16/10/2013

Scoring for Scorsese : spetterend concert met symfonische filmmuziek in de Bijloke

Scoring for Scorsese Het 40ste Film Fest Gent zet het werk van Martin Scorsese in de kijker. 'Scoring for Scorsese' wordt een spetterend concert met symfonische muziek uit films zoals 'Taxi Driver' en 'Raging Bull', uitgevoerd door het Brussels Philharmonic onder leiding van Dirk Brossé.

Martin Scorsese is een regisseur die uitzonderlijk veel belang hecht aan de muziek in zijn films en een bijzonder grote verscheidenheid aan de dag legt in zijn keuze van componisten, het gebruik van bestaande klassieke composities of het citeren van pop- en rocknummers en werk van de klassieke Amerikaanse songwriters. Niet zo verbazingwekkend, want film én muziek zijn de twee grote passies van de regisseur van 'Mean Streets' en 'Raging Bull'. Getuige ook zijn muziekfilms 'The Last Waltz' (1978) over het afscheidsconcert van The Band, de Michael Jackson muziekvideo 'Bad' (1987), de episode 'Feel Like Going Home' in de documentaire 'The Blues' (2003), de documentaire 'No Direction Home: Bob Dylan' (2005), de Rolling Stones concertfilm 'Shine a Light' (2008) en de documentaire 'George Harrison: Living in the Material World' (2011). Vergeten we ook niet dat Scorsese in 1977 een heuse musical maakte, 'New York, New York' met Liza Minnelli en hij al jaren droomt van een grote Sinatra biopic.

Maar er is ook de Scorsese die in zijn films de grote Hollywood traditie van de symfonische filmscores laat voortleven. Het is deze dimensie in de films van Martin Scorsese die het concert tijdens de 40e editie van Film Fest Gent domineert. Beginnend met zijn eenmalige samenwerking voor 'Taxi Driver' (1976) met de legendarische Bernard Herrmann, huiscomponist van Orson Welles en Alfred Hitchcock, die hiermee zijn afscheidsscore tekende en overleed voor de film in de bioscoop kwam.

Scorsese maakte nog een tweede maal gebruik van muziek van Bernard Herrmann in de remake 'Cape Fear', maar de score bestond uit arrangementen die Elmer Bernstein maakte van de composities die Herrmann geschreven had voor de gelijknamige originele film uit 1961. Bernstein schreef vervolgens de wondermooie score voor 'The Age of Innocence' (1993) en de score van 'Bringing Out the Dead' (1999). Intussen wierp Howard Shore zich op als vaste componist van Scorsese en tekende hij inmiddels de scores van 'Gangs of New York' (2002); 'The Aviator' (2004), waarvan de muziek in België werd opgenomen door het Brussels Philharmonic; 'The Departed' (2006); 'Hugo' (2011) en 'The Wolf of Wall Street' (2013) die eind dit jaar in de bioscoop wordt verwacht.

Naast de selectie uit de echte filmscores brengt het concert ook enkele klassieke stukken die Scorsese in zijn soundtracks verwerkt: het Intermezzo uit 'Cavalleria Rusticana' van Pietro Mascagni in 'Raging Bull' (1980) en de derde symfonie van Krzysztof Penderecki in 'Shutter Island' (2010).

Tijd en plaats van het gebeuren :

Brussels Philharmonic : Scoring for Scorsese
Donderdag 17 oktober 2013 om 20.00 u
Muziekcentrum De Bijloke - Gent

Jozef Kluyskensstraat
9000 Gent

Meer info : www.filmfestival.be en www.brusselsphilharmonic.be

Elders op Oorgetuige :
Indrukwekkende reeks concerten tijdens jubileumeditie Film Fest Gent, 8/10/2013

00:07 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

11/10/2013

Overlast: Juju & Jordash improviseren bij stille horrorfilm

Juju & Jordash, 

'Unleash The Golem Op maandag 14 oktober slaan Nachtlawaai, KASKCinema, Democrazy en Film Fest Gent de handen in elkaar voor een nieuw concert in de Overlast- reeks. Met deze reeks geeft Nachtlawaai producers en artiesten carte blanche om experimentele muziek te combineren met prikkelende beelden. Zo kwamen eerder onder andere Oneothrix Point Never en de Gentenaar Simon Hold over de vloer, jong talent dat openstaat voor vernieuwing en gedreven is door een drang naar nieuwe geluiden en technieken. Centrale gasten deze editie zijn de Israëliers Juju & Jordash, wiens concert 'Unleash The Golem' heet. Hier zullen ze improviseren op de piano bij de stille horrorfilm 'Der Golem, wie er in die Welt kam' (Carl Boese) uit 1920. De Golem is een kleien reus die leven ingeblazen wordt door een 16de eeuwse rabbi, om het joodse volk te beschermen tegen vervolging. De film mag dan misschien wel negentig jaar oud zijn, hij oogt toch verrassend futuristisch. Een ideale aanvulling dus voor de muziek van Juju & Jordash, die bekend werden met hun experimenteel pianospel.

Een ideale aanvulling dus voor de muziek van Juju & Jordash (Dekmantel, Golf Channel), die bekend werden met hun experimenteel pianospel. Gal 'Juju' Aner en Jordan 'Jordash' Czamanski vonden elkaar als tieners in de jazzscène van de Israëlische stad Haifa en maken sindsdien samen muziek. De klassieke jazzachtergrond van de twee is de logische verklaring voor hun experimentele geluid. Vorig jaar zorgde de release van hunTechno Primitivism album voor een definitieve internationale doorbraak. Hogeschool-elektronica van het creatiefste soort, gebaseerd op improvisatie en bij uitstek geschikt voor een nieuwe editie van Overlast!

Tijd en plaats van het gebeuren :

Overlast: Juju & Jordash, 'Unleash The Golem'
Maandag 14 oktober 2013 om 21.00 u
KASKcinema - Gent

Godshuizenlaan 4
9000 Gent

Meer info : www.schoolofarts.be, www.democrazy.be en www.jujujordash.com

Elders op Oorgetuige :
Indrukwekkende reeks concerten tijdens jubileumeditie Film Fest Gent, 8/10/2013

17:48 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Ralph van Raat & Ramon Lormans : piano versus slagwerk in de 20ste eeuw

Ralph van Raat Experiment met piano en slagwerk leidde tot een wereld boordevol nieuwe klanken in de vorige eeuw. Ralph van Raat (foto) en Ramon Lormans steken opnieuw het vuur aan de lont in een explosief concert.  Boulez voegt een extreem expressief en demonisch toccata toe in zijn eerste pianosonate. Xenakis evoceert in Rebonds een primitieve oerkracht: hyper-energetisch en luid. En in Guero van Lachenmann vervaagt de grens tussen piano en slagwerk; er is niet één vertrouwd pianogeluid te horen. In Kontakte vernieuwt Stockhausen het repertoire voor mixed media door piano en percussie te combineren met tape. Beleef de live uitvoering van vier mijlpalen uit de 20ste eeuw, het wordt een spannend avontuur!

Hamertjes beuken op snaren, vingers hameren op toetsen. Vergeet de zijdezachte akkoorden en fluwelen melodieën. De piano, voor wie daar nog mocht aan twijfelen, is in wezen een percussie-instrument. Aan het begin van de 20ste eeuw kozen componisten als Béla Bartók en Sergei Prokofiev in hun pianowerken dan ook met succes voor het benadrukken van die percussieve kwaliteit, wat perfect aansloot bij de zoektocht van hun generatie naar expressieve, energieke en allesbehalve behaaglijke muzikale elementen. Dat paste in een bredere interesse voor het doorgedreven gebruik van klank als element op zich. Daarbij hoorden ook zogenaamde alternatieve speeltechnieken en geleidelijk aan werd het hele palet van mogelijkheden op elk instrument van binnenuit herdacht.

Dat nadenken over klank als zelfstandig gegeven, plus alle mogelijke experimentele benaderingen die daarbij horen, kreeg een veel radicalere invulling na de tweede wereldoorlog. Getuige daarvan dit concert, dat de verwantschap tussen piano en percussie exploreert en systematisch het hele klankenspectrum van 'zuivere' pianoklank tot 'zuivere' percussie aftast, met bovendien een verzoenende rol voor de elektronica in Karlheinz Stockhausens Kontakte. Vanuit die optiek blijken de raakvlakken tussen beide instrumentenfamilies plots minstens zo boeiend als de verschillen.

De aandacht voor klank als een element op zich heeft een heel primaire zintuiglijke dimensie. Vandaar ook dat 'opgaan in de klank' veel te maken heeft met muzikale heftigheid: plastische akkoorden en luide intensiteit overweldigen de luisteraar. Het sterkst voel je dat in werken die de onderdompeling in de klank totaal maken, waarbij je als het ware de trillingen van de muziek in al je vezels voelt. Rebonds A+B (1987-89) van Iannis Xenakis zoekt die ervaring op in wat je nog best kan omschrijven als een percussief sjamanistisch ritueel. Rebonds is kenmerkend voor de latere werken van Xenakis. Na een periode van architecturaal ontworpen texturen, het gebruik van wiskundige systemen en denken in grote klankmassa's, keerde hij terug naar de asymmetrische, energieke ritmische patronen zoals die ook in de traditionele muziek van Centraal Europa te vinden zijn. Obsessieve herhalingen en rituele concentratie staan ten dienste van een barbaarse energie (die niettemin zeer nauwkeurig uitgeschreven is). Het maakt van Rebonds ook het meest 'zuivere' percussieve stuk.

Daar tegenover staat de al even 'zuivere' pianistiek van de Eerste Pianosonate (1946) van Pierre Boulez. Op dat moment was de zeer jonge Boulez (hij was nog maar 21 toen hij deze sonate componeerde) sterk onder de indruk van de muziek van Anton Webern. Van hem nam Boulez de voorkeur over voor een heel compact, zuinig gebruik van muzikaal materiaal. In het eerste deel van de Sonate bestaat dat uit vier zeer beknopte elementen: een stijgende kleine sext, een appogiatura, een geïsoleerde noot en een arpeggio. Die vier basisbestanddelen verschijnen meteen in de eerste maat van het stuk en duiken steeds weer op in de loop van dat eerste deel, afgewisseld met toccata-achtig materiaal. Het tweede deel wordt gedomineerd door twee andere elementen die veeleer meerstemmig gedacht zijn. Ondanks alle pianistieke vingervlugheid, is de suggestie van percussie nooit veraf. Musicoloog en pianist Charles Rosen vergeleek de heldere klank van dat tweede deel met die van een vibrafoon, als contrast met het meer droge 'xylofoon-achtige' van het eerste deel.

Alle verwijzingen naar de piano als percussie-instrument zijn natuurlijk pogingen die vooral het karakter van een specifiek klankideaal op de piano proberen te omschrijven. Voor een echte, letterlijke stap naar de piano als percussie-instrument kunnen we dan weer terecht bij Helmut Lachenmann. Deze Duitse componist voelde het als zijn plicht om ten gronde na te denken over de middelen waarmee hij muziek wilde maken. Na de relatieve abstractie van de generatie van Boulez en Stockhausen, zocht hij een herbronning in een doorgedreven herdenken van de speel- en klankmogelijkheden van muziekinstrumenten. Zijn uitspraak: "Muziek componeren is: een instrument bouwen" moet daarbij niet letterlijk worden genomen, maar leverde wel een reeks werken op waarin alle conventionele klanken gebannen zijn en enkel alternatieve speeltechnieken aan bod komen. Zo is Guero (1969) een pianowerk waarin de pianist geen enkele keer een toets indrukt. Een guero is een percussie-instrument van Latijns-Amerikaanse oorsprong met een geribbeld klanklichaam waarover met een stok heen en weer bewogen wordt, wat een scherp, raspend geluid oplevert. Op dezelfde manier wordt de pianist aanbevolen over de piano te wrijven: met de vingernagels langs de randen van de toetsen, over de stemschroeven en op de gedempte snaren. Het resultaat is een uitgekiend palet van raspende en ratelende klanken. De partituur die Lachenmann hiervoor maakte, gebruikt grafische elementen met gekromde lijnen en zwarte en witte bolletjes die aangeven in welke richting de pianist moet bewegen, hoe snel dat gaat, in welk register (hoog, midden of laag) en welk deel van het klavier of van de snaren er aangewreven moet worden. Spectaculair, radicaal en voor de argeloze toeschouwer die een 'normaal' pianowerk verwacht misschien zelfs wat schokkend, maar Lachenmann neemt zijn keuze om het hele klanklichaam van de piano maximaal te benutten bijzonder ernstig en verwerkt het materiaal in Guero heel nauwkeurig in een zeer heldere structuur.

Het terrein bij uitstek waar er werd geëxperimenteerd met klank en waar klank letterlijk volledig nieuw kon worden gefabriceerd, was de elektronische studio. Daar konden componisten rechtstreeks werken met componenten van klank en zo vanaf nul volledig nieuwe klanken vormgeven en ordenen. In de jaren 1950 was elektronica echter nog een vrij statisch medium. Maanden arbeidsintensief werk in de studio leverden vaak maar enkele minuten tape op. Een dergelijke tape afspelen was ook iets heel anders dan contact met levende muzikanten - het blijft een vreemde ervaring om in een concertzaal naar een bandrecorder en twee luidsprekers te zitten luisteren. De stap naar een combinatie tussen de brave new world van de elektronische klanken en live muzikanten op conventionele instrumenten, lag dan ook voor de hand. Het idee om muzikale gelijkenissen en verschillen tussen die twee klankbronnen te maken kon niet uitblijven en met Kontakte realiseerde Karlheinz Stockhausen er meteen één van de meest begeesterende voorbeelden van. Stockhausen, die tot dezelfde generatie van radicale vernieuwers behoorde als Pierre Boulez, had al enkele jaren de leiding over de toonaangevende elektronische studio van de WDR in Keulen wanneer hij aan Kontakte (1960) begon. De ervaring met elektronische middelen opende de aandacht voor de mogelijkheden om klanken met verschillende kleuren en verschillende kwaliteiten te maken en die kwaliteiten als muzikale leidraad te gebruiken.

De moeilijkheid in Kontakte bestaat er vooral in om de starre tape te verzoenen met de flexibiliteit van live muzikanten. Stockhausen maakte dan ook twee versies van het werk, een zuiver elektronische compositie waarin alle materiaal op tape staat en de live-versie waarin een tape wordt gecombineerd met live piano en percussie. De muzikanten krijgen op hun partituur een benaderende grafische weergave te zien van de elektronische klanken, zodat ze de timing van hun partijen (die in traditioneel notenschrift zijn) erop kunnen afstemmen. Stockhausen schept hier een continuüm van klankkwaliteiten waarin piano, slagwerk en elektronica tot een veelzijdige textuur versmelten: de meer heldere, resonante elektronische klanken sluiten aan bij het timbre van de piano, de drogere korte klanken bij de percussie, de ruischtige klanken bij de metalen percussie en ook de raakvlakken tussen percussie en piano worden afgetast. De muziek legt daarbij een traject af van een donkere klankwereld in het begin tot een open, heldere klankwereld aan het slot. Die reis van donker naar licht (de esoterische inslag van Stockhausen zou in de daaropvolgende jaren steeds nadrukkelijker naar voor komen) brengt een grote spankracht mee, die het zuiver technische gehalte van de compositie - het huzarenstukje om live en opgenomen klanken te coördineren - ver overstijgt.

Programma :

  • Pierre Boulez, Pianosonate nr. 1
  • Helmut Lachenmann, Guero
  • Iannis Xenakis, Rebonds A+B
  • Karlheinz Stockhausen, Kontakte

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ralph van Raat & Ramon Lormans : Boulez, Lachenmann, Xenakis, Stockhausen
Maandag 14 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.45 u)
Kunstencentrum STUK - Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be

Bron : Programmatoelichting Maarten Beirens voor Novecento

Extra :
Nieuwe klanken vanaf nul, Maarten Beirens op www.staalkaart.be
Helmut Lachenmann op composers21.com en youtube
Thinking About Helmut Lachenmann, Dan Albertson op www.lafolia.com, november 2004
Gegen die Vormacht der Oberflächlichkeit, Interview met Helmut Lachenmann, Claus Spahn in Die Zeit, 29/04/2004
Iannis Xenakis : www.iannis-xenakis.org, www.arsmusica.be, www.xenakis-ensemble.com en youtube
Iannis Xenakis (1922-2001): Mathematicus en filosoof, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Karlheinz Stockhausen : www.stockhausen.org en youtube
Karlheinz Stockhausen, een unicum als componist, Sebastian op duits.skynetblogs.be, 9/12/2007
Klankbeeldhouwer Karlheinz Stockhausen, Hellen Kooijman op www.computable.nl, 8/06/2001

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013

Beluister alvast Iannis Xenakis' Rebonds, uitgevoerd door Ramon Lormans



en Helmut Lachenmanns Guero

17:39 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Revue Blanche: Europese volksmuziek tot kunst verheven

Revue Blanche Revue Blanche is een ongewoon kwartet van fluit, harp, altviool en stem. Hun naam verwijst naar een literair kunsttijdschrift dat op het einde van de negentiende eeuw werd uitgegeven. Wat hen vooral drijft is de zoektocht naar originele programma's waarin de vroeg twintigste-eeuwse muziek in ontmoeting kan treden met recentere muziek In deze concertreeks brengen ze werken van De Falla, Ibert en Berio. Componisten die elk op hun manier de geest en de ziel van een volk beroeren. De zeven populaire Spaanse volksliederen van Manuel de Falla zijn de meest Spaanse van al zijn werken. Nochtans schreef hij ze toen hij al zeven jaar in Frankrijk verbleef.  Luciano Berio had een grenzeloze fascinatie voor alle soorten volksmuziek. In zijn Folk Songs brengt hij liederen uit verschillende landen samen als eerbetoon aan Cathy Berberian. Voor dit werk krijgt Revue Blanche het gezelschap van nog meer talentvolle jonge Belgische musici op percussie, cello en klarinet. Authentieke en nieuw gecomponeerde liederen roepen de sfeer op van Amerika, Armenië, Frankrijk, Italië, Sicilië, Sardinië en Azerbeidjan. Al dat volks geweld wordt onderbroken door de op en top Franse luchtigheid van Jacques Ibert. Zijn instrumentale Deux Interludes en Entr'Acte tonen dat de Franse taal ook zonder woorden aan de zwaartekracht lijkt te ontsnappen.

Luciano Berio (1925-2003) behoort tot de generatie van de zogenaamde post-seriële componisten. Hij assimileerde in de jaren vijftig de rationele compositietechnieken van het serialisme en paste die dan op een vrije manier toe. Het opmerkelijke aan zijn oeuvre ligt hierin, dat hij naast de uitgesproken avant-gardistische kunst ook interesse aan de dag legde voor een totaal andere esthetiek, namelijk die van het volkslied. Berio heeft het duidelijke onderscheid tussen de 'officiële' kunstmuziek en de volksmuziek nooit als een discrepantie ervaren. In 1963 componeert Berio op maat van zijn echtgenote, de Amerikaanse sopraan Cathy Berberian, een bundel Folk songs. Voor deze bewerkingen van volksliederen uit de meest diverse landen stelt hij een instrumentaal ensemble samen dat bestaat uit fluit, klarinet, harp, altviool, cello en percussie.  Hij bewerkte ettelijke liederen afkomstig uit de volkse traditie van onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk (de Auvergne), Italië (Sicilië en Sardinië) en Armenië. De keuze van dat laatste land is wellicht beïnvloed door het feit dat de zangeres Cathy Berberian, met wie hij een tijd gehuwd was, uit die regio afkomstig is.

Programma :

  • Manuel De Falla, Siete Canciones Populares Españolas
  • Jacques Ibert, Deux Interludes, Entr'Acte
  • Luciano Berio, Folk Songs: Black is the colour (USA), I wonder as I wander (USA), Loosin yelav (Armenia), Rossignolet du bois (France), A la femminisca (Sicily), La donna ideale (Italy), Ballo (Italy), Motettu de Tristura (Sardinia), Malorous qu'o un fenno (Auvergne [France]), Lo fiolaire (Auvergne [France]), Azerbaijan love song (Aserbaijan)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Revue Blanche : Folk Songs
Zondag 13 oktober 2013 om 19.00 u
Sint-Martinuskerk Zomergem

Kerkstraat 1
9930 Zomergem

Meer info : www.festivalgent.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Woensdag 16 oktober 2013 om 20.30 u
Koloniënpaleis - Tervuren

Paleizenlaan
3080 Tervuren

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Donderdag 17 oktober 2013 om 20.00 u
O.L.V.-Geboortekerk van Pamele

Pamelkerkplein 4
9700 Oudenaarde

Meer info : www.festivalgent.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Vrijdag 18 oktober 2013 om 20.00 u
O.-L.-V. Ternoodtkerk Merchtem

Kerkplein
1785 Merchtem

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Woensdag 23 oktober 2013 om 20.00 u
Kapel OC Boerenpoort - Melsele

Sint-Elisabethstraat 31A
Melsele

Meer info : www.festivalgent.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Donderdag 24 oktober 2013 om 20.15 u
CC De Kruisboog - Tienen

Minderbroedersstraat 15
3300 Tienen

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.dekruisboog.be en www.revueblanche.be
-------------------------------
Zaterdag 26 oktober 2013 om 20.00 u
Cultuurzaal 't Ankerpunt - Serskamp

Serskamp - Wichelen

Meer info : www.festivalgent.be en www.revueblanche.be

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Folk Songs : Revue Blanche op zoek naar kleuren, schoonheid en emoties, 19/12/2012
Ensemble 21 brengt eerbetoon aan Luciano Berio, 23/07/2010

12:02 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

08/10/2013

Indrukwekkende reeks concerten tijdens jubileumeditie Film Fest Gent

Film Fest Gent Op dinsdag 8 oktober gaat de 40ste editie editie van het Filmfestival Gent van start. Het Gentse filmfestival, dat voortaan door het leven gaat als Film Fest Gent, staat opnieuw garant voor meer dan honderd kwaliteitsfilms en bijzondere evenementen in de rand van de cinema. Omdat Gent, met recht en reden, het belangrijkste festival ter wereld op het vlak van filmmuziek wordt genoemd, kunnen we ons voor deze jubileumeditie weer opmaken voor een indrukwekkende reeks concerten. Naast de muzikale hommage aan Scorsese is er in de Handelsbeurs ook het verjaardagsconcert '40 years Film Fest Ghent - A Music Celebration' waarvoor veertig vermaarde componisten elk een minuut muziek hebben geschreven. Het is ook uitkijken naar een concert van John Parish, die vorige jaar de muziek leverde voor 'Little Black Spiders', en naar live scores bij filmklassiekers 'Der Golem, wie er in die Welt kam' (1920) en 'Seventh Heaven' (1927). Op zaterdag 19 oktober wordt het festival traditioneel afgesloten met de uitreiking van de World Soundtrack Awards, met eregasten Alexandre Desplat en Riz Ortolani.

13de editie van de World Soundtrack Awards & WSA Marathon
Voor de 13de editie van de World Soundtrack Awards wist het filmfestival weer enkele grootheden uit de filmmuziek te strikken. Centrale gast tijdens het concert dat het tweede deel van de avond vult is Alexandre Desplat. Daarnaast mag de levende legende uit de Italiaanse filmmuziek Riz Ortolani de Lifetime Achievement Award in ontvangst nemen. Hij is daarmee de derde Italiaanse componist op rij die met deze eer gaat lopen, na Giorgio Moroder en Pino Donaggio.

Naar jaarlijkse gewoonte vormen de World Soundtrack Awards het muzikale slotakkoord van het filmfestival. Nadat de World Soundtrack Academy haar prestigieuze prijzen heeft uitgereikt, zal het intussen wereldberoemde Brussels Philharmonic er onder leiding van Dirk Brossé en begeleid door filmfragmenten op het grote scherm, uitgebreid hommage brengen aan een aantal prominente gasten. Zo komt onder meer Brian Byrne, 'Discovery of the Year' in 2012, op bezoek

Markeer alvast 19 oktober in je agenda en breng een lunchpakket mee. Film Fest Gent biedt je die dag namelijk een dag vol muziek aan. De hele dag gaat door in Kinepolis, enkel de WSA vindt traditioneel plaats in Kuipke Gent. De dag start met 'Brossé', een documentaire over leven en werk van dirigent en componist Dirk Brossé door Jacques Servaes. 's Middags geven verschillende internationale componisten acte de présence op een meet & greet. In de namiddag is er dan nog de film 'I Am the Same, I Am An Other' van Caroline Strubbe met live geïmproviseerde muziek door John Butcher op saxofoon, Albert Markos op cello en
Sophie Agnel op piano en de docufilm 'Bandes Originales: Lalo Schifrin & Bruno Coulais' van Pascale Cuenot.

Compositiewedstrijd
Jong Europees filmmuziektalent krijgt opnieuw de kans om de felbegeerde SABAM Award For Best Young European Composer binnen te halen. Die prijs werd in het leven geroepen door de World Soundtrack Academy en staat gelijk aan 2.500 euro én de live uitvoering van de composities van de drie finalisten door het Brussels Philharmonic tijdens de uitreiking van de World Soundtrack Awards op 19 oktober in ‘t Kuipke in Gent.

Elk jaar geeft Film Fest Gent met deze wedstrijd jong talent de kans om naam te maken als filmmuziekcomponist. Dat gebeurt dit jaar voor de twaalfde keer en voor de vijfde keer op Europese schaal. De drie finalisten van de felbegeerde SABAM Award For Best Young European Composer, waarmee de World Soundtrack Academy jong Europees filmmuziektalent wil belonen, zijn intussen bekend. Het gaat om de Fransman Gilles Alonzo, de Belg Rafaël Leloup en de Duitser Sebastian Oswald. Zij worden uitgenodigd om een fantastische driedaagse vol filmmuziekactiviteiten mee te maken in Gent en grote namen uit de wereld van de filmmuziekindustrie te ontmoeten. Het Brussels Philharmonic, onder leiding van maestro Dirk Brossé voert de composities van de drie finalisten uit tijdens de 13e editie van de World Soundtrack Awards ceremonie op 19 oktober in 't Kuipke in Gent. Nadien wordt de winnaar bekend gemaakt.

Concert 7th Heaven
Een favoriete stille film van Martin Scorsese in een unieke uitvoering op groot scherm. Op vrijdag 18 oktober keert de Nederlandse musicus en filmrecensent Kevin Toma terug naar Gent voor een nieuw stille film-concert (na Hitchcocks 'The Lodger' in 2012). Op vraag van Film Fest Gent schreef hij een nieuwe score bij Frank Borzages stille meesterwerk '7th Heaven' uit 1927 met het legendarische stille filmkoppel Janet Gaynor en Charles Farrell. Op 18 oktober kan je de film met live uitvoering door Toma bekijken en beluisteren in de Miryzaal van het conservatorium in Gent.

Concert '40 years of Film Fest Gent: a music celebration'
Een 40ste verjaardag moet in stijl gevierd worden. En hoe kan dat beter dan met een live concert? 40 wereldwijd gerenommeerde componisten werden uitgenodigd om elk 1 minuut muziek te componeren speciaal voor Film Fest Gent. Bij die componisten vinden we internationaal talent als Pino Donaggio en Angelo Badalamenti. Ook Vlaamse componisten krijgen een plaats tijdens dit verjaardagsconcert met muziek van Jef Neve, Dirk Brossé en Wim Mertens. Dit verjaardagsconcert is een initiatief van Dirk Brossé. Deze veertig minuten muziek worden bovendien ook door hem gedirigeerd en gespeeld door 28 solisten van het Brussels Philharmonic. De muziek wordt afgewisseld met gesprekken met de aanwezige componisten en een blik op de 40-jarige geschiedenis van het festival. Of om het met de woorden van Dirk Brossé te zeggen: "Het wordt een uniek moment in de filmmuziekgeschiedenis, een historisch moment om naar uit te kijken."

Overlast: Juju & Jordash - 'Unleash The Golem'
Nachtlawaai, KASKcinema, Democrazy en Film Fest Gent slaan de handen in elkaar voor een nieuw concert in de Overlast-reeks op 14 oktober. Centrale gasten deze editie zijn de Israëliers Juju & Jordash, wiens muziek wordt omschreven als "een unieke combinatie van elektronisch en akoestisch, industrial en reggae, techno, post-rock en free jazz". Het concert dat ze op het filmfestival brengen heet 'Unleash The Golem'. Hier zullen ze improviseren op de piano en verschillende electronica bij de stille horrorfilm 'Der Golem, wie er in die Welt kam' (Carl Boese) uit 1920. Een film die dan misschien wel negentig jaar oud is, maar wel verrassend futuristisch oogt. Een ideale aanvulling dus voor de muziek van Juju & Jordash, die bekend werden met hun experimenteel pianospel.

10 years OFFoff - Nacht van de Experimentele Film
Voor de jongsten is er op 18 oktober een voorstelling die ontstond tijdens de workshops Experimental Kids. Actrice Katrijn Van Bouwel presenteert bovendien het beeldverhaal Lapscheure van Kolja Aertgeerts. Het avondprogramma bevat expanded cinema performances van Unter & Hyperbang (FR), Floris Vanhoof (BE) & Makino Takashi (JP) en Piotr Tolmachov (BE/RUS). Verder programmeert OFFoff de nieuw gerestaureerde kopij van de avant-gardeklassieker 'La Coquille et Le Clergyman' (1927) van Germaine Dulac. Mathieu Serruys neemt ter plekke een gloednieuwe soundtrack op die zal verschijnen op zijn label Smeltkop. Jef Cuypers (Faceneck, Possessed Factory) en Stef Heeren (Kiss the Anus of a Black Cat) experimenteren dan weer bij Couch (1966) van Andy Warhol. Alternerend wordt eigenzinnig werk van Gents jong talent getoond in 'Jonge Zwervers'. Na middernacht kan je terecht op de dansvloer of binnensluipen in de peepshow met de mooiste experimentele erotica!

'Screenplay, the film music of John Parish'
Producer, muzikant en filmcomponist John Parish komt zijn gelauwerde filmmuziek live spelen op 15 oktober in de Miryzaal. De man bracht net een fantastische plaat uit op Thrill Jockey, getiteld Screenplay, die het beste uit zijn soundtracks samenbrengt. Voor zijn Screenplay tour zullen Parish en zijn liveband vergezeld worden door een geprojecteerde montage van de bijbehorende filmfragmenten. Een concert voor film- en muziekliefhebbers om naar uit te kijken. John Parish schotelt ons nummers voor uit 'Little Black Spiders', 'Nowhere Man', 'My World Is Upside Down', 'L'Enfant d'en Haut', 'Collaborator' en 'Plein Sud'. Het geheel is een afwisselende maar uiterst sfeervolle plaat geworden, die ambient en modern-klassiek combineert met jazz, noise en indiepop.

Film Music Seminar met Rachel Portman, Fréderic Devreese & Dario Marianelli
Het jaarlijkse Film Music Seminar - georganiseerd door Film Fest Gent en de School of Arts (Hogeschool Gent) - gaat dit jaar door op vrijdag 18 oktober en krijgt naar aanleiding van de 40ste verjaardag van Film Fest Gent een feestelijke invulling. Dr. Martine Huvenne, musicologe en docente filmmuziek aan de School of Arts is opnieuw curator van het seminarie. In de voormiddag zal muziekdirecteur en dirigent Dirk Brossé, die een jarenlange samenwerking met het festival kent en het WSA concert dirigeert, in gesprek gaan met componist Frédéric Devreese. Tijdens het namiddagprogramma van het seminarie staat de evoluerende samenwerking tussen componist en regisseur centraal met Oswarwinnaars Dario Marianelli ('Anna Karenina') en Rachel Portman ('Chocolat').

Concert Scoring for Scorsese
Tijdens de 40ste editie van Film Fest Gent wordt op diverse manieren aandacht besteed aan het werk van Martin Scorsese. Op donderdag 17 oktober vindt daarom in concertzaal De Bijloke het concert 'Martin Scorsese' plaats met symfonische muziek uit de films van de regissseur van 'Taxi Driver' en 'Raging Bull', uitgevoerd door het Brussels Philharmonic onder leiding van Dirk Brossé. Naast de selectie uit de echte filmscores brengt het concert ook enkele klassieke stukken die Scorsese in zijn soundtracks verwerkt: het Intermezzo uit 'Cavalleria Rusticana' van Pietro Mascagni in 'Raging Bull' (1980) en de derde symfonie van Krzysztof Penderecki in 'Shutter Island' (2010).

De onsterfelijke muziek van het concert 'Scoring for Scorsese: music by Bernard Herrmann, Howard Shore, Elmer Bernstein, Philip Glass and others' werd door het Oscarwinnende Brussels Philharmonic olv Dirk Brossé opgenomen en wordt nu door Film Fest Gent en Sony Music uitgegeven op cd. De cd is vanaf 11 oktober te koop de shop van de expo in het Caermersklooster of via de website van het Filmfestival.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Film Fest Gent
Van dinsdag 8 t.e.m. zaterdag 19 oktober 2013
Op verschillende locaties in Gent


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.filmfestival.be

17:05 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Jan Michiels en Inge Spinette walsen doorheen de muziekgeschiedenis

Jan Michiels en Inge Spinette Jan Michiels en Inge Spinette - samen het pianoduo Yin-Yang - nodigen je uit om door de muziekgeschiedenis te walsen.  We dansen van de 'Weense Ländler' - de wals op boerenklompen - van Franz Schubert en Johannes Brahms naar de 'Wiener Walzer' van Richard Strauss. Eén danspas verder volgt de katastrofe met 'La Valse' van Maurice Ravel. Het Weense imperium stuikt hiermee symbolisch in elkaar (wat het in 1918 ook letterlijk deed). Op het einde van de 20ste eeuw blikt Wolfgang Rihm met 'Mehrere kurze Walzer' nostalgisch terug maar niet zonder ironie. De welluidende en vitale muziek in 'New Stairs' van onze Jeroen D’Hoe biedt een hedendaags kader voor deze wervelende tocht door de geschiedenis. Laat je verdwalen in deze unieke - haast Escheriaanse - muzikale architectuur …

Yin-Yang verenigt echtgenoten Jan Michiels en Inge Spinette in een opmerkelijk pianoduo. Het koppel speelt al samen sinds 1988 en geleidelijk aan bouwden ze een uitgebreid repertoire op dat reikt van Mozart sonates tot recente muziek. Karel Goeyvaerts apprecieerde in het bijzonder hun bijna romantische benadering van zijn seriële Sonate voor twee piano's. De ontmoeting met György Kurtág en zijn vrouw Márta tijdens een workshop aan het Gentse Orpheus instituut was een verrijkende ervaring. Yin-Yang realiseerde al opnames met werk van Mozart, Schubert, Brahms, Debussy, Bartók, Kurtág en Goeyvaerts.

Programma :

  • Maurice Ravel, La Valse (transcriptie Lucien Garban)
  • Franz Schubert, selectie uit Deutsche, genannt "Ländler" (transcriptie Johannes Brahms)
  • Jeroen D'Hoe, New Stairs
  • Johannes Brahms, selectie uit 16 Walzer
  • Wolfgang Rihm, selectie uit Mehrere Kurze Walzer
  • Richard Strauss, Rosenkavalier Walzer (transcriptie Otto Singer)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Yin-Yang - Jan Michiels & Inge Spinette : Schubert, Brahms, D'Hoe, Rihm, R. Strauss, Ravel
Vrijdag 11 oktober om 20.00 u
Sint-Pauluskerk Petegem

Oostkouterlaan
Petegem (Deinze)

Meer info : www.festivalgent.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be
------------------------------------
Vrijdag 18 oktober 2013 om 20.30 u
Gemeentelijke Academie voor Muziek, Woord en Dans Dilbeek

Kamerijklaan 15
1700 Dilbeek

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.ccdeploter.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be
------------------------------------
Donderdag 24 oktober 2013 om 20.00 u
GC de Zandloper - Wemmel

Kaasmarkt 75
1780 Wemmel

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, www.michielsjan.be en www.ingespinette.be

Extra :
Jeroen D'hoe : www.jeroendhoe.org, www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be en youtube
Wolfgang Rihm op www.universaledition.com, www.composers21.com en youtube
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de
Wolfgang Rihm (1951 - ): Wars van minimalisme en neosensibiliteit op www.musicalifeiten.nl

15:03 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

07/10/2013

Jonge Spaanse gitarist Pablo Sainz Villegas brengt meesterwerken voor gitaar solo in Leuven

Pablo Sainz Villegas De jonge Spaanse gitarist Pablo Sainz Villegas is een van de beste klassieke gitaristen ter wereld. Hij maakt van de gitaar een eersterangsconcertinstrument en tourt wereldwijd met de Spaanse gitaarmuziek. In Leuven speelt hij sleutelwerken uit de vorige eeuw met Latijns-Amerikaanse toets. De Preludes en de overbekende Choros nr. 1 van de alom geprezen Villa-Lobos, het virtuoze La Catedral van Barrios en de gedurfde, prachtige Sonate opus 47 van Ginastera. De Sequenza XI van Berio (een technisch huzarenstuk) wordt ongetwijfeld de ontdekking van de avond. De houten constructie van het chemie-auditorium zal de subtiele gitaarklanken warm laten resoneren en door de klassieke arenavorm zit als het ware iedereen op de eerste rijen.  

Een gitaarrecital in een concertreeks met muziek uit de twintigste eeuw? Dat moet een vergissing zijn. Of is het bedoeld als tegemoetkoming aan zij die de muziek uit het Novecento wat zwaar op de hand vinden? Geen van beide, uiteraard! En toch is het niet zo vreemd dat sommigen spontaan de wenkbrauwen fronsen wanneer ze een klassieke gitaar zien opduiken in een reeks gewijd aan klassieke muziek uit de vorige eeuw. Vele 20ste-eeuwse componisten wisten niet goed wat aan te vangen met dit instrument, dat zo sterk geassocieerd wordt met de Spaanse en Latijns-Amerikaanse volksmuziek. Bovendien is het vrij moeilijk om goed voor het instrument te componeren, zeker als de componist zelf geen gitarist is. Daarenboven laat de gitaar slechts in beperkte mate gelijktijdige combinaties van meerdere klanken toe, wat niet meteen een voordeel is in de vaak op polyfonie gestoelde 20ste-eeuwse muziek. Zo komt het dat gitaarmuziek vlug afglijdt naar twee uitersten: ofwel is ze oneigenlijk, omdat ze onvoldoende rekening houdt met de eigenheid van de gitaar, ofwel is ze oninteressant, omdat ze weinig nieuws toevoegt aan het repertoire en op die manier het isolement van de gitaarmuziek nog versterkt. Lange tijd leek de gitaarmuziek gevangen te zitten tussen deze twee uitersten. In de twintigste eeuw begon het tij evenwel te keren, mede door toedoen van bekende uitvoerders als Andrés Segovia en Narciso Yepes. Zij zorgden ervoor dat de gitaar ook de interesse van grote componisten begon te wekken. De faam van de Spaanse gitarist Segovia drong door tot in Latijns-Amerika, bij de Braziliaanse componist Heitor Villa-Lobos, overigens zelf een goed gitarist. Maar het was vooral de muziek van componisten als Alberto Ginastera en Luciano Berio, die zelf geen gitarist waren, die de gitaar bevrijdde uit het knellende keurslijf van de typische gitaarmuziek.

Met zijn Sonate op. 47 (1976) liet Alberto Ginastera - leraar van de bekende Astor Piazzolla - een nieuwe wind waaien door het gitaarrepertoire. Het vierdelige werk is de enige compositie van Ginastera voor gitaar. Ook al is de klank van de Argentijnse volksmuziek nooit veraf, toch creëert Ginastera zijn eigen imaginaire folklore. Dat blijkt onder meer uit het gebruik van verschillende soorten klankproductie die niet gangbaar zijn in de volksmuziek (zoals de korte, droge tonen in het Scherzo ), alsook uit de allesbehalve evidente harmonische taal. De Sonate is niet in een bepaalde toonaard gecomponeerd, maar maakt gebruik van een atonale toonspraak. Op sommige plekken wendt Ginastera zelfs procedés uit de twaalftoonstechniek aan. Deze verworvenheden van de nieuwe muziek worden door de componist evenwel graag in een herkenbare gestiek aan de luisteraar aangeboden. In het laatste deel ( Finale ) bijvoorbeeld krijgt de moderne harmonische toonspraak het ritmische karakter van de malambo, een energieke creoolse volksdans. De aantrekkingskracht van de Sonate ligt grotendeels in deze intrigerende spanningsverhouding tussen het nieuwe klankbeeld en de herkenbare, folkloristische gestes waarin het gevat is.

Dat Luciano Berio pas in 1988 een werk voor gitaar solo componeerde, zegt iets over de argwaan van componisten uit zijn generatie tegenover dit instrument. De Sequenza XI kostte Berio bloed, zweet en tranen. Toen hij de afgewerkte partituur toezond aan de gitarist Eliot Fisk, voor wie hij het werk componeerde, stak hij deze boodschap in de bruine omslag: "Here it is, the 'maledetta' [de vervloekte]. It will drive you to despair as it has me. Coraggio!" Bij een eerste beluistering lijkt de Sequenza ook de luisteraar tot wanhoop te drijven. Een verzameling van weliswaar interessante, maar onsamenhangende muzikale gestes op de gitaar, dat is de eerste indruk die het werk achterlaat. Drie kenmerken van deze Sequenza kunnen de luisterervaring rijker en gelaagder helpen maken. Berio streeft ten eerste naar een vernieuwing van de speeltechniek door heel virtuoos te schrijven voor de gitaar. Let wel: virtuositeit is in zijn opvatting een middel om een nieuwe verhouding tot het instrument ingang te doen vinden, en geen forum voor het ego van de uitvoerder. Door grenzen te verleggen op het vlak van de speeltechniek wil de componist de uitdrukkingskracht van de gitaar exponentieel vergroten. De enige soort virtuositeit die vandaag de dag aanvaardbaar is, aldus Berio, is virtuositeit op het vlak van sensibiliteit en intelligentie.

Berio benadrukt ten tweede dat de Sequenza idiomatisch naar het instrument toe is geschreven - het is geen compositie tegen de gitaar. In dit verband is het veelzeggend dat Berio nogal kritisch stond tegenover de zogenaamde prepared piano van John Cage. Hij vond die manier van doen van dezelfde orde als "een snor tekenen op de Mona Lisa". Je mag een instrument niet veranderen in wat het niet is, vond Berio. Met zijn sequenza's (hij componeerde er 14 voor evenveel verschillende instrumenten) probeerde Berio bij te dragen tot de evolutie van muziekinstrumenten, juist door aan te knopen bij de complexe historische ontwikkeling die ze tot dan toe hadden doorgemaakt. Op dat verste punt knoopte Berio aan, met de bedoeling zelf een volgende etappe in die ontwikkeling in te luiden.

Ten derde vermeldde Berio dat hij met zijn gitaarsequenza "a polyphonic type of listening" voor ogen had. Niet alleen de uitvoerder, ook de luisteraar wordt uitgedaagd. Hij moet proberen polyfoon te luisteren naar deze muziek, ook al is er niet altijd echte meerstemmigheid te horen. De polyfonie speelt zich op een ander niveau af. Net als vele andere composities van Berio is ook de gitaarsequenza gekenmerkt door het samengaan van verschillende betekenislagen. Zo is er op het vlak van de harmonie een fascinerende dialoog tussen samenklanken die gebaseerd zijn op de stemming van de gitaarsnaren en atonale samenklanken. Wat de speeltechniek betreft wisselt de vertrouwde flamencogitaarstijl af met wat we een cataloog aan alternatieve speelwijzen zouden kunnen noemen. Op deze en andere vlakken zijn in deze sequenza verschillende lagen van zich ontwikkelend materiaal te horen, die de luisteraar dwingen zinvolle verbanden te leggen tussen de onderlinge lagen. Elke laag ontwikkelt zich immers volgens een eigen logica, maar Berio houdt ervan deze logica regelmatig te onderbreken om een andere laag verder te zetten of een nieuwe betekenislaag te introduceren. Het lineaire luisteren naar gezapige gitaarmuziek is hier niet langer toereikend, want Berio maakt de luisteraar medeplichtig aan de uitvoering van de gitaarsequenza. Wie de polyfonie van processen en betekenissen in deze muziek wil horen, dient zich te oefenen in meerstemmig luisteren. Coraggio!

Programma :

  • Heitor Villa-Lobos, 5 Preludes, Choros nr. 1
  • Luciano Berio, Sequenza XI
  • Agustín Barrios, La Catedral
  • Alberto Ginastera, Sonate op. 47

Tijd en plaats van het gebeuren :

Pablo Sainz Villegas : Villa-Lobos, Berio, Barrios, Ginastera
Woensdag 9 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Jan Christiaens om 19.45 u)
Kunstencentrum STUK - Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be

Bron : Programmatoelichting Jan Christiaens voor Novecento

Extra :
Luciano Berio op www.compositiontoday.com, www.themodernword.com, brahms.ircam.fr en youtube
Portret Luciano Berio, J-L Plouvier op www.ictus.be
Luciano Berio (1925 - 2003): Duivelskunstenaar, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Alberto Ginastera op nl.wikipedia.org, www.boosey.com, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013

Beluister alvast Luciano Berio's Sequenza XI, uitgevoerd door Pablo Sainz Villegas

17:25 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

02/10/2013

Belgium Booms London 2013 : focus op Belgische elektronische muziek

Belgium Booms London 2013 Van 5 tot 12 oktober steekt een deel van de Belgische elektronische muziekscene onder de vlag 'Belgium Booms London' het kanaal over voor vier thematische avonden in Londen. Van new beat en techno over een experimentele labelnight tot  een screening van de knappe muziekdocumentaire 'The Sound of Belgium'… het wordt een boeiende trip langs verleden, heden en toekomst van de Belgische elektronische muziek.

Het startschot wordt op zaterdag 5 oktober gegeven in de Londense club Corsica Studio's met dj-sets van twee pioniers van de New Beat, 'Dikke Ronny' en Eric Powa B. Zij delen die avond het podium met The Glimmers, Moonlight Matters, ATTAR! En Geoffroy Mugwump. De openingsavond wordt afgesloten met een exclusief dj-optreden van EBM en industrial dance expert Trevor Jackson, die recent nog het tweede volume van 'Metal Dance' uitbracht.

Op woensdag 9 oktober komt een totaal ander spectrum van de elektronische muziek aan bod. Het Belgische Kraak-label is die avond te gast in Café Oto. Kraak pakt er uit met optredens van Köhn, Floris Vanhoof, Benjamin Franklin, Lieven Martens Moana en Maan.

Op vrijdag 11 oktober vindt in Café1001 de Britse première plaats van de bejubelde muziekdocumentaire The Sound of Belgium, die focust op het boeiende verhaal van Belgische elektronische muziek. Op dezelfde avond pakt café1001 uit met optredens van LeFtO, Pomrad, Cupp Cave, Squeaky Lobster en LTGL.

Belgium Booms London sluit de week af op 12 oktober in club Birthdays, met house en techno van goldFFinch, Surfing Leons, dj Slow, Richelle en Sagat.

'Belgium Booms London' wordt gecoördineerd door Wallonie-Bruxelles Musiques, Muziekcentrum Vlaanderen en Sabam for Culture.  Alle info, inclusief de trailer van The Sound of Belgium en een link naar de Belgium Booms Soundcloud-pagina,  vind je op de Belgium Booms website.

Bron : www.muziekcentrum.be

13:11 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

27/09/2013

Passionele strijkkwartetten met het Arditti Quartet in Leuven

Arditti Quartet Novecento zet in op de kamermuziek van de 20ste eeuw voor een heerlijke gecompliceerde mix tussen componist, uitvoerder(s) en luisteraars. Arditti Quartet geeft zich over aan 'de verstrengelingen van het strijkkwartet' en ontwart de verdoken liefdesverklaringen in de kwartetten van Alban Berg en Leoš Janácek. In het eerste kwartet van György Ligeti leggen ze het latere genie al bloot. Het Arditti Quartet is berucht voor een verschroeiende technische precisie in combinatie met een uitzonderlijke muzikale expressiviteit.

Grijp je kans om drie meesterlijke strijkkwartetten van de 20ste eeuw - die je moet gehoord hebben - met het Arditti Quartet live te beleven.  Het strijkkwartet is een aartsmoeilijk genre. Janáček waagde er zich pas aan op 69-jarige leeftijd met zijn Kreutzer sonata, gedreven door de liefde voor een jongere vrouw. Ook Berg smokkelde een verboden liefdesverklaring in een van de meest aangrijpende strijkkwartetten uit de literatuur (met het hartverscheurend Largo desolato). Ligeti neemt Bartók als grote voorbeeld met spannende ritmes, trekjes Hongaarse volksmuziek en een ongelooflijke drive. Maar ook zijn latere genie is al te horen: een stuklopend mechaniekje hier, een betoverend klankvlak daar…  

Het strijkkwartet wordt vaak gezien als het summum van 'absolute muziek', dit wil zeggen als muziek die eerst en vooral 'in zichzelf besloten klank' is, zonder verdere buitenmuzikale connotaties of betekenissen. De kwartetten van Janácek, Berg en Ligeti zijn echter dermate verpletterend in hun directe emotionele expressie dat het (haast) onmogelijk is om er geen buitenmuzikale werkelijkheid mee te verbinden.

György Ligeti schreef zijn Eerste strijkkwartet 'Metamorphoses nocturnes', een werk van een duizelingwekkende technische complexiteit, in 1953-54. In het Hongarije van begin jaren 1950 was de uitvoering van een werk van deze dissidente componist ondenkbaar. De première kwam er pas in 1958 in Wenen. In het dit werk neemt één grondmotief steeds andere gedaanten aan, als in een nieuwe versie van de beproefde variatievorm.

De titel van Ligeti's Strijkkwartet nr. 1 (1953) zou een 'latente opera' kunnen suggereren. Voor zover bekend is hier echter geen sprake van een programma of achterliggend emotioneel drama. 'Métamorphoses' verwijst, alvast volgens de componist zelf, eerder naar de globale opbouw van de compositie: een eendelig werk, opgebouwd uit verschillende in elkaar overlopende segmenten van ongelijke lengte, die allemaal gegenereerd worden vanuit één basismotief. Toch blijft het moeilijk om te weerstaan aan de verleiding om ook aan de metamorfoses een onderliggend programma te koppelen. De muziek is bijzonder sfeerrijk, heel episodisch, uitgesproken emotioneel en bevat soms expliciet contextuele connotaties. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er vanuit een uitdijende stilte een elegant en quasi tonaal Tempo di Valse opduikt; of wanneer de componist plots een gewichtig Alla marcia in pizzicato-stijl voorbij laat denderen. Ligeti's gebruik van de allerminst frequente tempo- aanduiding Allegretto gioviale, vlak voor het marsfragment lijkt een duidelijke referentie aan het begin van Bergs Lyrische Suite te zijn, met alle implicaties van dien . Ligeti zelf houdt zich echter op de vlakte, ook wat betreft de aanduiding 'Nocturnes'.

Hoewel deze aanduiding volgens hem alleen maar een algemene sfeer oproept, zien velen daarin ook een verwijzing naar de 'nachtmuzieken' van Béla Bartók, Ligeti's grote voorbeeld. Het vierde deel uit diens pianocyclus 'Im Freien' (Klänge der Nacht) begint bijvoorbeeld met nagenoeg hetzelfde motief als Ligeti's Métamorphoses. Maar de invloed van Bartók gaat nog veel verder: de percussieve behandeling van de strijkers, het uitvoerige gebruik van onregelmatige metra en ongewone ritmische accenten en de verregaande chromatiek sluiten allemaal heel dicht aan bij diens stijl, in het bijzonder die van zijn strijkkwartetten (vooral het vierde). Daarnaast ontvouwt Ligeti ook al enkele technieken die in zijn latere oeuvre nog belangrijker zullen worden. Opmerkelijk is dat Ligeti in deze periode ook Bergs Lyrische Suite had leren kennen, zij het enkel via de partituur. Zeker Bergs technieken om een lyrische melodie in een chromatisch veld te plaatsen of de schuivende klankgebeurtenissen uit het Allegro misterioso hebben een onmiskenbare impact gehad op de jonge toondichter.

Robert Kirzinger over Ligesti's eerste Stijkkwartet : "Ligeti's String Quartet No. 1 was written in Budapest in 1953-1954, but not premiered until May 8, 1958, by the Ramor Quartet in Vienna. By that time Ligeti had already left the Soviet-controlled Hungary for the West and had been introduced to music that had only barely penetrated the Eastern bloc; including the music of Stockhausen and Boulez, the advent of serialism, and the electronic music studios. Ligeti's own progress as a composer put him far beyond the influence of Kodály, Bartók, and the Hungarian nationalism that permeated most of his work in Budapest. Bartók's influence on Ligeti's music is twofold, and includes his sophisticated sense of rhythm and motivic development, and also his lifelong use of folk song and folk-influenced musical materials. Ligeti's Musica ricercata for piano; their offspring, the Six Bagatelles for wind quintet; and the String Quartet No. 1 show these influences most clearly.

Although the String Quartet No. 1 is ostensibly a one-movement work lasting over 20 minutes, this single movement makes up many sections of disparate character. The piece opens with a stepwise melody (G-A-G sharp-A sharp) accompanied by chromatic scales. A second theme is angular, staccato, and aggressive. Closer attention to these two apparently disparate sections, however, reveals similarities in their melodic contours, which are based on the relatively simple chromaticism of the opening motif. New ideas and textures succeed one another throughout the piece, typically in fast-slow-fast alternation (another Bartók technique), but the melodic characteristics of each section may be traced to the piece's opening. Variation of rhythm provides the piece with much of its sense of progression, with somewhat amorphous passages giving way to the quick irregular meters of a dance form; there are also other stylistic parodies of folk music. Use of biting dissonance (one of the reasons the composer's more advanced work was not officially supported) occurs throughout; the second section features passages of parallel minor seconds. Ligeti's ear for unusual timbral possibilities is already at work in this early piece. High harmonic glissandi near the end of the work may presage the distinctive sound of Apparitions and the later pieces for which Ligeti came to be known. " (*)

Hoe verschillend de drie werken op zich ook mogen zijn, op allerhande manieren zijn ze ook sterk met elkaar verstrengeld: de kwartetten van Janácek en Berg vinden allebei hun oorsprong in de context van een stokkend huwelijk; Ligeti's en Janáceks werken hebben een diepere verwantschap door hun sfeerbepalende nachtelijke setting; Ligeti's verwijzingen naar Berg gaan mogelijk verder dan louter compositorische bewondering, wat vanzelfsprekend ook geldt voor Bergs referenties aan (onder andere) Wagner, en voor Janáceks Beethoven-citaat. Toegegeven, het zijn eerder oppervlakkige overeenkomsten, maar wel overeenkomsten die danig versterkt worden door de gemeenschappelijke aandrang van de drie componisten om binnen de traditie van het strijkkwartet registers te openen die het 'absolute' imago van het genre ver achter zich laten.

Programma :

  • Leoš Janácek, Strijkkwartet nr. 1 (Kreutzer Sonata) (1923)
  • György Ligeti, Strijkkwartet nr. 1 (1953-54)
  • Alban Berg, Lyrische Suite (1925-26)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Arditti Quartet : Janácek, Ligeti, Berg
Dinsdag 1 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Pieter Bergé om 19.45u )
Iers College - Leuven
Janseniusstraat 1
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.ownvoice.com/ardittiquartet

Extra :
Daniel D'Adamo : www.danieldadamo.com, brahms.ircam.fr, fr.wikipedia.org en youtube
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
(*) György Ligeti, String Quartet No. 1 ("Métamorphoses nocturnes"), Robert Kirzinger op www.answers.com
Beluister György Ligeti's String Quartet No. 1 integraal op www.allmusic.com

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013

11:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

26/09/2013

Neue Vocalsolisten openen academiejaar in Gent met Love Songs

Neue Vocalsolisten De school of arts Gent organiseert dinsdag een concert naar aanleiding van de opening van het academiejaar met het internationaal gerenommeerde gezelschap Neue Vocalsolisten in samenwerking met het Festival van Vlaanderen. "Ontdekkers, avonturiers, onderzoekers en idealisten", allemaal etiketten die passend klinken voor de Neue Vocalsolisten. Het ensemble is op zoek naar nieuwe klanken, nieuwe zang- technieken en andere expressievormen en dit in nauwe dialoog met de componist. Onder de noemer 'Love Songs' gaan ze deze keer te keer van licht tot vermetel...

Filip Rathé over ' No marmore de tua bunda' : "Voor No Mármore de tua bunda selecteerde ik drie gedichten uit O amor natural van de Braziliaanse dichter Carlos Drummond de Andrade. Deze bundel werd posthuum uitgegeven omdat de dichter vreesde dat het publiek het werk als pornografisch zou bestempelen.
Poëzie vormt voor mij bij het componeren - ook bij instrumentaal werk zonder tekst - steeds het uitgangspunt, dat op een intuïtieve manier associatief wordt benaderd. Bij het schrijven staat geen vaststaand organisatiesysteem voorop, maar wordt wel één methode consequent gehanteerd. Deze methode bestaat erin dat elke muzikale gedachte, zowel op het vlak van het materiaal (de klank, en de associatieve ketens ermee verbonden) als wat betreft het verloop (de tijd) aan dezelfde vragen wordt onderworpen, namelijk, hoe kan een gedachte verschijnen in de volgende vijf ‘organische’ aggregatietoestanden: groei (onder welke vorm dan ook), stasis, eruptie, convulsie en resonantie (die onder meer ook afname en herinnering impliceert). Elk antwoord wordt op een onbewust associatieve manier opnieuw aan deze vragen onderworpen. Hoe kan groei afnemen, hoe kan een statisch element eruptief zijn, wat is de verandering van de verandering, …? Op deze manier wil ik een netwerk creëren dat misschien op het bewuste niveau niet onmiddellijk een logica reveleert, maar wel een onbewuste innerlijke coherentie bezit en daardoor een graad van herkenbaarheid krijgt. Een herkenbaarheid van de orde "Ik weet dat ik je reeds heb ontmoet, maar vraag me niet waar, hoe of wanneer".

Programma :

  • Lucia Ronchetti, Blumenstudien - Madrigale a cinque voci with music by Gesualdo da Venosa
  • Filip Rathé, No màrmore de tua bunda für sechs Solostimmen
  • Jay Schwartz, music for six voices II
  • Oscar Strasnoy, Piensa en mi für eine Stimme
  • Lucia Ronchetti, Coins and Crosses. A Yessong for vocal ensemble
  • Jennifer Walshe, Paddy Reilly Runs with the Devil für sechs Stimmen
  • Claude Vivier, Love Songs für sieben Stimmen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Neue Vocalsolisten : Love Songs
Dinsdag 1 oktober 2013 om 20.30 u
Miryzaal - Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be, cons.hogent.be en www.neuevocalsolisten.de

Extra :
Lucia Ronchetti : www.luciaronchetti.com, en.wikipedia.org en youtube
Filip Rathé op www.matrix-new-music.be en www.spectraensemble.com
Jay Schwartz : www.jayschwartz.eu, en.wikipedia.org en youtube
Oscar Strasnoy : www.oscarstrasnoy.info, fr.wikipedia.org en youtube
Jennifer Walshe : www.milker.org, www.cmc.ie, en.wikipedia.org en youtube
don't do PERMISSION ISN'T. The Music of Jennifer Walshe, Bob Gilmore op journalofmusic.com
Claude Vivier : brahms.ircam.fr, www.thecanadianencyclopedia.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
De menselijke stem in nieuwe muziek : Neue Vocalsolisten op Transit, 20/10/2011

17:36 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook