30/10/2013

Vlaams Sinfonietta creëert nieuwe Chamber Symphony van Alain Craens

Alain Craens In het kader van het project Chamber Symphony brengt het Vlaams Sinfonietta & sopraan An Krijnen dit seizoen een nieuwe compositie van Alain Craens (foto). De combinatie met muziek van Hindemith staat garant voor een spectaculair concert.

De muziek van Alain Craens (1957) laat zich niet in een hokje duwen: soms is zij tonaal, soms eerder atonaal of vrij tonaal. Vaak vertoont ze kenmerken van het impressionisme, de minimal music of de jazz. Bovenal echter wil ze toegankelijk zijn. Na het complexe modernisme, waarin het experiment centraal stond, is het volgens Craens tijd om terug een normale relatie met het publiek op te bouwen. Muziek mag opnieuw "gewoon mooi" zijn, zonder vernieuwende bijbedoelingen. Hij keert daardoor terug naar de traditionele drieklank, die echter niet functioneel of tonaal wordt gehanteerd. Men heeft soms de indruk dat er bepaalde tonaliteiten of tooncentra worden gesuggereerd, wat niet in Craens' bedoeling ligt: hij werkt met toevallige, consonante ontmoetingen tussen klanken en wil toewerken naar steunpunten. Op die manier wil hij een brug slaan tussen zijn eigen individuele expressie en het publiek.

Programma :

  • Paul Hindemith, Oktet
  • Alain Craens, Chamber Symphony

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vlaams Sinfonietta & An Krijnen : Alain Craens, Hindemith
Zaterdag 2 november 2013 om 20.00 u
Crematorium Heimolen - Sint-Niklaas

Waasmunstersesteenweg 13
9100 Sint-Niklaas

Meer info : www.vlaams-sinfonietta.be

Extra :
Alain Craens : www.alaincraens.com, www.cebedem.be en www.matrix-new-music.be

11:04 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

29/10/2013

De Munt herdenkt Eerste Wereldoorlog met Brittens War requiem in Bozar

Benjamin Britten "I am the enemy you killed, my friend..." De poëzie van de Britse dichter Wilfred Owen, ooggetuige van de Eerste Wereldoorlog die sneuvelde in de laatste dagen van het conflict, maakt Benjamin Brittens War Requiem tot een artistiek verzet en een aangrijpende aanklacht tegen de zinloosheid en onmenselijkheid van oorlog. Dit indrukwekkende, profane requiem, ongetwijfeld een van de grote meesterwerken van de 20ste eeuw, componeerde Britten voor de inhuldiging van de nieuwe kathedraal van Coventry in 1962. Hij koos voor een originele en beklijvende afwisseling van de liturgische dodenmis, gebracht door een sopraansolo en een groot symfonisch orkest, met zettingen van oorlogsgedichten van Owen, gebracht door tenor- en baritonsolo met kamerorkest. Kan kunst de wereld redden? "All a poet can do today is warn", zei Owen, en Britten maakte dit tot motto van zijn partituur...

Benjamin Britten (1913-1976) componeerde zijn War Requiem vanuit het pacifisme dat hij zijn leven lang was toegedaan. Hij combineerde de Latijnse tekst van de Rooms-katholieke Missa pro Defunctis met gedichten van Wilfred Owen (1893-1918). Deze Britse militair en 'War poet' sneuvelde een paar dagen voor het einde van de Eerste Wereldoorlog op het slagveld bij Ors in Frankrijk. "My subject is war, and the suffering of war," schreef Owen. "The poetry lies in the song… there is only one thing that a poet can do today: to warn." Zijn realistische gedichten over de verschrikkingen van de loopgravenoorlog inspireerden Britten tot een expressief pleidooi tegen dom geweld en de daaruit voortvloeiende vernietiging van de mens en zijn omgeving. War Requiem ging in 1962 in première in de na de oorlog herbouwde kathedraal van Coventry.

De muziek van Benjamin Britten (1913-1976), Engelands grootste 20ste-eeuwse componist, is niet onder één noemer te vatten. Door traditionalisten werd hij te modern bevonden, door modernisten te conservatief. Een unieke mengeling van postromantische klanken en eigenzinnige dissonanten kenmerkt zijn muziek, die hij bovendien gebruikte om zijn overtuigingen te vertolken. Brittens afkeer van geweld was een rode draad in zijn leven. Zijn pacifistische houding en zijn zachtmoedige karakter liggen als een deken over zijn muziek. Weinigen konden beter dan Benjamin Britten de zinloosheid van de oorlog aan de kaak stellen, en dat op een toegankelijke en uiterst verfijnde wijze. Het War Requiem is de krachtigste uitdrukking van zijn anti-oorlogsgevoelens. Een kreet van ontzetting ook tegen de gruwelen van de oorlog. Britten lag overhoop met de wereld om hem heen, die hem veroordeelde omwille van zijn homoseksuele geaardheid en zijn pacifisme maar wel zijn vrienden vermoordde in een barbaarse oorlog. Zijn muziek is het resultaat van zijn reflectie over de duistere tijden waarin hij leefde, en klinkt bijgevolg rauwer en scherper dan zijn zachte persoonlijkheid zou hebben doen vermoeden.

In 1940 bombardeerde de Duitse luchtmacht de Engelse stad Coventry. Grote delen van de stad werden verwoest, en zo ook de 13de eeuwse Saint Michael's Cathedral. In de naoorlogse jaren werd de kathedraal weer opgebouwd. Bij de inwijding van het gebouw in 1962 werd aan Benjamin Britten gevraagd om een groot koorwerk te schrijven. Het mag niet verbazen dat men bij hem uitkwam. Britten weigerde tijdens de Tweede Wereldoorlag als gewetensbezwaarde de wapens op te nemen. Hij was van mening dat hij de mensheid beter kon dienen met zijn composities, en gaf in die periode samen met zijn vriend, de tenor Peter Pears, talrijke concerten.

Het niet-lithurgische War Requiem werd een buitengewone aanklacht van de zinloosheid van de oorlog. Britten ging uit van de Latijse requiemmis, die hij aanvulde met teksten van Wilfred Owen (1893-1918). Deze Brise oorlogsdichter veroordeelde de oorlogsgruwel vanuit zijn eigen ervaringen. Zeven dagen voor het einde van de Eerste Wereldoorlog vond hij de dood in Frankrijk. Owens Engelse teksten, gezongen door tenor en bariton, lijken de Latijnse misdelen (voor sopraan, koor en jongenskoor) van antwoord te dienen. De frisse combinatie van oude requiemteksten met de wereldlijke gedichten van Owen geeft het werk een heel bijzondere spanning, die nog versterkt wordt door de bezetting.

Het War Requiem voor sopraan, tenor en bariton, koor, jongenskoor, orkest en kamerorkest en orgel is Brittens breedste en meest toegankelijke werk. Van bij de eerste uitvoering sprak en zowel criticivals publiek aan, waarschijnlijk dankzij zijn directheid, diepe kracht en scherpe boodschap, in combinatie met een heel eigenzinnige muzikaliteit. Met zijn keuze voor een Duitse bariton (Dietrich Fischer-Dieskau), een Russische sopraan (Galina Vishnevskaya) en een Britse tenor (Peter Pears) voor de eerste opname toonde Britten aan dat zijn War Requiem om meer ging dan de Britse verliezen in de Tweede Wereldoorlog. Het werd een krachtig symbool van verzoening.

Uitvoerders : Symfonieorkest en koor van de Munt, Vlaams Radio Koor, Vocaal Ensemble Reflection, Kinderkoor van de Munt, Sabina Cvilak, Mark Padmore & Dietrich Henschel

Tijd en plaats van het gebeuren :

Benjamin Britten : War Requiem
Zaterdag 2 en zondag 3 november 2013, telkens om 20.00 u
(inleiding door Steven Mariën om 19.30 u )
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be, www.bozar.be, www.vlaamsradiokoor.be en www.reflectionvocaal.be

Extra :
Benjamin Britten op en.wikipedia.org, www.brittenpears.org, www.boosey.com en youtube
Benjamin Britten, War Requiem op nl.wikipedia.org, www.cco.caltech.edu, www.bbc.co.uk, www.brittenpears-warrequiem.moonfruit.com en youtube
Benjamin Britten (1913 - 1976): Persoonlijkheid onder invloeden op www.musicalifeiten.nl

18:00 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Oorsmeer en Big Bang voor avontuurlijke kinderoren

Big Bang Oorsmeer, het muziekfestival voor een jong en avontuurlijk publiek, blijft maar groeien. Afgelopen seizoen trok het met succes naar Lille, Brussel, Lissabon en Stavanger. Bovendien won het festival de Klaraprijs voor het beste muziekevenement van 2012. De jury had het over 'een sterk merk… een gedurfd project om te werken aan het publiek van morgen'. Ook in november 2013 blijft de onvolprezen festivalformule in Gent ongewijzigd: in de Vlaamse Opera en de Handelsbeurs klinkt in elk hoekje van het gebouw spannende, nieuwe muziek op maat van kinderen en (groot)ouders. In Gent is Oorsmeer intussen aan zijn 18de jaargang toe. Het festival vindt er plaats op 2 november in de Vlaamse Opera en de Handelsbeurs. Een dag later kan je in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel terecht voor de 4de editie van BIG BANG.  Een reeks schitterende muzikanten uit binnen- en buitenland maakt er zijn opwachting en tovert het prachtige gebouw om tot een klinkend labyrint. Traditiegetrouw biedt het festival ook een podium aan jonge muzikanten.

Het publiek kan zich dit jaar onder meer laten meeslepen in het fascinerende universum van Amerikaanse jazzlegende Miles Davis in Zonzo Compagnie's gloednieuwe productie Mile(S)tones, uit hun dak gaan op de kleurrijke grooves van België's coolste kinderbigband Zappa in hun nieuwe project met topmuzikante Corrie Van Binsbergen onder de welluidende naam Corrie en de Kleine Brokken. Publiek met eerder onweerstaanbare reiskriebels in de buik kan de zeilen hijsen voor een tocht over de wereldzeeën met het Portugese ensemble Sete Lagrimas, of kan zich laten onderdompelen in het exotische klankenbad van de Indische zangeres Meeta Pandit. Jonge muziekliefhebbers zonder hoogtevrees kunnen dan weer hoog in de nok van het Paleis van Schone Kunsten de Boomfanfare aan het werk zien. Publiek dat eerder liever zelf mee doet kan haar tekeningen laten omzetten in muziek door twee improvisatiemuzikanten tijdens de voorstelling Aan Tafel, mee de bezwerende ritmes van Sound & Body creëren, of het Robotorkest van Logos dirigeren.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Oorsmeer
Zaterdag 2 november 2013 van 13.00 u tot 18.30 u
Handelsbeurs & Vlaamse Opera Gent

Kouter 29 - Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.vlaamseopera.be, www.bigbangfestival.eu en zonzocompagnie.be
-----------------------------------
Big Bang
Zondag 3 november 2013 van 13.00 u tot 18.30 u
Bozar - Brussel

Ravensteinstraat
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be, www.bigbangfestival.eu en zonzocompagnie.be

Op 1 november vindt in Bozar de vooropening van Big Bang plaats met op het programma de uitreiking van de Yama Award door Jeugd & Muziek Internationaal. Meer info via www.yama-award.com

13:36 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Australische cult-trio The Necks en Zweedse Tape in Netwerk Aalst

The Necks Het Australische cult-trio The Necks (foto) weet al 25 jaar een wereldwijd publiek te boeien met hun meeslepende improvisatie-stijl. Ze zijn niet op een orthodoxe manier te omvatten als geheel avant-gardisch, minimalistisch, ambient of als jazz. Internationaal wordt hun muziek regelmatig eenvoudigweg beschreven als uniek. Dankzij de lange, traag ontwikkelende passages, episch opgebouwd en vaak ondersteund door een aanhoudende diepe groove, is elk optreden van The Necks op zijn minst fenominaal te noemen. In de afgelopen jaren werden The Necks naast hun normale internationale tours ook uitgenodigd door Nick Cave voor een optreden op All Tomorrows Parties en speelden ze samen met Brian Eno in Pure Scenius, in de opera van Sydney en het Brighton Festival. Hun tour in 2013 valt samen met de release van hun 17de plaat Open.

Het Zweedse trio Tape werd opgericht in 2000 door de broers Andreas en Johan Berthling (Fire!) samen met Tomas Hallonsten (Fire! Orchestra). Hun geluid is beïnvloed door pop, experimentele en minimale muziek en wordt internationaal gelauwerd. Hun warme mix van akoestische instrumenten (piano, gitaar, harmonium…) en elektronica blijft verbazen. Volgende herfst kijken we uit naar hun zesde album uit, want een nieuwe Tape plaat voelt toch een beetje aan als thuiskomen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

The Necks / Tape
Donderdag 31 oktober 2013 om 20.00 u
Netwerk / Centrum voor hedendaagse kunst - Aalst
Houtkaai
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be, www.thenecks.com en www.tape.se

12:40 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Remix Ensemble slaat brug tussen repertoire en vernieuwing

Luís Antunes Pena Het Remix Ensemble is kind aan huis in het architecturale pareltje van Rem Koolhaas, Casa da Música in Porto. Dankzij de intensieve samenwerking met vooraanstaande componisten en dirigenten is geen hedendaags muziekgenre hen vreemd. Als 20ste-eeuwse referentiewerken wordt teruggegrepen naar het Italië van de vroege jaren zeventig. Salvatore Sciarrino herken je in diens stijl vol geraffineerde klanken. Ze zijn het resultaat van een autodidactische, neo-impressionistische schriftuur. Daarbij speelt ook stilte een cruciale rol. Bij Franco Donatoni horen we de ambachtsman die eeuwig blijft vijlen aan zjin composities, vluchtig en delicaat. De jonge Portugees Luís Antunes Pena (foto) benadert compositie anders. Hij legt zich hoofdzakelijk toe op elektroakoestische muziek. Intensief computerwerk en zelfontworpen ICT-tools vormen een noodzakelijk onderdeel van zijn compositieprocessen. Resultaten springen in het oor door nieuwe vormen van geluid en ritme. De Oostenrijkse componist Georg Friedrich Haas put dan weer inspiratie uit de erfenis van Morton Feldman en Luigi Nono. Zijn muziek verenigt vaak onrealistische en irrationele elementen: naast tonale connotaties wekken ze herinneringen op aan partituren uit vervlogen tijden. Remix dus.

Het Portugese Remix Ensemble Casa da Música staat synoniem voor hedendaagse muziek met een focus op klank, elektronica en virtuositeit. De residentie in het door Rem Koolhaas ontworpen Casa da Música in Porto leverde het ensemble de nodige professionele ervaring op om op relatief korte termijn een internationale carrière te ontrollen. Dankzij een groot aantal samenwerkingsprojecten met gerenommeerde componisten en dirigenten is geen enkel hedendaags muziekgenre hen nog vreemd. Onder leiding van Peter Rundel slaat het ensemble met dit programma een brug tussen repertoire en vernieuwing en creëert zo een dialoog tussen gevestigde waarden en aanstormend talent. Remix Ensemble doet zijn naam met andere woorden eer aan en brengt een verfrissende mengelmoes van de meest virtuoze ruisklanken van vroeger en nu. Het startpunt van deze muzikale tijdsreis ligt in het Italië van de vroege jaren zeventig, waar componisten zoals Salvatore Sciarrino en Franco Donatoni een aantal grondige compositorische vernieuwingen doorvoerden en zich zo lieten gelden binnen de internationale muziekscène.

Salvatore Sciarrino (1947) ging de geschiedenis in als 'de peetvader van de Italiaanse ruis'. Onder invloed van de radicale avant-gardecomponist Luigi Nono (1924-1990) startte Sciarrino in de jaren 1970 een obsessieve zoektocht naar muzikale vernieuwing. Een drang naar het uitpuren en economiseren van het klankmateriaal stond daarbij centraal. De muziek van Sciarrino is intiem, geconcentreerd en geraffineerd en steunt op geïsoleerde sonoriteiten die worden gecombineerd met stiltes. Zo ontstaat een transparante doch vervreemdende klankwereld, waarin klank gereduceerd wordt tot zijn puurste gedaante. In tegenstelling tot de muziek van Nono gaat Sciarrino in zijn werk steeds een kritische dialoog aan met muziek uit het verleden. Via de integratie en de manipulatie van bekende fragmenten uit zowel het klassieke als het populaire repertoire demonstreert Sciarrino een quasi encyclopedische muzikale kennis aan zijn luisteraars. Zo ook in zijn '...da un divertimento' (1970), waarin de componist het eeuwenoude genre van het divertimento zowel een nieuwe bezetting als een virtuoze transcendentie meegeeft.

Een tweede Italiaanse vernieuwer is Franco Donatoni (1927-2000), beter bekend als 'de peetvader van de Italiaanse ensemblevirtuositeit'. Ondanks zijn grote output aan vocale werken werd Donatoni vooral bekend voor zijn instrumentale oeuvre, waarin zijn levendige ritmische stijl en zijn aandacht voor klankkleur het duidelijkst aanwezig is. Donatoni's vroege werken zijn sterk beïnvloed door John Cage en Franz Kafka, waardoor zij over het algemeen een erg sombere en negatieve ondertoon bevatten. Na een periode van stilte en depressie vindt de componist aan het begin van de jaren zeventig echter nieuwe levensvreugde en creëert hij een volledig ander stijlidioom waarin expressiviteit, lyriek en innovatie centraal staan. Voortaan wordt Donatoni's muziek gekenmerkt door een ludieke en fantasierijke stijl, waarin de focus ligt op klankkleur en virtuositeit. 'Spiri' (1978) staat symbool voor dit keerpunt in zijn oeuvre. Donatoni beschreef het werk zelf ooit als een bevrijding; een gelukzalig, bijna euforisch werk. Dat weerspiegelt zich ook duidelijk in de muziek, die gedomineerd wordt door concerterende violen, dansende ritmes, melodische spanningsbogen en volks aandoende modale wendingen. Naar het einde toe wordt echter vluchtig een totaal ander klankbeeld geëvoceerd, waarin uitermate stille harmonieën en snelle tempi een donkere schaduw over de muziek werpen en een bittere nasmaak achterlaten.

Al even onconventioneel als de muziek van Sciarrino en Donatoni is het oeuvre van Georg-Friedrich Haas (1953). Deze Oostenrijkse componist staat vooral bekend als één van de pioniers van het spectralisme, een stroming binnen de hedendaagse muziek waarbij het werken rond timbre of klankkleur centraal staat. Aan de hand van een fysische analyse van het muzikale materiaal wordt een klank opgedeeld in verschillende parameters, die daarna worden gemanipuleerd met het oog op het uitbreiden van de klankkleurmogelijkheden. Bij Haas vertaalt zich dat in een artistieke zoektocht naar innovatieve compositietechnieken, die steeds resulteren in een betoverende doch onorthodoxe klankwereld. Zijn perfect gebalanceerde harmonieën zijn daarenboven nooit louter muzikaal, maar staan steeds in dialoog met de hedendaagse maatschappij. 'Remix' (2007) staat echter volledig haaks op deze esthetiek. Haas' typisch sferische microtonaliteit maakt in deze compositie plaats voor een enorm dense textuur met een hoge graad van virtuositeit. Muzikale betekenis volgt dit keer niet uit de individuele noten en klankkleuren, maar uit de grotere sonoriteit. Met 'Remix' ontwikkelt Haas in feite een nieuw stijlidioom vanuit zijn bestaande compositorische visie en doet zo het gedachtegoed van Remix Ensemble Casa da Música eer aan.

De analytische aanpak van Georg-Friedrich Haas en de puurheid van klankmateriaal van Sciarrino en Donatoni leven vandaag in een hedendaags jasje verder binnen het oeuvre van de jonge Portugese componist Luis Antunes Pena (1973). Zijn composities resulteren namelijk stuk voor stuk uit de combinatie van rauw klankmateriaal met elektronisch gegenereerde structuren, die hun oorsprong vinden in zelfgebouwde computerprogramma's. Het ontdekken van nieuwsoortige klankkleuren en ritmes staat daarbij immer centraal. Op vraag van Remix Ensemble Casa da Música schreef Pena een compositie op maat van dit concertprogramma, waarin hij dapper de dialoog aangaat met zowel de nalatenschap van de Italiaanse ruisvirtuozen van de jaren 1970 als met de analytische klankbenadering van Georg-Friedrich Haas.

In 'R A U' (2013) vertrekt Pena vanuit een internetfilmpje dat kadert binnen 'A música portuguesa a gostar dela própria', een erfgoedproject waarin een groep jonge kunstenaars en cultuurliefhebbers aan de hand van 'field recordings' de verscheidenheid van de Portugese (volks)muziek wil onderstrepen. Het filmpje in kwestie toont hoe twee dames op leeftijd aan hoge snelheid een aantal tongbrekers reciteren in een lokaal dialect. De rijkdom die deze 'tongue twisters' bevatten aan hoge en lage medeklinkers, stemtimbres, percussieve geluiden en melodische passages biedt de componist een enorm scala van mogelijkheden wat betreft digitale klankvariaties en -permutaties. Pena analyseerde de tongbrekers met behulp van een speciaal voor deze compositie gemaakte computersoftware en deelde het klankmateriaal vervolgens op in verschillende kleinere segmenten. 'R A U' is echter niet zomaar een transcriptie van die data-analyse, maar is het resultaat van Pena's creatieve resynthese en artistieke interpretatie ervan. Qua klankbeeld domineren kernwoorden zoals ruis, virtuositeit en toeval. 'R A U' is daarom zonder twijfel een waardige hedendaagse tegenhanger voor de werken van Sciarrino, Donatoni en Haas, waarin pure klank en complexiteit worden gecombineerd tot een steeds betoverende akoestische ervaring.

Programma :

  • Luís Antunes Pena, R A U (wereldcreatie) (2013)
  • Salvatore Sciarrino, ...da un Divertimento (1968-1970)
  • Franco Donatoni, Spiri (1977)
  • Georg Friedrich Haas, Remix (2007)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Remix Ensemble : Luís Antunes Pena, Sciarrino, Donatoni, Haas
Donderdag 31 oktober 2013 om 20.00 u
(inleiding door Christine Dysers om 19.15 u)
deSingel - Antwerpen
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.casadamusica.com

Bron : tekst Christine Dysers voor deSingel, oktober 2013

Extra :
Luís Antunes Pena : luisantunespena.eu, soundcloud.com en youtube
Salvatore Sciarrino : www.salvatoresciarrino.eu, nl.wikipedia.org, brahms.ircam.fr en youtube
Sciarrino in De Nacht: Nieuwe muziek, Concertzender, 17 april 2007
Interview: Salvatore Sciarrino - 'My problem is I want to change the world', Andrew Clements op theguardian.com, 15/07/2013
Franco Donatoni op brahms.ircam.fr, en.wikipedia.org en youtube
Georg Friedrich Haas op brahms.ircam.fr, www.universaledition.com en youtube

12:20 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Zwerm, Deafheaven & Spinifex op Rumor Festival voor avontuurlijke muziek in Utrecht

Rumor Festival voor avontuurlijke muziek Rumor is een festival voor avontuurlijke muziek dat op onregelmatige basis georganiseerd wordt in Utrecht. Centraal staat innovatieve muziek op de scheidslijn waar jazz, pop en gecomponeerde muziek samenkomen. De gebruikelijke formule voor een Rumor avond is: drie concerten op drie locaties, voor één prijs. Het Belgische gitaarkwartet Zwerm mag donderdag het festival op gang trappen. Daarna is het de beurt aan de Californische band Deafheaven. Als afsluiter komt het Nederlandse Spinifex een voorproefje van hun nieuwste plaat brengen.

Grenzen zijn er niet per se om te doorbreken, maar om af te bakenen. Om duidelijkheid te scheppen. Ook als het om muziek gaat. Handig misschien voor wie muziek bij het publiek wil brengen. Voor wie het wil verkopen of uit wil leggen. Maar de muziek zelf heeft daar geen boodschap aan. Evenmin als de muzikanten. Vanuit die gedachte ontstond ooit Rumor, het Utrechtse muziekfestival dat net zo bewegelijk en plooibaar wil zijn als de muziek zelf.

Zwerm & Eric Thielemans - 20.30 u in Vredenburg Leeuwenbergh
Zwerm, het Belgische gitaarkwartet, bracht in september een nieuwe CD uit 'Underwater Princess Waltz'. Dit keer hebben ze zich verdiept in het relatief onbekende Amerikaanse genre van de 'One Page Pieces'. One Page Pieces zijn composities die op een enkele pagina passen. Soms niet meer dan één enkel muzikaal idee, soms een breed uitgesponnen structuur van avondvullende proporties. Ruwe schetsen, spitsvondige geluidsexperimenten en conceptuele folksongs. Al deze, vaak ook humoristische, stukken vragen zonder uitzondering om creativiteit en compositorische vaardigheden van de uitvoerders. Underwater Princess Waltz is een cross-over project waarbij Zwerm de connectie zoekt met de klankwereld van blues, vrije improvisatie, experimentele rock en negro spiritual… Sinds de eerste one page pieces van Alvin Curran en James Tenney uit de late jaren zestig is het een genre dat door veel Amerikaanse componisten wordt beoefend. Bij dit concert wordt het kwartet bijgestaan door Eric Thielemans.

Deafheaven - 21.45 u in EKKO
De oprichters van Deafheaven zaten samen eerder in een grindcoreband, terwijl de bandnaam een hommage is aan postrockband Slowdive. Om meteen maar aan te geven welke muzikale werelden samenkomen in deze Californische band. Deafheaven deed dit jaar wat Liturgy vorig jaar deed: een black metalplaat maken die voor een breder publiek geschikt is dan enkel Noren met corpsepaint. Door genres als postrock, sludge, shoegaze en soundscapes toe te voegen ontstaat een rijk amalgaam dat even verwoestend als indrukwekkend is. Muziek die aardedonker kan zijn, met ergens aan het einde van de tunnel een minuscuul streepje licht. 'Roads To Judah' uit 2011 was wat dat betreft een prima debuut, maar met 'Sunbather' lijken ze hun bescheiden doorbraak eindelijk te forceren. Deafheaven speelt live met zoveel bezieling, dat je het bijwonen van een optreden kunt typeren als een religieuze ervaring.

Spinifex  - 23.00 u in RASA
Spinifex brengt eind dit jaar een nieuwe CD uit. Bij Rumor valt alvast een voorproefje te beluisteren. De typische basis ingrediënten van Spinifex zijn: dwingende grooves, intense improvisatie, virtuoze solo's, psycho-ritmes en extreme dynamiek. De musici van Spinifex hebben achtergronden in jazz, hedendaags klassieke muziek, wereldmuziek en metal. Samen zoeken zij het avontuur, op de grenzen van deze stijlen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Rumor Festival voor avontuurlijke muziek
Donderdag 31 oktober 2013 vanav 20.30 u
Op verschillende locaties in Utrecht (Nederland)


Meer info : www.rumor.nl

Elders op Oorgetuige :
Gitaarkwartet Zwerm exploreert experimentele rock en Americana in Underwater Princess Waltz, 16/10/2013

11:15 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

25/10/2013

Amerikaanse klankkunstenaar Al Margolis in Logos

Al Margolis De Amerikaanse klankkunstenaar Al Margolis leverde op zijn manier pionierswerk af. Meerbepaald in de analoge kassette-geörienteerde undergroundscene van de West Coast, begin jaren tachtig. Hij ontpopte zich in de loop der jaren van rudimentaire cut 'n paste-master tot speelman van uitvoerige, veelgelaagde komposities. Zoals hij zijn culturo-sociaal engagegment van toen bondig samenvat: "The joy of playing hasn't changed since 1985. Methods, techniques, inspiration and influence may have, but the sheer joy in organizing sound events hasn't changed. Onwards to the future."

Tussen 1984 en 1991 lanceerde hij meer dan 300 muziekcassettes waarmee onder meer (de toen nog jonge) Merzbow en Jim O'Rourke het tot Bekende Namen schopten. Nu, dertig jaar later, wordt Margolis beschouwd als de éminence grise achter tal van platen- en CD-labels zo-als Sound of Pig Music, Pogus, XI Records, Deep Listening (ism. Pauline Oliveiros) en Mutable Music. Op heden is hij de drijvende kracht achter het label If, Bwana (www.ifbwana.com), waarop hij zijn eigen werk als klankartiest uitbrengt.

Dat werk houdt het midden tussen spontane radiocollages en gesofistikeerde layer-on-layer processing; vaak speelt hij alle partijen van een stuk zelf in, om achteraf, na veelvuldige en meergelaagde klankbewerkingen, voor een absurde vervreemding te zorgen. Wat je daaronder mag verstaan: tapeloops, cheap electronics, battered analogue synthesizers, reel to reel recorders, tape splicing, cut-up, collage, enz ... Niks gimmick, gewoon het dagelijks werk op Planeet Margolis: krachtig, noisy en een beetje brutaal.

Bij Logos zal Margolis onder meer een origineel werk aanpassen aan het M&M robotorkest: 8 Notes, Brass Version, dat gebruik maakt van allerlei samples van koperblazers. We krijgen ook FrogField te zien, een video van Katherine Liberovskaya waarvoor hij de soundtrack maakte. Vintage Margolis krijgen we dan weer met It is Bassoon en Jon Bari Sax, twee stukken waarin de componist dichte klanklagen van gesamplede akoestische instrumenten opeenstapelt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Al Margolis - Sound Art
Woensdag 30 oktober 2013 om 20.00 u
Logos Tetraëder - Gent

Bomastraat 26-28
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

17:52 Gepost in Concert, Muziek | Permalink |  Facebook

Nosferatu van Murnau met live muziek door Expulsion Propeller in Herentals

Nosferatu Om het filmseizoen te openen, brengt CC 't Schaliken in Herentals een meesterwerk uit lang vervlogen tijden. Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922) is een expressionistisch meesterwerk dat aan de basis lag van de horrorcinema. In deze allereerste filmadaptatie van Bram Stokers Dracula zien we hoe een onverschrokken zakenman naar Transsylvanië trekt en graaf Orlock ontmoet. Dat is meteen het startschot voor een lange en spannende reis. De invloedrijke stille zwart-witfilm wordt speciaal voor deze vertoning voorzien van een nieuwe soundtrack, live uitgevoerd tijdens de film. De compositie en de uitvoering is van de hand van het ensemble Expulsion Propeller. Expusion Propeller bestaat uit vier rasmuzikanten met een passie voor film: Michiel De Malsche, Han Swolfs, Bert Dockx en Romek Maniewski. De soundtrack zelf is van de hand van Michiel De Malsche.

Michiel De Malsche (1982) studeerde in 2009 af als meester in de klassieke compositie aan het Conservatorium van Gent. Naast zijn werk als hedendaags klassiek componist is hij ook actief in de theater- en danswereld. Hij schreef en produceerde eerder muziek voor de voorstellingen 'Zoo doen ze de dingen' (Het Paleis), 'Woudlingen' (KOPERGIETERY/Staatstheater Oldenburg ) 'Blauwe Storm' (Moldavië) 'Everland' en 'Leuke Mieke' (fABULEUS), 'Ronja De Roversdochter' (D'Amor), 'Het oor van Maria' (Het Huis van Bourgondië), 'Het Huis Huilt' (KOPERGIETERY), 'Koste wat Kost' en 'Bouta' (Productiehuis Rotterdam), Mr. & Mrs. Murphy (Theater a.h. Vrijthof), Floor (Vesta), 'Koer' (Larf!), etc.

Michiel De Malsche was de componist van het grote kunstproject Coup De Ville van Jan Hoet en Stef Van Bellingen. Als uitvoerend muzikant deelde hij het podium met onder meer Marie Daulne (Zap Mama), Rudeboy (Urban Dance Squad), DJ Grazzhoppa en vele anderen. In 2011 ging zijn groot symfonisch werk, IN PROGRESS –a symphonic poem about life, in première in het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond. In 2013 is hij 'Artist in Residence' in Concertzaal De Casino.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Expulsion Propeller : Filmconcert Nosferatu
Dinsdag 29 oktober 2013 om 20.00 u
(inleiding om 19.30 u )
CC 't Schaliken - Herentals
Grote Markt 35
2200 Herentals

Meer info : www.schaliken.be

Bekijk 'Nosferatu, eine Symphonie des Grauens', met de nieuwe soundtrack van en door Expulsion Propeller 1.1, live @ Muziekcentrum De Bijloke in Gent

 

17:32 Gepost in Concert, Film, Muziek | Permalink |  Facebook

Kleurrijke afsluiter van Novecento met ensemble recherche

Ensemble recherche Ensemble recherche creëerde 'Vortex temporum' na een unieke maandenlange samenwerking met Gérard Grisey. Vortex temporum is het voorlaatste werk van de veel te jong gestorven Franse componist Gérard Grisey (1946-1998). Hij werkte drie jaar ononderbroken aan wat zijn grootste meesterwerk is. Grisey verwijst naar drie soorten van tijdsbeleving: de menselijke tijd (de taal en ademhaling), de tijd van de walvissen (het langzame, regelmatige slaapritme) en die van de vogels of de insecten (de meest extreme, samengeperste tijd). De derde beweging is opgedragen aan Helmut Lachenmann, wiens Allegro Sostenuto uit een heel ander vaatje tapt. Lachenmann creëert een soort clair-obscur. Vanuit de schaduw van één klank vertrekken voortdurend nieuwe klanken, waarmee klarinet, cello en piano een veelvoud aan kleuren produceren.

ls de kunstmuziek van de twintigste eeuw door één iets gekenmerkt wordt, dan is het wel door een ongebreidelde zoektocht naar vernieuwing, en dat op alle mogelijke vlakken. In hun ontdekkingsreizen verlegden componisten vaak het accent van de traditionele melodie en harmonie naar andere parameters, zoals ritme of klankkleur. Het overbekende Le Sacre du Printemps van Stravinsky geldt als een prachtig voorbeeld van de haast uitsluitend ritmische benadering van muziek, terwijl de ontelbare kleurschakeringen in de muziek van Debussy al vooruitwijzen naar de fascinatie voor klankkleur bij latere componisten. Net deze twee parameters - klank en tijd - zijn van een niet te overschatten belang in het werk van Helmut Lachenmann en Gérard Grisey, de vertegenwoordigers van twee sterke tradities op het Europese vasteland: het Duitse modernisme en het Franse spectralisme.

Helmut Lachenmann was een relatieve laatbloeier als componist, en het zouden vooral de ontmoetingen met Karlheinz Stockhausen en Luigi Nono zijn die hem in 1957 in de richting van de avant-garde dreven. Vandaag staat hij zowel bekend voor zijn hoogst originele composities als voor zijn geschriften over (zijn) muziek en esthetica. Als één van de weinige componisten/theoretici durft Lachenmann zich bijvoorbeeld af te vragen wat het begrip schoonheid betekent in de context van hedendaagse muziek. Nadat hij enkele composities had geschreven aan de hand van strikt seriële ordeningsprincipes verlegde hij de focus in de jaren 1960 naar expressiviteit en de anatomie van de klank. Hoewel deze periode gekenmerkt wordt door een razendsnelle evolutie op het vlak van opgenomen en elektronische klanken, kiest Lachenmann resoluut voor een akoestische aanpak onder de noemer musique concrète instrumentale.

De elektronische muziek ontwikkelde zich in de vroege jaren 1950 als het ware op twee sporen. Enerzijds was er de studio van de Westdeutscher Rundfunk (WDR) in Keulen waar volledig synthetische klanken gerealiseerd werden, de zogeheten Elektronische Musik. Anderzijds creëerde Pierre Schaeffer in Parijs nieuwe composities met vooraf opgenomen klanken (zoals geluiden van machines, treinen, of natuurgeluiden). Dat werd musique concrète genoemd. De term musique concrète instru- mentale verwijst dus naar het feit dat op een instrumentale manier, met vooraf bestaande instrumenten, naar nieuwe klanken wordt gezocht. Lachenmanns fascinatie voor nieuwe geluiden vertaalt zich in een niet-conventioneel, soms zelfs experimenteel gebruik van de bestaande muziekinstrumenten. Een cello kan immers oneindig veel meer klanken voortbrengen dan de gebruikelijke aangestreken of getokkelde snaren. Elke mogelijke handeling op het instrument creëert een geluid, en die handeling - de manier waarop een klank tot leven wordt gewekt - dient zo precies mogelijk omschreven te worden. Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat een partituur van Lachenmann ontelbare aanwijzingen bevat over hoe het instrument precies bespeeld moet worden.

De partituur van Allegro Sostenuto (1988) bevat maar liefst zes volledige pagina's met instructies voor verschillende speelwijzen. Ook de partituur zelf staat bol van detaillistische aanwijzingen zoals bijvoorbeeld "wie ein Hauch, mit Fingerkuppe über tiefe Saite entlang (oder Fingernagel, wenn anders nicht hörbar)" [als een zucht, met een vingertop op de laagste snaar (of een vingernagel, indien niet hoorbaar)]. In de klarinet staat op hetzelfde moment te lezen: "aus der Entfernung aufs Mundstück geblasen" [van op een afstand op het mondstuk geblazen]. Alsof die rijkdom aan nieuwe klanken nog niet volstaat, realiseert Lachenmann op een bijzonder efficiënte manier een muzikale textuur waarin de drie instrumenten haast versmelten tot een nieuwe eenheid. Heel vaak worden tonen doorgegeven van het ene instrument naar het andere. Duidelijk gearticuleerde toonhoogtes weerklinken in de klarinet en worden meteen herhaald door de cello, of omgekeerd. Hier ligt ook een sleutel om toegang te krijgen tot de beluistering van dit werk. Zoals in veel modernistische muziek klinken de individuele muzikale figuren vaak erg fragmentarisch. Korte cellen van slechts enkele noten worden gescheiden door stiltes of door interventies van andere instrumenten. Wanneer we echter de focus verleggen naar de klank en de beweging wordt duidelijk hoe Lachenmann wel degelijk expressieve lijnen en richting creëert.

Gérard Grisey geldt als één van de eerste en belangrijkste componisten van het spectralisme, waarin de klank evenzeer centraal staat. Elke muzikale toon bestaat uit een grondtoon - de toon die we horen - en een aantal boventonen die een geordende reeks met specifieke verhoudingen vormen. Deze boventonen horen we meestal niet als dusdanig, maar ze bepalen wel de kleur van de klank, het specifieke timbre. Dit akoestisch fenomeen wordt vertaald naar een abstracte verzameling toonhoogtes waarmee de componisten aan de slag gaan.

In feite ligt de oorsprong ook hier in de elektronische muziek. Zuiver elektronische klanken worden gemaakt door de samenstelling (synthese) van eenvoudige tonen tot een complexe klank. Op die manier kan een synthesizer klanken produceren die klinken zoals een piano of een trompet. Gérard Grisey nam dan ook het begrip 'synthèse instrumentale' in de mond. De afzonderlijke componenten van een klank worden verspreid over een instrumentaal ensemble of een orkest, en op die manier wordt een nieuwe klank samengesteld. Door die focus op klankkleur - het spectralisme heeft nauwe banden met het eveneens Franse impressionisme - wordt spectrale muziek vaak geassocieerd met langzaam ontwikkelende akkoorden en een weinig beweeglijke textuur. Nochtans zijn heel wat componisten (onder andere Luc Brewaeys) precies bezig geweest met het creëren van een zekere dynamiek en het (her)introduceren van snelheid. Deze aandacht voor de muzikale tijd is cruciaal in Vortex Temporum (1994-1996).

Vortex Temporum is een eerder atypisch werk binnen het oeuvre van Grisey. Jean-Luc Hervé, een medewerker van Grisey die nauw betrokken was bij het kopiëren van de originele partituur noteerde volgende getuigenis: "Mijn eerste contact met Vortex Temporum kwam er via de omweg van het schrift, aangezien Gérard Grisey me - toen ik nog student was aan het conservatorium - gevraagd had hem te helpen bij het kopiëren van zijn recentste werk. Ik was verbaasd over het aantal noten, de snelheid van het discours en het repetitieve aspect die geen karakteristieken waren van de spectrale muziek. Maar ondanks mijn onvermogen om er een helder beeld van te krijgen was ik meteen overtuigd dat het hier ging om een bijzonder origineel werk. "

Inderdaad, wie spectrale muziek associeert met langzaam opgebouwde akkoorden, subtiele har- monische verschuivingen en kleurrijke samenklanken schrikt wel even bij de eerste aanblik van de partituur, of bij het horen van de eerste maten van het werk. Grisey katapulteert ons meteen naar het midden van de vortex of draaikolk (een veel gebruikte vertaling is de maalstroom van de tijd ) uit de titel. Het hele ensemble speelt een wervelende figuur gebaseerd op één akkoord, en meteen is duidelijk wat Hervé bedoelt met het repetitieve aspect van deze muziek. De contouren van deze wervelende figuren volgen trouwens de vorm van de geluidsgolven die gebruikt worden in de elektronische muziek, zoals de sinus- en de zaagtandgolf.

In de drie delen van het werk speelt Grisey eigenlijk met drie verschillende soorten tijd: de menselijke tijd, (de tijd van de taal en de ademhaling), de uitgerekte tijd van de walvissen en de gecomprimeerde tijd van de vogels en insecten. Hetzelfde basismateriaal wordt op telkens andere manieren in de tijd geprojecteerd.

Het is boeiend te zien hoe twee verschillende ontwikkelingen in de elektronische muziek gedeeltelijk leidden tot twee verschillende componeerstijlen en tradities. Helemaal opmerkelijk is dat de Duitse Helmut Lachenmann zijn compositietechniek verbindt aan de Franse musique concrète , terwijl de Franse Gérard Grisey een instrumentaal equivalent creëert voor de Duitse klanksynthese. In beide gevallen is de muziek op zich erg bijzonder, en bewijst ze dat avontuurlijke klankexploraties ook zonder elektronische hulpmiddelen mogelijk zijn.

Programma :

  • Gérard Grisey, Vortex Temporum
  • Helmut Lachenmann, Allegro Sostenuto

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Recherche : Grisey, Lachenmann
Dinsdag 29 oktober 2013 om 20.30 u
( inleiding door Klaas Coulembier om 19.45 u )
Kunstencentrum STUK - Leuven
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be en ensemble-recherche.de
------------------------------------------------------
Naar aanleiding van dit concert organiseert MATRIX [Centrum voor Nieuwe Muziek] een masterclass rond het oeuvre van componisten Helmut Lachenmann en Gérard Grisey. Deze masterclass werd ontwikkeld voor studenten uit het hoger muziekonderwijs en wordt gedoceerd door de muzikanten van Ensemble Recherche. De masterclass vind plaats op maandag 28 oktober 2013 van 9.30 u tot 17.00 u in het Orpheus Instituut in Gent.
www.matrix-new-music.be

Bron : tekst Klaas Coulembier voor programmaboekje Novecento

Extra :
Gérard Grisey over Vortex Temporum op www.ictus.be
Gérard Grisey op brahms.ircam.fr en youtube
Interview met Gerard Grisey, David Bündler in 20th-Century Music, 1996 op www.angelfire.com
Helmut Lachenmann op composers21.com en youtube
Thinking About Helmut Lachenmann, Dan Albertson op www.lafolia.com, november 2004
Gegen die Vormacht der Oberflächlichkeit, Interview met Helmut Lachenmann, Claus Spahn in Die Zeit, 29/04/2004

Elders op Oorgetuige :
Novecento 2013 : onbekende muzikale pareltjes en mijlpalen die richting gaven aan de muziekgeschiedenis, 22/09/2013
Het Collectief brengt twee uit de kluiten gewassen werken uit het 20ste-eeuwse kamermuziekrepertoire in Leut, 22/06/2012

16:52 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook

Ian Pace & Frederik Croene op uniek slotconcert van Transit

Frederik Croene Voor het laatste concert van het festival plooit Transit terug op een kleinere bezetting met het duo van de Britse pianist Ian Pace (de man die zowat jaarlijks in het programma opduikt) en zijn Vlaamse collega Frederik Croene (foto). Samen spelen ze een programma waarin virtuositeit centraal staat en in vraag gesteld wordt: van de creatie van Adam De la Cours 'Con-Join' (waarvoor de pianisten handboeien om krijgen) tot de 'Derde Symfonische Studie' van Michael Finissy die zowel te leen gaat bij Czerny als Schumann.

Croene is niet alleen als pianist te horen, maar ook als arrangeur. Met het Collectief ç'a b'âm, waar hij samen met Jasper&Jasper en Oliver Ibsen deel van uitmaakt, herwerkte hij 'Discipline' van de postpunkband Throbbing Gristle voor piano en tekstverwerker. Verder zijn Pace en Croene samen te horen in 'Furientanz' van Konrad Boehmer (van wie de meeste muziek verscheen op het BVHaast-label van de enkele jaren geleden gestorven jazzsaxofonist Willem Breuker) en 'Doppel' van Michael Beil.

Met deze componist, wiens muziek ook al te horen was op het openingsconcert, is de cirkel van Transit rond. Voor 'Doppel' werkt Beil opnieuw met beelden, maar nu achter de live spelende muzikanten. Pace en Croene spelen oerklassiek pianomateriaal, gaande van toonladders tot herhaalde noten dat zowel live als op de videobeelden te horen is. Deze beelden worden echter in korte fragmenten geknipt, zodat ze slechts momentopnames van de live gespeelde muziek laten horen en zien. Zien, want naast de muziek speelt ook de gestiek van de uitvoerders een centrale rol.

Door de videobeelden in vier steeds kleiner wordende lagen achter elkaar te zetten, speelt het stuk zich af in vijf lagen die uiteraard niet mooi parallel verlopen. Wie dus in de beelden denkt het muzikale equivalent van het Droste-effect te gaan zien en te horen, kan zich aan heel wat aangename verrassingen verwachten. Al moet daarvoor niet gewacht worden tot op het slotconcert.

Programma :

  • Michael Finnissy, 'Derde symfonische studie'
  • Adam De la Cour, Con-Join (creatie)
  • Evan Johnson, Creatie
  • Konrad Boehmer, Furientanz
  • Collectief ç'a b'âm, Discipline (creatie)
  • Michael Beil, Doppel

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ian Pace & Frederik Croene : Finnissy, De la Cour, Johnson, Boehmer, Collectief ç'a b'âm, Beil
Zondag 27 oktober 2013 om 20.30 u
(Inleiding door Jan Christiaens om 19.45 u)
Kunstencentrum STUK - Leuven

Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.festivalvlaamsbrabant.be, ianpace.com en www.frederikcroene.com

Extra :
Michael Finnissy : www.michaelfinnissy.info, www.oup.co.uk en youtube
Adam De la Cour : www.adamdelacour.com
Evan Johnson : www.evanjohnson.info
Konrad Boehmer : www.kboehmer.nl en www.muziekencyclopedie.nl
Michael Beil : www.michael-beil.com en youtube

Elders op Oorgetuige :
Transit als vanouds: spannend, eigenzinnig, avontuurlijk..., 22/10/2013

16:10 Gepost in Concert, Festival, Muziek | Permalink |  Facebook