedem.be en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Jan Sciffer & Hans Ryckelynck spelen sonates van Brahms en Celis in Dendermonde, 23/01/2011

14:37 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

What's Next toont nieuwe muziek in al haar diversiteit

What's Next Nieuwe muziek, klankkunst in al zijn vormen of gedaanten gebracht door jonge professionele artiesten. Frisse ensembles ontsproten uit de klassieke kamermuziektraditie, de hallucinerende avant:rock van Knalpot, een installatie/performance verbonden met plakband, de presentatie van de nieuwe geluidscatalogus van Tape That, de Belgische première van John Zorn's Book Of Heads en nog meer! Veel muziek, een gezellige bar, een heerlijk huisbereide festivalkeuken en dit alles in het prachtige art deco decor van Flagey!

What's Next ontstond vanuit een gemeenschappelijke drive en interesse in hedendaagse muziek. In de volle overtuiging dat deze muziek meer dan ooit leeft bij het jonge publiek, leek het ons een uitdaging hiervoor een nieuw podium uit de grond te stampen. What's Next biedt een platform voor de talrijke nieuwe, jonge en avontuurlijke ensembles, bands, componisten en klankkunstenaars die vandaag hun weg doorheen het muzieklandschap zoeken. In de volle overtuiging dat hedendaagse muziek veel meer is dan enkel 'hedendaags klassieke muziek' programmeert het What's Next Festival ook buiten de achterhaalde en gedateerde grenzen van de 'klassieke muziektraditie'. Projecten met een andere muzikale achtergrond zoals bijvoorbeeld rock, noise, impro of elektronica moeten ook aan bod komen. What's Next wil nieuwe muziek in al haar diversiteit tonen!

Van de vroege namiddag tot laat in de avond pendelt What's Next tussen concerten, performances, installaties en alles er tussen. In die tijd worden er negen uitvoeringen doorgejaagd. Optredende kunstenaars krijgen 45 minuten tot een uur, waardoor voorstellingen kort blijven. Zo wordt niet alleen de drive in het programma gegarandeerd, maar blijft het geheel ook toegankelijk. Wie niet valt voor het ene concept krijgt immers snel daarna al een nieuwe kans. Zo wordt de ook minder ingewijde bezoeker welkom geheten in de wondere, verrassende, maar bovenal gevarieerde wereld van de hedendaagse muziekcultuur.

Van de negen optredens zijn er maar enkele die het etiket van een 'gewoon' concert kunnen verdragen. Aftrappen gebeurt met een toonmoment van de Nadar Summer Academy, een project waarvoor de muzikanten van ensemble Nader eind augustus samenwerkten met 14 tot 20-jarige muzikanten. Op What's Next is de combinatie te horen in werken van Luciano Berio, Louis Andriessen, Simon Steen-Andersen, György Kurtág, Thomas Smetryns en in een groepsimprovisatie. Enkele uren later wordt Aton & Armide (het duo van pianiste Sara Picavet en cellist Benjamin Glorieux) versterkt met fluitiste Chryssi Dimitriou voor een programma met duo- en triomuziek van Bruno Mantovani, Beat Furrer, Kajia Saariaho en een creatie van Daan Janssens, medeoprichter van Nadar.

Net voor tienen speelt gitarist Kobe Van Cauwenberghe de verlengingen van Jazz Middelheim. De prominente aanwezigheid van John Zorn op de tweede dag van dat festival krijgt op What's Next een staartje wanneer Van Cauwenberghe Zorns 'Book of Heads' speelt: een verzameling van 35 studies waarvan de duur varieert van een halve minuut tot drie minuten en waarvoor heel wat speciale speeltechnieken gebruikt worden, naast hulpmiddelen als poppen, ballonnen, potloden en rijst.

Zorn schreef deze collectie stukken voor Eugene Chadbourne, maar het was Marc Ribot die ze in 1995 opnam. Indrukwekkende namen waar Van Cauwenberghe zich achter schaart, maar deze internationaal opererende oprichter van het gitaarkwartet ZWERM (een ensemble waar hij dit seizoen naar terugkeer) was tijdens zijn verblijf in de VS dan ook al mee verantwoordelijk voor de Amerikaanse creaties van Fausto Romitelli's 'An Index of Metals', 'Trash TV Trance' en 'Professor Bad Trip'.

Waar Van Cauwenberghe het gitaarpallet uitbreidt met extra technieken en de inzet van hulpstukken, gaan de duo's Tape That en Jasper&Jasper nog een stapje verder door zich helemaal te verlaten op doorgaans ongewone klankgeneratoren. Jasper Vanpaemel en Jasper Braet (van huis uit respectievelijk pianist en gitarist), studeerden allebei Sonologie in Den Haag. De kennis die ze daar opdeden, gebruiken ze nu voor hun eigen programma, waarin ze live gemaakte geluiden (van vocale klanken tot haarborstels) gaan uitvergroten, bewerken en transformeren.

Tape That bestaat uit de Nederlander Koen Nutters (bassist van opleiding en oprichter van het N Collectief) en de uit Zwitserland afkomstige, maar in Brussel wonende Christophe Meierhans. Nutters en Meierhans combineren samples, geluiden van concrete voorwerpen en field recordings tot zelfstandige composities. Karton, knippende scharen en gekrab in baarden vinden hun weg naar samples van Mos Def: niet in soundscapes, maar in volwaardige stukken die live of als installatie gebracht kunnen worden. Op What's Next komen Nutters en Meierhans hun 'Catalogue Volume 2' voorstellen.

Van de zuivere geluidskunst van Tape That en Jasper&Jasper naar multimediale kunst en performances: een stap die op What's Next in enkele minuten gezet wordt. Net als bij de Nadar Summer Academy geeft het festival ook hier een podium aan jonge kunstenaars. Anneleen De Causmaeckers 'About Tape' werd door de organisatoren geselecteerd uit de deelnemers aan Champ d'Actions LAbO III van enkele maanden geleden. Het geluid in deze voorstelling wordt gegenereerd door danser Sam Pauwels die met handen en voeten verschillende tussen pilaren gespannen slingers plakband in beweging brengt. Door contactmicrofoons op de tape wordt het geluid verstrekt, waardoor violiste Tania Sikelianou kan improviseren bij de plakbandgeluiden.

Van een veel lager 'bureaugehalte' zijn de optredens van Pieces of Quiet en Mr. Probe, vertoningen waarbij het beeld een speciale rol speelt. Violiste Marieke Berendsen en gitarist Bruno Nelissen van Mr. Probe zorgen samen met drummer Mattijs Vanderleen voor muziek bij homevideo's die de leukere kanten van het leven laten zien. Gitarist Valentijn Goethals en drummer Tim Bryon benaderen het multimediale abstracter. Met een gedeeld verleden in de punk- en hardcorewereld (The Black Heart Rebellion) dragen ze de DIY-attitude hoog in het vaandel wat blijkt uit hun installatie waarbij de gespeelde muziek wordt omgezet in pulserende lijnen op een tv-toestel. Niet door bemiddeling van gesofisticeerde informatica, maar door het geluid rechtstreeks in het televisietoestel in te brengen.

Net als de vorige editie wordt What's Next 2011 besloten door een band die ver buiten de lijntjes van de moderne 'kunstmuziek' kleurt. In navolging van I Love Sarah vorig jaar koos What's Next opnieuw voor een drum-gitaarduo, al speelt bij Knalpot de elektronica een veel grotere rol. Drummer Gerri Jäger en gitarist Raphael Vanoli hadden beiden een achtergrond van grunge en metal voor ze in de richting van de jazz rolden. Op hun onlangs verschenen tweede ep 'Sauce' zijn echter meer dan eens ook echo's van dub en dubstep te horen, maar dan niet zonder het eigenzinnige, hakkelende, rammelende en ontregelende Knalpot-randje dat de muziek een eigen karakter geeft. Wanneer Knalpot om 23.00 u na een half uur de aftocht zal blazen, kan het publiek - met wat er nog rest aan energie - blijven voor de afterparty.

Programma :

  • 15.00 u : Nadar Summer Academy in collaboration with Centre Matrix (B)
  • 15.45 u : 'Pieces of Quiet' Valentijn Goethals & Tim Bryon (B)
  • 16.30 u :  Output concert LAbO III : About Tape
  • 17.30 u : Mr. Probe (NL/B) Dr. Feelgood
  • 18.15 u : Aton & Armide
  • 19.00 u : Dinner
  • 20.00 u : Tape That (B/NL)
  • 21.00 u : Jasper & Jasper (B)
  • 21.45 u : Kobe Van Cauwenberghe guitar solo recital (B)
  • 22.30 u : Knalpot (B)
  • 23.00 u : Afterparty

Tijd en plaats van het gebeuren :

What's Next
Zaterdag 1 oktober 2011 vanaf 15.00 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.whats-next.be

Artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur

Extra :
What's Next 2011. Zappen door de hedendaagse muziek, Koen Van Meel op Kwadratuur, 20/09/2011

13:01 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

27/09/2011

Adembenemend concert met het BBC Symphony Orchestra in de Genstse Sint-Baafskathedraal

Rebecca Saunders Carolin Widmann, de zus van componist Jörg Widmann, maakt steeds meer furore als soliste. Veel hedendaagse componisten werken maar al te graag met de Oostenrijkse violiste. Ze is dan ook de meest eigenzinnige violiste van haar generatie. Als een echte kameleon bespeelt ze haar publiek. De Zuid-Afrikaanse Sarah Jane Brandon is één van de meest veelbelovende sopranen op dit moment. Het BBC Symphony Orchestra werd in 1930 als beroepsorkest opgericht, en is onder meer een vaste gast tijdens de beroemde Proms in de Royal Albert Hall in Londen. De Britse Rebecca Saunders (foto) wordt nu al als één van de belangrijkste hedendaagse componisten beschouwd. Haar composities werken erg op het gevoel en bulken van de dynamiek. Das himmlische Leben, de finale voor sopraan van Mahlers Vierde symfonie, is een ware ode aan de hemelse vreugde die een festival kan teweegbrengen. Een adembenemend concert!

Op het eerste gezicht lijkt het genre concerto niet meteen de meest evidente keuze voor een jonge componiste van vandaag die eerder in het muzikaal progressieve kamp te situeren valt. Ten eerste is zo’n productie duur. Nieuwe muziek is immers vaak complex voor de uitvoerders en kost bijgevolg heel wat repetitietijd. Ten tweede verwijst het concerto ook naar het verleden, naar de negentiende-eeuwse solistencultus die nogal eens met een bourgeoisiecultuur geassocieerd wordt. Rebecca Saunders voelde bij het componeren de historische last van het genre, hoewel haar benadering van het medium haar ook toestond ervan los te komen. Doorgaans werkt Saunders tijdens het compositieproces nauw samen met muzikanten. Zo kunnen ze samen experimenteren en zoeken naar nieuwe klankmogelijkheden en speeltechnieken. Bij een orkest is een dergelijke werkwijze uiteraard allerminst evident, maar in soliste Carolin Widmann vond de componiste een enthousiaste partner voor een intensieve samenwerking. Haar spel en fysieke gesticulatie vormden het uitgangspunt voor het hele werk. Widmann vormde op die manier voor Saunders als het ware een sleutel tot het orkestapparaat. Het resultaat werd een concerto waarin de viool en het orkest niet zozeer op een klassieke manier dialogeren, maar waar beide elkaar in steeds veranderende lagen overlappen.

Rebecca Saunders koos er zelf voor om haar nieuwe compositie met een symfonie van Mahler te combineren. Ze is immers van mening dat een dergelijke combinatie de luisteraar in staat stelt om nieuw én oud vanuit een ander perspectief te benaderen. ‘Nieuwe muziek’-festivals zijn trouwens doorgaans nog altijd een ontmoetingsplaats voor een kleine groep geïnteresseerden. Moderne muziek heeft immers het imago hermetisch te zijn. Maar eigenlijk bezit de zeer directe en fysiek aansprekende muziek van componisten zoals Saunders het potentieel om ook nu - en niet pas binnen honderd jaar - een grotere groep luisteraars te bereiken. De componist doet dan wél een beroep op een luisterhouding die open is voor het nieuwe, het onbekende - wie enkel bevestiging van het bekende zoekt, loopt wellicht verloren. Nieuwsgierigheid, de wil om te begrijpen en los te komen van ‘absolute’ waarheden is misschien wel een noodzakelijke basishouding die de moderne wereld van haar bevolkers vraagt. ‘Alles is politiek’, stelt ook Rebecca Saunders. Kunst ontstaat niet los van de werkelijkheid, ze ademt haar tijd.

Programma :

  • W. Oberon, Adagio sostenuto/Allegro con fuoco
  • R. Saunders, Vioolconcerto (Belgische première)
  • G. Mahler, Symfonie 4

Tijd en plaats van het gebeuren :

BBC Symphony Orchestra, Carolin Widmann, & Sarah Jane Brandon : Oberon, Saunders, Mahler
Vrijdag 30 September 2011 om 20.00 u
Sint-Baafskathedraal Gent


Meer info : www.gentfestival.be en www.bbc.co.uk/orchestras/symphonyorchestra

Bron : Tekst Maarten Quanten voor Gent Festival van Vlaanderen

Extra :
Rebecca Saunders op nl.wikipedia.org, ww.edition-peters.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Stars ! Gent Festival van Vlaanderen in hogere sferen, 14/09/2011

12:29 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Bach en Sjostakovitsj om beurt op klavecimbel en piano

Dmitri Sjostakovitsj 'Das Wohltemperierte Klavier' van Bach versus '24 Preludes en fuga's' van Sjostakovitsj. Composities als muzikale monumenten: barstend van inventiviteit en contrapuntisch vernuft of op de wijze van de 20ste eeuw: pittig, wrang en provocerend. Andreas Staier en Alexander Melnikov nemen je op sleeptouw met telkens twee of drie preludes en fuga's van Bach gevolgd door twee van Sjostakovitsj. Opgegroeid in muzikale tradities in Duitsland en Rusland zijn ze vergroeid met Bach en Sjostakovitsj en reizen ze als met een teletijdmachine op en af van 1722 naar 1950, de een met klavecimbel, de ander met piano.

De 24 Preludes en fuga's (opus 87) van Dmitri Sjostakovitsj vormen een cyclus van pianostukken geschreven in alle grote en klein terts-toonsoorten van de chromatische toonladder. Dit in navolging van de twee delen van het Wohltemperiertes Klavier van Johann Sebastian Bach. Elke toonsoort wordt vertegenwoordigd door twee stukken, een prelude gevolgd door een fuga die voortborduurt op de voorafgaande prelude. De stukken variëren in tempo, duur en moeilijkheidsgraad.

De 24 Preludes en fuga's kennen een andere systematische opbouw dan het Wohltemperiertes Klavier van Bach. Dit presenteert de majeur-mineur paren (C groot - c klein, Cis groot - cis klein enz.) oplopend volgens de chromatische toonladder. De 24 Preludes en fuga's volgen de parallelle toonsoorten volgens de kwintencirkel: C groot - a klein, G groot - e klein, enz.

De eerste prelude start met dezelfde noten als de eerste prelude van Bachs Wohltemperiertes Klavier en zo zijn er nog meer referenties aan en citaten van Bachs cyclus in die van Sjostakovitsj te vinden. Het complete werk neemt zo'n 2,5 uur in beslag.

Na de Tweede Wereldoorlog was Sjostakovitsj Ruslands meest prominente componist. Hoewel hij niet geliefd was bij de Communistische Partij werd hij nog steeds uitgekozen om naar het buitenland te reizen als cultureel ambassadeur van Rusland. Een van die reizen ging naar Leipzig in 1950 om een festival ter gelegenheid van de tweehonderdste sterfdag van Johann Sebastian Bach bij te wonen.

Sjostakovitsj werd gevraagd om deel te nemen in het jurypanel van het eerste Internationale Bachconcours. Een van de deelnemers was de 26-jarige Tatiana Nikolayeva uit Moskou. Hoewel het niet toegestaan was volgens de regels van het concours, had ze zich voorbereid om elk van de 48 stukken uit het Wohltemperiertes Klavier te spelen. Ze behaalde de eerste prijs.

Daardoor geïnspireerd begon Sjostakovitsj aan het componeren van zijn eigen cyclus van 24 preludes en fuga's. Het kostte hem gemiddeld drie dagen om één stuk te componeren. Elke keer als hij een nieuw deel had geschreven, nodigde hij Nikolayeva uit om het te spelen.

De complete cyclus is geschreven tussen 10 oktober 1950 en 25 februari 1951. Sjostakovitsj droeg het werk op aan Nikolayeva, die ook de première verzorgde in Leningrad op 23 december 1952.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Andreas Staier & Alexander Melnikov : Bach, Sjostakovitsj
Donderdag 29 september 2011 om 20.30 u
(inleiding door Yves Knockaert om 19.45u )
Grote Aula Maria Theresia - Leuven
Sint-Michielsstraat 6 (Hogeschoolplein)
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.andreas-staier.de

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Review : Alexander Melnikov: Dmitri Sjostakovitsj, The Preludes and Fugues, Willem Veldhuizen op www.klassiekezaken.nl

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2011 : boeiende confrontaties tussen heden en verleden, 26/09/2011
Midis-minimes kleurt Russisch met Sjostakovitsj als centrale figuur, 9/08/2011

01:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

26/09/2011

Novecento 2011 : boeiende confrontaties tussen heden en verleden

Novecento Novecento is een jaarlijks terugkerende cyclus van zeven concerten met uitsluitend muziek uit de voorbije eeuw. De keuze voor een geschakeerde mengeling van bekend met minder bekend repertoire uit de voorbije eeuw, was meteen een schot in de roos. Het Novecentorecept bestaat uit een bijzondere bezetting, 'nooit live gehoord', topmusici, hun bijzondere affiniteit met de muziek en last but not least: altijd steengoede muziek. Ook dit jaar presenteert Novecento een verrassende editie met enkele concerten waarin composities uit de 20ste eeuw zij aan zij staan met ouder werk. Dat belooft naast flinke afwisseling ook boeiende confrontaties.

Om beurt Preludes en fuga's van Bach en Sjostakovitsj met Andreas Staier op klavecimbel en Alexander Melnikov op piano. En wat te denken van het contrast tussen getormenteerde madrigalen uit de 16de eeuw (Monteverdi, Gesualdo) en enkele hilarische madrigaalkomedies uit de 20ste eeuw (Berio, Ronchetti) ? Of ook nog de combinatie van Ysaÿe en Paganini met de onvolprezen violist Thomas Zehetmair.

Voor het pure Novecento-werk debuteert het excellente Orchestre National de Lille in een op en top Frans programma met Debussy, Ravel en Françaix. Nieuw Ensemble uit Amsterdam staat al met stip genoteerd in de agenda's van menig fan van hedendaagse (video)kunst. Varèse's meesterwerk Déserts staat immers op het programma met live projectie van de film van Bill Viola.

BL!NDMAN [sax] en BL!NDMAN [drums] duiken met Maximalist! de jaren 1980 in toen er een frisse wind waaide door de Belgische hedendaagse muziek- en rockscène. Tot slot is top-violiste Patricia Kopatchinskaja opnieuw te gast in Leuven, nu met pianist Fazil Say aan haar zijde. Samen vormen ze een briljant duo en dat zorgt voor passie op de muzikale werkvloer.

26/09 : Orchestre National de Lille : Franse tinten van Françaix, Ravel en Debussy voor orkest
Het excellente Orchestre National de Lille presenteert een romantische muzikale avond regelrecht uit de 20ste eeuw. Met rijke traditie en expertise spelen ze werk van Maurice Ravel, Jean Françaix en Claude Debussy.

29/09 Andreas Staier & Alexander Melnikov : Bach en Shostakovitsj om beurt op klavecimbel en piano
Das Wohltemperierte Klavier van Bach versus 24 Preludes en fuga's van Shostakovitsj. Composities als muzikale monumenten: barstend van inventiviteit en contrapuntisch vernuft of op de wijze van de 20ste eeuw: pittig, wrang en provocerend.

5/10 : Thomas Zehetmair : Paganini en Ysaÿe versus Zehetmair
Thomas Zehetmair is een ongelooflijk getalenteerd violist en musicus. In Leuven meet hij zich met twee andere grote violisten der aarde: Ysaÿe en Paganini.

12/10 : Nieuw Ensemble : Muzikale grensverleggers in de 20ste eeuw
Voor de geweldige dynamiek in het meesterwerk Déserts van Edgard Varèse staan veertien blazers, vijf slagwerkers, piano én tape klaar. En tegelijkertijd draait de gelijknamige film van de Amerikaanse videokunstenaar Bill Viola.

13 en 14/10 : BL!NDMAN [sax] & BL!NDMAN [drums] : Maximalist!
Maximalist! Brussel 1983: tegendraadse musici uit de rock, jazz, avant-garde en klassieke muziek groepeerden zich rond Rosas danst Rosas van Anna Theresa De Keersmaeker.

20/10 : Neue Vocalsolisten : Madrigalen op getormenteerde of hilarische wijze
Neue Vocalsolisten zingt en experimenteert met madrigalen uit de late 16de én 20ste eeuw. En dat leidt tot boeiende confrontaties tussen oud en nieuw.

25/10 : Patricia Kopatchinskaja & Fazil Say : Passie op de muzikale werkvloer
De Moldavische violiste Patricia Kopatchinskaja maakt een stormachtige carrière en vormt een briljant duo met de fijnzinnige Turkse pianist Fazil Say

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant : Novecento
Van maandag 26 september t.e.m. dinsdag 25 oktober 2011
Op verschillende locaties in Leuven


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalvlaamsbrabant.be

Extra :
NOVECENTO 2011. Rondom de 20e eeuw, Hildegart Maertens op Kwadratuur.be, 1/09/2011

15:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook