26/04/2013

Stadsmuziek : een muzikaal stadsparcours met verrassende mini-concerten op verschillende locaties in de Kortrijkse binnenstad

Ensemble Cairn Zondag 28 april wordt een grensoverschrijdende muzikale hoogdag. De happening Stadsmuziek staat volledig in het teken van MuzeMuse, een grensoverschrijdend netwerk van Concertgebouw Brugge, Festival Kortrijk, MAfestival Brugge, Opéra de Lille, Orchestre National de Lille, Schouwburg Kortrijk en Théâtre d'Arras. Elk van hen brengt een topensemble naar Kortrijk. Een Stadsmuziek om een puntje aan te zuigen, in samenwerking met de Europese Gemeenschap en de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai. De namiddag Stadsmuziek zit dan ook lekker vol met verrassende miniconcerten. In de binnenstad klinkt zowel klassiek als hedendaags en geluidskunst. Voor de helft bepaal je zelf je programma, twee keer komt het voltallige publiek ook samen: halverwege in de Sint-Maartenskerk en in de vooravond voor het feestelijke slotconcert in de Schouwburg.

Koor van de Opéra De Lille : ¡Canto Vivo! - Sint-Maartenskerk. - 15.00 u
Het koor van de Opéra de Lille is samengesteld uit jonge professionele zangers, hoofdzakelijk uit de regio Nord-Pas-de-Calais. Een variabele bezetting die wordt ingezet voor operaproducties maar ook voor concerten. Onder leiding van Yves Parmentier geniet het koor grote erkenning bij pers en professionelen. Parmentier is als dirigent houder van vijf internationale onderscheidingen en drievoudig winnaar van een Grand Prix. Tijdens MuzeMuse krijg je behalve operafragmenten ook religieuze muziek en een aantal swingende werkjes van Cubaanse en Argentijnse componisten te horen. Een concertprogramma dat bewijst hoe divers de Spaanse invloed in klassieke muziek wel kan zijn met werken van Manuel de Falla, Javier Busto, Calixo Alvarez, Pablo Casals en Ástor Piazzolla.

Orchestre National de Lille : Slotconcert - Schouwburg - 17.45 u
Het Orchestre National de Lille is één van de meest gevraagde orkesten ter wereld. Muziek bij de mensen brengen is hun topprioriteit. Iedereen telt! Zo speelt het orkest ook regelmatig op minder voor de hand liggende locaties als gevangenissen en ziekenhuizen. Onder leiding van de inmiddels 77-jarige Jean-Claude Casadesus brengen ze in Kortrijk een prestigieus programma vol romantiek. Je herkent één van de meest geliefde klassieke melodieën in het eerste Pianoconcerto van Piotr Iljitsj Tsjaikovski, een klassenbak vol krachtige en tedere contrasten. In Maurice Ravels tweede orkestsuite uit het ballet Daphnis et Chloé wordt u ondergedompeld in het liefdesverhaal tussen een geitenhoeder en een herderin. Een indrukwekkend orkestwerk en ideale grensoverschrijdende afsluiter!

Hans Beckers - Sonora Machina - De Kreun - 14.00 u en 16.45 u
Geluidskunstenaar en performer Hans Beckers benadrukt in Sonare Machina de muzikaliteit van geluid, ruis en stilte. Met zelfgecreëerde instrumenten toont hij dat ook huis-, tuin- en keukenobjecten volwaardige muziekinstrumenten zijn. Voor deze voorstelling construeerde hij een 40-koppig orkest waarin elk instrument ook muzikant is. Beckers gaat in dialoog met zijn installatie en voegt er lagen aan toe. Zo kan een eiersnijder een solo spelen terwijl hij die begeleidt op zijn tafelruismachine. Beckers was met Sonare Machina finalist van de Canvascollectie 2012. Een fascinerende muzikale belevenis voor jong en oud.

ClubMediéval : Eer therte scuere - Kerk Hospitaal, Budastraat 37 - 14.00 u en 16.45 u
Toen het beroemde Gruuthusemanuscript uit ca. 1400 verkocht werd aan de Nederlandse Koninklijke Bibliotheek ontketende dit in ons land een storm van verontwaardiging. Toch moeten we de Nederlanders dankbaar zijn. Door het handschrift minutieus te digitalisren en online te plaatsen, maakten zij het manuscript toegankelijk voor iedereen die het wil onderzoeken. Met de opvallend Kortrijks aandoende titel Eer therte scuere ('Alvorens het hart scheurt') brengt ClubMediéval o.l.v. Thomas Baeté een 'best of' uit hun programma geïnspireerd op dit manuscript: een repertoire bestaande uit hoofdzakelijk vrije interpretaties van liefdesliederen op instrumenten die in het manuscript vermeld staan, zoals vedel, harp, hakkebord, luit, sister en organetto. Geniet van deze mooie bloemlezing uit de veertiende- en vijftiende-eeuwse Europese muziek.

Ensemble Cairn : Folk Songs - Concertstudio - 14.00 u en 16.45 u
Ensemble Cairn rond spilfiguur Jérôme Combier is een groep ruimdenkende muzikanten en componisten die met het grootste gemak switchen van klassiek naar improvisatie of nieuwe muziek. Met overtuiging maken ze hedendaags klassiek toegankelijk. In hun programma Folk Songs belichten ze twee artiesten uit de jaren '60: Luciano Berio, pionier van de elektroakoestische muziek en Bob Dylan, de legendarische folkmuzikant wiens teksten en melodieën in het collectieve geheugen gegrift staan. Berio’s Folk Songs, een liedcyclus voor mezzosopraan, fluit, klarinet, harp, altviool, cello en percussie, bestaat uit arrangementen van volksliederen uit verschillende landen. Deze worden afgewisseld met bewerkingen van Dylans songs, van Jonathan Ponthier en Jérôme Combier.

Ensemble Genesis & Masato Suzuki : The grief of Eurydice - Budascoop - 14.00 u en 16.45 u
De jonge klavecimbelspeler en organist Masato Suzuki is één van de interessantste musici van zijn generatie. Als zoon van Masaaki Suzuki, dirigent van het Bach Collegium Japan, is hij opgegroeid en opgeleid in de pure baroktraditie. Toch staat hij met beide voeten in de wereld van vandaag en wil hij zich beslist niet beperken tot de oude muziek. Masato en zijn Ensemble Genesis brengen een verrassende productie die, vertrekkend van het verhaal van Orpheus en Eurydice, barokmuziek vermengt met hedendaagse dans en een nieuwe compositie van Thanasis Deligiannis.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Stadsmuziek
Zondag 28 april 2013 vanaf 14.00 u
Vertrekpunt : Schouwburg Kortrijk


Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.muzemuse.eu

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk laat klassiek en hedendaags samensmelten met de wondere wereld van de geluidskunst, 11/04/2013

17:07 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Academix : ontmoeting van 28 muziekacademies van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in Flagey

Academix Op zondag 28 april onthaalt Flagey de tweede editie van Academix. Hier ontmoeten de 28 muziekacademies (Nederlands- en Franstalig) van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest elkaar. Van 10.30 u tot 19.30 u weergalmen een twintigtal gratis concerten in de studio's van Flagey. Academix 2013 is het moment waarop de academies hun leerlingen, hun instrumentale en vocale ensembles en hun orkesten kunnen voorstellen aan het publiek.
 
Ontstaan in 2012, leidt deze artistiek-pedagogische samenwerking tot een toonmoment waarop de actuele artistieke vorming en de kwaliteit van het deeltijds kunstonderwijs van vandaag aan bod komen. De 400 leraars van de Brusselse academies voorzien in de vorming Muziek, Woord en Dans van meer dan 25.000 leerlingen. Academix laat toe om de best gevorderde leerlingen Muziek aan het werk te zien. Daarnaast geeft Academix ook de kans aan de leerlingen om het beste van zichzelf te geven in uitzonderlijke omstandigheden. Heel de dag lang stellen de 28 academies (Nederlands- en Franstalig) samen 20 concerten voor van telkens een uur.
 
De muziekstijlen die aan bod komen zijn zeer divers: oude muziek, klassiek, hedendaags, jazz, folk, traditionele muziek, chanson, variété, pop of slam. Dit eclectische aanbod toont aan dat de academies de afgelopen decennia sterk ingespeeld hebben op diversiteit. De postmoderne en de popcultuur hebben de historische manieren van lesgeven binnen de instellingen ingehaald. De vocale en instrumentale opleidingen zijn eveneens veelzijdig. Van solist tot een 150-koppig dubbel koor, van klein kamermuziekensemble tot koor en symfonisch orkest. En ook op vlak van leeftijden komt een brede groep aan bod. De leeftijd van de musici reikt van 11 tot 77 jaar. Tijdens Academix wordt het grootste deel van de programma's verzorgd door jonge adolescenten die reeds een gevorderd niveau hebben bereikt.
 
Academix werd voor het eerst georganiseerd in 2012, na vraag van verschillende partijen. Eerst en vooral organiseerden de directies van de Franstalige academies reeds in 2004 Les Acafolies. Het concept van Les Acafolies bestond erin om elke twee jaar drie concerten tussen Brusselse academies te organiseren. Musiq'3 en de uitzending Musiq'académies zijn reeds sinds de tweede editie partner van het project Les Acafolies. Daarnaast kwam ook de vraag vanuit de Nederlandstalige academies, gesteund door Minister Pascal Smet om de grote ensembles (orkest, koor, fanfare) van de Brusselse muziekacademies een waardig podium te bieden. De derde vraag kwam vanuit Flagey; Algemeen Directeur, Gilles Ledure, en zijn team wensen ook tijdens deze tweede editie van Academix een impuls te geven aan dit bicommunautaire initiatief door een hele dag lang het volledige gebouw open te stellen aan de academies.
 
Tijdens de eerste editie in 2012 werden zestien concerten van telkens een uur voorgesteld, van 's middags tot 's avonds. Dit bracht 750 leerlingen en bijna 2000 toeschouwers samen.
 
Het evenement wordt ondersteund door RTBF Musiq'3, dat vier concerten zal opnemen in Studio 4.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Academix
Zondag 28 april 2013 vanaf 10.30 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)
Gratis toegang

Meer info : www.flagey.be

16:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Emmanuel Pahud brengt wervelende fluitmuziek van Prokofjev, Martinu, Poulenc en Dutilleux in de Handelsbeurs

Emmanuel Pahud Hoor de staccato openingsmelodie uit het vierde deel van de Sonate voor dwarsfluit en piano van Sergei Prokofjev en je vergeet ze nooit meer. Na de première op 7 december 1943 in Moskou door Nikolai Kharkovski en Sviatoslav Richter groeide de sonate uit tot een van de beroemdste kamermuziekstukken. Wie deze lyrische neo-klassieke parel graag live wil beleven, kan het niet beter treffen dan met de Zwitserse sensatie Emmanuel Pahud (foto). Zijn zuivere, ronde klank is ondertussen wereldvermaard dankzij concerten als solist met het Berliner Philharmoniker. Pahud toont zich even virtuoos als veelzijdig in een repertoire dat zich uitstrekt van barok tot jazz. Ook in kamermuziek blinkt hij uit, getuige menige gesmaakte samenwerkingen met onder meer Sabine Meyer, Trevor Pinnock en Jean-Guihen Queyras. In de Handelsbeurs wordt hij vergezeld door zijn vaste pianopartner Eric Le Sage. Met naast Prokofjev ook wervelende fluitmuziek van Martinu, Poulenc en Dutilleux op het programma kan hun recital niet anders dan vonken geven.

De Zwitsers-Franse fluitist Emmanuel Pahud is een fenomeen. Zijn biografie leest als een sprookje. Op zijn vierde hoorde hij zijn buurjongen het Eerste Fluitconcerto van Mozart spelen. Dat wou Pahud ook kunnen en hij ging prompt op les. Amper tien jaar later won hij het ene concours na het andere. Zijn droom kwam uit toen hij gevraagd werd als solist in het bewuste concerto van Mozart. En het ging verder. Reeds op zijn tweeëntwintigste stelde Claudio Abbado hem aan als eerste fluitist van de Berliner Philharmoniker, waar hij nog steeds resideert.

Even grasduinen in het kamermuzikale oeuvre van Francis Poulenc (1899-1963) leert dat de Franse componist een sterke voorliefde koesterde voor blaasinstrumenten. Alleen al in de laatste jaren van zijn carrière voltooide hij drie Sonates voor piano en houtblazers, waaronder de Sonate voor fluit en piano (1956). Naar eigen zeggen schreef Poulenc de Fluitsonate naar de geest van Soeur Constance, één van de nonnen uit zijn vrijwel gelijktijdig gecomponeerde opera 'Le dialogue des carmélites'. Ondanks die imaginaire inspiratiebron werd het stuk opgedragen aan een andere, veel wereldlijker vrouwspersoon: Elisabeth Sprague Coolidge, de beroemde Amerikaanse mecenas zonder wie de 20ste-eeuwse kamermuziek heel wat meesterweken had moeten missen. Al met al is de Fluitsonate een stuk van klassieke proporties - niet voor niets bestempelde Poulenc het als een "simpel maar subtiel werkje" - dat duidelijk Poulencs stilistische handtekening draagt. Zo zijn er de abrupte stemmingswisselingen in het openingsdeel, waar het 'melancholische' hoofdthema plotseling wordt doorsneden door vrolijke flierefluitmuziek. Of wat te denken van het slotdeel dat met zijn grillige accenten veel weg heeft van een kubistische Haydn-parodie?

Programma :

  • S. Prokofjev, Sonate voor dwarsfluit en piano in D, opus 94 (1942-43)
  • F. Poulenc, Sonate voor dwarsfluit en piano (1957)
  • B. Martinu, Sonate voor dwarsfluit en piano, H306 (1945)
  • H. Dutilleux, Sonatine voor dwarsfluit en piano (1943)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Emmanuel Pahud & Eric Le Sage : Prokofjev, Poulenc, Martinu, Dutilleux
Zaterdag 27 april 2013 om 20.15 u
Handelsbeurs Concertzaal - Gent

Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.emmanuelpahud.net

Bron : tekst Joep Christenhusz voor deSingel, december 2012

Extra:
Francis Poulenc : www.francispoulenc.fr, nl.wikipedia.org, www.chesternovello.com en youtube
Francis (1899-1963) : bij voorkeur luchthartig op www.musicalifeiten.nl

15:26 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

25/04/2013

De tijdloze dimensie van het Urban Rituals Festival

Urban Rituals Festival Het Urban Rituals Festival is een driedaagse rond muziek die je moeilijk (of helemaal niet) kan situeren in tijd of ruimte. Muziek die stedelijk of landelijk kan zijn, spiritueel of profaan, van hier of van ginder, van morgen of van gisteren…Kortom, muziek die het dualistische denken overstijgt. Want dat is de inzet: hoe 'oud' is 'avant-garde' en hoe 'nieuw' is 'oude' muziek? In elk geval is het muziek die concentratie vraagt en daarvoor zijn het kader en de stilte van de Brigittinenkapel ideaal. Voor wie de inspanning levert, is de beloning groter. Welkom in deze tijdloze dimensie.

Paul Metzger (US) - vrij 26 en za 27/04 van 20.30 u tot 21.00 u

Deze eenzaat uit Minneapolis begon 30 jaar geleden te experimenteren met bewerkte gitaren en andere snaarinstrumenten. Op zijn 12- of 23-snarige banjo schittert hij met verbazingwekkende improvisaties die dicht aanleunen bij de eeuwenoude Indische raga's en hedendaagse improvisatorische muziek en weinig meer te maken hebben met de 'Americana' waarmee het instrument doorgaans wordt geassocieerd. In 2010 bracht hij de merkwaardige plaat 'Uses of Infinity' uit: in één keer opgenomen in een oude kathedraal in Minnesota (Duluth), neemt deze zesdelige suite je mee doorheen een tijdloos universum.

Stevie Wishart (GB) - vrij 26 en za 27/04 van 21.00 u tot 21.30 u
Componiste en muzikante Stevie Wishart studeerde zowel oude muziek als o.a. improvisatorische en aleatorische muziek bij John Cage en David Tudor. Ze pendelt moeiteloos tussen de wereld van de oude muziek (draailier, viool) en hedendaagse elektronica. Ze concerteerde reeds zowel in de Purcell Room of de Queen Elisabeth Hall als in ICA, IRCAM of ZKM Karlsruhe. Ze zal een solo op draailier uitvoeren.

J.S. Bach: cantate 177 'Ich rufe zu dir Herr Jesu Christ' (voor orkest en dove zangers en vertellers) - vrij 26 en za 27/04 van 22.00 u tot 22.30 u
Voor deze eigen productie vroeg kunstencentrum Les Brigittines de Brusselse componist/muzikant Baudouin De Jaer deze Bach-cantate aan te passen voor orkest en dove zangers en vertellers. Het orkest zal onder leiding staan van Bernard Wolteche (koninklijk conservatorium van Brussel). Baudouin hertaalde de partituur en ontwikkelde een methodologie om ze aan de nieuwe mogelijkheden van de doven aan te passen. Fabienne Cauwe, Trini Gaimza en Jose Gonzalez werden hiertoe begeleid door Hanna Bardos, Catherine Lybaert en Michael Wolteche. Hoe zullen zij met hun persoonlijkheid een nieuwe kleur geven aan deze cantate?

Amir El Saffar (US) - zo 28/04 van 20.30 u tot 21.00 u
Deze muzikant (trompet, santoor, stem) van Amerikaans-Irakeseafkomst slaagt erin om deze ver van elkaar liggende muzikale idiomen met elkaar te verzoenen; terwijl hij tegelijkertijd hun grenzen verlegt. Hij munt uit zowel in hedendaagse avant-jazz op trompet (waarop hij nieuwe technieken creëerde om microtonen te spelen) als in de eeuwenoude 'erudiete' Irakese maqam. Hij zal zowel zijn stem gebruiken als trompet en santoor.

Ensemble Phoenix Münich (DE): 'Requiem for a Pink Moon. Elizabethan Tribute to Nick Drake (1948-74)' - zo 28/04 van 21.00 u tot 22.15 u
Dit vermaarde ensemble voor oude muziek uit München bracht vorig jaar de cd 'Requiem for a Pink Moon. Elizabethan Tribute to Nick Drake (1948-74)' uit: een merkwaardige hertaling van het iconische album 'Pink Moon' (1972) van de legendarische en vroeg gestorven zanger-liedjesschrijver Nick Drake. In hun versie worden deze songs terug in de tijd geprojecteerd als waren ze geschreven in Elisabethaans Engeland. Vreemd genoeg winnen de songs aan diepte en intimiteit hoewel de bewerking uiteraard veel formeler en de zang afstandelijker is. Een beklijvend experiment voor fans van Nick Drake en van oude muziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Urban Rituals Festival
Van vrijdag 26 t.e.m. zondag 28 april 2013, telkens om 20.30 u

Recyclart (station Brussel-Kapellekerk)
Ursulinenstraat 25
1000 Brussel

Meer info : www.recyclart.be

Extra :
Urban Rituals Festival: a no-man's-land of sound, Ive Stevenheydens op www.agendamagazine.be, 25/04/2013

Elders op Oorgetuige :
IMPACTsession : Baudouin de Jaer in Recyclart, 22/04/2013

21:02 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

22/04/2013

IMPACTsession : Baudouin de Jaer in Recyclart

Baudouin de Jaer Impactsessies is een reeks eclectische avonden met performances, hedendaagse experimentele muziek en dans, video, experimentele instrumentenbouw, avant- jazz... Ook dit seizoen zijn de programma's zo gedifferentieerd mogelijk. Voorstellingen waarbij het gebeuren primeert op het object en de actie op het resultaat. Voorafgaand is er een lezing door de performer(s). Zo wordt de voorstelling in een ruim perfectief geplaatst binnen zijn internationale artistieke context en binnen het oeuvre van de kunstenaar. Tijdens de Impactsessie van zaterdag kun je de Waalse componist en violist Baudouin de Jaer aan het werk zien en horen.

Baudouin de Jaer is één van de meest eigenzinnige figuren uit de Belgische hedendaagse muziek. Hij studeerde compositie aan de conservatoria van Luik en Brussel en ontwikkelde al heel snel een eigen muzikale taal waarin projecten met een rigoureuze compositie en projecten door muzikale leken zij aan zij staan zonder dualiteit. Naast zijn talrijke composities voor viool en piano legt hij zich de laatste aren toe op Koreaanse instrumenten zoals Kayagum en Komungo. Gekend zijn ook zijn projecten om met absolute leken samen als ensemble te musiceren 'Back to Normal' en 'Orchestre d'un Jour'. Vorig jaar bracht Sub Rosa een cd uit met zijn vioolsolo's op basis van de schilderijen van art brut kunstenaar Adolf Wölfli en op 26 april gaat zijn bewerking in opdracht van Recyclart van cantate 177 van Bach voor orkest (Koninklijk conservatorium) en slechthorende zangers in première.

Tijd en plaats van het gebeuren :

IMPACTsession : Baudouin de Jaer
Zaterdag 27 april 2013 om 20.00 u (lezing) en om 22.00 u (performance)
Recyclart
(station Brussel-Kapellekerk)
Ursulinenstraat 25
1000 Brussel

Meer info : www.impactsessions.be en www.recyclart.be

Deze voorstelling maakt deel uit van het Urban Rituals Festival

Extra :
Baudouin de Jaer op www.noodik.com, www.compositeurs.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Baudouin de Jaer brengt een hommage aan Adolf Wölfli in Artcinema OFFoff Gent, 5/04/2011

15:56 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Spiegel Strijkkwartet en Osama Abdulrasol gaan op zoek naar grensoverschrijdende muziek

Spiegel Strijkkwartet Het Spiegel Strijkkwartet wordt internationaal gewaardeerd. Het ensemble, dat een zeer uitgebreid en breed repertoire heeft, is volledig toegewijd aan het strijkkwartetgenre en ijvert al jaren voor de (her)waardering van het Vlaams muzikaal erfgoed. Het Spiegel Strijkkwartet schrijft aan een nieuw hoofdstuk in zijn toch al indrukwekkende palmares en gaat voor dit concert een boeiende samenwerking aan met qanûnspeler en componist Osama Abdulrasol. Hij werd geboren in Irak, studeerde westerse muziek (klassieke gitaar) in Groot-Brittannië en oosterse muziek (qanûn of Arabische harp) in Irak. Hij componeerde muziek en liederen voor verschillende projecten, films en theaterproducties. Op de qanûn speelde Osama Abdulrasol al zowat overal ter wereld, o.a. als solist met het Symfonisch Orkest van Antwerpen en het Vlaams Radio Orkest. Osama Abdulrasol en het Spiegel Strijkkwartet waren eerder samen te horen in de soundtrack van de Belgische film Turquaze, die door Bert Ostyn (Absynthe Minded) gecomponeerd werd. In het programma Mystiek gaan het Spiegel Strijkkwartet en Osama Abdulrasol samen op zoek naar grensoverschrijdende muziek, koppelen ze grote meditatieve klassiekers uit de kwartetliteratuur aan oosterse Sufimuziek en brengen ze een gedurfd samengaan van de oosterse en westerse kijk op het mystieke gegeven.

Wim Hendrikx over 'OM' : "OM: Strijkkwartet n° 1 werd gecomponeerd in 1992 in opdracht van BAP - Sabam. Het werk bestaat uit 5 delen die attacca in elkaar overgaan. Het basisgegeven voor deze compositie is de primitieve, Boeddhistische oerklank OM, de toon die Oosterse monniken reciteren en steeds herhalen in hun gebed en zang. Deze toon (onze Cis-toon) heeft de componist gecombineerd met 4 andere tonen die (F, G, As, C) - in hun traditie - een helende werking zouden hebben. Deze vrij consonante notengroep was de kiemcel tot een compositie die baadt in een meditatieve sfeer, ook teweeggebracht door de zachte nuances en het homogene timbre met de typische vermenging van de klankkleuren der instrumenten. Het werk is voor een stuk aleatorisch. De exacte metrische notatie werd vervangen door een aanduiding in reële tijd om periodes van elkaar af te scheiden. Binnen deze tijdsblokken zijn de uitvoerders redelijk vrij." (*)

Programma :

  • Osama Abdulrasol, canun solo, Sufi 7, Elarouse
  • Wim Hendrikx, OM
  • Guillaume Lekeu, Molto Adagio
  • Bert Ostyn, Turquase variations
  • Franz Schubert, Andante con moto uit Der Tod und das Mädchen
  • Ludwig Van Beethoven, Heiliger Dankgesang uit strijkkwartet Op. 132.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Spiegel Strijkkwartet & Osama Abdulrasol : Mystiek
Vrijdag 26 april 2013 om 20.15 u
Sint-Pieterskerk Leut

Sint-Pietersstraat 11
3630 Leut

Meer info : www.ccmaasmechelen.be, www.spiegelstringquartet.com en osart.be

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com (*), www.matrix-new-music.be en youtube

15:36 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Jerusalem Quartet brengt strijkkwartetten van Sjostakovitsj in Gent

Dmitri Sjostakovitsj Het Jerusalem Quartet heeft iets met Sjostakovitsj. Ze staan aan de kop, ook nu de 15 strijkkwartetten ten prooi liggen aan ieder zichzelf respecterend ensemble. Werden zijn strijkkwartetten aanvankelijk door de kritieken nog als 'ondergeschoven kindje' behandeld, dan toonde Sjostakovitsj in het strijkkwartet dat hij wezenlijke dingen te zeggen had. De kernachtige en intieme inhoud van zijn kwartetten graven vaak recht naar de naakte essentie. Het melodieuze nummer 1 heeft nog de levendige ritmische details van de vroege werken, in het post-Stalintijdperk (vanaf nummer 6) komt er ook die hartverscheurende expressie bij kijken, zoals in de nummers 8 en 15.

Dmitri Sjostakovitsj' (1906 -1975) Strijkkwartet Nr. 8 in c mineur (opus 110) werd geschreven in drie dagen, te verstaan: van 12 juli tot 14 juli in 1960.
Het stuk werd kort na twee traumatische gebeurtenissen in het leven van Sjostakovitsj geschreven: de diagnose van myelitis en het toetreden tot de Communistische Partij. Volgens de bladmuziek is het werk opgedragen "ter nagedachtenis van de slachtoffers van fascisme en oorlog". Lev Lebedinsky, een vriend van Sjostakovitsj zei dat Sjostakovitsj na het schrijven van het werk zelfmoord wilde plegen. Het 8e Strijkkwartet behoort tot zijn meest intieme werken. Het werk werd geschreven in Dresden, waar Sjostakovitsj de puinhopen van de bombardementen van de geallieerden zag toen hij daar was voor het schrijven van muziek voor de film Five Days, Five Nights.

Het werk opent met het DSCH-motief gespeeld door de cello. Het DSCH-motief wordt verder in het stuk nog meermalen gebruikt, zo vaak dat het haast obsessief wordt. Het stuk zit vol met quotaties uit andere werken van Sjostakovitsj: het eerste Largo quoteert zijn 1ste Symfonie en 5de Symfonie, het tweede deel, het Allegro molto bevat een Joods thema dat voor het eerst werd gebruikt in zijn Piano Trio Nr. 2, het derde deel, het Allegretto , quoteert Sjostakovitsj' 1ste Cello Concerto, het vierde deel, het 2de Largo , quoteert een revolutionair lied uit de 19de eeuw genaamd "Geplaagd met betreurenswaardige slavernij", en tevens Sjostakovitsj's opera Lady Macbeth van het Mtsensk District, een geweldig werk dat door Stalin werd laten afkraken in de Pravda. Van het 8ste Strijkkwartet bestaat een bewerking voor strijkorkest: Kamersymfonie nr. 1.

Dmitri Sjostakovitsj' Strijkkwartet Nr. 15 in es mineur (opus 144) werd voltooid op 17 mei 1974 en was tegelijk zijn laatste strijkkwartet. De première vond plaats op 15 november 1974 in Leningrad, en werd uitgevoerd door het Taneyev Quartet . Sjostakovitsj' laatste levensfase was getekend door ziekte, pijn en medicijnen. Toch is dit geen muziek die neerslachtig maakt. Alle dissonanties en opgeroepen verdoemenis ten spijt, is er ook plaats voor zelfspot en ironie. Net als in het echte leven wisselen momenten van wanhoop af met flitsen van koppige levensdrift.

Doordat zijn gezondheid achteruitging, was Sjostakovitsj in de laatste jaren van zijn leven bijzonder sterk met de dood begaan. Daardoor wijzigde ook zijn muzikale taal : zijn stijl is hoe langer hoe meer introspectief, strenger en soberder. Het Strijkkwartet nr 15 is integraal aan de doodsgedachte gewijd: het bestaat uit zes delen die alle adagio zijn en in hun opeenvolging nog tenderen naar vertraging: van adagio (delen 1-4) naar adagio molto (deel 5). De onderdelen hebben doodsverwijzingen als titel: Elegie en Marcia funebre zijn ondubbelzinnige verwijzingen, maar ook Nocturne kan als de nacht van de dood geïnterpreteerd worden. Het laatste deel, Epiloog, is dan zeker het slot van het leven. Alleen de Serenade en het Intermezzo wijken van de doodsgedachte af. De Serenade is vol verwrongen harmonieën en dreigende geluiden (als van skeletten, zeggen sommige bronnen om in de macabere sfeer te blijven). Het Intermezzo is vol geweld in de aanvang, maar het kalmeert bijzonder snel. De Marcia funebre doet door het gepunte ritme en de tonaliteitbehandeling denken aan de Marche funèbre sur la mort d’un héros uit Beethovens Pianosonate opus 26 in Bes.

Het eerste thema van de Elegie is de eenvoud zelf en Sjostakovitsj breidt het steeds verder en verder uit. Het heeft een symmetrisch karakter en het wordt fugatisch aangebracht. Zo werkt het ganse stuk, in een langzame en zeer volgbare evolutie. In het eerste deel roept de melodische draagkracht zelfs grote Russische voorbeelden op, zoals Tsjaikovsky en Moessorgski, en ook de typische lijnen van de Russischorthodoxe religieuze muziek. De Epiloog herneemt gedachten gedachten uit alle vorige onderdelen, voortdurend onstandvastig laverend tussen majeur en mineur. Tonaal gezien is Sjostakovitsj ook bijzonder sober: alle onderdelen van het stuk hebben es als hoofdtoonaard. Dit strijkkwartet is muziek van de uiterste concentratie: gebald, verzonken in zichzelf, zonder één overbodige noot, en tegelijk is er iets onafgewerkt of zeer open aan elk moment. Het lijkt soms alsof Sjostakovitsj geen dynamische aanduidingen geplaatst heeft: alles blijft gelijkmatig in de zachte klanksterkte. Het kwartet is misschien vergelijkbaar met de onafgewerkte torso’s van Michelangelo, zijn laatste sculpturen: de kracht en het gebeitelde, de expressie en het onafgewerkte, de gepolijste en de onbewerkte marmer, het onttrekken van elke klank aan de materie, aan de stilte.

Programma :

- Dmitri Sjostakovitsj, Strijkkwartet nr. 1, opus 49 - Strijkkwartet nr. 8, opus 110 - Strijkkwartet nr. 15, opus 144

Tijd en plaats van het gebeuren :

Jerusalem String Quartet : Sjostakovitsj
Donderdag 25 april 2013 om 20.00 u
Miryzaal - Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en www.jerusalemstringquartet.com

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Shostakovich: the string quartets op www.quartets.de

Elders op oorgetuige :
Pavel Haas Quartet brengt Beethoven, Janáček en Sjostakovitsj in de Handelsbeurs, 5/03/2013
Jerusalem String Quartet brengt Mozart, Wolf en Sjostakovitsj in Hasselt, 7/02/2013

09:50 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

21/04/2013

Patterns : hypnotiserend audiovisueel concert met Arne Deforce, Yutaka Oya & Visual Kitchen

Morton Feldman Samen met John Cage en Earle Brown behoort componist Morton Feldman (foto) tot een roemruchte generatie vernieuwers uit New York. Feldmans klankenwereld bestaat uit kleine, zachte en ongehaaste muzikale gebaren met een voorkeur voor herhalingen zonder strak ritme. Cellist Arne Deforce en pianist Yutaka Oya (Champ d'Action) namen in 2008 zijn Patterns in a Chromatic Field op voor het Franse Aeon-label. Toen al groeide het plan om deze uitdagende compositie via een audiovisueel concert te presenteren. Het Brusselse Visual Kitchen is hun 'partner in crime'. Het maakt een video waarin een lijnenspel centraal staat. Een hypnotiserend concert dat tot het einde blijft fascineren. Een productie in samenwerking met November Music en Huddersfield Contemporary Music Festival.

Morton Feldman (New York City, 12 januari 1926 - Buffalo, 3 september 1987) was een Amerikaans componist die behoorde tot de roemruchte New Yorkse kring van radikale vernieuwers/experimenteerders als John Cage, Christian Wolff en Earle Brown. Zijn muziek is in hoge mate abstract en loopt in die zin parallel aan zijn grafische tegenhangers, de abstract expressionisten Jackson Pollock, Willem De Kooning, Philip Guston en Mark Rothko. Bij Feldman zien we een quaasi totaal negeren van enerzijds het rigide theoretische keurslijf dat de serialisten hanteerden, als anderzijds de -vaak eenzijdige- repeteerzucht van de minimalisten.

Abstract dus, en op een heel persoonlijke manier repetitief-minimalistisch. De noten (of beter gezegd, het spel waaraan ze zijn onderworpen) moeten voor zich spreken, easy as this. Feldman werkt met beknopt materiaal, zoals bijvoorbeeld harmonisch-melodische cellen met een beperkt aantal (chromatisch nevenliggende) noten. Die werkt hij, net als de onderlinge tijdsduren en rusten, uit in een eindeloze rist permutaties. Alles lijkt hetzelfde te klinken, maar in werkelijkheid is de materie constant in evolutie.

Naar het einde van zijn carrière toe schrijft Feldman enkele werken van een buitengewoon lange duur (Triadic Memories, Crippled Symmetry, For Samuel Beckett,...) met als koploper het String Quartet dat maar liefst 6 uur en 7 minuten duurt. Daarin zit een duidelijke parallel met het oeuvre van Mark Rothko, met wie Feldman jarenlang bevriend was en die een enorme inspiratiebron was voor het late werk van de componist (zie Rothko Chapel). Bij Rothko vormen immense statische kleurvlakken langzaam de hoofdmoot van zijn totale output. Eenzelfde monochrome stasis treffen we ook aan in Patterns, waarin de muzikale struktuur haast als een autonome parameter op zich naar voren komt.

Het vertrekpunt van Patterns is de abstractie zelve. De componist neemt het chromatisch totaal van noten en tekent er, filtergewijs, een streng netwerk van allerhande patronen en ontwikkelingen in uit. De partituur lijkt op het eerste zicht ongebruikelijk druk voor een late Feldman maar ondanks die ogenschijnlijke drukte, draait alles om de verstilde communikatie tussen de twee hoofdrolspelers in het stuk, de piano en de cello.

Het werk opent met weifelende, onvoorspelbare motieven in de cellopartij. Die worden doorlopend gevarieerd en loopen, net als eindeloze DNA-strings, verder om het eigen muzikaal verhaal koste wat het kost draaiende te houden. De speelwijze is strikt: steevast ppp, con sordino en senza vibrato. De piano hakt daar subtiel op in met zachte, maar dissonante clusters. Dan volgt een passage waarin de piano etherische gebroken akkoorden speelt die uitsluitend uit opeenstapelingen of omkeringen bestaan van alle dissonante intervallen: kleine secunden, grote septiemen en tritoni.

De opeenvolgende, nimmer identieke ritmische patronen roepen een hypnotiserend, Morsecode-achtig effekt op. Alsof beide instrumenten elkaars motieven pogen na te spelen, maar quaa synchroniciteit systematisch falen. Het stuk ontplooit zich verder van de ene melodische cel naar de andere. De enige regelmaat die we er in terugvinden, is die van aktie-berusting, aktie-berusting, enzovoorts. 80 minuten mag voor de luisteraar de grens van beluisterbaarheid betekenen en voor de uitvoerders de ultieme gefocustheid, toch blijft het werk van begin tot einde moeiteloos fascineren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Visual Kitchen / Arne Deforce & Yutaka Oya : Patterns
Donderdag 25 april 2013 om 20.15 u
(inleiding : Maarten Beirens spreekt met Arne Deforce om 19.30 u)
Quinze & Milan - Kortrijk
Walle 113
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be, www.arnedeforce.be en www.visualkitchen.org

Extra :
Morton Feldman Page : www.cnvill.net
Morton Feldman op en.wikipedia.org
Morton Feldman: Fijnzinnig klankschilder, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Morton Feldman op UbuWeb Sound en youtube

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk laat klassiek en hedendaags samensmelten met de wondere wereld van de geluidskunst, 11/04/2013
Morton Feldman's Patterns In A Chromatic Field : een unieke luisterervaring in Logos, 2/08/2012
De kunst van Morton Feldman, 11/02/2008

23:08 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ictus Strijkkwartet met Belgische creatie en twee klassiekers in Bozar

Saed Haddad Na vijf concerten waarin ze jonge ensembles voor hedendaagse muziek een podium gegeven hebben, trekken de muzikanten van het Ictus Ensemble voor de zesde en laatste Ictus Zone van dit seizoen zelf het podium op.

Ictus blaast dit jaar 20 kaarsjes uit en is sinds de oprichting uitgegroeid tot een ensemble dat internationaal meespeelt in de scène van de hedendaagse muziek. Ook enkele opmerkelijke releases, waaronder de vorig jaar verschenen opname van Jonathan Harvey's opera 'Wagner Dream' of eerder uitgebrachte cd's met werk van deze Britse componist of van de Italiaan Fausto Romitelli lieten Ictus kennen als een ensemble dat niet bang is om heel uiteenlopende terreinen te betreden, waarbij invloeden uit rock, jazz en elektronica niet uitzonderlijk zijn.

Op de Ictus Zone van 25 april wordt het ensemble vertegenwoordigd door het strijkkwartet dat zich in de schoot van de groep bevindt, met violisten George van Dam en Igor Semenoff, altvioliste Aurélie Entringer en cellist Geert De Bièvre. Op het programma staan deze keer een Belgische creatie en twee composities die ondertussen klassiekers geworden zijn, maar die na meer dan een halve eeuw nog niets aan frisheid ingeboet hebben.

In januari waren Ictus-muzikanten George Van Dam en Jean-Luc Fafchamps reeds te gast bij de Ictus Zone van Besides. Ze speelden toen John Cage's 'Six Melodies' dat als het kleine boertje beschouwd kan worden van het 'String Quartet in Four Parts' dat tijdens deze laatste Ictus Zone uitgevoerd wordt. Ook in dit strijkkwartet werkt Cage met korte melodische cellen die variëren van een enkele noot tot een vierstemmige, dissonante samenklank of een kleine, opwaartse beweging van drie noten. Door deze bouwstenen als melodische elementen achter elkaar te zetten en de daardoor ontstane (opeenvolgingen van) samenklanken te nemen voor wat die is, weet Cage de klassieke werking van de harmonie uit te schakelen: spanning en ontspanning worden zo immers aan het toeval overgelaten. Bovendien worden de noten van de alles bepalende melodische lijnen verdeeld over de verschillende strijkers, waardoor tezamen met de toonhoogte ook de klankkleur verandert en de aandacht nog meer op het lineaire komt te liggen. Door het letterlijk hergebruiken van de muzikale cellen (ze worden immers niet getransponeerd) krijgt de luisteraar ook geregeld momenten van herkenning die het stuk, ondanks het uitgesproken experimentele concept ervan, toegankelijk houden.

Cage begon aan het werk tijdens een reis naar Europa (waarop hij contact legde met Pierre Boulez) en werkte het af in de VS in een periode dat hij op zoek was naar een eigen manier om de statische rust van de muziek van Erik Satie te verkrijgen. Deze betrachting realiseerde hij in het 'String Quartet in Four Parts' niet alleen door de muzikale architectuur, maar ook door het kiezen voor vibratoloos spel en trage tempi. Alleen in het slotdeel 'Quodlibet' voert Cage de snelheid op, waardoor de muziek plots een haast dansbaar karakter krijgt, in contrast met het ijle en etherische geluid van de andere delen. Misschien niet toevallig voor wie weet dat de vier delen van het kwartet door Cage geassocieerd werden met de seizoenen: het eerste deel bleek het equivalent van de zomer te zijn, want van het energiekere slotdeel logischerwijs de lente maakt.

Nog verder terug in de geschiedenis trekt het Ictus Strijkkwartet met het vierde strijkkwartet van Béla Bartók uit 1928. Ook Bartók vraagt hier aan de muzikanten om lange noten zonder vibrato te spelen, maar daarmee houdt het sonore verwantschap met het werk van Cage wel op. Van het statische van de Amerikaan is bij de Hongaar weinig te merken. Wel integendeel: de vinnigheid waarmee de strijkers gemillimeterd precies op elkaar inhaken in het 'Allegro' of de scherpte waarmee ze alle vier gelijk hakken of wervelend in het afsluitende 'Allegro Molto' belicht heel andere muzikale kwaliteiten bij de uitvoerders. Passages waarin de muziek lenig en beweeglijk klinkt of waarin de vier muzikanten in elkaar moeten overvloeien, diepen de contrasten in het slotdeel uit.

De accenten in het werk doen vaag denken aan de Hongaarse volksmuziek waar Bartók mee bezig was, maar echt expliciete verwijzingen naar die muziek blijven hier afwezig. In plaats daarvan wordt de muziek gedragen door een boogstructuur waarin muzikaal materiaal van het eerste deel ook opduikt in het vijfde en laatste, en fragmenten van het tweede terugkeren in het vierde. Dergelijke vormelijke helderheid was Bartók ook elders niet vreemd, maar in de wendbare omgeving van het strijkkwartet, een genre waarvoor hij als een van de toonaangevende stemmen van de twintigste eeuw geldt, komen die kwaliteiten extra mooi tot uiting.

Tegenover deze twee klassiekers uit het moderne strijkkwartetrepertoire staat 'Mirage, Mémoire, Mystère' van Saed Haddad (foto) (1972), het strijkkwartet dat er eigenlijk geen is. Om afstand te nemen van de traditie heeft de Duitse, in Jordanië geboren componist het kwartet namelijk opgesplitst in een solist (een violist) en een strijktrio. Haddads muzikale taal is resoluut gekleurd door de moderne, Westerse muziek, maar gebruikt ook Arabische modi. Niet voor niets noemt deze gewezen student filosofie in Leuven zichzelf zowel een insider als en buitenstaander van de Westerse of de Arabische traditie. De uitvoering van 'Mirage, Mémoire, Mystère' in PSK is meteen de Belgische creatie van het werk. De eerste uitvoering vond plaats op 4 april in Marseille, waar de honneurs eveneens waargenomen werden door het Ictus Strijkkwartet.

Programma :

  • Saed Haddad, Mirage, Mémoire, Mystère (Belgische creatie)
  • John Cage, String Quartet in Four Parts
  • Bela Bartok, Strijkkwartet nr. 4, Sz. 91, BB 95

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus Zone - Ictus Strings : Saed Haddad, Cage, Bartok
Donderdag 25 april 2013 om 20.00 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.ictus.be

Artikel overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
Ictus Zone - Ictus Strijkkwartet. Ictus goes classic, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 10/04/2013
Saed Haddad : www.saedhaddad.com
John Cage : www.johncage.info en youtube
John Cage at Seventy: An Interview, Stephen Montague (1985) op UbuWeb Papers
John Cage Online : links compiled by Josh Ronsen
John Cage (1912 - 1992) : Goeroe of charlatan ?, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl

20:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Chamber Players tasten muzikale grenzen af tussen West- en Oost-Europa

Arvo Pärt Chamber Players is een strijkorkest dat onder leiding van David Anne en Diederik Glorieux jonge professionele muzikanten linkt aan de beste amateurs uit de regio. Festival Kortrijk volgt hun prille werking aandachtig. In hun nieuwste project tasten ze de muzikale grenzen af tussen West- en Oost-Europa. De spiritualiteit en het religieuze karakter van het werk van Oosteuropese componisten roept in het Westen verwondering en bewondering op. Werken voor strijkorkest uit beide culturen staan naast elkaar. Het werk van de Estse componist Arvo Pärt (foto) geldt als uitgangspunt en gaat de confrontatie aan met dat van de Brit Benjamin Britten. Pärt brengt een in memoriam voor Britten en Britten bewijst op zijn beurt een hommage aan John Dowland. Als tegenwicht weerklinken composities van de Pool Henryk Górecki en de Fin Einojuhani Rautavaara.

Programma :

  • Henryk Gorecki, Three Olden Style Pieces
  • Einojuhani Rautavaara, Suite
  • Arvo Pärt, Cantus in Memoriam Benjamin Britten
  • Benjamin Britten, Cello Suite nr. 2; eerste deel, declamatio
  • Arvo Pärt, Für Lennart in Memoriam
  • Benjamin Britten, Lachrymae
  • Arvo Pärt, Fratres voor cello, strijkers en slagwerk

Tijd en plaats van het gebeuren :

The Chamber Players : Gorecki, Rautavaara, Pärt, Britten
Woensdag 24 april 2013 om 20.15 u
Kortrijkse Schouwburg

Schouwburgplein 14
8500 Kortrijk

Meer info : www.festivalkortrijk.be en www.schouwburgkortrijk.be

Extra :
Henryk Górecki op en.wikipedia.org, www.boosey.com en youtube
De post-modernen: Pärt, Górecki en Schnittke, Friska Frank op www.nopapers.nl
Composer Henryk-Mikolaj Górecki. A conversation with Bruce Duffie, Bruce Duffie op www.bruceduffie.com, 1994
Einojuhani Rautavaara op www.boosey.com en youtube
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Festival van Vlaanderen Kortrijk laat klassiek en hedendaags samensmelten met de wondere wereld van de geluidskunst, 11/04/2013

Beluister alvast Arvo Pärts Cantus in Memoriam Benjamin Britten



en Benjamin Brittens Lachrymae op.43

19:31 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook