09/05/2012

Ictus brengt The Wayward in Kortrijk

Harry Partch De muziek van Harry Partch (foto) staat buiten elke categorie. Ze zweeft tussen experimentele blues, 'spoken word' en klassiek monodrama. Uniek door Partchs eigenwijze manier van componeren op zelfgebouwde instrumenten. Speciaal voor Ictus herwerkte Tim Mariën 'The Wayward', een liedcyclus die Partch schreef tijdens zijn omzwervingen in het Amerika van de Grote Depressie. Het instrumentarium werd aangepast en het 'arrangement' is ook geen noot per noot exacte transcriptie van de originele partituur. Met zuiver akoestische middelen werd de werkwijze van Partch subtiel gekleurd zonder daarbij de essentie uit het oor te verliezen. Op hetzelfde concert - en in dezelfde geest - horen we nieuw werk van Tim Mariën, 'Toeënwâs' en, ter introductie, 'A Portrait of Harry' van Thomas Smetryns.

Harry Partch (1901-1974) is veruit de grootste vrijbuiter onder Amerikaanse componisten. Zodra hij inzag dat de gangbare getemperde stemming strijdig is met eender welke natuurlijke intonatie, ontwikkelde hij als uitweg een radicaal nieuw systeem van microtonaliteit. Gaandeweg bouwde hij daarvoor eigenhandig een indrukwekkend instrumentarium bijeen. Zijn visie op 'Just Intonation', uiteengezet in het boek Genesis of a Music, wint wereldwijd alleen maar aanhangers bij. Tijdens de Depressie koos Partch voor een zwerversbestaan. Spontane  spreekmelodieën van kleurrijke figuren die hij toen ontmoette, leverden de inspiratie voor vier geliefkoosde composities, gebundeld als The Wayward. Componist en musicoloog Tim Mariën vond dit unieke werk te waardevol om het Europa te onthouden en kwam zo terecht bij Ictus. Partch' bricoleursgeest indachtig verbouwde Mariën instrumenten als een twaalfsnarige gitaar, reed organ en citer voor microtonale doeleinden. Het  'arrangement' is echter geen noot-voor-noot-transcriptie van de originele partituur, maar geeft er subtiel kleur aan. Binnen de Partchiaanse context wordt overigens een recent werk gespeeld van Mariën. Als student musicologie ontdekte Mariën de muziektheorie van Harry Partch. Het was een openbaring die hem hielp zijn eigen ideeën verder vorm te geven. Verder wordt er ook een nieuw werk gecreëerd van aanstormend componist Thomas Smetryns.

Zwerver, componist, instrumentenbouwer, anarchist, knutselaar, guru, voorvechter van de just intonation. Het parcours van de Amerikaan Harry Partch (1901-1974) is uniek. En vooral: eerlijk. Zijn cyclus 'The Wayward' omvat vier composities die hij schreef tijdens of naar aanleiding van zijn leven als zwerver. Partch leidde tijdens de Great Depression gedurende tien jaren het bikkelharde leven van hobo en doorzwierf het Amerikaanse continent als verstekeling op goederentreinen. Partch was 'a wayward', Engels voor 'eigenwijs'. Een man met een heel eigen wijsheid, en een heel eigen wijze om melodieën - wijsjes - te intoneren. In de muziekhistorische overzichten staat hij vooral bekend om zijn theoretisch baanbrekend werk over just intonation, een alternatieve stemming die een terugkeer inhield naar de Griekse (akoestische) beginselen. Bovenal was Partch Partch. Hij leefde en componeerde compromisloos: Partch schreef de muziek die hij wou schrijven, binnen een toonsysteem dat hij zelf ontwikkelde, op instrumenten die hij zelf bouwde, met muzikanten die hij zelf bijeenzocht en tijdens concerten die hij zelf organiseerde. 'Een Partch concert' is overigens een contradictio in terminis: Partch speelde geen concerten. Muziek spelen was voor hem een gemeenschapsvormend ritueel dat alle zintuigen moest bedienen: zowel het oor als het oog. Partch plaatste zichzelf bewust buiten het traditionele kader van Europese kunstmuziek. Immers: 'Life is too precious to spend it with important people.'

Laat een ding duidelijk zijn. Ictus speelt niet de muziek van Harry Partch. De reden is eenvoudig: de muziek van Partch valt in grote mate samen met zijn persoon, zijn instrumenten en zijn radicaal eigengereide levenswijze in de zelfgekozen marge van de (muzikale) wereld. Partch ten voeten uit: de bebaarde componist spreekt met vuur, verve en kennis van zaken over de typische resonanties en akoestische eigenschappen van verschillende soorten whiskyflessen. Met zijn dood stierf ook de originele uitvoeringspraktijk van zijn muziek. Althans zo vinden vele Partchianen. Wend je dus voor de originele uitvoeringen tot de platenzaak, iTunes of Youtube. Ictus speelt adaptaties van 'The Wayward' door Tim Mariën (1975), musicoloog, componist, instrumenten-verbouwer, en vooral: Partch-fan. Ook op het programma: een eigen compositie van Tim Mariën op zijn geadapteerd instrumentarium, en ter introductie 'A Portrait of Harry', een compositie van Gentenaar Thomas Smetryns (1977) speciaal geschreven voor dit concert.

Was het voor Tim Mariën het geen onmogelijke opdracht om muziek te adapteren die Partch schreef voor zeer specifieke instrumenten? Tim Mariën: "Meer nog dan een praktisch probleem vind ik het moreel erg heikel. Ik worstel daar erg mee. Wie ben ik om aan zijn composities te gaan morrelen? Het verhaal van Partch is zo eerlijk, zo authentiek en zo wars van commerciële oogmerken, dat het me soms zwaar valt om nu zelf een rol te spelen in een soort van postume recuperatie door het klassieke concertsysteem, waar hij zelf zo tegen fulmineerde. Ik had hem graag kunnen zeggen dat ik 'The Wayward' heb herwerkt uit liefde voor zijn muziek. Alles wat ik doe als componist doe ik vanuit oprechte passie. Ik ben van beroep pianostemmer zodat ik mijn muziek omwille van de muziek zelf kan maken, niet voor het geld of om mijn carrière een boost te geven. Ictus heeft me dus in zekere zin voor een onmogelijke opdracht gesteld: muziek die vergroeid is met een leven en een instrumentarium herinterpreteren voor een heel verschillende set instrumenten. Ik heb het morele en praktische probleem opgelost door de opdracht nadrukkelijk op te vatten als een bewerking, een adaptatie. Dat biedt een artistieke vrijheid die in wezen alles toelaat, zolang duidelijk wordt gecommuniceerd dat het om een versie gaat van Partch, niet om Partch zelf. Ik zie mijn versie als een vorm van communicatie tussen twee componisten. En dan is er ook nog de poëzie die ligt in het streven naar de vervulling van een onmogelijk te vervullen doel. Het is eigen aan de menselijke conditie. Die discrepantie tussen ideaal en praktijk vind je eigenlijk ook bij Partch. Zijn systeem gaat uit van een loepzuivere, wiskundige puurheid, maar in de concrete uitvoering van zijn instrumenten sluipt behoorlijk wat ruis op het systeem. Merkwaardig genoeg charmeert Partch, die steeds bleef zoeken naar die zuiverheid, precies door zijn onzuiverheid, het ongepolijste."

Hoe heeft Mariën die adaptatie concreet aangepakt? Tim Mariën: "Ik wilde geen noot per noot transcriptie van zijn muziek voor bestaande instrumenten, zoals componist Ben Johnston dat erg mooi deed voor het Kronos Quartet. Ik wilde het klankbeeld van Partch benaderen door bestaande instrumenten te verbouwen. De eerste stap was een microtonale piano, waarvan de toetsen een heel spectrum aan microtonale tussentonen bestrijkt. Om de instrumenten op de kop te tikken ben ik rommelmarkten afgegaan. Een oude zither en een banjo werden verknutseld. Ook een Chicago Reed Organ uit de jaren '20 heb ik microtonaal geadapteerd, een soort harmonium eigenlijk. Op zich vind ik het interessanter om bestaande instrumenten te adapteren, in plaats van replica's te gaan bouwen van het Partchinstrumentarium. Ik vind niet, zoals Partch, dat we nieuwe instrumenten nodig hebben. Ik hou me liever bezig met het omturnen van het bestaande arsenaal. Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat wat ik met die instrumenten heb gedaan, ze vertimmeren, verbouwen en adapteren, dat ik een gelijkaardige bewerking heb uitgevoerd op de partituren. Om het klankbeeld van Partch te benaderen heb ik behoorlijk in de partituren moeten rommelen. Tussen mijn werk als instrumenten- en partiturenverbouwer zit een analogie en een eenheid die ergens ook wel aansluit bij de werkwijze van Partch zelf. Partch is in de loop van zijn leven 'The Wayward' blijven herwerken voor steeds grotere bezettingen. Je zou het kunnen zien als een levend organisme, een steeds onvoltooid blijvend work in progress. Zo bekeken is mijn versie misschien een van de evolutiestadia van 'The Wayward'."

Tegenover de adaptatie van Partch plaatst Mariën ook een eigen compositie met de enigmatische titel 'Toeënwâs'. Tim Mariën: 'Ik wou ook zelf iets bijdragen tot het project, maar dan met de instrumenten die ik voor de Partchadaptatie had uitgewerkt. Het klankbeeld is dus op het eerste gehoor erg gelijkend, wat verwarrend kan zijn. Maar het is gecomponeerd vanuit een volledig andere opvatting over stemming en klank dan die van Partch. De titel geeft aan waar het over gaat. 'Toeënwâs' is een transcriptie van het dialectwoord 'toonwijs', wat 'melodie' betekent. In het dialect van Heist-op-den-Berg kan je ook zeggen dat iemand toonwijs is in een activiteit, zoals in mijn geval het componeren van muziek. Je bent 'toonwijs' als je op een bepaald vlak de eerste stappen hebt gezet. Je bent vertrokken maar je bent er nog niet."

In opdracht van Ictus schreef Thomas Smetryns, speciaal voor dit programma, een nieuwe compositie: 'A Portrait of Harry'. Hoe werkt dat, een muzikaal portret van Harry Partch? Thomas Smetryns: "Ik wilde uitdrukkelijk een muzikale inleiding schrijven op de figuur van Partch. Je kan het vergelijken met een schildersportret door een collega. Het is daarbij niet de bedoeling dat je dat portret ook in de stijl van de geportretteerde uitvoert. Mocht Matisse een portret geschilderd hebben van Picasso dan had hij dat ook niet à la Picasso gedaan. Een portret maken van Picasso hoeft niet de reden te zijn om plots de kubist te gaan uithangen. Ik ben dus trouw gebleven aan mijn eigen aanpak. Het leek me weinig zinvol om het stemmingssysteem van Partch over te nemen, al gebruik ik wel microtonale intervallen. Alle onderdelen in de muzikale wereld van Partch zijn onderling van elkaar afhankelijk: zijn stemming, zijn instrumenten, de terugkeer naar de Griekse filosofie, het lichamelijke. Het is onzinnig om één van die aspecten eruit te lichten. Ik heb me dus geconcentreerd op een alles overkoepelend persoonlijkheidskenmerk van Partch, zijn idealisme. Het vuur waarmee hij leefde en werkte hoor je bij uitstek in zijn manier van spreken: gezaghebbend, melodieus en in bewoordingen die je meteen in marmer kan gaan uithouwen. Mijn ruw klankmateriaal bestaat dus uit geluidsfragmenten waarin Partch spreekt over zijn werk. 'I am Harry Partch, a composer', zegt hij ergens. Meer dan een voorstelling van zichzelf is het een krachtige affirmatie. Ik heb deze en andere frases akoestisch geanalyseerd, vertraagd en gearrangeerd voor contrabasfluit, trombone, zithers en geprepareerde gitaar. Dat klopt ook met de muzikale praktijk van Partch zelf. Als hobo noteerde hij uitspraken van zijn collegazwervers in notenschrift. Hetzelfde doet hij in de bundel 'Bitter Music' waarin hij bij sommige dialogen de stembuiging in noten uitschreef. Ik pas een Partchiaans procedé dus toe op Partch zelf.
De oorspronkelijke tekst zelf is niet meer decodeerbaar. Wel heb ik voor de muzikanten aangegeven welke woorden ze in hun partij vertolken. Ik ben er van overtuigd dat de muzikanten met de tekst in het achterhoofd hun partij met een welbepaald engagement zullen spelen. Die speelhouding zal dan weer wel voor de luisteraar waarneembaar zijn. Daarnaast confronteer ik de instrumenten met samples van Partch' stem. Ik selecteerde specifiek die uitspraken waarin zijn overtuiging en de strijdvaardigheid duidelijk tot uiting komen. Die samples worden vertolkt door een typisch 20e eeuwse datadrager, de vinylplaat. Het creëert een tastbare visuele link tussen klankproducent en de klank. De vinylplaat is bovendien zijn medium. Partch stuurde eigenhandig zijn vinylplaten op naar zijn klanten overal ter wereld, met je adres op de kartonnendoos in zijn handschrift."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus : The Wayward
Vrijdag 11 mei 2012 om 20.15 u
(Gratis inleiding om 19.30 u : Maarten Quanten spreekt met Tim Mariën)
Concertstudio Kortrijk
Conservatoriumplein 1
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.ictus.be

Bron : Tekst Wannes Gyselinck voor de Handelsbeurs

Extra :
Review : Ictus : The Wayward, 19 januari 2012, Handelsbeurs, Guy Peters op www.goddeau.com, 20/01/2012
Mikroton 13 : Omtrent Harry Partch, Sebastian Bradt op www.logosfoundation.org
Harry Partch Information Center : www.harrypartch.com
Harry Partch Foundation : www.corporeal.com
Harry Partch op www.schott-music.com
American Mavericks: Harry Partch's Instruments - playable with explanations and musical examples
Downloadable audio from the out-of-print LP "The World of Harry Partch"<
Harry Partch op youtube (met o.a. een BBC documentaire uit 2006)
Thomas Smetryns : www.thomassmetryns.be, www.myspace.com/thomassmetryns, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst, 24/04/2012
Tegendraadse blues van Harry Partch door Ictus in Gent, 19/01/2012
Harry Partch : Amerikaans pionier van de muziek in juiste boventoonstemming, 3/03/2008

22:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

07/05/2012

Opera meets pop in Sága

Dez Mona In haar concertante opera brengt de Antwerpse experimentele popgroep Dez Mona verhalen van de Germaanse godin Sága naar vandaag. Onder het motto 'Home is where the heart is' gaat Dez Mona op zoek naar thuiskomen. Met een reeks intense ballades en verhalen als resultaat. Het grote stembereik van zanger Gregory Frateur en het spel van contrabassist Nicolas Rombouts bepalen de sound. Ze worden bijgestaan door het barokensemble BOX, lichtkunstenaar Jan Pauwels én kostuumontwerpster Veronique Branquinho. De Morgen blokletterde: "‘Dez Mona verwondert, verrukt en verbluft met opera Sága!".

Sága verwijst naar de godin van de geschiedenis uit de Noordse mythologie die zingt over het heden, verleden en toekomst. Net zoals Sága vertelt Dez Mona over de wereld rondom ons en over de menselijke ziel en de schoonheid van haar gebreken. Is het een utopie gebleken dat de mens in staat is zichzelf te veranderen en naar een hoger niveau te tillen? Voor Sága wordt een nieuw repertoire geschreven van intense ballades en verhalen met een voor Dez Mona kenmerkende dramatiek en theatraliteit. Muzikaal slaat Dez Mona de handen in elkaar met de barokmusici Jutta Troch (barokharp) en Pieter Theuns (theorbe) van BOX. Barokharmonieën versmelten met de klankwereld van Dez Mona tot een feeërieke weerspiegeling van onze tijd.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dez Mona feat. B.O.X.: Sága
Woensdag 9 mei 2012 om 20.15 u
(gratis inleiding om 19.30 u : Lieselotte Deforce spreekt met de muzikanten)
Kortrijkse Schouwburg

Schouwburgplein 14
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.dezmona.com

Elders op Oorgetuige :
Dez Mona creëert met Sága een opera als weerspiegeling van onze tijd, 4/09/2011

Bekijk alvast de trailer van Sága

18:21 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

28/04/2012

Bokkenpoten, sulfer & zwaveldamp : Daan Vandewalle ontbindt zijn duivels in Kortrijk

Daan Vandewalle Pianist Daan Vandewalle (foto) ontbindt zijn duivels in Kortrijk! Speciaal voor het Festival van Vlaanderen ontwikkelt hij een programma met demonische muziek in 'Bokkenpoten, Sulfer & Zwaveldamp'. Vandewalle belicht het diabolische op verschillende manieren. Hij is gefascineerd door het getal 13 in György Ligeti's pianostudie L'Escalier du Diable en door de zondeval in de bewerking van J.S. Bachs Durch Adams Fall ist ganz verderbt door Ferruccio Busoni. Binnen deze context past Karlheinz Stockhausens Luzifers Traum: Klavierstück 13, waarbij de pianist letterlijk de duivel uitbeeldt. In Alexander Skirabins negende sonate De Zwarte mis, is dan weer eerder sprake van psychologische angst voor de duivel. Om al deze bokkenpotenmuziek toch enigszins te relativeren komt het mooie 'Regard des Anges' uit Olivier Messiaens Vingt Regards sur L'Enfant-Jésus om het hoekje kijken.

György Ligeti over L'Escalier du Diable : "Bij een eerste oogopslag herkent men in de twaalfde studie (L’escalier du diable) een chromatische toonschaal die vanuit de diepte van de lage si opstijgt naar de la en gebonden is aan het metrische model van een toevoegingsritmiek van zeven, negen tot elf achtste noten (2+2+3/2+2+2+3/2+2+2+2+3). De accentuering van de twaalftonige stijgende toonladder met naslaande achtste tonen - in verkorte vorm is deze blijvend aanwezig in de studie - wordt vlug vierstemmig verrijkt. Op een tweede niveau wordt deze toonladder parallel gebruikt in tertsen en sexten maar ook in kwinten. Na een eerste deel zetten de chromatische loopjes in, na drie verschillende faseverschuivingen. Vervolgens wordt enerzijds de zelfstandigheid van de handen (akkoorden tegenover eenstemmige ontwikkeling) en anderzijds hun synchroniciteit beklemtoond. De razernij van steeds snellere en voortdurend condenserende accentueringen mondt uit in een deel dat door middel van imposante akkoorden tegelijk variatie en rust uitdrukt om dan tenslotte de chromatisch opklimmende toonladder te doorbreken."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Daan Vandewalle : Bokkenpoten, Sulfer & Zwaveldamp
Woensdag 2 mei 2012 om 20.15 u
(inleiding om 19.45 u : Pauline Driessen spreekt met Daan Vandewalle)
Concertstudio Kortrijk
Conservatoriumplein 1
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.daanvandewalle.com

Extra :
György Ligeti : www.schott-musik.de en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001
Stockhausens Klavierstücke op en.wikipedia.org

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst, 24/04/2012
Vingt Regards sur L'Enfant-Jésus : monumentaal werk van Messiaen op Midis-Minimes, 19/07/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007

Bekijk alvast György Ligeti's L'Escalier du Diable



en het eerste deel uit Stockhausens Klavierstück XIII

14:50 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

27/04/2012

Oscarwinnaar Brussels Philharmonic brengt spannend programma met Berlioz, Górecki en Cage in Kortrijk

John Cage Was het een jarenlange onbeantwoorde liefde die aan de basis lag van Berlioz' ophefmakende Symphonie Fantastique? Zeker is dat Berlioz er geschiedenis mee schreef. Alleen al door een romantisch verhaal aan een orkestwerk te binden. Het subtiele Kleines Requiem für eine Polka van Henryk Górecki vormt het ideale tegengewicht. Klokken luiden een mijmerend minidrama in waarin de tijd - hier in de gedaante van een Pools meisje - langzaam voorbijdrijft. In 4'33'' van John Cage (foto) geniet je van de stilte om je heen. Luister naar toevallig aanwezige, niet geregisseerde omgevingsgeluiden zoals je ademhaling en het kloppen van je hart. Een experimenteel stuk dat aantoont dat absolute stilte niet bestaat. Onder leiding van de charismatische chef-dirigent Michel Tabachnik.

Voor 'Kleines Requiem fur eine Polka' inspireerde de Poolse componist Henryk Górecki zich op de polyfonie van Palestrina en liturgische orgelmuziek, maar evenzeer op de dynamiek van Beethoven en zelfs op eenvoudige 'boerenmuziek'. Het requiem voor een Poolse vrouw (Polka) is een smeltkroes van al deze muziekstijlen.

Weinig composities zijn zo berucht (en controversieel) als 4'33'' (1951) van John Cage. Dat hoeft ook niet te verwonderen, want met dit werk stelde Cage heel radicale vragen, die dwingen om na te denken over wat muziek nu eigenlijk is. Toen Cage in 1951 in de partituur van 4'33'' bij elk van de drie delen (de driedeligheid is het enige echt 'klassieke' aspect van dit werk) enkel de instructie 'tacet' noteerde - de instructie die de muzikant verbiedt te spelen - ontketende hij met die zeer eenvoudige ingreep een bijzonder spraakmakende evolutie. De impact van dit korte werkje op de hedendaagse muziek is zeer groot én zeer fundamenteel.

Wat 4'33'' zo controversieel maakt, is natuurlijk dat het een compositie is die alleen uit stilte bestaat. Een paradox die veel mensen onnoemelijk absurd zullen hebben gevonden en misschien nog steeds vinden. Echter in Cages gedachtegoed, was dit een volkomen normale stap. Voor John Cage waren alle geluiden per definitie muzikaal. Hij maakte geen onderscheid tussen conventionele (een piano, een viool) of onconventionele klanken (elektronische klanken, alternatieve speeltechnieken). Ook alle mogelijke alledaagse geluidsbronnen (een stofzuiger of de scharnier van een deur) waren voor hem evenwaardig. Immers, als je bereid bent aandachtig naar een geluid te luisteren, zal je merken dat dat interessant is.

Die nadruk op de intentie van de luisteraar om zich onvoorwaardelijk open te stellen voor wat hij hoort, hangt dan weer samen met de hevige interesse die Cage had voor zen-boeddhisme. Wat in 4'33'' gebeurt, is dat Cage niet enkel de hiërarchie tussen muzikale en niet-muzikale geluiden in vraag stelde, maar ook die tussen intentionele en niet-intentionele geluiden, met andere worden: de omgevingsgeluiden, die we doorgaans negeren (het gezoem van de airconditioning, het geschuifel van het concertpubliek, het verkeer in de verte) hoeven niet minderwaardig te zijn aan de klanken die de muzikanten bewust produceren. Door alle intentionele geluiden te elimineren, blijven in 4'33” enkel de niet-intentionele geluiden over. De stilte die je verwacht, blijkt helemaal niet zo stil te zijn, wanneer je je naarmate de klanken van de muzikanten uitblijven, geleidelijk aan bewust wordt van wat er intussen wel te horen is. Sterker nog, absolute stilte, de volledige afwezigheid van geluid, is onmogelijk. Cage verwees graag naar zijn bezoek aan een anechoïsche kamer van de universiteit van Harvard - een ruimte die volledig geluidsdicht was en waarin geluidsgolven niet weerkaatst worden. In plaats van stilte, hoorde hij twee tonen, één hoge en één lage, die - zo legden de wetenschappers hem nadien uit - respectievelijk door Cages eigen zenuwstelsel en bloedsomloop werden voortgebracht. De echte paradox van 4'33'' is dus niet dat stilte muziek kan zijn, maar dat stilte eigenlijk helemaal geen stilte is.

Programma :

  • Henryk Górecki, Kleines Requiem fur eine Polka, op. 66
  • Hector Berlioz, Symphonie fantastique, op. 14
  • John Cage, 4'33"

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic : Górecki, Berlioz, Cage
Zondag 29 april 2012 om 15.00 u
Kortrijkse Schouwburg

Schouwburgplein 14
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.brusselsphilharmonic.be

Extra :
Henryk Górecki op en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
De post-modernen: Pärt, Górecki en Schnittke, Friska Frank op www.nopapers.nl
Composer Henryk-Mikolaj Górecki. A conversation with Bruce Duffie, Bruce Duffie op www.bruceduffie.com, 1994
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
4'33". The Sound of Silence, Andrew Schulze op www.kalvos.org

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst, 24/04/2012
In Memoriam Henryk Mikolaj Górecki (1933 - 2010), 12/11/2010

23:16 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Klinkende Stad : internationale geluidskunst in parken en perken

Klinkende Stad Met 'Klinkende Stad' zet Festival van Vlaanderen Kortrijk een toonaangevend Europees project verder waarin beeldende kunst, geluid en muziek samenkomen. In 2012 staat de relatie van geluid tot de publieke ruimte centraal. Internationale geluidskunst in parken en perken.

Geluid in de publieke ruimte is niet evident. Wanneer het binnendringt in de persoonlijke levenssfeer roept het vaak extreme reacties op. Vuvuzela? Maar omgekeerd wordt geluid ook ingezet als wapen. Of hoe anders te denken over het Amerikaanse bombardement met keiharde hits als ‘Nowhere to Run’ toen Noriega zich in 1990 opsloot in de Vaticaanse ambassade in Panama? Geluid bezit een subversieve kracht. Enkele van de geluidswerken spelen met die kracht. Hoe reageren mensen aan de bushalte op ander geluid in hun vertrouwde omgeving? Diametraal daartegenover zoeken kunstenaars ook harmonie. Opvallend is dat vaak de natuur het uitgangspunt is. Zo krijgt 'Klinkende Stad: Publiek Geluid' een duidelijk ecologisch karakter. Hoe genereert een tuin vol planten en bomen zelf een soundscape? Hoe klinkt een compositie voor een boom? Of een insectenopnamestudio? Ga mee op ontdekkingsreis in de wondere wereld van de publieke geluidskunst.

De tentoonstelling opent op zaterdag 28 april 2012 om 16.00 u met een gratis geleide wandeling in aanwezigheid van verschillende kunstenaars. Bij deze gelegenheid worden letterlijk de duiven gelost. De Britse kunstenares Dawn Scarfe inspireerde zich op een Chinees gebruik waar fluitjes om de hals van duiven gehangen worden. Met installaties van Chris Watson, Jana Winderen, Christoph De Boeck & Patricia Portela, Leif Brush, Guy De Bièvre & Sofie Von Bustorff, Erik Nerinckx, Alvin Curran, Dawn Scarfe, David Helbich, Bent Sørensen, Evelina Deicmane en Stefan Rummel.

's Avonds geven twee geluidskunstenaars een concert. Chris Watson en Jana Winderen maken beiden deel uit van het Engelse Touch label. Touch werd dertig jaar geleden opgericht door Mike Harding en Jon Wozencroft. Een niet voor één gat te vangen uitgeverij die werk uitbrengt van o.m. Phill Niblock, Fennesz, Biosphere, Hildur Gudnadottir en Philip Jeck. Met ondertussen een schitterende collectie als resultaat. Hun 30ste verjaardag is de ideale gelegenheid om Touch én zijn artiesten in het zonnetje te zetten. In aanwezigheid van Mike Harding geven Chris Watson en Jana Winderen een concert in hun installatie die ze presenteren tijdens Klinkende Stad. Het moment bij uitstek om uitzonderlijke muzikanten live aan het werk te horen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Fesival van Vlaanderen Kortrijk - Klinkende Stad : Publiek Geluid
Van zaterdag 28 april t.e.m. zondag 13 mei 2012 : za 14.00 u - 19.00 u, zo 14.00 u - 18.00 u

Officiële opening en een gratis rondleiding op zaterdag 28 april om 16.00 u
Op verschillende locaties in Kortrijk
--------------------------
Openingsconcert Klinkende Stad : Chris Watson & Jana Winderen
Zaterdag 28 april 2012 om 20.15 u
Budascoop

Kapucijnenstraat 10
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst, 24/04/2012

24/04/2012

Festival van Vlaanderen Kortrijk : klassiek, hedendaagse muziek & geluidskunst

Festival van Vlaanderen Kortrijk Op woensdag 25 april gaat de derde editie van het Festival-van-Vlaanderen-Kortrijk-nieuwe-stijl van start. Muziek is de motor van het festival, maar de kruisbestuiving met andere disciplines wordt niet uit de weg gegaan.  De editie van 2012 biedt opnieuw een frisse mix van klassiek en hedendaags, van composities die een verhaal vertellen, projecten waarin oud en nieuw spontaan samensmelten en de wondere wereld van de geluidskunst. Geniet van beklijvende concerten, Europese geluidskunst, een muzikale stadshappening, de oogstrelende 'Club Klassiek' en tal van educatieve projecten en inleidingen.

Het Festival van Vlaanderen Kortrijk steunt op drie pijlers: concerten, stadsmuziek en geluidskunst. Organisator Joost Fonteyne benadrukt dat het festival voor liefhebbers van ieder genre is. "We hebben gekozen voor een programma met diverse stijlen, inclusief klassieke muziek. Daarnaast is het festival ook een mix van internationale artiesten in grote zalen en intieme huiskamerconcerten."

Op 25 april opent het festival met Via Crucis Van L'Arpeggiata. L'Arpeggiata is een topgezelschap rond luitspeelster Christina Pluhar. Via Crucis koppelt passiemuziek aan Zuid-Europese volksmuziek met het fenomenaal zingende Corsicaans mannenkwartet Barbara Furtuna in de hoofdrol. Op 29 april brengt oscarwinnaar Brussels Philharmonic een spannend programma met Hector Berlioz' ophefmakende Symphonie Fantastique als ideaal tegenwicht voor Klienes Requiem für eine Polka van Henryk Górecki. In het kader van de honderdste verjaardag van John Cage brengt het orkest het conceptuele 4'33" onder leiding van de charismatische chef-dirigent Michel Tabachnik. Op 2 mei ontbindt pianist Daan Vandewalle zijn duivels in Kortrijk. Speciaal voor het Festival ontwikkelde hij een programma met demonische muziek van o.a. Ligeti, Stockhausen, Skirabin en Messiaen. Op 5 mei hoor je in première de schitterende vertolking de Goldbergvariaties van Johann Sebastian Bach door Phillip Thurriot. Deze keer niet op klavecimbel of piano maar op accordeon. Diezelfde avond brengt het Franse Quatuor Zaïde een uitdagend programma met kwartetten van Haydn, Xenakis, Webern en Debussy. Op 8 mei staat De Blinden, muziektheater van Patrick Corillon en Daan Janssens op tekst van Maurice Maeterlinck op het programma. Op 9 mei brengt de Antwerpse experimentele popgroep Dez Mona, bijgestaan door het barokensemble BOX, lichtkunstenaar Jan Pauwels én kostuumontwerpster Veronique Branquinho de concertante opera Sága. En op 11 mei tenslotte gaat het Ictus ensemble aan de slag met Tim Mariëns bewerking van 'The Wayward' van Harry Partch en nieuw werk van Thomas Smetryns.

Stadsmuziek presenteert een gevarieerd programma van verrassende miniconcerten op verschillende locaties in de Kortrijkse binnenstad. Op zaterdag 12 mei krijg je voor slechts €18 toegang tot maar liefst acht concerten. Naar aanleiding van het moederdagweekend werden acht concerten geselecteerd waarin muziek door en van vrouwen centraal staat. Stippel zelf je parcours uit en krijg daarbovenop nog een slotconcert in de Kortrijkse Schouwburg. Een muzikale ontdekkingstocht.

Het Festival van Vlaanderen Kortrijk is niet compleet zonder Klinkende Stad: de wondere wereld van de internationale geluidskunst of de missing link tussen klank, muziek en beeldende kunst. Klinkende Stad: Publiek Geluid wordt de meest ecologische editie ooit. Eén waarin klankkunstenaars inspiratie vinden in onze leefomgeving, zowel de stad als de natuur. Dit jaar verwelkomt Kortrijk onder andere Chris Watson, een geluidstechnicus die onder andere de wereld rondtrekt voor de BBC. Zijn werk werd in Europa al tentoongesteld in het Parijse Louvre en de National Gallery in Londen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival van Vlaanderen Kortrijk
Van woensdag 25 april t.e.m. zondag 13 mei 2012
Op verschillende locaties in Kortrijk


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalkortrijk.be

20:06 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

27/03/2012

Conservatorium Gent laat van zich horen op De Invasie van Gent

Korn De Invasie van Gent is een evenement waarop je jong, strijdbaar en talentvol ontwerperstalent uit België en Nederland kan ontdekken. Tijdens het weekend van 31 maart en 1 april stellen meer dan zeventig jonge strijders - want zo noemen de ontwerpers van De Invasie zichzelf - hun ontwerpen tentoon en te koop. Vanaf zaterdag om 16.00 u kan je de ontwerpen bewonderen in de campus De Bijloke van de Gentse Koninklijke Academie voor Schone Kunsten. Je vindt er kleding en juwelen, fotografie, grafisch werk, keramiek, meubelen, fietsen en zelfs 'haute confiture'. Alle ontwerpers vertegenwoordigen verschillende disciplines van de designwereld, maar twee dingen hebben ze met elkaar gemeen: ze zijn onbekend én veelbelovend.

Op zondag 1 april laat ook het Conservatorium van zich horen op De Invasie van Gent. Zo kan je bijvoorbeeld kennis maken met <Korn> (foto) & <Snar>, twee van de muzikale robots van het M&M orkest. Godfried-Willem Raes, oprichter van Stichting Logos (werkplaats voor experimentele muziekproductie) en docent compositie en akoestiek aan School of Arts, is bouwer en ontwerper van het M&M robotorkest, momenteel bestaande uit 44 computergestuurde muzikale robots. <Korn> is een klein maar vinnig cornet-robotje en <Snar> een geautomatiseerde snare drum waarvan je alle hamers, kloppertjes en lichtjes ziet spelen. Samen reageren ze op de bewegingssignalen die ze oppikken van het publiek. Dus kom gewoon dichterbij, spring, dans en de robots zetten jouw bewegingen rechtstreeks om in klank!

Valery Vermeulen tast de grenzen tussen wetenschap en kunst af met zijn innovatief 'muziekinstrument' de EMO-synth, dat zich het best laat omschrijven als een intelligente bouwdoos voor het verbinden van emoties, beeld en geluid. De interactie tussen mens en machine staat centraal, met filmpjes en muziek probeert de EMO-synth de emotionele toestand van een proefpersoon aan te passen in vooraf gekozen emoties.
In de performance Montage Cinema Revived by the EMO-Synth maakt het publiek kennis met Prototype 05.2 van de EMO-Synth als onderdeel van een totaalconcept in een cinematografische opstelling. Herwerkt en vooraf gekozen filmmateriaal uit de experimentele film Dot-line-plain (Remco Roes, 2011) vergezelt gepersonaliseerde soundtracks met maximale emotionele impact op de gebruiker. Bovendien zal de EMO-Synth tijdens de performance realtime in dialoog treden met live muzikanten door middel van virtueel gegeneerde partituren. Muzikanten Nico Couck (gitaar) en Pieterjan Seynaeve (percussie, drums) gaan de uitdaging aan ze te vertolken en je zo door een afwisseling van fragiele en explosieve momenten te leiden.

Al Di Miseria zijn vijf klassiek gestoorde (je leest het goed) muzikanten die tonen dat hun interesse verder reikt dan Mozart en Schönberg. Ze mengen klassiek met een dosis rock, jazz, cabaret, metal en ska, kiezen voor gedurfde thema's en tasten met graagte de grenzen van het absurde af. Al Di Miseria bestaat uit (oud-) studenten van het Koninklijk Conservatorium/School of Arts.

Sequence this is een performance van Laurens Van Bouwelen & Pieter Van Nieuwenhove (live-electronics). Een drummer bootst elektronische drumklanken na zonder het gebruik van elektronica. Laurens Van Bouwelen is masterstudent Jazz/Pop Drums aan het Conservatorium / School of Arts Gent. Hij is een veelzijdig muzikant die zich een weg baant door verschillende muziekstijlen. Anno 2012 speelt / arrangeert / componeert hij bij Fête Royal (ska/latin/funk), Scindapsus Quintet (nu-jazz), Arne Vanhaecke (Nederlandstalig / pop), Marjolein Deckers (kleinkunst, pop), John Ghost (alternative, jazzrock, progressive) en het Brussels Youth Jazz Orchestra.

Tijd en plaats van het gebeuren :

De Invasie van Gent
Zaterdag 30 maart en zondag 1 april 2012
School of Arts Gent/ KASK & Conservatorium Gent

Jozef Kluyskensstraat 2
9000 Gent

Meer info : www.deinvasie.be, deinvasie.wordpress.com en cons.hogent.be

Elders op Oorgetuige :
Intelligente montagecinema met experimenteel geluid in het M HKA, 1/03/2012

16:56 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Driedaags muziekfeest in De Roma voor postcode 2140 en ver daarbuiten

Kalevi Aho en Mark-Anthony Turnage Marockin' Brass, Tutti Fratelli, deOrkestacademie, Re-Mix XXL... en deFilharmonie: dat zijn de ingrediënten van het gloednieuwe muziekfestival '2140'. Dit weekend laat deFilharmonie het 'traditionele concertpodium' even voor wat het is en bouwt het orkest drie dagen lang feest in De Roma. 

De jonge leeuwen van deOrkestacademie geven het startschot van het muziekfeest, de blazers van deFilharmonie vormen een gelegenheidscombo met de 'all star' blazerssectie en percussionisten van Marockin' Brass en de Fratelli's van Tutti Fratelli, de theatergroep o.l.v. Reinhilde Decleir, geven het beste van zichzelf in Operettedagdroom op live muziek van deFilharmonie.

Bovendien maken ook twee grootheden uit de muziekwereld hun opwachting in De Roma: de Finse componist Kalevi Aho en de Britse componist Mark-Anthony Turnage. Speciaal voor deFilharmonie componeerde Aho een spetterend Trompetconcerto. Alain de Rudder, trompetsolo van deFilharmonie, treedt aan als solist. En met Blood on the floor van Mark-Anthony Turnage staat een van de meest spectaculaire orkestwerken van deze tijd als afsluiter op het programma. Het werk, waarin het heftige en het tere in extreme vorm tegenover elkaar worden geplaatst, is een grootschalig stadsepos voor jazzkwartet en symfonisch orkest. Het fenomenale stuk is een opvallende fusie van elementen uit de klassieke jazz- en rockwereld.

Als uitsmijter is er de Re-Mix XXL, een extra grote versie van het bekende Re-Mix Orchestra van deFilharmonie. deFilharmonie heeft verschillende verenigingen uit Borgerhout en omstreken uitgenodigd om samen te improviseren en muziek te maken, onder de deskundige leiding van de Londense allround-muzikant Paul Griffiths.

Programma :

Vrijdag 30 maart 2012

  • 19.00 u - deOrkestacademie o.l.v. Martyn Brabbins
    - Benjamin Britten, Four sea interludes
    - Michael Tippett, Ritual dances
  • 20.00 u - Blazers van deFilharmonie, Marockin' Brass & Alain De Rudder (trompet) o.l.v. Martyn Brabbins
    - Christian Lindberg, Brainrubbish
    - Kalevi Aho, Trompetconcerto (wereldcreatie)
    - Afrikaanse klanktapijten

Zaterdag 31 maart 2012


  • 17.00 u - Re-Mix XXL
  • 20.30 u - Tutti Fratelli & deFilharmonie : Operettedagdroom

Zondag 1 april 2012


  • 20.00 u - deFilharmonie o.l.v. Martyn Brabbins
    - Mark-Anthony Turnage, Blood on the floor
    - Toonmoment Project Blood on the floor : bij wijze van 'supporting act' stellen een aantal jongeren hun interpretatie voor van Blood on the floor, het resultaat van een projectweek met De Veerman en Stichting Papageno, gespecialiseerd in kunsteducatie voor autistische jongeren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie: 2140 
Van vrijdag 30 maart t.e.m. zondag 1 april 2012
De Roma - Borgerhout

Turnhoutsebaan 286
2140 Borgerhout

Meer info : www.defilharmonie.be en www.deroma.be

Extra :
Kalevi Aho op www.fimic.fi, www.fennicagehrman.fi, en.wikipedia.org, www.bis.se (met audio) en youtube
Mark-Anthony Turnage : www.boosey.com, www.schott-music.com en youtube
Mark-Anthony Turnage (1960 - ) : Markante jazzinvloeden, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Sir Michael Tippett op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
Christian Lindberg op www.tarrodi.se, www.defilharmonie.be, en.wikipedia.org en youtube
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Benjamin Britten een dag lang in de kijker in deSingel, 16/03/2012
Blazers van deFilharmonie brengen Eisler, Aho en Dvorák in Antwerpen en Hingene, 14/01/2012
Mark-Anthony Turnages eerste compositie voor strijkkwartet in deSingel, 25/01/2011
deFilharmonie brengt Prokofjev, Lindberg en Sibelius in Antwerpen en Brugge, 26/10/2010

Bekijk alvast het interview met Mark-Anthony Turnage over 'Blood on the floor'

14:44 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

26/03/2012

Ars Musica Brugge : de stem in al haar staten, van demonisch gebries tot engelengezang

Ars Musica Brugge 2012 Ars Musica Brugge 2012 staat in het teken van de moeder aller instrumenten: de stem. Pas in de 20ste eeuw kreeg ze definitief de baard in de keel. Ars Musica, met als motto 'Engelen en demonen', wil het volledige spectrum laten horen, van demonisch gebries tot engelengezang.

Voor zij die de eerdere voorstellingen tijdens dit festival zouden gemist hebben, biedt Brugge de allerlaatste kans om 'De Blinden' van Daan Janssens en Patrick Corillon bij te wonen. 'Engelen' en 'Demonen' maken hier hun laatste opwachting, maar de essentie van de programmatie in het Concertgebouw stelt de stem centraal. Allereerst verlenen Marianne Faithfull en het Brussels Philharmonic hun medewerking aan een Kurt Weill-concert. Onder de noemer 'Aria. Voice with no limits' is er een niet te missen bloemlezing met vocale hoogtepunten uit vorige eeuw - onder meer Berio, Cage, Bernstein en Scelsi - met Salome Kammer. Bijzondere verkenningstochten doorheen alle facetten van de zangkunst bieden de performances, elke avond om 22.00 uur, van David Moss, Claron Mc Fadden en Iva Bittova in het kader van de residentie van het Institute for Living Voice.

Institute for Living Voice - van donderdag 29 t.e.m. zatertag 31/03, telkens om 22.00 u
Het Institute for Living Voice (ILV) slaat voor de tweede maal zijn tenten op in Brugge. Dit onderzoekscentrum belicht de menselijke stem in al haar facetten: klassiek, opera, jazz, experimenteel, alternatieve rock, wereldmuziek, folk, traditioneel, blues, kerkelijke en profane muziek. Bij ILV, een reizend instituut dat de hele wereld rondtrekt, ontmoeten professionele zangers en studenten elkaar om te zingen, van gedachten te wisselen, de stem van de anderen te ontdekken in concerten en projecten voor de toekomst te plannen. ILV staat onder de artistieke leiding van de Amerikaanse stemkunstenaar David Moss. In Brugge geeft hij workshops met vocale artiesten als Iva Bittova, Claron McFadden en Salome Kammer. We horen hen tijdens Ars Musica in enkele korte performances aan het werk. Salome Kammer zingt het slotconcert..

- Performance door Claron McFadden & Kris Defoort - donderdag 29/03 om 22.00 u
- Performance door Iva Bittova & David Moss - vrijdag 30/03 om 22.00 u
- Vox talks. Rondetafelgesprek - zaterdag 31/03 om 19.00 u
- Voices and Choices. Slotperformances - zaterdag 31/03 om 22.00 u

LOD, Patrick Corillon & Daan Janssens : De Blinden - donderdag 29/03 om 20.00 u
Patrick Corillon en Daan Janssens namen Maurice Maeterlincks Les Aveugles als uitgangspunt en vroegen zich vervolgens af wat de 'westerse mensen' blind maakt? Hoe voelt het om in en van de natuur te leven, maar de taal ervan niet meer te begrijpen, net als 'De Blinden', die het drama van de dood van de priester pas kunnen herkennen als het tastbaar wordt? De jonge Gentse componist Daan Janssens verbeeldt met zijn muziek de sombere tragiek uit Maeterlincks korte, hypnotiserende tekst. Daartegenover stelt de Luikse plastisch kunstenaar en theatermaker Patrick Corillon een heldere, lumineuze scenografie. De twee kanten van Maeterlincks wereld worden opgeroepen. Enerzijds een wereld waarin het terzelfder tijd middag en middernacht is, waarin de catastrofe nakend en ingebeeld is en de ontknoping opgeschort wordt. Maar anderzijds ook een wereld waarin de oplossing, mits we ze (willen) zien, binnen bereik is.

Brussels Philharmonic & Marianne Faithfull: The Seven Deadly Sins - vrijdag 30/03 om 20.00 u
De messcherpe en swingende satire 'Die sieben Todsünden' is de laatste samenwerking van het legendarische duo Kurt Weill en Bertolt Brecht (vertaald naar het Engels door het al even legendarische dichters- en liefdesduo W.H. Auden en C. Kallman). De première vond plaats in Parijs in 1933, met Lotte Lenya in de hoofdrol. Beide heren waren toen reeds door Duitse fascisten als ontaard of 'entartet' bevonden. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan: de moeder van Marianne Faithfull figureerde als balletdanseres in vroege Weill- en Brecht-producties. Marianne Faithfull zelf (die op haar beurt een legendarisch duo vormde met 'Rolling Stone' Mick Jagger) zingt de muziek van Weill al jaren, en doet dit alsof ze speciaal voor haar gecomponeerd was: nu eens zalvend, dan weer raspend, zoals enkel grandes dames met patina dat kunnen.

Salome Kammer & Rudi Spring : Aria. Voice with no limits - zaterdag 31/03 om 20.00 u
Salome Kammer is een fenomeen: ze combineert een grenzeloze technische stembeheersing met een indrukwekkende theatrale zeggingskracht. Als actrice speelde ze onder meer een hoofdrol in de televisiereeks Heimat. Haar programma omvat een staalkaart van hoogtepunten uit de vocale muziek van de voorbije honderd jaar met werken van onder meer Scelsi, Bernstein, Weill en Bauckholt (Belgische creatie). Ze brengt de legendarische aria van John Cage, een grafische partituur die van de uitvoerder een verregaande interpretatieve creativiteit vergt. Verder zingt Kammer de al even beruchte Sequenza III van Luciano Berio. Dit veeleisende werk bestaat uit een sequens van vrij te interpreteren stem-gebaren die zijn 'getoonzet' op een kort, enigmatisch gedicht van Markus Kutte, dat de componist muzikaal ontmantelt en uitbeent. Met het technisch en dramatisch bereik van Salome Kammer wordt dit stuk een aangrijpende dissectie van hoop, liefde en gelatenheid.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica Brugge
Van donderdag 29 t.e.m. zatertag 31 maart 2012
Concertgebouw Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.arsmusica.be en www.concertgebouw.be

Elders op Oorgetuige :
De Blinden : muziektheater van Patrick Corillon & Daan Janssens op tekst van Maurice Maeterlinck, 20/03/2012
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

14:27 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

23/03/2012

Jeux et contes cruels : Debussy en Murail in Bozar

Tristan Murail Van de vier orkestwerken die Claude Debussy voor het ballet plande - alle tussen 1910 en 1914 -, heeft hij er slechts één zelf afgewerkt: Jeux, een ballet dat de erotische aantrekkingskracht tussen jonge mensen als een spel beschrijft, een 'plastische apologie van de mens van 1913'. Voor La boîte à joujoux, een 'ballet pour enfants', liet Debussy de orkestratie over aan zijn collega André Caplet. Ondanks het relatief kleine aandeel van de eigenlijke balletmuziek in zijn oeuvre, ligt de dans in gesublimeerde vorm aan de basis van tal van andere van Debussy's werken, zoals de Rondes de Printemps uit de cyclus Images. Het typisch Franse raffinement van Debussy's klankwereld vinden we een eeuw later terug in de spectrale muziek van Tristan Murail (foto). In zijn Contes cruels, voor twee elektrische gitaren en klein orkest, alludeert hij niet zonder een vleugje humor op de 19de-eeuwse literaire wereld van Villiers de l'Isle-Adam.

Tristan Murail over Contes cruels : " De vorm herinnert aan een reeks 'sprookjes' die in elkaar worden gepast, zoals in de Verhalen van Duizend-en-Eén-Nacht of een functie geschreven in de programmeertaal LISP.Nochtans is er geen enkele programmatische intentie en wordt geen specifiek verhaal verteld. Wel zijn er twee uitzonderingen.
1: Aan het begin van het stuk en op enkele andere momenten spelen de gitaren een motief gebaseerd op de woorden 'Er was eens', gekarakteriseerd door de klank van een ringmodulatie, een bijzonder geluid dat vaak door het orkest als echo wordt gespeeld. Het fungeert als een signaal of een baken, dat de verandering van 'sprookje' weergeeft.
2: Eén van de wrede sprookjes van Villiers de l'Isle-Adam draagt de titel 'Het geheim van de oude muziek'. Het  bizarre verhaar van een 'chapeau chinois', een slagwerkinstrument bestaande uit een groot aantal belletjes rondom een centrale steel; het is erg moeilijk om te verhinderen dat ze klingelen. De speler van de chapeau chinois wordt geëngageerd om een solopartij te vertolken in een nieuwe compositie van een (19de-eeuwse!) avant-gardecomponist - zijn partij bestaat uit crescendi van stilte…
Aan het eind van het concert protesteert de muzikant publiekelijk tegen de nieuwheid van de muziek en wordt zo  heftig dat hij op de grote trom valt, waardoor het vel scheurt en hij er in belandt. De aandachtige luisteraar zal in het werk enkele humoristische verwijzingen naar dit verhaal vinden."

Programma :

  • Claude Debussy, Images, Rondes de printemps (1910) - Jeux (1912-1913) - La boîte à joujoux (1913)
  • Tristan Murail, Contes cruels (2007)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest van de Munt : Debussy, Murail
Zaterdag 24 maart 2012 om 20.00 u

Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.arsmusica.be, www.bozar.be en www.demunt.be

Extra :
Tristan Murail : www.tristanmurail.com, brahms.ircam.fr, www.compositiontoday.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Ars Musica 2012 : viering van het anderszijn en de ontdekking, 24/02/2012

12:05 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook