04/10/2013

Symfonieorkest Vlaanderen plaatst Finse componist Magnus Lindberg in de kijker

Magnus Lindberg Het Symfonieorkest Vlaanderen neemt afscheid van Seikyo Kim als chef-dirigent en brengt in het nieuwe seizoen de Britse dirigent Jan Latham-Koenig in stelling. Tweede nieuwigheid is de aandacht voor de Finse componist en pianist Magnus Lindberg (foto). De aftrap wordt gegeven met diens 'Feria', Spaans voor kermis of feest: een uitbundig en kleurrijk feestje, dat verstilt naar het einde toe. De première van het werk tijdens de Londense Proms in 1997 kon rekenen op een overweldigend applaus. Extravert, melodische frasen vloeien samen tot een kleurrijk, virtuoos geheel. Liszt en Mahler laten zich inspireren door de dood. Bij Liszt danst jong en oud, arm en rijk met de dood, waarbij hij ook nog de pianist alle hoeken van zijn instrument laat zien. Mahlers Totenfeier (Allerzielen) werd later verwerkt tot de donker gekleurde treurmars die het begin vormt van de Tweede symfonie. Aangrijpend.

De Fin Magnus Lindberg (1958) is dit seizoen de centrale componist van het Symfonieorkest Vlaanderen. Hij was Composer in Residence bij de New York Philharmonic en schreef werken in opdracht van onder meer de Berliner Philharmoniker. Hij is zeer goed bevriend met dirigent Esa-Pekka Salonen en werkte reeds voor diverse projecten met hem samen. Uit zijn uitgebreide repertoire selecteerde het Symfonieorkest voor dit seiaoen 4 werken: Feria, Parada, zijn Klarinet- en Vioolconcerto.

Dat Magnus Lindberg veruit de populairste onder de Finse componisten is, komt allicht doordat hij zich nooit helemaal heeft geschikt naar de dictaten van de naoorlogse hedendaagse muziek. Hij studeerde weliswaar in Darmstad, kent de computer door en door en vertolkte als pianist al werk van Boulez, Stockhausen en Berio. Toch is in zijn recente werken vooral de brute energie te horen van de punkgroepen die hem in de jaren 1980 beïnvloedden. Er waait een wervelwind over zijn grote, dramatische fresco's waarin de harmonie vervat ligt tussen spanning en ontspanning... Voor Magnus Lindberg is fysieke contact met de klank tijdens het compositieproces van essentieel belang. Daarnaast heeft hij altijd al de behoefte gevoeld om te communiceren met het publiek. De concertdimensie, met de bijbehorende adrenaline, is voor hem zeer belangrijk.

Magnus Lindberg is tijdens de voorbije twee seizoenen huiscomponist geweest bij de New York Philharmonic Orchestra (2009- 2010). Hij is vooral bekend door zijn symfonische werken als 'Feria' en 'Corriente' en staat garant voor degelijkheid en métier. Nochtans geniet hij bij het grotere publiek de naam van 'enfant terrible'. Ten dele terecht misschien, maar ten dele ook zeker niet. Zijn werk getuigt van een grote vakkennis en heeft binnen de hedendaagse muziek een gigantische artistieke kwaliteit. Wie de moeite en tijd neemt om zijn werken grondiger te leren kennen, komt erachter dat in de klankmassa een groot kunstenaar schuilgaat. Lindberg noemt zichzelf 'romantisch' en heeft geen probleem te onderkennen dat hij als modernist teruggrijpt naar voorbeelden uit het verleden, zij het zonder enige vorm van nostalgie.

Het orkestwerk 'Feria' dateert uit 1995/97. In een eerder stadium dacht Lindberg zijn muziek vooral in secties als tijdsblokken met een 'eenheid' van gebeuren. Feria en andere orkestwerken uit de jaren 1990 tonen een andere werkwijze: het denken over 'vorm als proces', anders gezegd: het voortdurend wijzigen van de elementen die het formele aspect in zijn vertrekpunt bepalen. Daarom gaat hij over van meerdelige naar eendelige composities of laat hij de verschillende delen van een werk zonder pauze op elkaar aansluiten, zodat de continuïteit van de vormontwikkeling gegarandeerd is. Regelmatig gebruikt hij canons, herhalingen als 'lussen' of 'loops', het mechanistisch correcte ritmische spel ('come una macchina', wat een saluut aan Ligeti zou kunnen zijn) en, in fel contrast, koraalachtige momenten. Het orkestrale palet is rijk gekleurd, de muziek is bijzon - der virtuoos en getuigt van een rijke extraverte gestiek. Dit is een ten top gedreven dramatisch orkestraal concept.

In Feria grijpt hij ook duidelijk terug naar het verleden door het citeren van de chromatische expressieve melodie en harmonisatie van Monteverdi's Lamento d'Arianna. De refreintekst drukte het verlangen naar de dood uit ( 'Lasciatemi morire' ), waardoor ook in deze compositie (net als in het hele concertprogramma) de doodsgedachte aanwezig is. De titel Feria verwijst naar het Spaans voor een openlucht 'fair', feest of kermis, een plaats waar harmonieorkesten en fanfares aantreden, de weerspiegeling van het extraverte, exuberante en virtuoze karakter van het werk. Vanaf de eerste maten is het explosieve van de ritmisch ingezette kopersectie bepalend voor de sfeer van het werk, vooral door de fanfare-achtige motieven van de trompet, die als een soort herkenningsfunctie doorheen het hele muziekstuk gaan functioneren. In het langzame middendeel verschijnt het Monteverdi's Lamento uiterst geleidelijk, zich als het ware natuurlijk genererend uit het eerder aangebrachte materiaal. Lindberg zelf beschrijft dit als "een herkenbaar menselijk gelaat dat zichtbaar wordt in een abstract schilderij".

Feria ging in première op 11 augustus 1997 in Londen tijdens de BBC Proms, Jukka- Pekka Saraste leidde het Finse Radio Sym - fonie Orkest

Magnus Lindberg over Feria : "The word Feria is Spanish for an outdoor festival or fair, the exuberance of which is alluded to in this work. In the fast opening section the explosive, rhythmic ideas, especially the trumpet fanfares which are a recurring motive of the piece, herald a lively public spectacle. The mainly slower-paced central section reaches a point of focus which may be recognised as a chord progression from Monteverdi’s "Lasciatemi morire" (Lament of Arianna). The allusion grew naturally out of the work’s material during the process of composition, rather as if when viewing an essentially abstract painting a recognisable human face can suddenly appear."(*)

Programma :

  • Magnus Lindberg, Feria
  • Ferenc Liszt, Totentanz
  • Gustav Mahler, Symfonie nr. 1 - Blumine
  • Gustav Mahler, Totenfeier

Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest Vlaanderen & Markus Groh : Lindberg, Liszt, Mahler
Zaterdag 5 oktober 2013 om 20.00 u
( Inleiding met Magnus Lindberg om 19.15 u)
Muziekcentrum de Bijloke Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be en symfonieorkest.be
----------------------------
Dinsdag 8 oktober 2013 om 20.00 u
Concertgebouw Bruggge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en symfonieorkest.be
----------------------------
Donderdag 10 oktober 2013 om 20.00 u ( Inleiding door Hilde Goedgezelschap om 19.15 u)
Schouwburg CC Zwaneberg - Heist-op-den-Berg
Cultuurplein 1
2220 Heist-op-den-Berg

Meer info : www.zwaneberg.be en symfonieorkest.be
----------------------------
Zondag 13 oktober 2013 om 15.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en symfonieorkest.be


Extra :
Magnus Lindberg op en.wikipedia.org, www.boosey.com (*), www.chesternovello.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Nieuwste Vioolconcerto Magnus Lindberg in Brugge en Antwerpen, 23/03/2011

Beluister alvast Magnus Lindbergs Feria

12:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

02/10/2013

Filmconcert Berlijns elektronisch muziekduo Tronthaim in deSingel

Tronthaim Het elektronische muziekduo Tronthaim kiest voor het Berlijn van het midden van de 'vrolijke' jaren twintig, het bruisende centrum van de culturele avant-garde. Allerlei kunstenaars experimenteerden met het nieuwe medium film. 'Berlin, Die Sinfonie der Großstadt' van Walter Ruttmann is een absoluut meesterwerk uit die periode. Net als tijdgenoot Fritz Lang (oa. 'Metropolis') was Ruttmann gefascineerd door de grootstad als symbool van industrie en vooruitgang. Hij filmde van 's ochtends tot 's avonds in de straten van Berlijn. Met als resultaat een visuele symfonie. Die behandelt sociale thema's als de tegenstelling tussen rijk en arm, maar eigenlijk gaat de film over het levensritme van de metropool.

De clip-achtige montagetechnieken en het historisch aspect van de film inspireerde het Berlijnse electromuziekduo Tronthaim om een volledig nieuwe compositie te maken die klassieke pianobegeleiding met elektronische muziek verbindt. Het resultaat is een liveoptreden dat de opwinding van 1927 met het Berlijn van de 21ste eeuw combineert. Tronthaim zegt over het ontstaan van de muziek het volgende: "Een gemeenschappelijke vriend toonde wekelijks films in een kraakpand in Prenzlauer Berg. Hij had op TV 'Berlin, die Sinfonie der Großstadt' gezien en vroeg zich af of het geen goed idee zou zijn om een dj daarop plaatjes te laten draaien. Hij vroeg onze mening en bij het bekijken van de film was het voor ons meteen duidelijk: we gaan hiervoor nieuwe muziek schrijven; muziek die nieuw en elektronisch is en even actueel als de indruk die de film op ons maakt ondanks het feit dat hij zo oud is. Sindsdien brengen we ons werk regelmatig live. We waren al te gast in Duitsland, Italië, Letland, Noorwegen, Portugal en Frankrijk."

Tronthaim bestaat uit Daniel Dorsch (1968) en Sascha Moser (1970). Daniel Dorsch werkt als componist en producent van theatermuziek. Hij produceerde al voor Hexenkessel-Hoftheater, Staatstheater Stuttgart, Volksbühne, Gorki-Theater, Hebbel-Theater etc. Sascha Moser werkt als redacteur en sounddesigner voor muziekproducties als Emigrate, Rammstein, Seeed en Bela B.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Tronthaim : Berlin, Die Sinfonie der Großstadt
Zaterdag 5 oktober 2013 om 20.00 u

deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.tronthaim.de

16:23 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Veertig jaar The Tallis Scholars in Brugge

Eric Whitacre Veertig jaar geleden besloot Peter Phillips zijn droom waar te maken: de meerstemmige muziek van de renaissance uitvoeren met zijn eigen ensemble. Al snel groeiden The Tallis Scholars in dit repertoire uit tot een wereldwijde referentie, met steeds de hoogste lof voor hun cd's en concerten. Hun opname van Spem in alium kreeg onlangs zelfs een belangrijke bijrol in de bestseller Vijftig tinten grijs! Alle reden dus voor een terugblik, een best of-programma met toch een melancholisch kantje, want is treurige muziek niet de mooiste? Motetten van Tallis en Byrd, en Josquins aangrijpende Absalon fili mi krijgen een plek, maar ook 20ste-eeuws werk als Pärts Magnificat en motetten van Tavener en Tippett. Speciaal voor het jubileum schreef de populaire Amerikaanse koorcomponist Eric Whitacre (foto) een nieuw werk.

Peter Phillips is een autoriteit binnen de vertolking van de renaissancepolyfonie. Nadat hij in 1972 een beurs voor Oxford kreeg, studeerde hij renaissancemuziek bij David Wulstan en Denis Arnold. Daarbij deed hij ervaring op met het dirigeren van kleine vocale ensembles, waarbij hij reeds experimenteerde met de minder bekende stukken van het repertoire. In 1973 richtte hij The Tallis Scholars op, waarmee hij tot op vandaag meer dan 1.500 concerten gaf, meer dan vijftig opnames realiseerde en zo bijdroeg tot het verspreiden en verder bekend maken van de renaissancepolyfonie in heel de wereld. Naast the Tallis Scholars, werkt Peter Phillips regelmatig samen met andere gespecialiseerde ensembles zoals Collegium Vocale, BBC Singers, Vox Vocal Ensemble uit New York en Musix uit Boedapest. Peter Phillips wordt wereldwijd uitgenodigd voor masterclasses en workshops voor koor en jaarlijks leidt hij de Tallis Scholars Summer Schools. Peter Phillips geniet ook bekendheid als schrijver. Gedurende vele jaren verzorgde hij een vaste muziekrubriek voor 'The Spectator'. In 1995 werd hij eigenaar en uitgever van 'The Musical Times', het oudste gepubliceerde muziektijdschrift ter wereld. Zijn eerste boek, 'English Sacred Music 1549-1649', werd uitgeven door Gimell in 1991. Zijn tweede boek 'What We Really Do', in 1994 uitgegeven, biedt een onverbloemde weergave van wat toerneren inhoudt naast inzichten over het uitvoeren van polyfonie.

De Tallis Scholars werden in 1973 opgericht door dirigent Peter Philips. Ondertussen is het ensemble uitgegroeid tot een van leidende exponenten van de geestelijke muziek uit de Renaissance. De Tallis Scholars geven jaarlijks een zestigtal concerten, zowel in kerken en kathedralen als in moderne concertzalen over heel de wereld. Een van de hoogtepunten was het concert in de Sixtijnse Kapel in april 1994 naar aanleiding van het begin van de laatste restauratiefase van de fresco's van Michelangelo. Maar de Tallis Scholars hebben ook aandacht voor hedendaagse muziek en geven dan ook regelmatig compositie-opdrachten.

De jonge Amerikaanse componist Eric Whitacre (1970) heeft een speciale belangstelling voor koormuziek. Hoewel de belangstelling voor muziek vanaf zijn jongste jaren aanwezig was, leek het er aanvankelijk niet op dat hij zou uitgroeien tot een succesvol componist; hij kon de discipline niet opbrengen omdat piano te leren spelen en hij werd uit een blaasband gezet wegens wangedrag. Tot zijn eigen verbazing werd hij toegelaten tot een muziekstudie en liet hij zich overhalen om in het koor mee te zingen (omdat er leuke meisjes meededen bij de sopranen). Maar bij de eerste repetitie van Mozarts Requiem sloeg hij om als een blad aan de boom: "Mijn leven veranderde drastisch op die dag en ik werd een koorfanaat van de eerste orde", aldus Whitacre.
Eric Whitacre studeerde aan de Juilliard School of Music in New York studeerde bij John Corigliano en David Diamond. Sinds zijn eerste compositie in 1991 wist hij een eigen stijl te creëren die door vakmensen als een fusie van klassieke en moderne muziek getypeerd wordt.  'Sainte-Chapelle' werd geschreven voor het 40-jarige jubileum van The Tallis Scholars en ging in première op 7 maart 2013 in de St Paul's Cathedral in Londen.

"Eric Whitacre, today's hottest property in choral writing, was in the audience to hear the premiere of his own new work inspired by that wondrous 13th-century Parisian jewel box, Sainte-Chapelle. Angels in the stained glass sing the Sanctus, first in long, sinuous quasi plainchant and then gradually dividing into more and more parts, creating tone clusters that dazzle like shafts of sunlight through the windows. From modest beginnings the music unfurls to become ever more complex, rich and rewarding. Another hit from the charismatic Mr Whitacre." (*)
Stephen Pritchard, The Observer,3/10/2013

"Whitacre's Sainte-Chapelle, meanwhile, which was influenced by the composer’s visit to the Parisian building of the title, is altogether more solemn and reflective, building up into an intense climax." (*)
Jeremy Pound, Classical-music.com,3/8/2013

Programma :

  • Thomas Tallis (ca.1505-1585), Loquebantur variis linguis - Miserere mei, Domine
  • Josquin des Prez (ca.1450/55-1521), Absalon fili mi
  • Nicolas Gombert (ca.1495-ca.1560), Lugebat David Absalon
  • William Byrd (ca.1540-1623), Ave verum corpus - Tribue Domine
  • Eric Whitacre (1970), Sainte-Chapelle, Belgische première
  • Michael Tippett (1905-1998), Plebs angelica
  • John Tavener (1944), Funeral Ikos
  • Arvo Pärt (1935), Magnificat - Nunc dimittis

Tijd en plaats van het gebeuren :

The Tallis Scholars : Tallis, des Prez, Gombert, Byrd, Whitacre, Tippett, Tavener, Pärt
Zaterdag 5 oktober 2013 om 20.00 u
Concertgebouw - Brugge

't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.thetallisscholars.co.uk

Extra :
Eric Whitacre op www.chesternovello.com (*) en youtube
Sir Michael Tippett op en.wikipedia.org, www.schott-music.com en youtube
John Tavener op www.chesternovello.com, nl.wikipedia.org en youtube
John Tavener: post-modern en terug naar af?, Friska Frank op www.nopapers.nl
Arvo Pärt op www.musicolog.com en youtube
Arvo Pärt (1935 - ), Tintinambulist op www.musicalifeiten.nl

Beluister alvast Eric Whitacre's Sainte-Chapelle

15:54 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Magic Musician : gratis workshop en try-out concert in Leuven

Jasper Vanpaemel Magic Musician is de nieuwste productie van het Helektron Ensemble. De muzikanten brengen daarbij hun klassieke instrumenten in contact met specifieke computersoftware, ontworpen door Jasper Vanpaemel (foto). De resultaten zijn verrassend tot spectaculair, maar de computers die hierbij gebruikt worden, blijken onvindbaar ...Tijdens de interactieve presentatie op zaterdag 5 oktober kan je een kijkje achter de schermen komen nemen. Wie wil, mag een instrument meebrengen om de software zelf uit te proberen. Later op de avond speelt het Helektron ensemble een gratis try-out concert.

Jasper Vanpaemel (1986) studeerde piano, viool en slagwerk aan het Stedelijk Conservatorium te Leuven. Van 2004 tot 2009 volgde hij piano bij Jan Michiels aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Hij specialiseerde zich in de hedendaagse muziek, compositie en improvisatie bij Bart Bouckaert, Franklin Gyselinck, Kris Defoort en Peter Swinnen. Vanaf 2009 nam Vanpaemel deel aan de internationale cursus sonologie aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag, bij gerenommeerde deskundigen als Kees Tazelaar en Paul Berg. In Nederland werkte hij mee aan verschillende projecten en voerde zo onder meer creaties van Luc Döbereiner en Lula Romero uit. Sinds 2010 studeert Vanpaemel opnieuw compositie bij Franklin Gyselinck en Annelies Van Parys aan het Conservatorium van Brussel. Als muzikale duizendpoot is Vanpaemel tevens een begenadigd improvisator. Hij trad reeds op in verschillende formaties en schuwt de convergentie met andere kunststromen niet. Verder nam hij deel aan verscheidene beeldconcerten in samenwerking met Jonas Cambien en de Stedelijke Academie van Beeldende Kunst van Anderlecht. Recent startte hij samen met Jasper Braet het project 'Jasper&Jasper' op, een experimenteel ensemble voor piano, gitaar en laptops. Momenteel is Vanpaemel bezig met het opstarten van een ander hedendaags muziekensemble, (h)elektron.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Magic Musician - interactieve presentatie
Zaterdag 5 oktober 2013 van van 16.00 u tot 18.00 u
Magic Musician - try-out concert
Zaterdag 5 oktober 2013 om 20.00 u
Anatomisch Theater - Leuven

Minderbroedersstraat 50
3000 Leuven
Gratis toegang

Meer info : www.matrix-new-music.be

Extra :
Jasper Vanpaemel op www.muziekcentrum.be, www.matrix-new-music.be en jasperandjasper.be

14:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Belgium Booms London 2013 : focus op Belgische elektronische muziek

Belgium Booms London 2013 Van 5 tot 12 oktober steekt een deel van de Belgische elektronische muziekscene onder de vlag 'Belgium Booms London' het kanaal over voor vier thematische avonden in Londen. Van new beat en techno over een experimentele labelnight tot  een screening van de knappe muziekdocumentaire 'The Sound of Belgium'… het wordt een boeiende trip langs verleden, heden en toekomst van de Belgische elektronische muziek.

Het startschot wordt op zaterdag 5 oktober gegeven in de Londense club Corsica Studio's met dj-sets van twee pioniers van de New Beat, 'Dikke Ronny' en Eric Powa B. Zij delen die avond het podium met The Glimmers, Moonlight Matters, ATTAR! En Geoffroy Mugwump. De openingsavond wordt afgesloten met een exclusief dj-optreden van EBM en industrial dance expert Trevor Jackson, die recent nog het tweede volume van 'Metal Dance' uitbracht.

Op woensdag 9 oktober komt een totaal ander spectrum van de elektronische muziek aan bod. Het Belgische Kraak-label is die avond te gast in Café Oto. Kraak pakt er uit met optredens van Köhn, Floris Vanhoof, Benjamin Franklin, Lieven Martens Moana en Maan.

Op vrijdag 11 oktober vindt in Café1001 de Britse première plaats van de bejubelde muziekdocumentaire The Sound of Belgium, die focust op het boeiende verhaal van Belgische elektronische muziek. Op dezelfde avond pakt café1001 uit met optredens van LeFtO, Pomrad, Cupp Cave, Squeaky Lobster en LTGL.

Belgium Booms London sluit de week af op 12 oktober in club Birthdays, met house en techno van goldFFinch, Surfing Leons, dj Slow, Richelle en Sagat.

'Belgium Booms London' wordt gecoördineerd door Wallonie-Bruxelles Musiques, Muziekcentrum Vlaanderen en Sabam for Culture.  Alle info, inclusief de trailer van The Sound of Belgium en een link naar de Belgium Booms Soundcloud-pagina,  vind je op de Belgium Booms website.

Bron : www.muziekcentrum.be

13:11 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

27/09/2013

Middagconcert Het Collectief & Katrien Baerts in Flagey

Dmitri Sjostakovitsj Het Collectief is een kamermuziekensemble dat in 1998 in Brussel werd opgericht. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano. Regelmatig breidt het ensemble uit met gastmuzikanten, deze keer verwelkomen ze opnieuw de sopraanzangeres Katrien Baerts. In zijn repertoire keert Het Collectief terug naar de roots van het modernisme: de Tweede Weense School. Vanuit deze solide basis worden zowel de grote twintigste-eeuwse composities als de allernieuwste experimentele stromingen verkend. Daarenboven maakt de groep furore met spraakmakende cross-overs tussen het hedendaagse en het traditionele repertoire en met adaptaties van historische muziek.

De muzikale loopbaan van de jonge Belgische sopraan Katrien Baerts gaat pijlsnel vooruit. In 2011 werd ze halve finaliste van de Koningin Elisabeth Wedstrijd voor zang. In mei 2011 zong ze met Asko/Schoenberg ensemble o.l.v.één van de grootste dirigenten van het ogenblik, Oliver Knussen. Een blikvanger van het seizoen!

Sjostakovtisj schreeft zijn 7 Romances naar Gedichten van Alexander Blok in 1967 geschreven, in opdracht van de cellist Mstislav Rostropovich. De donkere thematiek van Bloks poëzie wordt door Sjostakovitsj op een huiveringwekkende manier verklankt. Het werk verenigt zo de gevoelswerelden van beide kunstenaars in tijden van oorlog en Sovjetrepressie.

Toen de gezondheid van Sjostakovitsj eind jaren zestig te wensen overliet, deed hij het wat rustiger aan en doodde hij de tijd met lezen. Zo maakte hij kennis met de De twaalf, een ballade van Alexander Blok (1880-1921). Het werk van Blok sprak Sjostakovitsj zozeer aan dat hij inging op de uitnodiging van cellist Mstislav Rostropovitsj om poëzie van Blok op muziek te zetten. Sjostakovitsj zag echter al snel in dat een combinatie van zang met pianotrio meer expressieve mogelijkheden bood. Zo komt het dat elk deeltje uit deze liedcylus voor een verschillende combinatie van instrumenten is gecomponeerd, van viool-, cello- of pianosolo met zang tot een combinatie van de vier muzikanten samen. De thematiek is erg donker en richt zich op angst, duistere voorgevoelens en de dood.

Het gedicht Verklärte Nacht van Richard Dehmel is een poëtische weergave van een dialoog waarin een vrouw haar geliefde bekent een kind te verwachten van een andere man. Tijdens het fin-de-siècle in Wenen waren zulke thema's die zinspeelden op Freuds 'eros en thanatos'-theorie bijzonder modieus. Het Collectief brengt dit 'symphonisch gedicht' van Schönberg, dat origineel voor strijksextet werd gecomponeerd, in een kleurrijke versie voor pianotrio van diens student Eduard Steuermann.

Programma :

  • Arnold Schönberg, Verklärte Nacht, op. 4 (arr. Eduard Steuermann)
  • Dmitri Sjostakovitsj, Zeven romances op gedichten van Aleksander Blok, op. 127

Tijd en plaats van het gebeuren :

Flagey Piknik - Het Collectief & Katrien Baerts : Schönberg, Sjostakovitsj
Vrijdag 4 oktober 2013 om 12.30 u
Flagey - Brussel

H.-Kruisplein
1050 Elsene (Brussel)

Meer info : www.flagey.be en www.hetcollectief.be

Extra :
Dmitri Sjostakovitsj op nl.wikipedia.org en youtube
Dmitri Sjostakovitsj (1906 - 1975): Strijd om de geestelijke integriteit, Jan De Kruijff op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Het Collectief brengt integraal programma uit de Sovjetunie in Sint-Truiden, 15/04/2013

13:44 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Nederlandse stervioliste Janine Jansen en deFilharmonie spelen Henderickx, Prokofjev en Brahms in Gent en Antwerpen

Wim Henderickx De Nederlandse violiste Janine Jansen is op enkele jaren uitgegroeid tot één van de grote artiesten van dit moment. Tien jaar geleden dook ze op als een veelbelovende violiste die samen met andere jonge talenten een grote internationale tournee mocht maken. Vandaag is dat voor haar dagelijkse kost. Jansen speelt op de beroemdste festivals en met de grootste musici en orkesten. Volgende week komt Janine Jansen naar ons land voor enkele concerten met deFilharmonie. Chef-dirigent Edo de Waart neemt ons eerst even mee doorheen de angstvisioenen van Wim Henderickx en laat ons daarna kennis maken met het muzikale stijlenfestijn uit Prokofjevs Romeo en Julia. Klassiek rijmt niet toevallig op dramatiek. Tot slot laat Janine Jansen haar luisterrijke felheid los op Johannes Brahms' Vioolconcerto in D, een van de mooiste vioolconcerto's uit het repertoire.

Wim Henderickx' 'Le visioni di paura' (Visioenen van de Angst) voor orkest werd gecomponeerd in 1990 in opdracht van Het Nieuw Belgisch Kamerorkest en deSingel. Het is geïnspireerd op Jeroen Bosch' Inferno. De compositieopdracht viel samen met het begin van de  Perzische Golfoorlog in augustus 1990. Het werk kreeg toen een bijkomende betekenis voor de componist.De angstvisioenen zijn agressief, maar niet bombastisch. Er wordt spaarzaam omgesprongen met percussie, het is eerder een poëtische voorstelling van de angst. Schrijnend hoge registers in het laatste deel worden gevolgd door een anticlimax, een uitdeinen van de klank in stilte. 

Programma :

  • Wim Henderickx, Le visioni di paura
  • Sergej Prokofjev, Romeo en Julia (selectie uit de suites)
  • Johannes Brahms, Vioolconcerto in D, opus 77

Tijd en plaats van het gebeuren :

deFilharmonie & Janine Jansen : Wim Henderickx, Prokofjev, Brahms
Donderdag 3 oktober om 20.00 u
(Inleiding door Tom Janssens om 19.15 u )
Muziekcentrum de Bijloke - Gent
Bijlokekaai 7
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be, www.defilharmonie.be en www.janinejansen.com
--------------------------------
Vrijdag 4 en zaterdag 5 oktober 2013, telkens om 20.00 u
deSingel - Antwerpen

Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.defilharmonie.be en www.janinejansen.com

Extra :
Wim Henderickx : www.wimhenderickx.com, www.matrix-new-music.be en youtube

13:11 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Serge Verstockts opera Hold your Horses in het Concertgebouw Brugge

Hold Your Horses Na de zeer succesvolle premières van Serge Verstockts Hold Your Horses in deSingel op 22 en 23 mei komt de productie nu naar het Brugse Concertgebouw. Wie er in Antwerpen niet kon bij zijn mag de kans om deze productie te zien niet missen.

De opvoering van De Stomme van Portici was de aanleiding voor de Belgische Revolutie. Kan en wil een componist in België vandaag met een nieuwe opera nog een dergelijk maatschappelijk effect bereiken? Het is slechts een van de vele vragen die Serge Verstockt en ChampdAction zich in de opera Hold Your Horses stellen. Welk groot verhaal kan een opera vandaag uitdragen, nu het neoliberalisme de laatste overheersende ideologie lijkt te zijn, met alle ecologische, sociale en politieke gevolgen van dien? Vooruitgang werd synoniem voor 'meer succes, meer financiële macht, meer winst'. In Hold Your Horses worden alle conventies en regels vrolijk genegeerd. Burgerlijke ongehoorzaamheid is het thema en bepaalt de vorm. De aan conventies gebonden 'grand opéra' explodeert tot een 'grand opéra aperta' in 27 bedrijven en entr'actes.

In Hold Your Horses lappen Verstockt en ChampdAction alle conventies en regels vrolijk aan hun laars. Ongehoorzaamheid - in eerste instantie tegen zichzelf en tegen de opera - bepaalt de vorm van hun 'grand opéra de trash'. Civil Disobedience is er het centrale thema van. De virtualiteit die eigen is aan het operagenre vermengt zich met de realiteit van de wereldwijde protesten en opstanden die sinds de laatste twee jaren het nieuws domineren. De Arabische Lente begon niet met een opera-uitvoering maar met de wanhopige zelfverbranding van een jonge straathandelaar. Hold Your Horses kan geen eenduidige antwoorden formuleren. Net als de titelfiguur uit De Stomme van Portici zingen de meeste personages er niet, tenzij ze zoals de Japanse Hatsune Miku enkel in de virtualiteit van het internet bestaan. 'Hold Your Horses' stelt wel vragen. Wat is de ecologische voetafdruk van een nieuwe opera ? Hoe maak ik met zo weinig mogelijk geld een grand opéra ?

De 'grand opéra', die volgens de conventie steevast uit vijf bedrijven moest bestaan, explodeert in Hold Your Horses tot een 'grand opéra aperta' in 27 actes en entractes. Net als in het 'Schuim' dat Peter Sloterdijk in het laatste deel van zijn Sferen- trilogie als metafoor hanteert voor onze fragmentarische, gemondialiseerde en gedigitaliseerde samenleving, worden in Hold Your Horses de grenzen tussen centrum en periferie geherdefinieerd. Het onderscheid tussen actes en entractes vervaagt, tussen virtualiteit en realiteit, toeschouwer en uitvoerder, tussen techniek en ecologie ook, binnen en buiten, aardse lichamelijkheid en utopische abstractie, ernst en trash. Schuim staat volgens Sloterdijk voor het toevallige, het grillige, kortstondige, vage, vergankelijke en atmosferische. "Het leven speelt zich af op in elkaar geschoven, simultane podia", schrijft de Duitse filosoof, "het produceert zichzelf in een netwerk van werkplaatsen. (...) Het schuim biedt onderdak aan dromers en agitatoren. Daar zal je de volwassenen, de serieuzen, de gepast handelenden nooit aantreffen. Wie is volwassen? Hij die weigert houvast te zoeken in het onhoudbare." Het breekbare vormt de kwintessens van de werkelijkheid, net als het zwevende, het fragiele en het onherhaalbare.

Omdat ook begin en eind vervagen in de 'grand opéra aperta', lijken de ouvertures mekaar op te volgen. Reeds vorig jaar begon de voorstelling bijna ongemerkt met performances in de fietserstunnel onder de Schelde aan Petroleum Zuid in Antwerpen. De tunnelconcerten zijn ondertussen al een tijdje op het internet te zien. In deSingel graasden vanaf tien dagen voor de première enkele boerenpaarden op de binnentuin, waarvan de opnames via streaming op het web en in de gangen van deSingel te volgen waren. En net als bij de beruchte Brusselse opvoering van De Stomme van Portici in augustus 1830 zou het wel eens kunnen dat het opgehitste publiek reeds voor het eind van de voorstelling de straat wordt opgestuurd.

Hold Your Horses in de pers
"Het verzet tegen de burgerlijke waarden van opera komt bij Verstockt samen met een bezinning over de kracht van kunst om politiek en maatschappelijk iets te betekenen. Opera als revolutie. Hold Your Horses is dan ook één lange poginng om de muren tussen het podium en de buitenwereld te doorbreken.
Bovenal overheerst een potige sound, gedreven door de elektrische gitaar van de componist zelf, veel nadruk op het lage register, een forse scheut elektronica en een stijl die op merkwaardige, maar overtuigende wijze Webern met heavy metal verzoent; Een fascinerende, uitdagende en soms exuberante voorstelling die aanzet tot nadenken." Maarten Beirens in De Standaard

"Met Hold Your Horses van Serge Verstockt heeft het festival Opera XXI na Jan Fabres Tragedy of a Friendship zijn tweede klepper'...de uitsmijter komt met een grandioze Stomme van Portici pastiche vlak na de pauze. De geprojecteerde virtuele zangeres à la Miku Hatsune. Miku danst op een virtuoze traschversie van het beruchte duet Amour Sacré de la Patrie die overgaat in een loeiharde orgie van belgitude, met een headbangend skinhead Vlaanderen en een Wallonië vol jengelende glittermeisjes." Stefan Moens in De Morgen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Serge Verstockt & Champdaction : Hold your Horses
Donderdag 3 oktober 2013 om 20.00 u
(Inleiding door Jan Vandenhouwe om 19.15 u)
Concertgebouw Bruggge
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.champdaction.be

Bron : tekst Jan Vandenhouwe voor deSingel, mei 2013

Extra :
Serge verstockt op www.champdaction.be, www.matrix-new-music.be en youtube

Elders op Oorgetuige :
Hold your horses : ChampdActions 'Opera de Trash' in première in deSingel, 19/05/2013
Performance Serge Verstockt ter voorbereiding van opera 'Hold Your Horses' in fietserstunnel onder de Schelde in Antwerpen, 28/11/2012

12:41 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Passionele strijkkwartetten met het Arditti Quartet in Leuven

Arditti Quartet Novecento zet in op de kamermuziek van de 20ste eeuw voor een heerlijke gecompliceerde mix tussen componist, uitvoerder(s) en luisteraars. Arditti Quartet geeft zich over aan 'de verstrengelingen van het strijkkwartet' en ontwart de verdoken liefdesverklaringen in de kwartetten van Alban Berg en Leoš Janácek. In het eerste kwartet van György Ligeti leggen ze het latere genie al bloot. Het Arditti Quartet is berucht voor een verschroeiende technische precisie in combinatie met een uitzonderlijke muzikale expressiviteit.

Grijp je kans om drie meesterlijke strijkkwartetten van de 20ste eeuw - die je moet gehoord hebben - met het Arditti Quartet live te beleven.  Het strijkkwartet is een aartsmoeilijk genre. Janáček waagde er zich pas aan op 69-jarige leeftijd met zijn Kreutzer sonata, gedreven door de liefde voor een jongere vrouw. Ook Berg smokkelde een verboden liefdesverklaring in een van de meest aangrijpende strijkkwartetten uit de literatuur (met het hartverscheurend Largo desolato). Ligeti neemt Bartók als grote voorbeeld met spannende ritmes, trekjes Hongaarse volksmuziek en een ongelooflijke drive. Maar ook zijn latere genie is al te horen: een stuklopend mechaniekje hier, een betoverend klankvlak daar…  

Het strijkkwartet wordt vaak gezien als het summum van 'absolute muziek', dit wil zeggen als muziek die eerst en vooral 'in zichzelf besloten klank' is, zonder verdere buitenmuzikale connotaties of betekenissen. De kwartetten van Janácek, Berg en Ligeti zijn echter dermate verpletterend in hun directe emotionele expressie dat het (haast) onmogelijk is om er geen buitenmuzikale werkelijkheid mee te verbinden.

György Ligeti schreef zijn Eerste strijkkwartet 'Metamorphoses nocturnes', een werk van een duizelingwekkende technische complexiteit, in 1953-54. In het Hongarije van begin jaren 1950 was de uitvoering van een werk van deze dissidente componist ondenkbaar. De première kwam er pas in 1958 in Wenen. In het dit werk neemt één grondmotief steeds andere gedaanten aan, als in een nieuwe versie van de beproefde variatievorm.

De titel van Ligeti's Strijkkwartet nr. 1 (1953) zou een 'latente opera' kunnen suggereren. Voor zover bekend is hier echter geen sprake van een programma of achterliggend emotioneel drama. 'Métamorphoses' verwijst, alvast volgens de componist zelf, eerder naar de globale opbouw van de compositie: een eendelig werk, opgebouwd uit verschillende in elkaar overlopende segmenten van ongelijke lengte, die allemaal gegenereerd worden vanuit één basismotief. Toch blijft het moeilijk om te weerstaan aan de verleiding om ook aan de metamorfoses een onderliggend programma te koppelen. De muziek is bijzonder sfeerrijk, heel episodisch, uitgesproken emotioneel en bevat soms expliciet contextuele connotaties. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er vanuit een uitdijende stilte een elegant en quasi tonaal Tempo di Valse opduikt; of wanneer de componist plots een gewichtig Alla marcia in pizzicato-stijl voorbij laat denderen. Ligeti's gebruik van de allerminst frequente tempo- aanduiding Allegretto gioviale, vlak voor het marsfragment lijkt een duidelijke referentie aan het begin van Bergs Lyrische Suite te zijn, met alle implicaties van dien . Ligeti zelf houdt zich echter op de vlakte, ook wat betreft de aanduiding 'Nocturnes'.

Hoewel deze aanduiding volgens hem alleen maar een algemene sfeer oproept, zien velen daarin ook een verwijzing naar de 'nachtmuzieken' van Béla Bartók, Ligeti's grote voorbeeld. Het vierde deel uit diens pianocyclus 'Im Freien' (Klänge der Nacht) begint bijvoorbeeld met nagenoeg hetzelfde motief als Ligeti's Métamorphoses. Maar de invloed van Bartók gaat nog veel verder: de percussieve behandeling van de strijkers, het uitvoerige gebruik van onregelmatige metra en ongewone ritmische accenten en de verregaande chromatiek sluiten allemaal heel dicht aan bij diens stijl, in het bijzonder die van zijn strijkkwartetten (vooral het vierde). Daarnaast ontvouwt Ligeti ook al enkele technieken die in zijn latere oeuvre nog belangrijker zullen worden. Opmerkelijk is dat Ligeti in deze periode ook Bergs Lyrische Suite had leren kennen, zij het enkel via de partituur. Zeker Bergs technieken om een lyrische melodie in een chromatisch veld te plaatsen of de schuivende klankgebeurtenissen uit het Allegro misterioso hebben een onmiskenbare impact gehad op de jonge toondichter.

Robert Kirzinger over Ligesti's eerste Stijkkwartet : "Ligeti's String Quartet No. 1 was written in Budapest in 1953-1954, but not premiered until May 8, 1958, by the Ramor Quartet in Vienna. By that time Ligeti had already left the Soviet-controlled Hungary for the West and had been introduced to music that had only barely penetrated the Eastern bloc; including the music of Stockhausen and Boulez, the advent of serialism, and the electronic music studios. Ligeti's own progress as a composer put him far beyond the influence of Kodály, Bartók, and the Hungarian nationalism that permeated most of his work in Budapest. Bartók's influence on Ligeti's music is twofold, and includes his sophisticated sense of rhythm and motivic development, and also his lifelong use of folk song and folk-influenced musical materials. Ligeti's Musica ricercata for piano; their offspring, the Six Bagatelles for wind quintet; and the String Quartet No. 1 show these influences most clearly.

Although the String Quartet No. 1 is ostensibly a one-movement work lasting over 20 minutes, this single movement makes up many sections of disparate character. The piece opens with a stepwise melody (G-A-G sharp-A sharp) accompanied by chromatic scales. A second theme is angular, staccato, and aggressive. Closer attention to these two apparently disparate sections, however, reveals similarities in their melodic contours, which are based on the relatively simple chromaticism of the opening motif. New ideas and textures succeed one another throughout the piece, typically in fast-slow-fast alternation (another Bartók technique), but the melodic characteristics of each section may be traced to the piece's opening. Variation of rhythm provides the piece with much of its sense of progression, with somewhat amorphous passages giving way to the quick irregular meters of a dance form; there are also other stylistic parodies of folk music. Use of biting dissonance (one of the reasons the composer's more advanced work was not officially supported) occurs throughout; the second section features passages of parallel minor seconds. Ligeti's ear for unusual timbral possibilities is already at work in this early piece. High harmonic glissandi near the end of the work may presage the distinctive sound of Apparitions and the later pieces for which Ligeti came to be known. " (*)

Hoe verschillend de drie werken op zich ook mogen zijn, op allerhande manieren zijn ze ook sterk met elkaar verstrengeld: de kwartetten van Janácek en Berg vinden allebei hun oorsprong in de context van een stokkend huwelijk; Ligeti's en Janáceks werken hebben een diepere verwantschap door hun sfeerbepalende nachtelijke setting; Ligeti's verwijzingen naar Berg gaan mogelijk verder dan louter compositorische bewondering, wat vanzelfsprekend ook geldt voor Bergs referenties aan (onder andere) Wagner, en voor Janáceks Beethoven-citaat. Toegegeven, het zijn eerder oppervlakkige overeenkomsten, maar wel overeenkomsten die danig versterkt worden door de gemeenschappelijke aandrang van de drie componisten om binnen de traditie van het strijkkwartet registers te openen die het 'absolute' imago van het genre ver achter zich laten.

Programma :

  • Leoš Janácek, Strijkkwartet nr. 1 (Kreutzer Sonata) (1923)
  • György Ligeti, Strijkkwartet nr. 1 (1953-54)
  • Alban Berg, Lyrische Suite (1925-26)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Arditti Quartet : Janácek, Ligeti, Berg
Dinsdag 1 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Pieter Bergé om 19.45u )
Iers College - Leuven
Janseniusstraat 1
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en www.ownvoice.com/ardittiquartet

Extra :
Daniel D'Adamo : www.danieldadamo.com, brahms.ircam.fr, fr.wikipedia.org en youtube
György Ligeti : www.schott-musik.de, www.arsmusica.be en youtube
Györgi Ligeti (1923 - 2006): emotioneel scepticus, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl, juni 2006
(*) György Ligeti, String Quartet No. 1 ("Métamorphoses nocturnes"), Robert Kirzinger op www.answers.com
Beluister György Ligeti's String Quartet No. 1 integraal op www.allmusic.com

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013

11:00 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

26/09/2013

Neue Vocalsolisten openen academiejaar in Gent met Love Songs

Neue Vocalsolisten De school of arts Gent organiseert dinsdag een concert naar aanleiding van de opening van het academiejaar met het internationaal gerenommeerde gezelschap Neue Vocalsolisten in samenwerking met het Festival van Vlaanderen. "Ontdekkers, avonturiers, onderzoekers en idealisten", allemaal etiketten die passend klinken voor de Neue Vocalsolisten. Het ensemble is op zoek naar nieuwe klanken, nieuwe zang- technieken en andere expressievormen en dit in nauwe dialoog met de componist. Onder de noemer 'Love Songs' gaan ze deze keer te keer van licht tot vermetel...

Filip Rathé over ' No marmore de tua bunda' : "Voor No Mármore de tua bunda selecteerde ik drie gedichten uit O amor natural van de Braziliaanse dichter Carlos Drummond de Andrade. Deze bundel werd posthuum uitgegeven omdat de dichter vreesde dat het publiek het werk als pornografisch zou bestempelen.
Poëzie vormt voor mij bij het componeren - ook bij instrumentaal werk zonder tekst - steeds het uitgangspunt, dat op een intuïtieve manier associatief wordt benaderd. Bij het schrijven staat geen vaststaand organisatiesysteem voorop, maar wordt wel één methode consequent gehanteerd. Deze methode bestaat erin dat elke muzikale gedachte, zowel op het vlak van het materiaal (de klank, en de associatieve ketens ermee verbonden) als wat betreft het verloop (de tijd) aan dezelfde vragen wordt onderworpen, namelijk, hoe kan een gedachte verschijnen in de volgende vijf ‘organische’ aggregatietoestanden: groei (onder welke vorm dan ook), stasis, eruptie, convulsie en resonantie (die onder meer ook afname en herinnering impliceert). Elk antwoord wordt op een onbewust associatieve manier opnieuw aan deze vragen onderworpen. Hoe kan groei afnemen, hoe kan een statisch element eruptief zijn, wat is de verandering van de verandering, …? Op deze manier wil ik een netwerk creëren dat misschien op het bewuste niveau niet onmiddellijk een logica reveleert, maar wel een onbewuste innerlijke coherentie bezit en daardoor een graad van herkenbaarheid krijgt. Een herkenbaarheid van de orde "Ik weet dat ik je reeds heb ontmoet, maar vraag me niet waar, hoe of wanneer".

Programma :

  • Lucia Ronchetti, Blumenstudien - Madrigale a cinque voci with music by Gesualdo da Venosa
  • Filip Rathé, No màrmore de tua bunda für sechs Solostimmen
  • Jay Schwartz, music for six voices II
  • Oscar Strasnoy, Piensa en mi für eine Stimme
  • Lucia Ronchetti, Coins and Crosses. A Yessong for vocal ensemble
  • Jennifer Walshe, Paddy Reilly Runs with the Devil für sechs Stimmen
  • Claude Vivier, Love Songs für sieben Stimmen

Tijd en plaats van het gebeuren :

Neue Vocalsolisten : Love Songs
Dinsdag 1 oktober 2013 om 20.30 u
Miryzaal - Conservatorium Gent

Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : www.festivalgent.be, cons.hogent.be en www.neuevocalsolisten.de

Extra :
Lucia Ronchetti : www.luciaronchetti.com, en.wikipedia.org en youtube
Filip Rathé op www.matrix-new-music.be en www.spectraensemble.com
Jay Schwartz : www.jayschwartz.eu, en.wikipedia.org en youtube
Oscar Strasnoy : www.oscarstrasnoy.info, fr.wikipedia.org en youtube
Jennifer Walshe : www.milker.org, www.cmc.ie, en.wikipedia.org en youtube
don't do PERMISSION ISN'T. The Music of Jennifer Walshe, Bob Gilmore op journalofmusic.com
Claude Vivier : brahms.ircam.fr, www.thecanadianencyclopedia.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
De menselijke stem in nieuwe muziek : Neue Vocalsolisten op Transit, 20/10/2011

17:36 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook