20/09/2006

De vrouw die tegen de deur aanliep

Op 7 november 2001 ging in deSingel in Antwerpen 'The Woman Who Walked into Doors' in première, naar het gelijknamige boek van Roddy Doyle. Roddy Doyle (1958) is op dit moment een van Ierlands bekendste schrijvers. Na veertien jaar gewerkt te hebben als docent aardrijkskunde en Engels, waarbij hij schoolvakanties gebruikte om romans te schrijven, is Doyle nu fulltime schrijver. Zijn eerste romans, 'The Commitments', 'The Snapper' en 'The Van' zijn alledrie verfilmd. Zijn vierde roman Paddy Clarke Ha Ha Ha won in 1993 de Booker Prize.
 
'The Woman Who Walked into Doors' vertelt het aangrijpende levensverhaal van Paula Spencer. Ze groeit op in een Ierse volksbuurt en trouwt op jonge leeftijd met ex-delinquent Charlo. Haar leven wordt geregeerd door drank en fysiek geweld. Wanneer zij de boodschap krijgt dat haar man is neergeschoten door de politie, komt een stroom van herinneringen op gang:; ze overdenkt haar jeugd, hoe ze verliefd werd, al snel trouwde en hoe haar huwelijk uitmondde in een drama. Het is het verhaal over de eenzame strijd van een vrouw die uit alle macht probeert het hoofd boven water te houden. Een hardnekkige heldin van het dagelijkse leven, die uiteindelijk de moed vindt een radicale beslissing te nemen. Doyles succesboek werd geprezen voor zijn vloeiende stijl, zijn geestige en weergaloos scherpe taal.

De sociale en emotionele ellende van een vrouw uit de arbeidersklasse is een niet zo alledaags onderwerp voor een opera. Ook de beztting is vrij ongebruikelijk : jazzpianist en componist Kris Defoort schreef zijn eerste werk in dit genre voor sopraan, kamerorkest en jazzensemble en creëert in zijn muziek dan ook een een ontmoeting tussen het klassieke en het jazz-idioom. The Woman Who Walked into Doors wordt uitgevoerd door de jazzformatie Dreamtime en het Prometheus Ensemble onder leiding van dirigent Etienne Siebens.
Regisseur Guy Cassiers en componist Kris Defoort werkten samen het libretto, gebaseerd op drie kernelementen: de zangeres Paula (Claron McFadden), de actrice Paula (Jaqueline Blom) - beiden live op scène - en een alomtegenwoordig videoscherm dat zowel decor als tegenspeler is voor Paula. De wereld, de taal en de personages die Paula Spencer omgeven, worden via de projecties ingekleurd en tot leven gebracht. De combinatie van zangstem, spreekstem, video en orkesten maakt van The Woman Who Walked into Doors een intrigerende opera..

Dit weekend is de productie aan zijn laatste opvoeringen toe. Een niet te missen kans voor wie het stuk nog niet heeft gezien.

Tijd en plaats van het gebeuren:

The Woman Who Walked into Doors : laatste opvoeringen
Vrijdag 22 en zaterdag 23 september 2006 om 20.00 u
Concertgebouw - Concertzaal
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : Concertgebouw, LOD, Prometheus Ensemble

16:58 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Rhodri Davies + Stevie Wishart

Rhodri Davies (°1971, Aberystwyth, Wales) speelt prepared harp, solo, in duo met o.a. John Butcher, John Zorn, Axel Dörner, Mattin of in groepen die zich geheel of gedeeltelijk toeleggen op vrije improvisatie. Hij confronteert de traditionele concepten van harp door het gebruik van preparations, detuned, bowed en e-bowed strings. Veel van zijn werk richt zich op de complementariteit tussen compositie en improvisatie. De invloed van live electronics en musique concrète is merkbaar in zijn interesse voor en zoektocht in noise, stilte, textuur en abstract geluid op zijn akoestisch instrument.
In het eerste deel van dit concert speelt Davies solo op een zelfgebouwde harp die in de hoogte wordt opgehangen. In het tweede deel speelt hij in duo met met de componiste en hurdygurdy speelster Stevie Wishart.

De Brits-Australische Stevie Wishart werkt als componiste en muzikant met viool, draailier, stem en elektronica. Ze bespeelt een uiterst breed muzikaal palet: van middeleeuwse muziek over pop tot hedendaags minimalistisch, ze beheerst het allemaal. Bovendien koestert deze dame een passie voor de wetenschappelijke basis van muziek.
Haar ervaring met hedendaagse en middeleeuwse muziek bracht haar tot compositiesystemen voor zowel akoestische als elektronische media. In haar projecten worden improvisatie-en multimediaprocessen vaak gezien als een link tussen middeleeuwse en hedendaagse kunstvormen.

Reizend tussen Australië en Europa put haar werk ook uit deze contrasterende landschappen en geschiedenissen (natuur/stedelijk). Historisch onderzoek en het ontwikkelen van het repertoire van haar ensemble 'Sinfonye' (11de tot 15de eeuw) hebben geleid tot het ontdekken van vrouwelijke dichtercomponisten en muziek geschreven voor de vrouwelijke stem, en resulteerde in 8 CD's met middeleeuwse liefdespoëzie en verwante instrumentale muziek.

Programma:
  • Solo Rhodri Davies - sound-board, strings + electronics
  • Duo Rhodri Davies and Stevie Wishart - hurdy gurdy
Tijd en plaats van het gebeuren:

Vrijdag 22 september 2006 om 20.30 u
Q-O2 werkplaats

Vlaamsesteenweg 167
1000 Brussel

Meer info : www.q-o2.be, www.rhodridavies.co.uk en www.laudanum.net/ut (Stevie Wishart, met audio)

15:20 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

19/09/2006

Hard target : vier Belgische creaties

Orkest De Volharding Als het DoelenEnsemble en het orkest De Volharding samen een concert geven, ligt het schijnbaar voor de hand om het programma de titel 'Hard Target' te geven aangezien het een samenvoeging is van beide namen. De vlag dekt echter ook op andere manieren de lading. Het uiteindelijke einddoel van het concertprogramma is immers niet makkelijk te bereiken, noch voor het ensemble, noch voor de luisteraars. De gepresenteerde muziek wringt, worstelt, mijmert, vloekt en schettert. Zowel musici als toehoorders dienen te volharden in de sonore wandeling. Het uitzicht op het einde van die tocht is immers verbluffend.

De Vortex van Wim Laman (°1946) sleurt de oren van de luisteraar als het ware door alle mogelijke klankregisters. Deze autodidact herwerkte in 1993 de compositie Draaikolk (1983-84) en maakte er een nog grimmigere muzikale rit van. De luisteraar wordt meegeleid tussen Scylla en Charybdis en moet daarbovenop ook nog eens de zang van de sirenen doorstaan. In dit werk vertrekt Laman van de toon E. Dat wordt het middelpunt van de compositie en hoe de muzikanten ook sleuren en trekken, ze worden telkens opnieuw naar dat punt toegezogen. Eenmaal ingezien wordt dat het middelpunt niet te vermijden is, gaat de muziek opnieuw de stilte in.

Ook de Amerikaan Charles Ives (1874-1954) wist van muziek een spannende gebeurtenis te maken. Voor Ives was consonantie of welluidendheid en relatief begrip. Hij staat dan ook te boek als de componist die voor het eerst tal van nieuwe muzikale technieken uitprobeerde die later in de twintigste eeuw schering en inslag zouden worden: clusters, polytonaliteit, polyritmiek, het invoegen van tal van citaten en het gebruik van meerdere melodieën tegelijkertijd. Belangrijker nog dan deze technische vernieuwingen is het feit dat hij telkens opnieuw boeiende muziek wist te verzinnen.
The Unanswered Question uit 1908 behandelt letterlijk De Grote Vraag. In de inleiding tot deze compositie schrijft Ives dat de strijkers de "stilte der druïden" verklanken, de sjamanen die "niets weten, niets zien en niets horen". De trompet stelt bovenop dit geluidstapijt zes keer "de eeuwige vraag naar het bestaan". De houtblazers geven eerst "een onzichtbaar antwoord" waarna elke stem voor zich het eigen gelijk opeist. Aldus worden de mogelijke antwoorden het onderwerp van een strijdtoneel. Uiteindelijk blijft echter enkel de initiële vraag over, samen met het zwijgen van de kosmos. Deze meditatie in klanken is zonder twijfel Ives bekendste werk geworden.

De Australische componiste Mary Finsterer schreef Constans met het karakteristieke vioolspel van Irvine Arditti in het achterhoofd. 'Constans' is Latijn voor "continuity of character and singleness of heart". Deze definitie wordt ook op de partituur vermeld. Eén enkel akkoord dient als wervelkolom waaraan de rest van het werk zich vasthaakt. Rond deze centrale as schildert Finsterer tal van regenbogen; kleuren en vormen à la Paul Klee. Rauwe statische klank wordt doorbroken door onverwachte explosies en in het tweede deel verliest de viool enigszins het pleit ten voordele van marimba, slagwerk en contrabassen. In het finale gedeelte is echter ook de zinderende vioolpartij opnieuw prominent aanwezig. De laatste rechte lijn kan dan ingezet worden.

Bij de muziek van Peter Adriaansz (°1966) worden de etiketten "formalistisch", "conceptueel" en "hoorbare wiskunde" gebruikt. Een titel zoals 'Structure II' wijst natuurlijk ook in die richting. De compositie is deel van een - inmiddels vijf-uur durende - serie van zestien werken, geschreven in 2005. Adriaansz wil daarin onder andere de noties oneindigheid en constante kleurenvariabiliteit onderzoeken. Hij werkt dan ook met de zogenaamde "techniek van beschikbare tonen". Dat wil zeggen dat de muzikanten vertrekken van een aangeboden set muzikaal materiaal, maar ze kunnen zelf ook nog beslissen over een aantal aspecten van het uiteindelijke resultaat. Zo wordt een vastgelegd gegeven gekoppeld aan een onvoorspelbaar iets. De muziek is genoteerd, maar eigenlijk ook weer niet. Adriaansz wil formele rigiditeit koppelen aan persoonlijke vrijheid, vastgelegde tijd aan nog te bepalen tijd. Het geluid blijft voor hem wel primordiaal. Er wordt geen verhaaltje aan gekoppeld, er 'gebeurt' niet echt iets. Het betreft de presentatie van klank op een bepaalde manier. Niets meer, niets minder. Die 'bepaalde manier' is in dit geval qua overkoepelende vorm een ... diamant.

'Body Electric' van de Italiaanse componist Luca Francesconi (°1956) werd dan weer speciaal voor het programma 'Hard Target' geschreven. De titel refereert naar 'I sing the body electric', een gedicht van de Amerikaanse dichter Walt Whitman. Francesconi koppelde dit gedicht aan de recente oorlog in Irak en de beelden die genomen werden in de Abu Ghraib-gevangenis. De link met de bekende foto van een gemaskerde gevangene met elektriciteitsdraden in zijn handen is dan ook niet ver te zoeken. Francesconi wil deze foto tijdens het stuk ook laten zien aan het publiek als concreet element temidden de abstracte klankuitbarstingen. De compositie heeft de foto echter niet nodig om bijzonder intens en confronterend te zijn. Ondanks het feit dat we enkel met gestructureerde klank te maken hebben, is de hitte die het werk uitstraalt bijna letterlijk voelbaar. Het kost niet veel moeite om als het ware schokkende lichamen, klagende stemmen en diverse (nood)signalen op te merken temidden de klankenbrij. Het lijkt alsof de compositie zelf uit 'body' en 'electricity' bestaat; grote brokken geluid worden afgewisseld met zacht knisperende en knetterende muziek.

Programma:
  • Wim Laman, Vortex (1993, Belgische creatie)
  • Charles Ives, The Unanswered Question (1908)
  • Mary Finsterer, Constans (1995, Belgische creatie)
  • Peter Adriaansz, Structure II (2005, Belgische creatie )
  • Luca Francesconi, Body Electric (2006, Belgische creatie )
DoelenEnsemble / Orkest de Volharding olv Jussi Jaatinen - Irvine Arditti, viool

Tijd en plaats van het gebeuren:

DoelenEnsemble - Orkest de Volharding : Hard Target
Vrijdag 22 september 2006 om 20.00 u (inleiding door Jelle Dierickx om 19.15 u)
DeSingel - Blauwe Zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be, www.volharding.com , www.doelenensemble.nl

Audio : LUCA FRANCESCONI: Body Electric door Orkest De Volharding, DoelenEnsemble, Jussi Jaatinen (dir), Irvine Arditti (vl) op Kwadratuur.be

Tekst: Jelle Dierickx

16:36 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Hermesfanfare bij inhuldiging Waterspiegel

Luc Brewaeys Donderdagavond krijgt de Antwerpse Leopold de Waelplaats een heel andere aanblik. Voor de trappen van het KMKA wordt 's de Waterspiegel "Diepe Fontein" ingehuldigd. Het concept voor de Waterspiegel werd ontworpen door de internationaal vermaarde Spaanse beeldhouwster Cristina Iglesias (°1956). Het ontwerp is een poëtische interpretatie van eb en vloed, van de tijd, van de beweging van het water: een herinnering aan de nabijgelegen Schelde.
HERMES ensemble zal bij deze gelegenheid de "HERMES fanfare" uitvoeren. Dit werk werd door Luc Brewaeys gecomponeerd ter gelegenheid van de vijfde verjaardag van het ensemble.

HERMESensemble werd in 1999 opgericht door een collectief van musici, componisten en academici. Met het promoten van actuele muziek wil het een artistieke leemte in het Vlaamse muziekaanbod opvullen. Om dit te bereiken wil HERMESensemble zo veel mogelijk geïnteresseerden bereiken met het muziekrepertoire van de 20e en 21e eeuw. Actuele muziek is steeds het uitgangspunt, maar in de programma's van HERMESensemble wordt steevast naar confrontatie gezocht, hetzij gevestigde namen versus jonge wolven, hetzij een cross-over in de tijd waarbij 'nieuwe' aan 'oude' muziek wordt gelinkt; hetzij een zoektocht naar een muzikaal middelpunt tussen Westerse en niet-westerse muziek.

Componist Luc Brewaeys over 'Hermesfanfare' : "Wanneer ik de opdracht aanvaardde om een heuse Fanfare te componeren voor de 5e verjaardag van het HERMESensemble was mijn eerste bekommernis een muzikaal basisidee te vinden voor de mij opgelegde bezetting : met name 2 trompetten, 3 trombones en 1 slagwerker die daarenboven ook nog zou moeten kunnen rondwandelen. Na lang wikken en wegen heb ik uiteindelijk dan toch geopteerd het begrip Fanfare met al zijn connotaties dan toch maar niet uit de weg te gaan. Men zal dus een (net geen) typische "Fanfare" horen die weliswaar -op mijn ondertussen gekende manier- ietwat wordt gespectraliseerd en ook wat vervreemd. Vooral ritmisch zijn er voor de uitvoerders nogal wat addertjes onder het gras, maar toch heb ik gepoogd in een voor koperblazers in grote mate "herkenbaar" idioom te componeren. Gezien de gelegenheid mag het ook feestelijk klinken, maar het bombast ga ik uit de weg hoewel het melodisch aspect in het middendeeltje ook aanwezig is, zij het dan op het eerste gezicht een tikkeltje onopvallend. Ik wilde in de eerste plaats een voor de uitvoerders zowel als voor de luisteraars een prettig in het oor klinkend werk maken dat toch ook enige moeite vereist om in al zijn finesses te kunnen smaken. Ik durf hopen daarin geslaagd te zijn." (*)

Het werk ging in premère op 15 november 2005 tijdens de viering van 5 jaar HERMESensemble in Het Kanaal in Wijnegem.

Tijd en plaats van het gebeuren:

Inhuldiging waterspiegel "Diepe Fontein" bij KMSKA
HERMESensemble : Luc Brewaeys, Hermesfanfare (2005)
Donderdag 21 september 2006 om 19.00 u
Leopold de Waelplaats
2000 Antwerpen

Meer info : http://museum.antwerpen.be/kmska , www.hermesensemble.be en www.lucbrewaeys.com

(*) commentaar Luc Brewaeys op www.hermesensemble.be

15:41 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

18/09/2006

Duivelse 'tour de force' in de Vlaamse Opera

Arne Deforce Paganini's virtuose en aartsmoeilijke 'Capricci per violino' vormen sowieso al een hele kluif. Maar wie durft deze huzarenstukjes vandaag nog op kwetsbare darmsnaren te spelen? Het is een haast onmogelijke, maar wél historisch juiste opgave. Het Festival benaderde topviolisten met de vraag of zij deze opdracht tot een goed einde konden brengen. Velen deinsden terug, maar László Paulik gaat de uitdaging aan...

Ook cellist Arne Deforce confronteert zichzelf met zijn eigen demonen. Componist Brian Ferneyhough vraagt van zijn uitvoerders een maximaal uithoudingsvermogen, en drijft zo hun relatie tussen techniek en instrument volledig op de spits. Korte metten met alle overbodigheid: op zoek naar de essentie van het musiceren geeft Arne zich figuurlijk bloot in deze absolute 'tour Deforce'!

Arne Deforce heeft een bijzondere voorkeur voor de grote 'historische avant-gardes', van de Middeleeuwse Ars Nova tot en met de modernistische stomingen van de late twintigste eeuw; 'van Ciconia tot Ferneyhough'. Zijn bijzondere engagement met hedendaagse en experimentele muziek gaat ver buiten de conventionele academische uitvoeringspraktijk en omvat live-electronica toepassingen in duo met o.m. componist/performer Richard Barrett, Serge Verstockt, Karlheinz Essl, en in samenwerking met de Stichting Logos. Met het Centre de Recherches et de Formation Musicales de Wallonie Musique (CRFMW) in Luik heeft Deforce sinds enkele jaren een langdurige artistieke samenwerking: samen met Jean Marc Sullon realiseerde hij, naast experimentele improvisaties met beeld- en video- applicaties, ook een aantal belangrijke live-electronica en computer toepassingen, waaronder ook Ferneyhoughs "Time and Motion Study II " .

In zijn programmatie is Deforce bekend om zijn verbondenheid met de extreme modernistische partituren van de tweede helft van de 20ste eeuw: muziek die door vele musici als onuitvoerbaar wordt beschouwd, niet zozeer omwille van de virtuositeit of de nieuwe speeltechnieken, maar vooral omwille van de zeer grote betrokkenheid van de uitvoerder in het scheppingsproces. In "Time and Motion Study II " van Brian Ferneyhough gaat hij een gevecht aan met de cello en met zijn eigen herinneringen. In de oorspronkelijke analoge versie verscheurden bandopnemers, filters en ringmodulatoren de cellopartij en deden ze in flarden terug opduiken door de luidsprekers. Met zijn gekende geestdrift en bezetenheid gaat Arne Deforce dit stuk te lijf in een nieuwe digitale versie, gemaakt door de studio Centre de Recherches uit Luik.

De Britse componist Brian Ferneyhough wordt vaak geassocieerd met de zogenaamde New Complexity omdat zijn werken heel hoge technische vereisten aan de uitvoerders stellen. Zijn compositiemetode verschilt van het serialisme omdat hij systemen enkel gebruikt om materiaal en strukturen te genereren, de concrete realisatie van een stuk gebeurt spontaan. 'Time and Motion Study II" is een van Ferneyhough's belangrijkste composities. Op puur technisch niveau is het gebruik van technologie op zich niet zo ongebruikelijk: geluidsversterking, band-vertragingen, ring-modulatie enzovoort. Wat het echter zo speciaal maakt is de intelligentie waarmee deze technologische middelen worden toegepast, en de manier waarop ze zo volledig werden opgenomen in de sonische/expressieve identiteit van de muziek..

" Het valt niet te ontkennen dat Time and Motion Study II een pessimistisch stuk is maar nihilistisch is het allesbehalve; de negativiteit ervan is niet gebaseerd op het meedogenloze navolgen van een estetiek van de "verschroeide aarde". Het spruit eerder uit het verlangen om schoon schip te maken en van grond af aan een nieuwe construktie op te bouwen. " (begeleidende tekst van Ferneyhough bij dit werk)

Programma :
  • Nicolò Paganini, Capricci per violino solo op. 1
  • Brian Ferneyhough, Time and Motion Study II (voor cello solo, delay tapes, modulatie en versterkers)
Tijd en plaats van het gebeuren :

László Paulik - Cappriccio's & Arne Deforce - Ferneyhough
Donderdag 21 september 2006 om 20.00 u

Vlaamse Opera
Schouwburgstraat 3
9000 Gent

Meer info : www.festivalvanvlaanderen.be en www.arnedeforce.be

Info en audio : " The Melting Point: Two European Composers in America " , Molly Sheridan in conversation with Brian Ferneyhough, 22/07/2005

18:55 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Blindelings : culinair concert in het duister

Blindekuh, Zürich Zes avonden op rij stel je je zintuigen maximaal op de proef tijdens een culinair concert in een verduisterde Vooruit... Daan Vandewalle, Melike, Roland (& friends, waaronder Peter Vermeersch) staan op het podium, maar zien geen hand voor ogen...

Begeleid door blinde obers betreed je een pikdonkere wereld en word je gebracht naar een dinertafel, waar je je overige zintuigen op een heel andere manier gaat gebruiken. Een topkeuken verzorgt een uitgekiend en delicieus driegangenmenu. Tussen de verschillende gerechten zijn er drie concerten. Niet alleen een spannende muzikale en gastronomische ervaring, maar ook een avontuurlijke beleving van een omgeving waarin blinden het voordeel genieten. Dit oorspronkelijk Zwitserse idee is inmiddels zeer populair in de grote Europese steden. Eindelijk heeft het concept zijn primeur in België, tijdens het Festival van Vlaanderen Gent. Wie durft ?

Het Festival van Vlaanderen Gent heeft een aantal uitdagingen bedacht voor zowel muzikanten als publiek, en dit project is daar hoogst waarschijnlijk het duidelijkste voorbeeld van. Blindelings is de Gentse tegenhanger van het unieke restaurant Blindekuh in Zürich, dat sinds zijn oprichting dagelijks volgeboekt is. In september 1999 opende een groep blinden in Zürich een volledig verduisterd restaurant. Met dit initiatief wilden ze zienden laten ervaren wat het is om je menu te bestellen en te verorberen zonder het te zien. In de zogeheten Blindekuh (Blindenkeuken) brandt nergens licht branden, behalve dan bij de toegang van het restaurant en op het ogenblik dat de gast afrekent en vertrekt. Het Zwitserse concept sloeg in als een bom en sindsien doken er ook in andere Europese steden zoals Basel, Keulen, Berlijn, Parijs, Lille, Londen en Moscou dergelijke 'blinde' restaurants op.

Festivalorganisator Bert Schreurs over dit project : "Het idee voor Blindelings komt uit Zwitserland. Je brengt een paar uur door in een volledig verduisterde ruimte, waar je een maaltijd voorgezet krijgt door blinde obers en waar muziek uitgevoerd wordt. Het is een open deur om te zeggen dat als één zintuig uitgeschakeld wordt, de andere meer informatie gaan verwerken - maar het is wel zo. Binnen de tien minuten staan je oren op scherp. Je wordt niet afgeleid door de fysieke prestaties, hoe de muzikanten eruitzien of hun onderlinge interactie. Alle input is auditief, ook de aanwezigheid van je tafelgenoten. De uitdaging voor de muzikanten is blind te spelen, zonder cues van hun collega's Er is een aanbod van klassiek, wereldmuziek en blues, waarmee je drie heel andere sferen kan creëren." (*)

Bezoekers van Blindelings krijgen een pilletje tegen reisziekte aangeboden, omdat de duisternis desoriënterend kan werken.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Blindelings
Van dinsdag 19 tot zondag 24 september 2006, telkens om 19.00 u

Kunstencentrum Vooruit (balzaal)
Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.festivalvanvlaanderen.be, www.vooruit.be en www.blindekuh.ch

(*) 'Durf verplicht, creativiteit niet verboden : Bert Schreurs over het Festival' , De Standaard, 6 september 2006

13:55 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Gewaagde combinatie in kathedraalconcert

Valeri Gergiëv Drie opeenvolgende jaren zijn topdirigent Valeri Gergiëv en het Rotterdams Philharmonisch Orkest te gast in het Festival van Vlaanderen Gent. Editie 2006 tekent voor het tweede luik. Hoog tijd dus voor een statement bij het persoonlijke verhaal dat Gergiëv wil schrijven.

De contrasten in het voorliggende programma konden niet groter zijn. Stravinsky en Bartók liggen geheel in het verlengde van de Gergiëv zoals we hem kennen. Bij zijn keuze voor Mozart kun je daarentegen de vraag stellen of de uitvoering wel op een stilistisch verantwoorde manier zal gebeuren.

Zelfs een sterdirigent krijgt predikaten opgeplakt. Gergiëv wil dit hokjesdenken doorbreken en nieuwe wegen inslaan. Deze persoonlijke noodzaak, hoezeer ook buiten de lijn der verwachtingen, kan alleen maar ondersteund worden. Het Festival daagt hem uit ons te overtuigen.

Zelf pleegde Stravinsky zijn 'Symfonie in drie delen' uit 1945, die iets van de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog weerspiegelt, ook wel zijn 'Oorlogssymfonie' te noemen. Maar in tegenstelling tot de oorlogsdestillaten van bijvoorbeeld Richard Strauss, Serge Prokofjev en Dimitri Sjostakovitsj die hun muziek baseerden op door bombardementen en beschietingen aangerichte verwoestingen en de peilloze ontreddering van de mensen, reflecteerde Stravinsky veilig en wel in de V.S. de gebeurtenissen afstandelijk, zoals hij ze uit radioberichten en filmbeelden ervoer. Zijn afkeer van het fascisme komt eigenlijk alleen duidelijk tot uiting in de finale, met zijn felle marsritmen en scherpe koperklanken. Verder zijn daar al die onverwisselbare kenmerken van Stravinsky: op de voorgrond tredende blazers, gedurfde harmonieën, talloze maatwisselingen...

Bartóks 'Concert voor orkest' dateert uit dezelfde periode als Stravinsky's 'Symfonie in drie delen', en ook hij verbleef op dat moment in de States. Hij had er zich vol goede moed gevestigd na zijn onvrijwillige vlucht uit een door de oorlog verscheurd Hongarije in 1941.
Maar er was weinig werk voor de banneling en hij was er ok niet de man naar om aangewezen te zijn op liefdadigheid. Ziek, gedeprimeerd en geteisterd door chronisch geldgebrek leken de zaken in Amerika nogal hopeloos voor Bartók.

Naarmate hij zieker en gedeprimeerder werd - Bartók leed aan leukemie -bundelden zijn vrienden hun krachten en organiseerden een opdracht die bij de componist nieuwe energie moest wekken en die, zoals achteraf bleek, de twintigste eeuw een van zijn beste orkestwerken zou opleveren: het Concert voor orkest. De Russische veteraandirigent Serge Koussevitzky, die over de nodige fondsen beschikte, werd overgehaald om Bartók een met duizend dollar uit zijn eigen stichting gewaardeerde opdracht te verstrekken voor een orkestwerk om zijn overleden echtgenote te herdenken.

De titel dekt niet de lading: het 'Concert voor orkest' is in feite een symfonie, een vijfdelig werk dat wordt samengehouden door terugkerende motieven, een werk in de bekende boogvorm van Bartók, of in zijn eigen woorden een compositie "die een geleidelijke overgang biedt van de strengheid van het eerste deel en het sombere doodslied van het derde naar de positieve levensopvatting van de finale." Wat tenslotte de benaming bepaalde is de wijze waarop de instrumenten en instrumentgroepen worden behandeld. Dat gebeurt op een concertachtige, wedijverige manier, waarbij iedere instrumentalist zijn virtuositeit kan tonen.

Vandaar dat het Concert voor orkest (nog steeds!) óók een orkestraal showstuk van de eerste orde is. Het is zeker niet het meest diepgravende of complexe stuk van Bartók in muzikale of emotionele termen, maar de simplificatie die in zijn late stijl duidelijk is, wijst eerder op een proces van distillatie dan op een vermindering van muzikale aspiraties. De vijf delen vertegenwoordigen een geleidelijke overgang van de ernst uit het eerste deel naar de uitbundigheid van de finale met allerlei onderbrekingen onderweg, zoals het luchthartige, satirische tweede deel, het daarop volgende doodslied dat op zijn beurt plaats maakt voor een Intermezzo met daarin een citaat dat de 7e symfonie van Sjostakovitsj persifleert. In her werk wordt ook veelvuldig gebruik gemaakt van elementen uit de Oost-Europese volksmuziek.

Programma

  • Wolfgang Amadeus Mozart, Symfonie nr. 41 'Jupiter' KV 551
  • Igor Stravinsky, Symphony in 3 movements (1942-5)
  • Bela Bartok, Concerto for orchestra (1943/45)
Tijd en plaats van het gebeuren:

Rotterdams Philharmonisch Orkest & Valeri Gergiëv - Mozart, Stravinsky & Bartók

Maandag 18 september 2006 om 20.00 u
Sint-Baafskathedraal
Gent

Meer info : www.festivalvanvlaanderen.be en www.rpho.nl
 

01:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

17/09/2006

Spetterende familievoorstelling Action Zjoezjoe gaat tweede seizoen in

Erik Basser en Jan Cherlet Wat gebeurt er als een poppenballet van bijna een eeuw oud met een harlekijn, tinnen soldaat, pluchen olifant en andere Belle Epoque speelgoedkompanen in een hedendaags kleedje gestoken wordt ?

We hebben het hier over "la Boîte a  Joujoux", een compositie van Claude Debussy , dat gedurfd gearrangeerd werd tot een wervelend muziekstuk dat menige oortjes zal betoveren. Een Poppenspeler grabbelde in zijn speelgoeddoos en toverde er hedendaagse speelgoediconen uit tevoorschijn. Barbie, Homer Simpson, Action Man en ander ongehoorzaam speelgoed nemen in "Action Zjoezjoe" de boel over en storten zich samen met drie muzikanten en een klankmachine in een verrassend auditief en visueel avontuur.

In 1913 schreef Claude Debussy een pianopartituur voor 'La Boîte à Joujoux', een ballet voor marionnettentheater. De personages kwamen stuk voor stuk uit de 'speelgoedkist' van zijn dochtertje Chouchou: een tinnen soldaatje, een meisjespop, een pluchen olifant, een schaapherder met kudde en ander typisch Belle Epoque-speelgoed. Poppenspeler Erik Bassier (van poppentheater Mireille en Mathieu) grabbelde op zijn beurt in de ton van het hedendaagse speelgoed waaruit hij iconen als Barbie, Homer Simpson en Action Man viste, samen met schreeuwende dino's en vele andere poppen.

De flitsende wereld van de tekenfilm krijgt een fysieke invulling door drie muzikanten, een geschifte poppenspeler en een donderende 'klankmachine'. Dat speelgoed wordt soms ongehoorzaam en wil zelf ook wel eens op een trommel spelen of het binnenste van een piano verkennen. Beweegt dat speelgoed op de muziek of volgt de muziek de handeling op de voet? Net als in de tekenfilms van weleer genereert een beweging klank en vice versa. Zo wordt de lieflijke, gemaniëreerde Art Noveau-stijl van de Franse componeertraditie geconfronteerd met de brutale beeldcultuur van het hedendaagse kind waarin sentiment eerder bevreemdend werkt. Deze voorstelling gaat ook over de clash tussen oud en nieuw speelgoed, televisie en live theater, tussen een musicerende acteur en acterende muzikanten. En dat allemaal om die poppen aan het dansen te krijgen....

Erik Basser en poppen Elke Tierens en Jan Cherlet van Duo XXI (laureaten Gouden Vleugels 2004) en pianist Frederik Croene hebben elk afzonderlijk op professioneel vlak naam gemaakt in de hedendaagse muziekwereld. Ze kozen  ervoor samen te werken om dit project te realiseren. Daarenboven nodigden ze Erik Bassier uit, een veelzijdige performer die muzikaal zijn mannetje kan staan en bovendien geen onbekende is in de wereld van het kindertheater. Linda Suy zal het project coachen en artistiek adviseren. Vanuit haar ervaring binnen de hedendaagse dans zal ze de muzikanten/performers bij dit proces te begeleiden om zo Debussy's speeldoos aan het dansen te krijgen…

Action Zjoezjoe ging precies een jaar geleden - op 17 september op Odegand (Festival van Vlaanderen) - in première en werd erg enthousiast onthaald ! Ook alle daaropvolgende voorstellingen waren zonder meer een succes. Reden te meer om er ook dit seizoen mee door te gaan. Wegens een overdrukke concertagenda diende pianist Frederik Croene zich terug te trekken uit deze productie. Wouter Vandeginste neemt vanaf nu zijn plaats in.

Uitvoerders:

Erik Bassier - Performer
Wouter Vandeginste - Piano
Jan Cherlet - Slagwerk
Elke Tierens - Fluiten
Linda Suy - Coach
Stefaan Smagghe - klankinstallatie

Tijd en plaats van het gebeuren:

Action Zjoezjoe, muziektheatervoorstelling voor iedereen vanaf 5 jaar
Zondag 17 september om 15.00 u
Stadsschouwburg Mechelen
Keizerstraat 3
2800 Mechelen

Meer info : Cultuurcentrum Mechelen,  Duo XXI  en Pantalone (klik op 'Kunstenhuis', dan 'Onderdak')
 
Ook dit seizoen doet Action Zjoezjoe een aantal culturele centra aan:

00:23 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/09/2006

Multimedia opera Hildegard van James Wood in wereldpremière

Van vrijdag 15 tot en met zondag 17 september 2006 loopt in Maastricht het festival Musica Sacra, dat ons dit jaar in de mystieke wereld van kluizenaars en kloosterlingen onderdompelt. Rond het thema 'Weg van de Wereld' presenteert het driedaags festival een royaal programma van internationaal topniveau vol muziek, dans, theater, film, lezingen en exposities.

Musica Sacra speurt naar het sacrale, dat veel meer is dan alleen maar liturgisch of religieus, want ook vandaag de dag zoekt de mens naar datgene wat hem aantrekt en tegelijk doet huiveren, en maakt opnieuw zijn eigen 'heilige' plaats.
Absolute hoogtepunten van het festival 2006 zijn de wereldpremière van de georkestreerde Hermit Songs van Samuel Barber , én de wereldpremière van de opera Hildegard van James Wood.

Samuel Barber componeerde zijn Hermit Songs in 1953. De tien liederen op eenvoudige, middeleeuwse Ierse teksten groeiden uit tot een repertoirestuk voor sopraan en piano. Musica Sacra Maastricht gaf de Vlaming Jeroen D'hoe de opdracht dit meesterwerk te instrumenteren voor groot orkest. Zijn versie ging op 15 september tijdens Musica Sacra Maastricht in wereldpremière!

De tweede wereldpremière op dit festival is 'Hildegard' : een hedendaagse multimedia opera van James Wood. Over het leven en de visioenen van Hildegard von Bingen: mystica, schrijfster en componiste uit de 12e eeuw. In een uitvoering voor solisten, koor, ensemble, slagwerkers, surround-sound electronics, licht en beeldprojecties.

De 12de-eeuwse non, schrijfster, dichteres en mystica Hildegard von Bingen inspireerde James Wood tot het componeren van deze hedendaagse opera. Hildegard von Bingen (1098 - 1179) was een geniale en veelzijdige vrouw. Ze schreef medische boeken, componeerde meer dan 80 liederen, kende de werking van wijn en van kruiden, was paranormaal begaafd, preekte en ontving een aantal belangrijke visioenen.

Een opmerkelijke vrouw ook, want in een tijd waarin vrouwen bijna niets te zeggen en nog minder te schrijven hadden, en de weinige vrouwen die de schrijfkunst al machtig waren vaak niet verder kwamen dan wat gekunstelde suikerzoete rijmpjes, produceerde Hildegard, ook bekend als de Sibille van de Rijn, belangrijke theologische werken en visionaire geschriften.

'Hildegard' is een creatieopdracht van Champ d'Action, Slagwerkgroep den Haag en New London Chamber Choir, drie gezelschappen die al jaren een voortrekkersrol spelen in het stimuleren van de Europese experimentele muziek door creatieopdrachten en –uitvoeringen. Het werd een werk voor twee solisten, koor, ensemble en percussie-ensemble, geconcipieerd om in kerken en kathedralen uit te voeren.

James Wood ging aan de slag met teksten van Hildegard von Bingen en van Bernard Clairvaux, Guibert Gembloux, Heinrich van Mainz en andere tijdgenoten van de centrale figuur.

Het drama ontwikkelt zich op drie niveaus : een narratief niveau met excerpten uit brieven van en aan Hildegard, die de cruciale gebeurtenissen uit haar leven onderstrepen en met elkaar in verband brengen; een stuk-in-het-stuk, met secties uit Ordo Virtutum, Hildegards eigen Liturgische drama over de fatale strijd van het Goede tegen het Kwade, en tenslotte een weerspiegeling van de visioenen van Scivias (Hildegards eerste boek ‘Ken de weg’).

De voorlopige versie van Hildegard ging in 2005 in première in Groot-Brittannië , o.m. in de schitterende kathedraal van Salisburry en ook nog vorig jaar werden delen uit het werk uitgevoerd tijdens het festival Music@venture in Antwerpen. In het Musica Sacra Festival in Maastricht zal nu voor het eerst de volledige opera versie van 2 uren te horen zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren:

HILDEGARD - James Wood
Zaterdag 16 september 2006 om 20.00 u

Onbevlekt hart van Mariakerk
Fatimaplein
Maastricht

Meer info: www.musicasacramaastricht.nl, www.theateraanhetvrijthof.nl, www.champdaction.be, www.slagwerkgroepdenhaag.nl,www.nlcc.org.uk en www.choroi.demon.co.uk

------------------------------------

Ook op zaterdag - om 17.30u in de Cellebroederskapel - tovert cellist Arne Deforce het publiek de ascetische en extatische klankwerelden van Sciarrino en Scelsi voor. Op het programma : Salvatore Sciarrino - "Ai limiti della notte" en Giacinto Scelsi - "Trilogia"

Meer info : www.musicasacramaastricht.nl en www.arnedeforce.be

04:54 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

 OdeGand : feest in de Gentse binnenstad

Diamanda Galás De prachtige binnenwateren van Gent inspireerden het Festival van Vlaanderen tot een openingshappening die intussen een traditie en een begrip is geworden voor al wie aan Gent en cultuur denkt. OdeGand - dit jaar reeds aan zijn vierde editie toe - brengt is muziek naar ieders smaak en voorkeur : hedendaagse geluiden, opzwepende tango, kabbelende klassiek, overweldigende barok en volkse gezangen. Het muzikale feestgedruis start vanaf 14u en brengt je tot 's avonds laat in vervoering. Als afsluiter is er een - gratis - slotconcert en een adembenemend vuurwerk op de Korenlei.

Verschillende muzikanten/ensembles die we reeds eerder deze of vorige week in actie zagen en hoorden tijdens het Klarafestival, zijn ook nu weer van de partij. Het Finse schreeuwerskoor Huutajat - gisteren nog in Bozar - brengt een bonte mengeling van marsen, arbeidersliederen en quotes uit de Finse wet.
Ook Birdy Nam Nam, een van Frankrijks opwindendste acts van dit moment, is weer van de partij. De vier scratch DJ's - wereldkampioenen turnetablism in 2002 – mixen hiphop, jazz, electro, dub én rock, dit alles met een serieuze vleug humor doorspekt.
De muzikanten van Spectra Ensemble zorgen voor een op zijn minst verrassend spektakel met een symfonie voor brandweerwagens : 8 knalrode oldtimer-brandweerwagens laten op het Emile Braunplein het beste van zichzelf horen, met hun deuren, sirenes, toeters en bellen.
En in de Vooruit put componist en muzikale duizendpoot Dick van der Harst uit het klassieke repertoire en neemt het met zijn draaiorgel op tegen drie dj's van de DJ Bigband, waaronder Grazzhoppa.

Nog een 'herneming' is het concert van het Prometheus Ensemble in de Miryzaal van het conservatorium. Onder de noemer 'Wein, Weib und Gesang' brengen ze Weense Walsen van Strauss, maar dan wel in arrangementen van Arnold Schönberg en Alban Berg. Deze laatsten - frontmannen van de Tweede Weense School en de destijds experimentele twaalftoonsmuziek - in combinatie met 'koning van de Weense wals', Johann Strauss jr. Schönberg en zijn leerlingen maakten met hun bewerkingen van Strauss een statement : 'wij staan niet los van de traditie'. Het resultaat is spannend en meeslepend, pal op een kantelmoment in de muziekgeschiedenis.

In de theaterzaal van de Vooruit worden Monteverdi en tijdgenoten door het Hermesensemble op een hedendaagse wijze onder de loupe worden genomen in Terza Prattica. De jonge Gentse componist Thomas Smetryns liet zich inspireren door Monteverdi bij het schrijven van eigen werk. Daarnaast vertolkt het Hermes Ensemble werk van tijdgenoten van Monteverdi.
'Seconda Prattica' is een term die zijn oorsprong vindt in de kringen rond Claudio Monteverdi als aanduiding voor een 'nieuwe' madrigaalstijl waarin het woord en alle affecten die het oproept in melodie, ritme en harmonie worden onderstreept. Deze zeer gevoelsgeladen stijl waarin de muziek dienares is van het woord was de oorsprong van de opera en werd onderscheiden van de 'Prima Prattica' die meer naar de traditie van de polyfonisten verwees.
Het Hermes Ensemble presenteert ons een 'Terza Prattica', een hertaling van vroeg-barokke muziek naar onze hedendaagse oren.
Claudio Monteverdi betekent voor de muziek wat Shakespeare voor het tekstheater is. Met het werk van Shakespeare wordt er naar hartelust gedold. 'Waarom niet met Monteverdi?' vroeg zich componist Thomas Smetryns af. Hij ging meteen aan de slag en creërde 1567-1643, een vijfdelige compositie gebaseerd op muziek van de Italiaanse grootmeester.
Dit staaltje Terza Prattica wordt geconfronteerd met originele composities uit de vroege Barok. Historische en hedendaagse klanken in een boeiende dialoog!

Voor het slotspektakel treedt de excentrieke diva Diamanda Galás aan op het drijvende podium aan Gras- en Korenlei met een toegankelijk programma over liefde en dood: Guilty Guilty Guilty. De Grieks-Amerikaanse uit New York, die enkele jaren geleden in Gent furore maakte met haar performances en concerten in het Gravensteen tijdens de viering van het Keizer Karel-jaar, brengt tijdens dit exclusieve – gratis – concert een mix van blues en bekende hits zoals All The Way (Frank Sinatra), Heaven Have Mercy (Edith Piaf), Long Black Veil (Johnny Cash), Autumn Leaves (Frank Sinatra), Why Don't You Do Right (Peggy Lee, Aretha Franklin), en Moi, Je M'Ennuie (Marlene Dietrich). Ingevuld op haar eigen verrassende manier, en met een volledig lichtspektakel als extraatje, belooft dit een avond te worden om kippenvel van te krijgen. En als dit nog niet voldoende is : na het avondspektakel op het water, trakteert OdeGand op een knallend vuurwerk. Een onmisbare afsluiter van een prachtige dag !

Alle info over OdeGand en het volledige programma vind je op www.odegand.be

01:28 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook