26/09/2013

OdeGand by Night strikt technopionier Jeff Mills voor eerste editie

OdeGand by Night Dj-sets in een orkestraal jasje, klassieke ensembles met elektronische invloeden, Bach-sonates met hedendaagse visuals,... Op 28 september wordt de wereld van de klassieke muziek verweven met nightlife tijdens de eerste editie van OdeGand By Night, de nachtelijke variant op OdeGand. Een concept dat nu al gesmaakt wordt, want het event is intussen al helemaal uitverkocht. Wie toch nog kaarten wil bemachtigen ,kan zich inschrijven op de wachtlijst. OdeGand by Night is een samenwerking tussen Gent Festival van Vlaanderen en gelegenheidscurator John Roan (Arsenal). Het biedt niet alleen een avontuurlijk muzikaal parcours, maar ook een verbluffend stadsparcours dwars door het centrum van Gent. Zes unieke locaties in de Gentse binnenstad worden omgetoverd tot muziekclubs.

Jeff Mills & Symfonieorkest Vlaanderen
De blikvanger van de avond is de Amerikaanse technopionier Jeff Mills. Tijdens zijn performance 'Lights from the outside world' brengt hij in samenwerking met het Symfonieorkest Vlaanderen onder leiding van Christophe Mangou uitgepuurde versies van zijn clubklassiekers. Dat doet hij in de Sint-Annakerk. Deze kerk zat jarenlang verstopt achter stellingen, maar tijdens OdeGand by Night kan je haar in volle glorie bewonderen.

Zes unieke locaties in de Gentse binnenstad worden omgetoverd tot muziekclubs
Rijzende ster Francesco Tristano uit Luxemburg doet het UFO-auditorium van de Universiteit Gent aan. Deze klassieke pianist werkt genre-overschrijdend: hij heeft een voorliefde voor Bach en Vivaldi, maar staat ook bekend om zijn uitspattingen naar elektronica, getuige zijn recente samenwerking met de Amerikaanse topproducer en dj Carl Craig.

Voorts komt onze eigen internationaal gelauwerde jazzpianist Jef Neve in de Minard Schouwburg een uitzonderlijk soloconcert spelen - inclusief een aangepaste lichtshow in een nocturne-sfeer. Dat hij graag buiten de lijntjes kleurt en andere genres verkent, bewijst hij onder meer met zijn bekende klassieke pianoversie van Goose's 'Synrise'. Die zal, naast een rits andere eigenzinnige herwerkingen van hedendaagse songs, live uitgevoerd worden tijdens OdeGand by Night.

In de Provincieraadzaal brengen sopraan Emilie De Voght en het Kamerkoor Furiant onder de noemer 'Vocal Classics' een resem klassieke hits. De Protestantse Kerk van Gent en het Film-Plateau in de Paddenhoek-campus van de UGent vormen het decor voor respectievelijk de multimedia-installaties van Joby Burgess' Powerplant en de grafische performance van Music Animation Machine.

Tijd en plaats van het gebeuren :

OdeGand by Night
Zaterdag 28 september 2013 vanaf 20.00 u
Op verschillende locaties in Gent


Meer info : www.odegandbynight.be

Elders op Oorgetuige :
Gent Festival van Vlaanderen 2013 : klinkende namen, verrassende evenementen en een gloednieuw nightlife-concept, 9/09/2013

10:11 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

25/09/2013

De geboorte van een nieuw ensemble en een spetterend concert met muziek van Frank Nuyts in Heist-op-den-Berg

Frank Nuyts HardScore en het ex-Emanon Ensemble nodigen jullie uit op vrijdag 27 september in CC Zwaneberg in Heist-op-den-Berg voor de bekendmaking van de nieuwe naam tijdens een exclusief concert door het ten doop gehouden nieuwe ensemble. Je krijgt als publiek de naamsprimeur, de voorstelling van de nieuwste cd 'Fetish' en een spetterend concert. Op het programma staan het pianoconcerto 'Innocence in Admiration' en de chamber symphony 'Fetish', beide van de hand van de componist Frank Nuyts. Solisten zijn pianist Erwin Deleux en sopraan Elise Caluwaerts. De cd is vanaf 28 september te verkrijgen op www.vanderkriekenclassics.nl.

Na een intense werking van 17 jaar zal Emanon eindelijk een naam krijgen. Artistiek leider Raf De Keninck kreeg de afgelopen jaren steeds weer de vraag: "Waar staat de naam Emanon eigenlijk voor?" Telkens opnieuw verscheen er een glimlach op zijn mond en legde hij uit dat het woord Emanon niets meer is dan No Name achterstevoren gespeld. Velen waren verrast bij het horen van dit antwoord. De werking van Emanon evolueerde de laatste jaren sterk en stilaan drong zich dan ook een nieuwe profilering op. En bij een nieuwe inhoud hoort uiteraard ook een nieuwe naam!

Frank Nuyts (1957) is docent compositie en orkestratie aan het conservatorium van Gent. Hij studeerde slagwerk en kamermuziek aan het Gentse conservatorium, later compositie en analyse van 20e-eeuwse muziek bij Lucien Goethals. De vroege werken van Nuyts zijn gecomponeerd in een postserieel idioom. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek en door zijn vriendschap met de componist Boudewijn Buckinx slaat hij in '86 een nieuwe weg in en zo wordt hij samen met Buckinx één van de belangrijkste vertegenwoordigers van postmodernisme in Vlaanderen. Om een geëigende accurate uitvoering van zijn werken te garanderen richt hij in '89 de groep Hardscore op. Met Hardscore wil hij een brug slaan tussen meer commerciële muziek en hedendaagse muziek. Zijn werk wordt regelmatig uitgevoerd in binnen- en buitenland. De componist won verschillende prijzen, waaronder in 1995 de vijfjaarlijkse cultuurprijs van de stad Gent. Hij werkte onder meer voor deFilharmonie, het Spectra Ensemble en Ensemble Leporello.

Tijd en plaats van het gebeuren :

ex-Emanon, Erwin Deleux & Elise Caluwaerts : Frank Nuyts
Vrijdag 27 september 2013 om 20.00 u
Schouwburg CC Zwaneberg - Heist-op-den-Berg

Cultuurplein 1
2220 Heist-op-den-Berg

Meer info : www.zwaneberg.be

Extra :
Frank Nuyts : www.franknuyts.com, www.hardscore.be, www.matrix-new-music.be en youtube

21:56 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Den Haag viert dirigent en musicus Reinbert de Leeuw

Reinbert de Leeuw Op vrijdag 27 en zaterdag 28 september staat Den Haag in het teken van dirigent en musicus Reinbert de Leeuw, een van de meest karakteristieke pleitbezorgers van de nieuwe muziek. Het Residentie Orkest, Asko|Schönberg, Dag in de Branding, leden van het Groot Omroepkoor, Ludwig, Nieuw Amsterdams Peil, drie Haagse podia, Codarts en het Koninklijk Conservatorium slaan de handen ineen om een van de meest karakteristieke pleitbezorgers van de nieuwe muziek te eren met het tweedaagse festival REINBERT.

In september is het vijftig jaar geleden dat Reinbert de Leeuw, toen zelf nog student, door de toenmalige directeur van het Koninklijk Conservatorium Kees van Baaren, werd aangenomen als docent theorie en bijvak piano aan het Koninklijk Conservatorium. Nu vijftig jaar later, vieren we niet alleen zijn 75ste verjaardag, maar vooral de vijftig jaren REINBERT waarin hij als een muzikale persoonlijkheid van internationale statuur heeft bijgedragen aan het wereldwijde aanzien dat ons land geniet met een levendige uitvoeringspraktijk van de nieuwe muziek.

Twee dagen De Leeuw
Het programma van het festival REINBERT is samengesteld uit werk van componisten die hem dierbaar zijn, van wie velen in De Leeuw hun ideale vertolker vinden. Zes concerten die een samenvatting zijn van een leven geheel in dienst van de muziek. Dankzij de unieke samenwerking van vertolkers en podia in Den Haag wordt het mogelijk stukken te programmeren die anders niet op de planken te krijgen zijn door hun aard of omvang: een choreografie op de Suite van Schönberg of de monsterbezettingen in orkestwerken van Messiaen en Vivier.

De nieuwe generatie is tevens onderdeel van het festival. Zo wordt Journal van Vivier, een van de componisten die De Leeuw na aan het hart liggen, nu gedirigeerd door de jonge talentvolle dirigent/componist MaNOj Kamps. En het succesvolle Im Wunderschönen Monat Mai van De Leeuw zelf wordt niet gespeeld door het ensemble waarvoor het ooit geschreven is, maar door een ensemble van studenten van het Koninklijk Conservatorium met de nieuwe steractrice van het Nationaal Toneel Katja Herbers in de hoofdrol. De Leeuw zal zelf de pianopartij vertolken.

Wereldpremière
Een heel bijzonder onderdeel is een wereldpremière voor twee ensembles en orkest, een verrassingscompositie voor Reinbert door een bevriend componist. Het is de wens van de componist dat de jubilaris niet zelf dirigeert maar als luisteraar in het publiek deze nieuwe muziek tot zich neemt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Dag in de Branding : Festival REINBERT
Vrijdag 27 en zaterdag 28 september 2013
Op verschillende locaties in Den Haag


Meer info : www.dagindebranding.nl

20:46 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Bozar Electronic Arts Festival : drie dagen en nachten vol elektronische kunsten

Bozar Electronic Arts Festival Het Bozar Electronic Arts Festival (BEAF), een jaarlijks evenement dat uniek is in België, presenteert tijdens zijn tweede editie drie dagen en nachten vol elektronische kunsten. Het festival wil actuele artiesten uit diverse disciplines onder de aandacht brengen, of het nu gaat om muziek, audiovisuele installaties, optredens of workshops. Tot de muzikale acts van editie 2013 behoren o.a. Modeselektor, Jon Hopkins, Juan Atkins & Moritz Von Oswald, Regis, Vatican Shadow en Silent Servant. Daarnaast is er bijzondere aandacht voor het Berlijnse label PAN, een samenwerking met de Ancienne Belgique rond dub, en ook een reeks digitale installaties en creaties. Dat laatste gebeurt in samenwerking met het ELEKTRA-festival uit Québec, dit jaar de centrale gast. De diverse ruimten van het Paleis voor Schone Kunsten zijn opnieuw het decor voor een ontdekkingstocht door de digitale cultuur.

Al op de eerste editie van het Bozar Electronic Arts Festival - een hele mondvol - bewezen de initiatiefnemers over een serieuze dosis durf te beschikken. Ook dit jaar zal het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel omgetoverd worden tot een hypermodern, kunstoverschrijdend spektakel dat de zintuigen optimaal prikkelt. Waar vroeger nog sprake was van een Electronic Music Festival, ligt voor de tweede keer de klemtoon echt op het artistieke, in de breedste zin van het woord. Gelukkig is de muzikale stempel nog steeds bepalend, al vallen zowel het prachtig historisch kader van het Paleis als de blitse visuals en projecties waarmee dat zal ingekleed worden natuurlijk niet te ontkennen, noch het aantal interactieve workshops en digitale creaties.

De headliners zijn alvast niet van de minste. Het is immers alweer vier jaar geleden dat Ellen Alliens BPitch Control-discipelen Modeselektor de gefreakte Berlijnse stadsgenoot en producer Apparat de hand reikte in het arty project Moderat. Met het blitse, wat wazige album 'II' krijgt het verhaal nu vervolg. Het recycleren van muziek en volledige artistieke vrijheid die los staat van de verwachtingen van de fans van hun eigen projecten, laat dit trio toe lome, diep gravende dansmuziek te produceren die poogt om diverse gevoelens los te weken. Met hun nieuwe plaat hanteren de heren ogenschijnlijk een 'less is more'-principe met prominente plek voor stilte, droge breaks en zweverige synthesizers, maar een goed verborgen hoeveelheid flinterdunne details, structuren en emoties die de wat teruggetrokken zang van Sascha 'Apparat' Ring omringen, zorgen voor een uniek groeipotentieel. Op podium staan de drie heren als Kraftwerk naast elkaar verscholen achter de laptop om diep penetrante, ritmisch opklimmende songs te presenteren waarover heerlijke visuals van het creatieve multimediacollectief Pfadvinderei gepresenteerd kunnen worden … eveneens afkomstig uit Berlijn natuurlijk.

Een al even opvallende en grootse verbroedering: technogoeroe en Detroitlegende Juan Atkins (één van de befaamde Belville Three), reikt de hand aan de Duitse multi-instrumentalist en minimalproducer Moritz von Oswald in hun nieuwe project Borderland. Beiden hadden elkaar al enkele keren muzikaal ontmoet in Atkins' beruchte Model 500 en von Oswalds vooruitstrevende 3MB (met Thomas Fehlmann als rechterhand), maar anno 2013 lijkt echt een grondige artistieke symbiose verzekerd. Dat beide heren nogal fan zijn van eerder kale, droog ritmische beats die met psychedelische samples uit jazz of funk verrijkt worden en van langdradige producties die met een voorzichtige evolutie voor optimale beneveling zorgen, wordt hen niet altijd in dank afgenomen. Penetrant, bijna pijnlijk dwingend is het in elk geval, dit duistere en voorzichtig atmosferische project van technopioniers.

De derde grote lokvogel op rij komt uit een geheel andere hoek. De Londense toetsenist en producer Jon Hopkins die ondermeer op de cv prijkt van Brian Eno en Coldplay, pakt uit met een exclusieve audiovisuele pianoshow. Dat de man als voorprogramma van de Coldplay wereldtournee in 2008 of recenter op toer met XX niet vies is van enige grandeur, was al geweten. De op het Dominolabel uitgebrachte nieuwkomer 'Immunity' overdondert zijn aanhoorders in een filmisch landschap vol bizarre samples, ambientscapes en een enkele keer met diep gravende beats, waarbij Hopkins' minimale pianospel afwisselend voor melancholie en dreigende mystiek zorgt. En die piano krijgt nu live dus een prominente rol toebedeeld, in tegenstelling op de man zijn wat vlak afgekruide dj-set op 10 Days Off afgelopen zomer. Qua opbouw en sfeerspanning staat Hopkins aan de top. In de prestigieuze klassieke Henri Leboeufzaal gaat dit semiklassieke optreden vanzelfsprekend helemaal tot zijn recht komen.

Maar vanzelfsprekend is er meer, veel meer. Er wordt diep in de ondergrond gegraven op deze driedaagse die, zoals zijn logo duidelijk aangeeft, de vinger aan de pols van het digitale tijdperk wil houden. De bevriende organisatoren van de AB kleden het zaterdagavondprogramma in op zoektocht naar het vieren van 45 jaar dubmuziek ('Dub Be Good to Me')en de unieke kruisbestuivingen die daaruit zijn voortgekomen. Bill Kouligas, labelbaas van het progressieve PAN dat ook Helm en abstract geluidspoëet Lee Gamble programmeert, mag achter de decks openen. Het is echter vooral uitkijken naar het liveoptreden van het duo Burnt Friedman & Jaki Liebezeit. De eerste verkent met avant-gardistische projecten als Flanger of Nu Dub Players onder een roes van ambient en noise de wazige raakvlakken tussen jazz, dub en elektronica waarbij zowel analoge geluidsbronnen en synthesizers als abstracte samples en gesproken frasen voor extra inkleuring zorgen. De tweede is als drummer en meesterpercussionist de ritmische bron achter de krautrockuitvinders Can. Samen gooien ze onder de noemer 'Secret Rhythms' inmiddels voor een vijfde keer alle creatieve ingrediënten op een hoop om tot een zwaar psychedelische, bedwelmende en vooral erg ritmische trip te komen. Het erg organisch geheel van strakke drumpatronen, metaalachtige percussie en archaïsche toetsen zorgt voor een permanente broeierigheid met een hoge intelligentiefactor. Vervolgens zendt het beruchte Londense Hyperdub label van Kode 9 (en met post dubstep legende Burial in de rangen) twee van zijn zonen uit. De nogal woest uitziende grimeproducer Terror Danjah kruist de degens met de al even diep in het dubuniversum gravende Champion in hun 'Clash of the Titans'. Samen slingerden ze recentelijk nog de ep 'Sons of Anarchy' de wereld in, waarop diep hakkende dancehallbeats worden uitgekleed tot een rafelend, diep bedwelmend geheel vol echo's en intrigerend samplewerk. Samen bewijzen ze dat dubs niet enkel uitermate sexy, maar ook heerlijk opzwepend kunnen zijn.

Diversiteit strekt zich echter niet enkel muzikaal uit. De nadruk voor deze driedaagse ligt wel degelijk op 'Art', waarmee zeker ook gedoeld wordt op de diverse digitale installaties die zullen te bewonderen zijn. Centrale gast is het ELEKTRA festival uit Montreal, Canada dat enkele befaamde figuren en hun artistieke creaties meeneemt. De eindeloze rood, blauw en groene kleurspectrumvelden van Matthew Biedermans 'Event Horizon' kennen begin- noch eindpunt, maar creëren in de geest van de toeschouwer een extra diepe dimensie. De 'Chambre des Machines' van Nicolas Bernier en Martin Messier vertrekt van onderdelen van industriële apparaten die in apart gedetailleerde invalshoeken geprojecteerd worden, maar ook de bron vormen voor abstracte auditieve klankmanipulaties via extra versterkings- en vervormingstechnieken. De ABDC-Light projectie van het duo Purform doet de grenzen van beeld en geluid vervagen doordat beiden elkaar via softwareprogrammering automatisch beïnvloeden wanneer één van de twee door hetzij Yan Breuleux (projecties), hetzij artistiek directeur van ELEKTRA, Alain Thibaul, (muziek) gemoduleerd wordt. 'A Scanner Darkly' van Pierce Warnecke scant door de bezoeker aangereikte objecten en zet hun vorm om in geluid, of is dat maar schijn? Zo zijn er nog tal van interactieve belevenissen, de ene al indrukwekkender of abstracter dan de andere. Het maakt de avontuurlijkheid van deze editie van het Bozar Electronic Arts Festival meer dan compleet.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bozar Electronic Arts Festival
Van donderdag 26 t.e.m. zaterdag 28 september 2013
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

Bron : artikel grotendeels overgenomen van Kwadratuur.be

Extra :
Bozar Electronic Arts Festival. De grenzen tussen beeld en geluid weggenomen, Johan Giglot op Kwadratuur.be, 10/09/2013

20:19 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

23/09/2013

Concertgebouw Brugge plaatst Weense componist Beat Furrer in de kijker

Beat Furrer Tijdens het laatste weekend van september organiseert Concertgebouw Brugge een Domein gewijd aan de belangrijke Weense componist Beat Furrer. Samen met zijn ensemble Klangforum Wien geniet hij vandaag internationale faam met zijn opera's en instrumentale werken. Verwacht dit weekend geen exuberante kleurenpracht, maar onvoorstelbaar veel verschillende tinten grijs.

Wenen heeft iets met scholen. Na de Eerste (Haydn, Mozart, Beethoven) en de Tweede (Schönberg, Webern, Berg), is Wenen tegenwoordig het broeinest van een Derde Weense School met het ensemble Klangforum Wien en zijn oprichter Beat Furrer. Samen met componisten als Helmut Lachenmann, Bernhard Lang en anderen is Furrer ontegensprekelijk een erfgenaam van het modernisme. Tegelijk gaat hij op een eigenzinnige manier op zoek naar nieuwe geluiden. Beat Furrer beheerst alle belangrijke genres, van instrumentale solo's over ensemblemuziek tot symfonische werken. De laatste jaren concentreert hij zich voornamelijk op muziektheater. Daarin kan Furrer zijn belangrijkste artistieke ei kwijt: de zoektocht naar klank, op de grens tussen stilte en geluid, tussen ruis en zuivere tonen, tussen de menselijke stem en het instrument. Teksten verliezen hun betekenis en worden opeenvolgingen van klanken. Instrumenten worden op een niet-conventionele manier bespeeld: geen exuberante kleurenpracht, maar onvoorstelbaar veel verschillende tinten grijs. Furrers nooit aflatende drang naar vernieuwing maakt zijn oeuvre onweerstaanbaar, zijn samenwerking met muzikanten garandeert muziek die staat als een huis.

Furrer en de opera
De Oostenrijkse Beat Furrer componeert in alle genres: opera en vocale muziek, werk voor orkest en kamerorkest, kamermuziek en solostukken. Tot zijn opera's behoren 'Die Blinden' op tekst van Maeterlinck, Plato, Hölderlin en Rimbaud, 'Narcissus' naar Ovidius en 'Wüstenbuch' naar onder meer Lucretius, Machado en Bachmann, en tenslotte 'FAMA' .

"Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in het ontdekken van wat de mensheid in zo'n random-beweging houdt, zichzelf van de natuur afsnijdend als in blinde woede. Ik wil proberen de grote verandering te begrijpen, die aan het plaatsvinden is zonder dat we er ons zelfs rekenschap van geven." Dit kan een uitleg zijn voor Furrers geluidswereld, gebaseerd op transformaties van het tonale en op discontinuïteit in het gebruik van muzikale bronnen. Sinds zijn allereerste composities tast Beat Furrer de mogelijkheden van het onconventionele geluid af.

Het uitcomponeren van de ruis met aandacht voor alle variabele aspecten (zoals ritme-, continuïteit-, dynamiek-, kleurschakeringen en verloop) legt de 'schoonheid' van de ruis bloot in timbrenuances van metaalachtig naar dof, van doorschijnend naar opaak ... Daartegenover staan eenvoudige of complexe ritmische patroonstructuren, die gradueel vervormd of gewijzigd worden en aanleiding zijn tot grote secties of 'bewegingen' binnen een compositie. Furrer houdt ervan diverse lagen op elkaar te stapelen, waarbij de ritmische en harmonische meergelaagdheid tot een complex muzikaal resultaat leidt.

Opera
FAMA is een monodrama in acht scènes (2004-05) voor een actrice/recitante, een achtstemmig koor en orkest. Christoph Marthaler regisseerde de première. Voor het libretto bewerkte Furrer teksten van Ovidius en Arthur Schnitzler. In Ovidius' Metamorfosen krijgt de 'godin van het gerucht' de naam Fama. Zij is tevens godin van de publieke opinie en de goede reputatie of 'faam'.

Ovidius beschrijft Fama's woonhuis tegelijk als de 'marktplaats van geruchten' en het centrum van het heelal, waar aarde, zee en lucht elkaar raken. Van daaruit kan Fama alles zien en horen. Zij woont in een huis zonder deuren, maar met talloze ramen, helemaal in brons, waardoor het minste geluid of gefluister gaat galmen doorheen de woonruimte. Nergens heerst de stilte. Dat geluid is niet alleen menselijk 'gerucht' maar ook geruis van de zee, de donder. En dan is het maar één stap verder naar de typische geluidswereld van Furrer, die FAMA definieert als 'Hörtheater'. Luisteren naar de muziek betekent het horen van de dramatische actie, die zich in de muziek en niet op de scène afspeelt. Daarom zit het publiek (in de originele enscenering) als het ware middenin het woonhuis van Fama, omgeven door wanden die geopend kunnen worden naar de geluidswereld van de musici in de ruimte rond het huis. Die wanden hebben een kant die het geluid reflecteert, terwijl de andere kant het geluid absorbeert: de beweegbaarheid van elke wand afzonderlijk maakt het creëren en transformeren van een oneindig gevarieerde klankenwereld mogelijk, verrijkt met bewegende instrumentisten die ook zelf hun instrument of 'klankprojectie' in verschillende richtingen sturen.

Het confronteren van een oude tekst met een moderne deed Furrer al in eerdere opera's. In FAMA wordt Ovidius tegenover Fräulein Else van Schnitzler gesteld. Om de schulden van haar vader te kunnen betalen, ziet de jonge vrouw maar een oplossing: zich prostitueren, en daarmee zet zij de goede reputatie (fama) van haar familie op het spel. Else sluit zich op in haar binnenwereld die slechts nu en dan wordt doorbroken door flarden van gesprekken uit de buitenwereld. Schnitzler schildert Else als freudiaans complex: doordrongen van de drang naar zelfstandigheid en emancipatie, exhibitionistische wensen, trouw aan haar vader, de behoefte bemind te worden, doodsverlangen. De climax is de complete vermenging van binnen- en buitenwereld als Else een slaapmiddel neemt (tijdens een zelfmoordpoging?). Zij is zich wel nog bewust van wat rond haar gebeurt, maar niet meer in staat te reageren of zichzelf uit te drukken. Haar 'taal' valt uit elkaar in woordfragmenten en klankenflarden, het materiaal waarmee Furrer zo graag (de)componeert.

Linea dell'orizzonte
De horizon, de 'onzichtbare' lijn aan de einder waar aarde en hemel in elkaar overgaan, kan als beeld fungeren. Furrer commentarieert: "Wat mij interesseerde, was het fenomeen van verdubbeling, maar ook van vervorming in een schaduwbeeld en dit als het ontstaan van het procesmatige, als resultaat van het elkaar doorsnijden van verschillende partijen." Het principe van de transformatie wordt in deze compositie toegepast op een heterogeen ensemble met zeer gediversifieerd klankmateriaal: piano, viool, cello, klarinet, trompet, trombone, elektrische gitaar en percussie. Met de in elkaar geweven en door elkaar kronkelende partijen beoogt de componist een studie van vervormde, 'verstoorde' schaduwen.

Eigentijdse klaviervirtuositeit
Beat Furrer studeerde zowel compositie en orkestdirectie als piano. Componeren voor piano neemt dan ook een belangrijke plaats in in zijn oeuvre, zowel in ensemblestukken als solistisch. In 1996 was Furrer centrale componist 'Next Generation' van het Festival te Salzburg, waar Nuun voor twee piano's en orkest, in première ging. Elf jaar later volgde zijn Pianoconcerto. Und irgendwo fern, sehr fern (1984, twee piano's) en Voicelessness schreef hij al vroeg. The Snow Has No Voic e (1986). Phasma (2002) is met de duur van meer dan vijftien minuten een 'reusachtig' pianostuk: geen moment van rust, jachtig en virtuoos. Drei Klavierstücke (2004) draagt niet enkel een verwijzende titel naar Schönberg, maar is ook een hommage aan de componist die Furrer erg bewondert. Studie für Klavier dateert van 2011 en werd geschreven in opdracht van de Internationale Pianowedstrijd Ferruccio Busoni. Naar componeertechniek is deze 'studie' de logische voortzetting van wat Furrer sinds het begin, sinds Voicelessness , ontwikkeld heeft. Dat vroege werk klinkt als een innerlijke monoloog op zoek naar de mogelijkheden van een klein motief, voortdurend tastend zonder hoogtepunten of feitelijke ontwikkeling. Het resultaat is een soort montage van mogelijkheden binnen een beperkt kader dat tegelijk een strenge afgrenzing is. Die montage-ontwikkeling kan gelijktijdig in verschillende onafhankelijk aflopende lagen gebeuren, kan leiden tot verscheurdheid, onderhevig zijn aan filters waarbij bepaalde elementen geleidelijk of abrupt verdwijnen of geraffineerde vervormingen teweegbrengen die de oorspronkelijke 'schoonheid' aantasten.

Voor Phasma bestaat het uitgangsmateriaal uit clusters (akkoord bestaande uit kleine intervallen) gespeeld met de onderarmen, en kleinere clusters, samengesteld uit enkel de witte toetsen. Het ritme is oorspronkelijk herkenbaar, nagenoeg repetitief. Zodra echter afgezonderde toonhoogtes optreden, gaat het geheel over in een virtuoos spel op het ganse klavier. Deze speelwijze treedt in dialoog met de clustermomenten die geleidelijk verdwijnen. Zij maken plaats voor 'opengelegde clusters': polyritmische stijgende toonladders, uiterst snel 'studie'-materiaal. Verder in het stuk zijn er meer met stilte 'doorboorde' passages, suggesties van dezelfde virtuositeit. Het stuk evolueert daardoor schijnbaar naar de doorbroken stilte, als een Webern-allusie. Vervreemding treedt op door alternatieve speelwijzen, zoals het dempen van de snaren en plectrumgebruik. Het resultaat is een 'moderne Liszt'. Een phasma is een zespotig insect, maar er zijn ook robotachtige apparaatjes die de naam van het insect hebben overgenomen: een digitale 'phasma insect robot'. De virtuoze wisseling in ligging noodzaakt de componist om zes notenbalken te gebruiken op sommige plaatsen.

De Studie für Klavier maakt eveneens gebruik van de ganse tessituur van de piano en van de klank-stilte-afwisseling. Typisch pianistiek en totaal anders dan Phasma is het dubbele tot vierdubbele octaafspel. Daardoor is deze studie zowel Chopin-, Liszt- als Debussy-gericht. Het doorbreken van de octaafzuiverheid met 'vloekende' dissonanten, het invullen van het octaaf met tussengeplaatste noten en het wegvallen van de stiltes doet een steeds voller en rijker klankbeeld ontstaan.

Klangforum Wien : Furrers meesterwerk - vrijdag 27 september om 20.00 u
Met FAMA brengt het ensemble Klangforum Wien vrijdagavond luistertheater van Beat Furrer. Furrer creëerde voor deze bijzondere compositie een huis: een doos waar het publiek middenin zit; de musici staan buiten. Dit spel met verschuivende panelen en bijzondere akoestische effecten creëert een intrigerende ruimtelijke ervaring. Ook in Linea dell’orizzonte (2012 - Belgische première) komen verschillende klanken samen in één ruimte. Furrer combineert verscheidene instrumenten zoals piano, viool, klarinet, trompet, slagwerk en elektrische gitaar en transformeert hun klanken tot een spel van schaduwen en storingen.
www.klangforum.at

Daan Vandewalle & Geoffrey Madge : Furrer en zijn Weense wortels - zaterdag 28 september om 20.00 u
Beat Furrers Phasma voor piano solo uit 2002 wankelt op de grens van dense expressiviteit en verstilde tijd. Furrer vergelijkt het met door een raam kijken in een hogesnelheidstrein: dichte objecten vliegen voorbij, verdere objecten blijven als het ware stilstaan. Minstens even grensverleggend was Beethovens Negende, de apotheose van het symfonische ideaal dat hij decennia lang probeerde te bereiken. Liszt schreef van dit meesterwerk een bewerking voor twee piano's, de ultieme uitdaging voor elk pianoduo. De Sechs kleine Klavierstücke van Schönberg, klavierminiaturen in hun puurste essentie, en Mozarts Fuga voor twee piano's vervolledigen dit programma dat de grootmeesters van de drie Weense Scholen op sublieme manier vervlecht. Pianisten Daan Vandewalle en Geoffrey Madge kiezen resoluut voor een indringende vertolking.
www.daanvandewalle.com en www.geoffreymadge.com

Nadar Ensemble Happening : Furrer en verder - zondag 29 september om 14.00 u
Wenen bruist van muzikale energie. De muzikanten van vandaag respecteren tradities, maar schuwen tegelijkertijd het experiment niet. Dat geldt ook voor het Vlaamse Nadar Ensemble. Het gebruik van elektronica en video maakt van hun concerten een bijzonder actueel gebeuren: de vinger aan de pols van de nieuwe muziek in Wenen, door Vlaamse ogen. Livemuziek, elektronica, video, kleine en grote bezettingen: deze happening is één groot klankenfeest!

Jonge en minder jonge leeuwen zoals Matthias Kranebitter, Beat Furrer, Bernhard Lang, Eva Reiter, Peter Ablinger en Jorge Sánchez-Chiong gaan in een sneltreinvaart op zoek naar nieuwe expressievormen. Ze kennen en respecteren tradities, maar schuwen tegelijk het experiment niet. De al even hongerige leeuwen van Nadar Ensemble kunnen zich naar hartenlust uitleven in de meest diverse composities, van piano solo over basklarinet en draaitafels tot grote ensemblewerken. Het ensemble heeft er intense samenwerkingen opzitten met al deze componisten. Het gebruik van elektronica en video maakt van hun concerten een bijzonder actueel gebeuren: de vinger aan de pols van de nieuwe muziek in Wenen, door Vlaamse ogen.
www.nadarensemble.be

Tijd en plaats van het gebeuren :

Domein Beat Furrer
Van vrijdag 27 t.e.m. zondag 29 september 2013
Concertgebouw Bruggge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be

Bron : tekst Yves Knockaert voor het Concertgebouw

Extra :
Beat Furrer op en.wikipedia.org, brahms.ircam.fr, www.baerenreiter.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Gesprek met Beat Furrer, 24/03/2007

Jeroen Vanacker, artistiek directeur van Concertgebouw Brugge, heeft het in onderstaande video over Beat Furrers drang naar vernieuwing en over zijn samenwerking met muzikanten die muziek garandeert die staat als een huis

16:09 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

MCBTH : Guy Cassiers en Dominique Pauwels brengen de tragedie van Shakespeare terug tot naakte essentie

MCBTH In MCBTH zorgt de nauwe samenwerking van Guy Cassiers & Dominique Pauwels voor een beklemmende interpretatie waarin muziek & spel gelijke hoofdrolspelers zijn. De muziek van Dominique Pauwels spookt door de voorstelling en de zang achtervolgt het gesproken woord. De verstrengeling van muziek en spel representeert de constante verschuiving tussen de rationele en controleerbare realiteit en de duistere, gewelddadige hallucinatie.  Met dit stuk gaat Guy Cassiers nog een stap verder in zijn ontleding van de macht. Shakespeares Macbeth mag dan een van zijn meest bloederige en donkere stukken zijn, Macbeth is wel een van zijn meest fantasierijke personages. Guy Cassiers & Dominique Pauwels concentreren zich op de protagonist en de evolutie die hij doormaakt. De fysieke aanwezigheid van acteurs en zangers wordt geplaats tegenover de ongrijpbaarheid van de projecties op scène. MCBTH wordt op die manier een scherpe analyse van hoe iemand uiteindelijk uitkomt op de duistere kant van zichzelf, zich daar volledig in kan verliezen en vervolgens de wereld rondom hem mee in die afgrond sleurt. MCBTH is een voorstelling die de brutale poëzie van dit stuk wil blootleggen door de intense interactie tussen muziek, woord en beeld.

Guy Cassiers en Dominique Pauwels (LOD) brengen de tragedie van Shakespeare terug tot haar naakte essentie. Ondanks zijn positie als generaal, voelt Macbeth zich miskend en misbruikt door zijn omgeving. Hij wordt in zijn ontevredenheid gesterkt door zijn vrouw en gaat letterlijk over lijken om zijn macht uit te breiden. Met vijf acteurs, zes muzikanten (SPECTRA), drie zangeressen (VOCAALLAB) en een verrassende visuele technologie vertelt MCBTH het drama van een man die met iedere moord die hij begaat meer greep verliest op de werkelijkheid. De toeschouwer wordt meegenomen in de gedachten van Macbeth. Via zijn zintuigen ervaren we een wereld die vreemde en onheilspellende vormen aanneemt.

Guy Cassiers en Dominique Pauwels gaan op zoek naar een nieuwe vorm van muziektheater. Naast de projecties, worden de muziek en de zang belangrijke medespelers in het verhaal. Ze leggen een dimensie bloot die in het spreken verborgen en verdrongen blijft. In het samenspel van woord, beeld en zang geeft MCBTH vorm aan de wrede poëzie van Shakespeares tragedie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

LOD, Spectra & Vocaallab : MCBTH
Donderdag 26, vrijdag 27 en zaterdag 28 september 2013, telkens om 20.00 u
Toneelhuis - Bourlaschouwburg - Antwerpen

Komedieplaats 18
2000 Antwerpen

Meer info : www.toneelhuis.be, www.lod.be, www.spectraensemble.com en www.vocaallab.com

Daarna trekt deze voorstelling op tournee door Vlaanderen, Nederland en Frankrijk. Verdere speeldata (in Vlaanderen) :

Wo 9/10/2013 om 20.00 u - Bourlaschouwburg, Antwerpen - www.toneelhuis.be
Do 10/10/2013 om 20.00 u - Bourlaschouwburg, Antwerpen - www.toneelhuis.be
Vrij 11/10/2013 om 20.00 u - Bourlaschouwburg, Antwerpen - www.toneelhuis.be
Za 12/10/2013 om 20.00 u - Bourlaschouwburg, Antwerpen - www.toneelhuis.be
Zo 13/10/2013 om 15.00 u - Bourlaschouwburg, Antwerpen - www.toneelhuis.be
Di 15/10/2013 om 20.00 u - Cultuurcentrum Hasselt - www.ccha.be
Vrij 18/10/2013 om 20.00 u - Stadsschouwburg Leuven - www.30cc.be
Za 19/10/2013 om 20.00 u - Stadsschouwburg Leuven - www.30cc.be
Za 26/10/2013 om 20.00 u - NTGent - www.ntgent.be
Zo 27/10/2013 om 20.00 u - NTGent - www.ntgent.be
Wo 20/11/2013 om 20.00 u - Maison de la Culture de Tournai, Doornik - www.maisonculturetournai.com
Wo 11/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Do 12/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Vrij 13/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Za 14/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Di 17/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Wo 18/12/2013 om 19.30 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be
Do 19/12/2013 om 20.15 u - Théâtre National, Brussel - www.theatrenational.be

Extra :
Dominique Pauwels op www.matrix-new-music.be en www.lod.be

Bekijk alvast dit filmpje van de voorbereidingen en de repetities van MCBTH

14:23 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

22/09/2013

Glaer, het nieuwste projekt van Maja Jantar en Kristof Lauwers in Logos

Maja Jantar Een elektrovocale performance met een hoog laptop gehalte, waarin Maja Jantars stem elektronisch wordt bewerkt en aangestuurd door een theremin. Kristof Lauwers zit erbij, luistert er goed naar en haalt met behulp van zijn gesofistikeerde Vorsprung durch Technik de meest gewaagde klanken uit Maja's stem.

Glaer, IJslands voor transparant, is het nieuwste projekt van Maja Jantar en Kristof Lauwers. Maja is dichteres, stemkunstenares, regisseur, plastisch kunstenares en volbloed artieste. Kristof is componist voor het robotorkest van Logos en maakt ook elektronische muziek, haalt klanken door zijn laptop, via zelf geprogrammeerde softwarepatches. In Glaer worden Maja's stemgeluiden op verschillende manieren digitaal bewerkt. Maja stuurt die bewerking bij via een theremin. In deze performance produceert het instrument geen geluid, maar wordt het gebruikt om de parameters van de digitale bewerking te moduleren. Glaer is niet een vooraf uitgeschreven compositie, maar een struktuur die ruimte biedt voor improvisatie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Maja Jantar & Kristof Lauwers : Glaer
Woensdag 25 september 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Extra :
Maja Jantar : majajantar.wordpress.com en youtube
Kristof Lauwers : kristoflauwers.domainepublic.net, www.matrix-new-music.be en soundcloud.com

Elders op Oorgetuige :
Nieuwste project van Kristof Lauwers en Maja Jantar in première in de Komkommertijd, 13/05/2013

21:51 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

HERMESensemble trapt Novecento af met muziek van De Falla, Matalon en Turina en de cultfilm Un chien andalou

Martin Matalon Ondanks de internationale oriëntatie van het festival Novecento is het toch een collectief van eigen bodem dat de aftrap mag geven. Het HERMESensemble maakt er een punt van om diverse componisten doorheen hun concerten een plaats te geven, of het typische concertgegeven met multimedia of een theatrale omlijsting te verrijken. Dat gebeurt ook tijdens het openingsconcert op maandag 23 september. Manuel De Falla is een naam die allicht een belletje doet rinkelen. Zijn 'El Amor Brujo' wordt meestal opgevoerd in de versie voor groot orkest, maar dit ensemble slaagt er meestal in om de gelaagdheid van een werk ook in gereduceerde vorm over te brengen. Daarnaast wordt 'Un Chien Andalou' geprojecteerd, de nachtmerrie-achtige film die Salvador Dali en Luis Buñuel samen maakten. Diverse Europese musea hebben daar een kopie van in huis, maar een gelegenheid om deze klassieker met live-muziek uitgevoerd te zien, doet zich niet bepaald vaak voor. De compositie die door Martin Matalon 'Las siete vidas de un gato' (te vertalen als 'de zeven levens van een kat') werd genoemd, zal tijdens de vertoning weerklinken. Helemaal obscuur is Joaquín Turina's 'El Jueves Santo a medianoche', de verklanking van een folkloristisch-religieus ritueel in Andalusië. Dirigent Ed Spanjaard mag zijn familienaam alle eer aan doen en het publiek overtuigen van de waarde van deze zelden opgevoerde Spaanse muziek.

De Argentijn Martin Matalon (foto) behoort tot de generatie componisten voor wie globalisatie altijd een evidentie is geweest. Matalon studeerde onder meer aan de Juilliard School in New York, stichtte en dirigeerde in diezelfde stad het nieuwe muziekensemble Music Mobile en belandde in 1993 voor een opdrachtwerk aan het Parijse Ircam. Het was aan dat laatste instituut dat Matalon de opdracht kreeg muziek te componeren bij Fritz Langs meer dan twee uur durende film 'Metropolis' (1927). Wanneer Matalon in 1996 start met het schrijven van zijn muziek bij drie films van Luis Buñuel, heeft hij er dus al een stevige studie opzitten van wat de relatie tussen beeld en klank zoal kan inhouden.

Als er één belangrijk verschil is tussen Langs 'Metropolis' en Buñuels 'Un Chien Andalou' (1929) dan is het wel dat Buñuel iedere verhaallijn weert. "Buñuels stille films zijn extra moeilijk om van muziek te voorzien omdat de structuur er erg duister is" vertelt Matalon daarover in een interview. "De beelden zijn streng, krachtig en meestal compleet verrassend. Ze zijn zo complex dat je ze - ook al zou je dat willen - niet eens in muziek kan vatten." En dus koos Matalon ervoor om met zijn 'Las siete vidas de un gato' (1996) geen extra complexiteit of abstractie toe te voegen. Matalon omschrijft zijn compositie als 'muzikaal contrapunt op Un Chien Andalou '. Het feit dat het hier om een stille film gaat opent dan ook perspectieven om muziek en beeld een compleet gelijkwaardige rol te laten spelen. Door de musici op het podium plaats te laten nemen en door de klank te spatialiseren, te versterken en te transformeren onderlijnt Matalon ook extra de fysieke plaats van de muziek.

De muziek is een autonoom gegeven, maar hier en daar vallen toch ook interferenties op tussen muziek en beeld. Zo volgt Matalon Buñuel in diens keuze voor beelden die vaak niet langer dan drie of vier seconden duren. Voorts valt op dat de muziek qua sfeer meestal correspondeert met de ruwheid, ironie en het irrationele van de beelden. Daarvoor haalt Matalon allerlei ritmische (polyritmiek, obsessieve herhaling van bepaalde ritmes) en klankgebonden (de keuze en speelwijze van de instrumenten) middelen uit de kast. Voor de eerste projectie van zijn film in 1929 koos Buñuel voor de combinatie van Wagners Tristan und Isolde met een Argentijnse tango. En jawel, wie goed luistert zal ook in Matalons muziek echo's ontwaren van allerlei al dan niet Argentijnse dansen.

Tijd en plaats van het gebeurde :

Filmconcert HERMESensemble & Carmen Fernandez : Un chien andalou
Maandag 23 september om 20.30 u
(Inleiding door Elise Simoens om 19.45 u)
Aula Pieter De Somer - Leuven
Charles Deberiotstraat 24
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en hermesensemble.be

Extra :
Martin Matalon : martinmatalon.com, brahms.ircam.fr en youtube

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013

21:20 Gepost in Concert, Festival, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis

Novecento Novecento is een jaarlijks terugkerende cyclus van zeven concerten met uitsluitend muziek uit de voorbije eeuw. De keuze voor een geschakeerde mengeling van bekend met minder bekend repertoire uit de voorbije eeuw, was meteen een schot in de roos. Het Novecentorecept bestaat uit een mix van het repertoire, onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, een bijzondere bezetting, 'nooit live gehoord', topmusici, hun bijzondere affiniteit met de muziek en last but not least: altijd steengoede muziek. Ook dit jaar presenteert Novecento een verrassende editie met enkele concerten waarin composities uit de 20ste eeuw zij aan zij staan met ouder werk. Dat belooft naast flinke afwisseling ook boeiende confrontaties.

Novecento gaat dit jaar met drie op zeven concerten de Spaanse en Latijns-Amerikaanse toer op. Voor El Amor Brujo van De Falla staat een echte 'gitanería' op het podium en de cultfilm Un chien andalou krijgt een live uitvoering van de kleurrijke film score door het HERMESensemble. De Spaanse meestergitarist Pablo Sainz Villegas geeft enkele pareltjes uit het Latijns-Amerikaanse gitaarrepertoire ten beste van o.a. Villa-Lobos en Berio. Maar muziek heeft de Zuid-Amerikaanse harten nog op andere wijze beroerd. Het strijdlied ¡El pueblo unido jamás será vencido! groeide uit tot 'harteschreeuw' van het Chileense volk. Frederic Rzewski baseerde er een reeks pianovariaties op, een ware pianistieke krachttoer voor pianist Daan Vandewalle.

Daarnaast zet Novecento ook in op de kamermuziek van de 20ste eeuw. Het Wanderer Trio houdt halt in Leuven voor een Frans getint programma met muziek van Ravel, Fauré en Martin. Het Arditti Quartet speelt drie pakkende strijkkwartetten uit de eerste helft van de vorige eeuw: Janácek en Ligeti getuigen van Oost-Europees temperament terwijl Alban Berg met een Largo desolato naar de keel grijpt.  

Maar Novecento deint ook uit tot de laatste decennia van de 20ste eeuw. De composities van Stockhausen, Xenakis, Lachenmann en Grisey zijn inmiddels erkend als hoogtepunten uit de kamermuziek. Met Ralph van Raat (piano) & Ramon Lormans (percussie) en ensemble recherche.

HERMESensemble : Spaanse gloed kleurt het openingsconcert - maandag 23 september om 20.30 u - Aula Pieter De Somer
Met een rasechte flamencozangeres, de cultfilm Un chien andalou, een mysterieuze processie en muziek van De Falla, Matalon en Turina. El Amor Brujo (mét de bekende rituele vuurdans) van De Falla zit boordevol passie en magie. Un chien andalou van Salvador Dali en Luis Buñuel draait met de live uitvoering van de filmscore Las siete vidas de un gato (de zeven levens van een kat) van Matalon. El Jueves Santo a medianoche van Turina evoceert de geladen atmosfeer van een  ritueel in Andalusië. De Nederlandse dirigent Ed Spanjaard zorgt er voor dat u zich op een broeierige avond met Andalousische vertellingen waant.

Arditti Quartet : Passionele strijkkwartetten - dinsdag 1 oktober om 20.30 u - Iers College
Grijp je kans om drie meesterlijke strijkkwartetten van de 20ste eeuw - die je moet gehoord hebben - met het Arditti Quartet live te beleven.  Het strijkkwartet is een aartsmoeilijk genre. Janáček waagde er zich pas aan op 69-jarige leeftijd met zijn Kreutzer sonata, gedreven door de liefde voor een jongere vrouw. Ook Berg smokkelde een verboden liefdesverklaring in een van de meest aangrijpende strijkkwartetten uit de literatuur (met het hartverscheurend Largo desolato). Ligeti neemt Bartók als grote voorbeeld met spannende ritmes, trekjes Hongaarse volksmuziek en een ongelooflijke drive. Maar ook zijn latere genie is al te horen: een stuklopend mechaniekje hier, een betoverend klankvlak daar…  

Wanderer Trio : Franse finesse - maandag 7 oktober om 20.30 u - Grote Aula Maria Theresia
Het Franse Wanderer Trio is op wereldtournee in Salzburg Festspiele, Wigmore Hall, Musikverein Wien… en houdt uitzonderlijk halt in Leuven. Bij Fauré nemen piano, viool en cello afwisselend het woord in een verfijnde muzikale dialoog. Ravel werkte zijn pianotrio af in 1914 net voor hij onder de wapens moest met een trage, intrieste passacaglia tot gevolg. Het Trio sur des mélodies populaires irlandaises van de Zwitserse componist Frank Martin is een dynamische, uitbundige en bovenal originele muzikale uitbarsting.

Pablo Sainz Villegas Meesterstukken voor gitaar solo - woensdag 9 oktober om 20.30 u - STUK
Pablo Sainz Villegas maakt van de gitaar een eersterangsconcertinstrument en tourt wereldwijd met de Spaanse gitaarmuziek. In Leuven speelt hij sleutelwerken uit de vorige eeuw met Latijns-Amerikaanse toets. De Preludes en de overbekende Choros nr. 1 van de alom geprezen Villa-Lobos, het virtuoze La Catedral van Barrios en de gedurfde, prachtige Sonate opus 47 van Ginastera. De Sequenza XI van Berio (een technisch huzarenstuk) wordt ongetwijfeld de ontdekking van de avond. De houten constructie van het chemie-auditorium zal de subtiele gitaarklanken warm laten resoneren en door de klassieke arenavorm zit als het ware iedereen op de eerste rijen.  

Ralph van Raat & Ramon Lormans Muzikale mijlpalen van de 20ste eeuw voor piano en slagwerk - maandag 14 oktober om 20.30 u - STUK
Experiment met piano en slagwerk leidde tot een wereld boordevol nieuwe klanken in de vorige eeuw. Van Raat en Lormans steken opnieuw het vuur aan de lont in een explosief concert.  Boulez voegt een extreem expressief en demonisch toccata toe in zijn eerste pianosonate. Xenakis evoceert in Rebonds een primitieve oerkracht: hyper-energetisch en luid. En in Guero van Lachenmann vervaagt de grens tussen piano en slagwerk; er is niet één vertrouwd pianogeluid te horen. In Kontakte vernieuwt Stockhausen het repertoire voor mixed media door piano en percussie te combineren met tape. Beleef de live uitvoering van vier mijlpalen uit de 20ste eeuw, het wordt een spannend avontuur!

Daan Vandewalle : The People United Will Never Be Defeated - dinsdag 22 oktober om 20.30 u - Grote Aula Maria Theresia
Frederic Rzewski (USA) maakte een variatiereeks op ¡El pueblo unido jamás será vencido! die terecht vergeleken wordt met de Diabellivariaties van Beethoven.
Het bekende strijdlied van de Chileense componist Sergio Ortega wordt op de meest uiteenlopende manieren ontmanteld en opnieuw in elkaar gezet. Rzewski bespeelt alle mogelijke registers van de piano, van zachte lyriek tot brute percussie, van uiterste precisie tot vrije improvisatie. De indringende video van de Chileense contrarevolutie en enkele koren uit het Leuvense zorgen voor een verrassende finale.

ensemble recherche De maalstroom van de tijd - dinsdag 29 oktober om 20.30 u - STUK
Ensemble recherche creëerde Vortex temporum na een unieke maandenlange samenwerking met de te jong gestorven Gérard Grisey (1946-1998). Grisey verwijst naar drie soorten van tijdsbeleving: de menselijke tijd (de taal en ademhaling), de tijd van de walvissen (het langzame, regelmatige slaapritme) en die van de vogels of de insecten (de meest extreme, samengeperste tijd). De derde beweging is opgedragen aan Helmut Lachenmann, wiens Allegro Sostenuto uit een heel ander vaatje tapt. Lachenmann creëert een soort clair-obscur. Vanuit de schaduw van één klank vertrekken voortdurend nieuwe klanken, waarmee klarinet, cello en piano een veelvoud aan kleuren produceren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Festival van Vlaanderen Vlaams-Brabant : Novecento
Van maandag 23 september t.e.m. dinsdag 29 oktober 2013
Op verschillende locaties in Leuven


Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.festivalvlaamsbrabant.be

Extra :
Novecento 2013. De twintigste eeuw in een twintigtal soorten muziek, Hildegart Maertens io Kwadratuur.be, 10/09/2013

20:34 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

20/09/2013

Signaux : dialoog tussen piano en scheepshoorns in de haven van Gent

Heleen Van Haegenborgh Trefwoorden voor haar klinkende muziek zijn pianosnaren, glazen, tape, collages en preparaties. In de haven van Gent grijpt Heleen Van Haegenborgh naar morse en scheepshoorns. "They that go down to the sea in ships" - een psalm van Henry Purcell - vormt het uitgangspunt. Temidden van de metershoge schroothopen en naast scheepswrakken van Galloo Gent (Van Heyghen Recycling) die in stukjes worden geknipt, komt het werk Signaux tot stand. Even horen waar we stranden op de tonen van de tientallen scheepshoorns...

Heleen Van Haegenborgh : " De piano staat binnenin een ruimte. Buiten staat een groot aantal scheepshoorns opgesteld die als het ware van buitenaf een orkestrale begeleiding vormen van iets dat binnenin gebeurt. Binnenin is er de setting van een pianist met publiek die in dialoog gaat met de scheepshoorns. De balans wordt gemaakt door de fysieke afstand tussen beiden. De tegenstelling tussen de piano (geassocieerd met een muzikaal instrument) en de 23 hoorns (gebruiksinstrumenten die codes/signalen doorgeven) laat toe de 2 te laten flirten met beider rollen.

Binnen/Buiten
Dit project vertrekt op de eerste plaats vanuit het idee dat er op 2 verschillende niveau's kan geluisterd worden: Enerzijds is er de toevallige passant die enkel de scheepshoornpartij opvangt en er eventueel iets in wil horen. Hij zou het kunnen zien als een deel van de omgeving, afhankelijk van de plek. Anderzijds is er de bewuste luisteraar die de dialoog tussen piano en scheepshoorns volgt en beseft dat er met een bepaald doel is gecomponeerd. Het is de uitdaging een functioneel omgevingsgeluid te verwerken tot iets bedoeld esthetisch waarnaar kan geluisterd worden.

Eén hoorn wordt geassocieerd met een signaal maar meerdere gecombineerde overtreffen louter codetaal. De pollutie wordt omgevormd tot iets met een artistieke intentie. Daar rijst de vraag : waar stopt geluidspollutie en waar begint performance? Alleen al door de opstelling (het grote aantal op het vasteland) worden de hoorns een installatie en worden ze losgerukt van de context van de haven. Er wordt losgekomen van die plaats-associatie en er wordt als het ware een andere klankplaats tot stand gebracht.

Dit gebeurt in de eerste plaats door de scheepshoorns die louter coderend werken, klankmatig te benaderen. Er wordt een abstractie gemaakt van de klank waardoor de associatie minder sterk wordt en zelfs vervormd. Deze transformatie zorgt voor een nieuwe wereld. Verder komt een scheepshoorn in zijn natuurlijke omgeving vooral alléén voor. Door ze samen te brengen met andere scheepshoorns krijg je een bevreemdende futuristische plek.

Een laatste punt dat daarbij helpt zijn de akoestische verhoudingen die volledig worden opgeheven door opnames of setting. De preparatie van de snaar met draad is van nature stil en de hoorn luid. Deze balans wordt in 'Code' volledig op zijn kop gezet. Sterker nog, er ontstaat op sommige momenten zelfs een klankenwereld waarin hoorn en draad één worden. Voor mij doet de draad klankmatig op microniveau wat de hoorn op macroniveau doet.

De préhistorische mixer versus radio
Zoals eerder vermeld, wordt in Signaux gespeeld met akoestische verhoudingen. Ze worden omgedraaid zodat geluiden die akoestisch heel stil zijn en soms nauwelijks hoorbaar, kunnen gecombineerd worden met akoestisch heel luide geluiden. In dit geval zijn dat respectievelijk de snaren met draad geprepareerd en de scheepshoorns. Deze vermenging kan zorgen voor complete verwarring doordat de scheepshoorns als preparaties beginnen klinken en omgekeerd. Alles wordt één. Terwijl er geen groter contrast bestaat tussen de stille geluiden (hoorbaar tot op een paar meter) en de zeer luide (hoorbaar tot enkele kilometers ver).

Live kan de balans ènkel tot stand gebracht worden door een fysieke afstand tussen scheepshoorns en piano ( 200 m tot 400 m). De balans wordt zo op een natuurlijke manier gemaakt. Ik kies er bewust voor om de piano ìn een ruimte te plaatsen omdat er op die manier een bepaalde concentratie ontstaat (bij publiek en pianist) die buiten moeilijk te bereiken is. Het wordt mogelijk vanuit stilte te vertrekken. Er kan voor gekozen worden de piano (licht) te versterken, afhankelijk van de eigenschappen van de ruimte. Aangezien de nagalm tussen de noten op bepaalde ogenbikken enorm belangrijk is, zal dit meestal aangewezen zijn.

Op zich geeft deze opstelling de indruk van een volstrekt pure préhistorische mixer. Moderne technologie is echter nodig om alles mogelijk te maken. Deze is inherent om het project te laten slagen. De beperking van het statische volume van de hoorns maakt het technisch zeer interessant. De scheepshoorn zit gevangen in zijn dynamisch volume.

De pianopartij zal zo opgebouwd zijn dat er ruimte is om te reageren op de scheepshoorns maar de klank van de piano moet over een afstand van 400 meter gestuurd worden om de hoornbespeler te laten reageren. Samengevat werk ik live dus vanuit 2 punten/ klankbronnen (de hoorns en piano op een afstand van 400 meter van elkaar) om ze op een bepaalde plek van een paar tientallen vierkante meter te laten samen komen.

Inhoud
Om een idee te geven van de muzikale taal die zal gehanteerd worden, verwijs ik naar de youtube captatie van of 'Traité de l'harmonie'. (zie video onderaan). Wat de pianopartij betreft wordt 'Signaux een combinatie van uitgeschreven muziek en vrijere delen waarvan de elementen vaststaan. De scheepshoornpartij daarentegen zal volledig vaststaan. Bij aanvang profileren piano en hoorns zich als 2 afzonderlijke zaken om gaandeweg te evolueren en één te worden op het einde.

Ik ontdekte via youtube scheepshoornverzamelaar Raoul de la Roche die intens meewerkt aan het idee. Ik ging reeds naar zijn woonplaats in de Bourgogne om de hoorns uit te kiezen en op te nemen zodat ik simulaties kon maken. Raoul werkte aan een klavier zodat de hoorns op een eenvoudige manier kunnen bediend worden."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Heleen Van Haegenborgh - Signaux
Zondag 22 september 2013 om 12.00 u, 14.00 u en 16.00 u
Galloo nv - Gent

Scheepzatestraat 9
9000 Gent
Gratis toegang

Meer info : www.vlaamsehavendag.be

Elders op Oorgetuige :
Havenfestival Gent : een hele dag gratis muziek en animatie op 13 unieke locaties in de haven, 17/09/2013
Gent Festival van Vlaanderen 2013 : klinkende namen, verrassende evenementen en een gloednieuw nightlife-concept, 9/09/2013

Bekijk Heleen Van Haegenborghs'Traité de l'harmonie'

20:20 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook