06/02/2007

Je te veux : VRK brengt speels en liefdevol Valentijnsprogramma

Vlaams Radio Koor Valentijn is in aantocht, en ook het Vlaams Radio Koor viert de liefde met een speels en liefdevol programma rond Valentijn. Geen zeemzoeterige 'plakkers', maar een frivool programma vol knipoogjes en onverbloemde verzuchtingen. En dat het vuur van die liefde van alle tijden is, blijkt uit de selectie van de werken: van de romantiek tot nu, Cupido blijft het meest geliefde onderwerp van menig componist. Het VRK beperkt zich trouwens niet tot het klassieke repertoire, maar kruidt het geheel met een snuifje wals, een mespunt musical en flink wat muziek uit de voorbije eeuw...

Bovendien staat ook de creatie van de X-Songs, een vocaal werk voor gemengd koor van de Frank Nuyts (°1957) op het programma. De Gentse componist en stichtend lid van Hardscore Frank Nuyts kennen we vooral voor zijn gedurfde neo-tonale toonspraak en zeer persoonlijke verwerking van invloeden uit de zogenaamde commerciële muziekgenres.

De cabaret-sfeer is niet ver weg met 'Je te veux' van Erik Satie: een pracht van een kroeglied, gegoten in de vorm van een verleidelijke wals met een erg zinnenprikkelend karakter. Met je ogen dicht waan je je zo in de Folies Bergères, dé plek in Parijs waar viriele mannen en vrouwelijk schoon elkaar ontmoetten. Dezelfde broeierige sfeer vinden we terug in 'Mon rêve s'achève', een nummer dat René Sylviano schreef voor de film 'Je suis avec toi' van Henri Decoin uit 1943. Een vrouw die haar man verdenkt van overspel meet zichzelf een nieuw imago aan en verleidt haar man - het nummer begeleidt het moment waarop de twee (volgens de man voor het eerst) het bed zullen delen... Als afsluiter van dit gevarieerde programma krijgen we nog het onvergetelijke 'My funny Valentine' van Richard Rodgers.

Programma :

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vlaams Radio Koor : Je te veux
Vrijdag 9 februari 2007 om 20.00 u

Parnassus
Oude Houtlei 124
9000 Gent
----------------------------
Zondag 11 februari 2007 om 11.00 u
Elzenveld
Lange Gasthuisstraat
2000 Antwerpen
----------------------------
Donderdag 15 februari 2007 om 20.00 u
Zaal Eden
Martelarenplein 12
3000 Leuven
----------------------------
Vrijdag 16 februari 2007 om 20.00 u ( Inleiding om 19.15 u)
Modemuseum
Gasthuisstraat 11
3500 Hasselt
----------------------------
Zaterdag 17 februari 2007 om 20.00 u
Postel - Rafaëlzaal
Molenhoekstraat 2
2400 Mol

Meer info : www.vro-vrk.be

Frank Nuyts : www.hardscore.be en www.arts.kuleuven.be/matrix

00:27 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/02/2007

Messiaens Turangalîla als ode aan de liefde

Erich Auerbach, Olivier Messiaen met de Turangalîla-partituur, Oxford, 28 juni 67 Dit weekend pakt het Nationaal Orkest van België uit met Messiaens Turangalîla-symfonie. Het belang van Olivier Messiaen voor de naoorlogse muziekgeschiedenis valt moeilijk te overschatten. Zijn melodische en ritmische vernieuwingen zetten de toon voor de innovaties van onder meer Pierre Boulez, Iannis Xenakis en Karlheinz Stockhausen.

Olivier Messiaen (1908-1992) schreef kleurvolle en ritmisch zeer complexe muziek, geïnspireerd door een diep religieus geloof, een fascinatie voor vogelgezang en de diversiteit van de natuur. Bovendien was hij gefascineerd door volksmuziek, exotische instrumenten en Oosterse ritmen en slaginstrumenten.Vaak maakte hij gebruik van ingewikkelde ritmische patronen, polytonaliteit en eigenaardige klanken.
Messiaen schreef de Turangalîlasymfonie voor het Boston Symphony Orchestra op vraag van Serge Koussevitzky. Die richtte zich als volgt tot Messiaen: "Schrijf mij om het even welk stuk, in om het even welke stijl, om het even hoe lang, met om het even welke muzikale bezetting..." Het werd een magistrale werk in de vorm van een concertante symfonie en meteen ook een van de topwerken uit de 20ste-eeuwse muziekgeschiedenis.

In zijn 'Traité de rythme, de couleur, et d'ornithologie' (1949-1992) schrijft Messiaen het volgende: "De Turangalîla-symphonie is een liefdeslied, een hymne aan een bovenmenselijke, overrompelende, verblindende en grenzeloze vreugde. De liefde is fataal, onweerstaanbaar, allesoverstijgend, ...".

De tiendelige Turangalîla-symfonie maakt samen met 'Harawi' en 'Cinq rechants' deel uit van een Tristantrilogie uit de jaren 1945-49. In deze drie composities staat de eeuwige liefde, gesymboliseerd door het verhaal van Tristan en Isolde, centraal. De titel Turangalîla verwijst in het Sanskriet naar een spel van creatieve en destructieve krachten. Messiaen trekt alle registers open met een omvangrijk orkest, een substantiële, haast solistische pianopartij en de integratie van de ondes Martenot, een elektronisch instrument met een exotische en etherische klank. Messiaens overvloedige liefdeslied is een hymne voor de vreugde, een imposant geschenk aan het symfonische repertoire.

Programma :

Olivier Messiaen, Turangalîlasymfonie (1946-1948)
Nationaal Orkest van België o.l.v. Pascal Rophé - Steven Osborne, piano - Valérie Hartmann-Claverie, ondes Martenot

Tijd en plaats van het gebeuren :

NOB, Turangalîlasymfonie
Vrijdag 9 februari 2007 om 20.00 u

Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel
Meer info : www.bozar.be en www.nob.be

---------------------------------------------

Zaterdag 10 februari 2007 om 20.00 u ( Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u)
Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.nob.be

Extra : Messiaen op www.essentialsofmusic.com en www.oliviermessiaen.org
'Olivier Messiaen: les rythmes vivants. De l'amour divin à l'amour humain...', Olivier Messiaen, Entretiens avec Claude Samuel op www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Tijd, eeuwigheid en andere contrasten ( Olivier Messiaen, Quatuor pour la fin du temps), 9/10/2006
Demonische en hemelse orgelklanken (Olivier Messiaen, Messe de la Pentecôte), 5/10/2006

14:06 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Ghost Opera voor strijkkwartet en pipa en wereldcreatie Kee-Yong Chongs Inner Mirror

Tan Dun Het Spiegel Strijkkwartet zorgt deze week voor een bijzondere primeur : de wereldcreatie van 'Inner Mirror', het derde strijkkwartet van van de jonge Koreaanse componist Kee-Yong Chong. Daarnaast brengen ze nog 'Ghost Opera' van de Chinese componist Tan Dun en 'A Way alone' van de Japanner Toru Takemitsu. Verder staat er ook nog muziek van Stravinsky, Sjostakovitsj, Wim Henderickx en Piet Swerts op het programma.

De Japanner Toru Takemitsu (1930-1996) leerde de westerse muziek kennen via de jazzplaten van zijn vader. Als autodidact vermengt hij invloeden van Debussy en Messiaen met traditionele Japanse muziek. Voor 'A Way alone' inspireert hij zich op passages uit James Joyces 'Finnegans Wake'.

Toru Takemitsu over zijn muziekesthetica: "Ik geloof in het bestaan van een stroom van klanken. Klanken coëxisteren met ons leven, en dat erkennen we doorgaans niet. Muziek is steeds hier en daar. De taak van een componist bestaat er dus in die klanken op maat te snijden en de vorm te geven van wat wij muziek noemen.
Ik gebruik geen tonen om een compositie te maken, ik werk samen met tonen. Mijn muzikale vorm is het directe en natuurlijke resultaat van wat de klanken zelf opleggen, en niets kan op voorhand het vertrekpunt bepalen. Ik probeer op geen enkele wijze mijzelf uit te drukken doorheen deze klanken, maar door met hen om te gaan brengt het werk zichzelf voort. Ik zou mijzelf in twee richtingen tegelijk willen ontwikkelen: als een Japanner met respect voor traditie en als een Westerling met respect voor innovatie. Diep in mijn binnenste zou ik beide muzikale lijnen willen bewaren, elk in zijn eigen legitieme vorm. Deze  fundamenteel onverzoenbare elementen enkel als vertrekpunt voor verschillend compositorisch gebruik nemen, is in mijn ogen niet meer dan een eerste stap. Ik wil de vruchtbare contradicties niet verwijderen, integendeel: ik zou willen dat de twee krachten met elkaar de strijd aanbonden. Op deze wijze kan ik voorkomen geïsoleerd te raken van de traditie en toch een stapje naar de toekomst te doen in elk nieuw werk.
Muziek is als een Japanse tuin waarin alles verenigd is als in de natuur, met een vaste grond van zand, de eindeloze stroom van het water, de rotsen waarvan het voorkomen verandert afhankelijk van het perspectief van de toeschouwer, de bomen die het water uit de aarde opzuigen, gras
en bloemen die snel groeien... ". (*)

In 'Ghost Opera', een vijfdelig werk voor strijkkwartet en pipa (Chinese luit) van Tan Dun, bespeelt het Spiegel Strijkkwartet ook water, metaal, steen en papier. De Chinese componist Tan Dun (°1957) is één van de meest gevierde componisten van zijn generatie. De natuur en het taoïsme vormen een belangrijk uitgangspunt in zijn muziek. Dun spreekt van "een reflectie op de menselijke spiritualiteit die te veel begraven is in het bombardement van de verstedelijking en de snelle technologische vooruitgang". 'Ghost Opera' bevat elementen uit de Chinese, Tibetaanse en Amerikaanse cultuur en combineert de klassieke Europese concerttraditie met Chinees schaduwpoppentheater, traditionele volksmuziek en rituelen uit het sjamanisme.

Zoals wel vaker in de concerten van het Spiegel Strijkkwartet staat er ook nu een creatie op het programma, dit keer van de verbluffende, jonge Maleisische componist Kee-Yong Chong (°1971). Kee-Yong Chong wordt beschouwd als één van de meest veelbelovende componisten van zijn generatie, een componist die er zowel in Azië alsook in Europa in een razendsnel tempo voor zorgde dat men haast niet meer naast hem kon kijken. Zowel in Kuala Lumpur als in Brussel studeerde hij compositie en hij is niet van plan zijn territorium hiertoe te beperken. Recent wist hij ook Nederland te bekoren met zijn composities en haalde er de eerste prijs op de "'Nieuw Ensemble's Young Chinese Composer Competition 2005". De overgang tussen Azië en Europa lijkt op het eerste zicht eenvoudig, maar Kee-Yong doorzwom diepe watertjes om zijn positie als componist te kunnen verstevigen. Geldelijke problemen en sociaal isolement konden hem echter niet weerhouden om de top te bereiken, waar hij zich nu zonder twijfel bevindt. Al zijn composities zijn opdrachtwerken, wat niet voor iedere hedendaagse componist is weggelegd.

De verschillende invloeden die Kee-Yong uit zijn opleidingen als componist in Azië en Europa opdeed, weet hij met een grote geraffineerdheid tot een natuurlijk geheel te versmelten. Vaak vinden we Chinese titels in zijn werken terug en verspreid ook enkele authentieke Chinese instrumenten zoals de sheng en de pipa , maar Kee-Yong blijft ten allen tijde de verzoenende componist die twee dermate verschillende culturen zoals de Oosterse en de Westerse tracht te versmelten in zijn muziek. Steeds worden de traditioneel Oosterse instrumenten aangevuld met Westerse instrumenten.

Het gebruik van electronische middelen zoals tape en versterkers is Kee-Yong ook niet vreemd maar electroacoestische muziek is zeker niet de standaard binnen zijn oeuvre. Zoals in vele hedendaagse composities moet de bezetting omwille van economische redenen vaak tot kamermuzikale proporties herleid worden, maar bij Kee-Yong heeft dit veeleer een positief gevolg vermits hierdoor de hoge waarde van zijn muziek in al haar sonorische verscheidenheid het best tot uiting komt. In esthetisch opzicht speelt Kee-Yong liever met het vluchtige dan met het zekere – hij verkiest de indruk boven de zekerheid, en de instabiele, diffuse klank boven de duidelijk omlijnde tonen. Wind is een zeer inspirerend gegeven voor hem: het is slechts een vluchtige indruk die einde noch begin kent en die je niet kan vatten. Zo zijn vele van zijn werken ook erg vluchtig waarbij begin en einde niet vastliggen en vaste toonhoogte van ondergeschikt belang is aan de emotie die van de klank uitgaat.

Wim Henderickx' 'In deep silence III' (Impression on a theme of Haydn) werd gecomponeerd in 2003 in opdracht van het Festival der Voorkempen. Het werk is geïnspireerd op Haydn 'Keizerskwartet' en bestaat uit drie delen die zonder onderbreking in elkaar overgaan. Elk deel is gebaseerd op een fragment van het thema van Haydn. Het is een persoonlijk commentaar, waarbij verder wordt gegaan dan enkel een variatie van het thema. In het eerste deel wordt de melodie weergegeven in de eerste viool en in de cello in hoge flageolettonen, waardoor er een etherische atmosfeer ontstaat. Het tweede deel geeft de melodie in de altviool, als een klaagzang. In het derde deel ligt de melodie in de eerste viool boven een statische, harmonische ondergrond. De vrije (aleatorische) notatie biedt de mogelijkheid aan elke uitvoerder om een eigen interpretatie te geven. 

Programma :

deSingel
  • Toru Takemitsu, A Way alone (1980)
  • Kee-Yong Chong, 'Inner Mirror', strijkkwartet nr 3 (wereldcreatie)
  • Tan Dun, Ghost Opera, voor strijkkwartet en pipa (1994)
Kasteel Vilain XIIII
  • Toru Takemitsu, A Way alone (1980)
  • Kee-Yong Chong, 'Inner Mirror', strijkkwartet nr 3
  • Igor Stravinsky, Three Pieces
  • Dmitri Sjostakovitsj, Strijkkwartet nr 4
CC De Schakel
  • Toru Takemitsu, A Way alone (1980)
  • Kee-Yong Chong, 'Inner Mirror', strijkkwartet nr 3
  • Wim Henderickx, Strijkkwartet 'In deep silence'
  • Piet Swerts, Strijkkwartet nr 2 (1998)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Spiegel Strijkkwartet : Toru Takemitsu, Kee-Yong Chong & Tan Dun
Donderdag 8 februari 2007 om 20.00 u
(Inleiding door Dirk Moelants om 19.15u)
deSingel
Desguinlei 25,
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be , www.spiegelstringquartet.com en www.tandunonline.com

----------------------------------------------------

Spiegel Strijkkwartet : Toru Takemitsu, Kee-Yong Chong, Stravinsky & Sjostakovitsj
Vrijdag 9 februari 2007 om 20.00 u

Kasteel Vilain XIIII
Dreef 148
3630 Leut-Maasmechelen

Meer info : www.ccmaasmechelen.be en www.spiegelstringquartet.com

----------------------------------------------------

Spiegel Strijkkwartet : Toru Takemitsu, Kee-Yong Chong, Wim Henderickx & Piet Swerts
Woensdag 14 februari 2007 om 20.00 u
(Inleiding door Lucien Bollaert om 19.00 u)
CC De Schakel
Schakelstraat 8
Waregem

Meer info: www.ccdeschakel.be , www.spiegelstringquartet.com en www.wimhenderickx.com

Wim Henderickx en Piet Swerts op www.arts.kuleuven.be/matrix

(*) Yves Knockaert voor De Munt, 16 september 2004

00:20 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

04/02/2007

Wereldpremière opera Luc Brewaeys in combinatie met Offenbach

Luc Brewaeys & Frédéric Dussenne, L'Uomo dal Fiore in bocca Vrijdag gaat de opera 'L'Uomo dal Fiore in bocca' van de Vlaamse componist Luc Brewaeys in wereldpremière in De Munt in Brussel. Voor 'L'Uomo dal Fiore in Bocca' (De man met de bloem in de mond) inspireerde Brewaeys zich op het gelijknamige toneelstuk van Luigi Pirandello uit 1923. Het betreft een verhaal over een filosofische dialoog in een stationsbuffet tussen een man die gaat sterven en een reiziger die zijn trein dreigt te missen. De hoofdrol in de 45 minuten durende opera van Brewaeys is greserveerd voor de tuba.

De eenankter van Brewaeys wordt gevolgd door de opérette-bouffe "Monsieur Choufleuri restera chez lui le…" van Jacques Offenbach. Deze sterk van elkaar verschillende werken worden beide geregisseerd door Frédéric Dussenne, die vooral faam heeft verworven als toneelregisseur, maar ook reeds verscheidene opera’s ensceneerde. Het orkest staat onder leiding van Patrick Davin, een vaste gast in de Munt. Verder staan vooral jonge Belgische zangers op de scène van de Munt, met o.a. Davide Damiani, Yves Saelens, Hendrickje Van Kerckhove en Lionel Lhote, om slechts hen te noemen. Ook Michel Trempont, een van de nestors van de Belgische zangschool, is na vele jaren afwezigheid weer van de partij. Hij neemt de rol van Choufleuri voor zijn rekening.

Luc Brewaeys (°1959) studeerde compositie bij André Laporte in Brussel, bij Franco Donatoni in Siena (Italië) en bij Brian Ferneyhough in Darmstadt (Duitsland). Van 1980 tot '84 had hij regelmatige contacten met Iannis Xenakis in Parijs. Hij is ook dirigent en pianist, en werkt sinds 1985 als muziekregisseur bij de VRT-Radio. Hij kreeg verschillende prijzen en onderscheidingen. Luc Brewaeys kreeg veel opdrachten, zowel in België als in het buitenland. Zijn oeuvre omvat onder andere 8 symfonieën, 2 strijkkwartetten, werken voor een kamermuziekbezetting en solowerken, electro-akoestische (en gemengde) werken alsook de kameropera Antigone. Zijn muziek kan het best omschreven worden als 'spectraal symfonisch' met (voornamelijk in recentere werken) lyrische accenten.

Programma :
  • Luc Brewaeys, L’Umo dal Fiore in Bocca (wereldcreatie)
  • Jacques Offenbach, Monsieur Choufleurie restera chez lui le...
Symfonieorkest en koor van de Munt o.l.v. Patrick Davin

Tijd en plaats van het gebeuren :

L' Uomo dal fiore in bocca / Monsieur Choufleuri restera chez lui le ...
Vrijdag 9, dinsdag 13 en woensdag 14 februari 2007 , telkens om 20.00 u
Zondag 11 februari 2007 om 15.00 u

De Munt
Leopoldstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.demunt.be en www.lucbrewaeys.com

Luc Brewaeys op www.arts.kuleuven.be/matrix

22:12 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Britse allure : Britten, Elgar en Mendelssohn

Benjamin Britten In de derde concertreeks van dit seizoen van het Symfonieorkest Vlaanderen staat het thema van de zee centraal. In de 'Four Sea Interludes' van Benjamin Britten (1913 - 1976) speelt het voortdurende conflict tussen de mens en de zee een primordiale rol. De vier verschillende Interludes tonen de zee in al haar aspecten en roepen een magisch beeld. Maar toch kan de zee eveneens gevaarlijk zijn!
Benjamin Britten is een componist uit de twintigste eeuw die zichzelf als het ware naast de geschiedenis geplaatst heeft, door uitsluitend met traditionele middelen amusante, ontroerende, indringende en affectvolle muziek te schrijven. Juist daarop steunt waarschijnlijk zijn enorm succes als componist, omdat hij voorbijgaat aan de verworvenheden van de avant-garde en alle diepte opzettelijk vermijdt. De 'Four Sea Interludes' maken deel uit van de opera Peter Grimes, op tekst van Montagu Slater naar de gedichtencyclus 'The Borough' van George Crabbe (1754-1832).

Ook Edward Elgar (1857 - 1934) was geïnspireerd door het dualisme tussen de angst en fascinatie van de mens voor de zee. Hij schreef een cyclus van vijf liederen onder de titel 'Sea Pictures' die terug gingen op gedichten van verschillende auteurs, waarvan de meeste nu vergeten zijn. En Felix Mendelssohn (1809-1847) reisde op zijn 20ste naar Schotland en componeerde er zijn derde symfonie, weerbarstig en fascinerend als het Schotse landschap zelf.

Programma :
  • Benjamin Britten, The Four Sea Interludes (1945)
  • Edward Elgar, Sea Pictures (1897-99)
  • Felix Mendelssohn-Bartholdy, Symfonie nr. 3 'Scottish' (1830-1842)
Symfonieorkest Vlaanderen o.l.v. Etienne Siebens, Christianne Stotijn, mezzosopraan

Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest Vlaanderen : Britse Allure
Dinsdag 6 februari 2007 om 20.00 u

Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : concertgebouw.be en www.symfonieorkest.be

----------------------------

Zaterdag 10 februari 2007 om 20.00 u
Koninklijk Conservatorium Brussel

Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.kcb.be en www.symfonieorkest.be

----------------------------

Zondag 11 februari 2007 om 15.00 u

deSingel
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.symfonieorkest.be

----------------------------

Donderdag 15 februari 2007 om 20.00 u
De Velinx
Dijk 111
3700 Tongeren

Meer info : www.develinx.be en www.symfonieorkest.be

----------------------------

Zaterdag 17 februari 2007 om 20.00 u
Bijloke Concertzaal
Jozef Kluyskensstraat 2 
9000 Gent
(Tickets enkel te verkrijgen via loting door Stad Gent)

Meer info : www.debijloke.be en www.symfonieorkest.be

20:37 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

La machine à remonter le son : Iannis Xenakis

Iannis Xenakis Dinsdag slaan het Ensemble Musiques Nouvelles en de gerenommeerde musicoloog Harry Halbreich voor de derde keer de handen in elkaar voor een concertlezing over de Frans-Griekse componist Iannis Xenakis . Deze lezing is de laatste in een reeks van drie: in december kwam Giacinto Scelsi aan bod en in januari was het de beurt aan Claude Vivier. Halbreich is een autoriteit op het vlak van de hedendaagse kunstmuziek en hij heeft bovendien een speciale band met de componisten die hij tijdens de komende lezingen in de kijker wil zetten. Zijn passie voor deze monumenten uit de 20ste eeuwse muziek werkt aanstekelijk, en het Ensemble Musiques Nouvelles zet zijn uiteenzetting nog extra kracht bij met een briljante live performance.

Iannis Xenakis (1922-2001), geboren in Roemenië en van Griekse afkomst, wordt tot een van de belangrijkste moderne componisten gerekend. Hij was de bedenker van de zogeheten stochastische muziek, die de wiskundige verzamelingenleer op de muziek wil toepassen. Zo stichtte hij in 1966 de School voor Wiskundige en Elektronische muziek.

Xenakis studeerde architectuur in Athene. Na zijn afstuderen in 1947 werd hij wegens zijn linkse politieke opvattingen verbannen en vluchtte hij naar Frankrijk. Van 1948 tot 1960 was Xenakis assistent van Le Corbusier. Xenakis ontwierp in 1958 voor de Wereldtentoonstelling in Brussel het Philips-paviljoen, het eerste volledige architectonische multimediaproject dat ruimte, beeld en geluid in een totaalervaring integreerde. Xenakis hield zich op het bureau van Le Corbusier vooral bezig met op de Modulor en op wiskundige algoritmen gebaseerde 'vormcomposities', zoals de dynamische raamkozijnverdeling van het klooster La Tourette. Ook toen hij zich later meer op componeren ging toeleggen, bleef hij als actief architect.

Dat wiskunde ook in zijn muziek een belangrijke rol speelt, is evident. Zij muzikale systemen zijn gebaseerd op verschillende wiskundige theorieën en hij maakt ook gebruik van computers. De mathematische benadering van Xenakis lijkt voort te komen uit een diepgeworteld verlangen om een fenomeen als schoonheid onder controle te krijgen en te kunnen manipuleren door de elementen waaruit het is opgebouwd, te vangen in het web van de logica. Als componist uit hij dat verlangen door het met behulp van de computer sturen van de tonen.

Xenakis' muzikaal denken is gericht op het zoeken van uitdrukkingsvormen die niet meer uitgaan van aparte tonen die op een rijtje worden gezet, maar die uitgaan van toonmassa's, toonwolken, structuren waarbinnen de afzonderlijke tonen niet meer op de voorgrond staan. Op die manier reageert Xenakis impliciet op de doctrine van de seriële muziek: die was zodanig geconcentreerd op de interne constructie dat zij de buitenkant ervan, de lichamelijkheid van de muziek, uit het oog verloor. Xenakis bewandelde de tegenovergestelde weg. Hij probeerde aan de lichamelijkheid van de muziek een nieuwe inhoud te geven en al zijn compositietechnische methodes staan in dienst van dit doelstelling.
Wat Xenakis in de muziek bezighoudt is de factor orde versus wanorde. Door 'wanordelijke' geluidsbronnen als zelfstandige elementen in zijn compositietechnieken toe te passen, doet hij een idioom ontstaan, dat ondanks de massaliteit helder en duidelijk is. De muziek van Xenakis heeft, ondanks het abstracte karakter, toch een heel eigen expressiviteit.

Programma :

Iannis Xenakis, Rebonds, voor percussie solo (1989) en Embellie, voor altviool solo (1981)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Musiques Nouvelles & Harry Halbreich 
La machine à remonter le son : Iannis Xenakis
Dinsdag 6 februari 2007 om 20.00 u
Rue de Vergnies, 25 B
1050 Brussel

Meer info : www.musiquesnouvelles.com, www.theatremarni.com en www.iannis-xenakis.org

Elders op Oorgetuige : Extra :

19:32 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

02/02/2007

Open Circuit: FatCat

Open Circuit / FatCat Dit weekend gooien de Hasseltse cultuurhuizen de deuren open voor de derde editie van Shots. Vrijdagavond er een korte ouverture, zaterdag programmeert iedereen in eigen huis en zondag is er een parcours in de binnenstad met korte cultuurshots op interessante en vaak verrassende plekken. Op geen ander moment van het jaar is er zoveel beeldende kunst, dans, erfgoed, film, literatuur, (klassieke) muziek en theater op hetzelfde moment.

Ook het Londense Fat Cat label stelde zich kandidaat om hun zondvloed van vernieuwing verder te zetten binnen het Open Circuitplatform. De voorbije Fat Cat-events waren van bij het begin toonaangevend en trendsettend binnen de internationale dynamiek rond muziek en nieuwe media. In een compleet nieuwe setting introduceerde Fat Cat's Dave Howell een reeks artiesten als Múm, Animal Collective, Black Dice, Vashti Bunyan, Fennesz, Gescom (1/2 Autechre),... De Open Circuit: Fat Cat-editie van vorig jaar was alvast een schot in de roos.

Múm Fat Cat en Open Circuit maken zich intussen op voor een nieuwe spraakmakende ronde muzikaal en visueel vuurwerk in het Hasseltse Kunstencentrum België. De optredens van internationale artiesten van het Fat Cat label worden elke avond aangevuld met speciale surprise-collaborations met als hoogtepunt van het festival het exclusieve optreden van de Ijslandse groep Múm. Múm, sinds jaar en dag het uithangbord van FatCat, zal op de twee dagen van Open Circuit te horen zijn. Het collectief zich zal voorstellen in een gloednieuwe bezetting, waarmee ze een voorschot nemen op hun nieuwe cd die dit jaar zal uitkomen. Verplichte kost dus voor de Múm-fans, maar bovenal een must voor de liefhebbers van delicate en verleidelijke klankweefsels, opgetrokken uit speelse elektronica en een akoestische sprookjeswereld.
Open Circuit: FatCat loopt in samenwerking met Pop in Limburg.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Open Circuit: FatCat
Vrijdag 2 en zaterdag 3 februari 2007 vanaf 19.00 u

Kunstencentrum België
Burgemeester Bollenstraat 54-56
3500 Hasselt

Meer info: www.open-circuit.com, www.kunstencentrumbelgie.com, www.hasseltshots.be , www.fat-cat.co.uk en www.myspace.com/mumtheband

Een uitgebreide aankondiging van Open Circuit: FatCat en exlusieve audiotracks van Múm , Nina Nastasia vind je op Kwadratuur.be
Ook Mixtuur blikte dinsdagavond al even vooruit naar Open Circuit: FatCat : online te beluisteren op www.klara.be

14:23 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

01/02/2007

Space, Sonic gardens & Electric Courtship Songs

Frederik De Wilde - Electric Courtship Songs Event #06 in het Aalsterse Netwerk staat vrijdagavond grotendeels in het teken van de plastische verwerking van elektrische geluidsgolven. Frederik De Wilde ontwikkelt elektronische muziek door in te spelen op het baltsgedrag van de bio-elektrische vissen, Rafael Toral stelt zijn nieuwe project Space Program en creëert geluidsgaarden samen met het Sei Miguel Quartet en Per Henrik Svalastog verzoent digitale geluiden met archaïsche Noorse instrumenten.

Frederik De Wilde - Electric Courtship Songs
Bepaalde soorten vissen communiceren onderling via elektrische puls - of golfsignalen. Observatie heeft uitgewezen dat deze vissen hun elektrische energie niet alleen ontladen om signalen te versturen; ze verstoren er ook de frequenties van andere vissen mee. Frederik De Wilde presenteert vrijdagavond de volgende fase van zijn project EOD Electric Courtship Songs. Hij bouwt aan een installatie die de bio-elektrische vissen in verbinding stelt met audiovisuele media. De computer laat hem toe om zelf in het proces in te grijpen. Via computersignalen probeert hij onder meer het baltsgedrag van de vissen aan te moedigen, om het vervolgens in licht- en geluidssignalen om te zetten. Het experiment maakt het esthetische appeal van wetenschappelijk en technologisch onderzoek zichtbaar. De manipulatieve aspecten van laboratoriumonderzoek worden voor artistieke doeleinden aangewend, wat uiteindelijk de vraag doet stellen naar de natuurlijke gevolgen van de menselijke nieuwsgierigheid.

Rafael Toral Rafael Toral ft. Sei Miguel Quartet
De Portugese componist, elektronica-ingenieur en instrumentenbouwer Rafael Toral (Staubgold), die in een vorig leven vooral als experimentele gitarist furore maakte, stelt vrijdag zijn nieuwe project Space Program voor. Space Program staat voor een carrièrewending met verregaande ambities. Na zijn cd Violence Of Discovery and Calm Of Acceptance kwam een einde aan een vijftienjarige periode van pionierswerk op elektrische gitaar.

Rafael Toral had met zijn baanbrekende gitaarsnaartrillingen een zekere graad van perfectie bereikt, en voelde zich klaar voor de enorme taak om een volledig nieuwe benadering van muziek op te bouwen. Die houdt onder meer in dat hij stilte nu als uitgangspunt gebruikt om geluid vorm te geven. Toral bouwde een geheel arsenaal aan nieuwe instrumenten: joystickgestuurde pulsegeneratoren, draagbare versterkers die feedback genereren, en computergestuurde sinusgolven die gecontroleerd worden door Torals eigen handschoenen (via een systeem van schakelaars en sensoren). Space, zoals hij zijn meest recente cd kortweg betitelde, is een eerste samenvatting van die quasi sculpturale behandeling van elektronische geluidssignalen.
In Netwerk speelt hij zijn nieuwe composities met het Sei Miguel Quartet. Sei Miguel, net zoals Toral van Portugese afkomst, werkte meer dan twintig jaar in relatieve afzondering aan een idiosyncratisch trompetgeluid. Zijn gereserveerde tonen zijn discreet maar dwingend en ontstonden uit herinterpretaties van traditionele jazzfraseringen volgens de principes van John Cage. Toral en het Sei Miguel Quartet spelen geen afgelijnde stukken met een duidelijk begin en einde; ze creëren liever sonic gardens - of geluidsgaarden - waar tonale zuiverheid en transparante structuren primeren op drones of langgerekte toonaardmodulaties.

Per Henrik Svalastog Per Henrik Svalastog
De Noorse muzikant Per Henrik Svalastog (Rune Grammofon) verzoent digitale geluiden met lokale archaïsche instrumenten als de langeleik of zither (Noorse sitar) en de ramhoorn. Met een aanstekelijk genoegen switcht hij tussen gesofistikeerde media en oeroude instrumenten, tussen electronica en folkmuziek. Zijn melodieën zijn zacht en meeslepend en de muziek evoceert aanlokkelijke beelden van uitgestrekte Skandinavische wouden en meren in pure National Geographic stijl.

Tijd en plaats van het gebeuren:

Netwerk Event#06 : Frederik De Wilde, Rafael Toral ft. Sei Miguel Quartet & Per Henrik Svalastog
Vrijdag 2 februari 2007 om 20.00 u
Netwerk/Centrum voor Hedendaagse Kunst
Houtkaai z/n
9300 Aalst

Meer info: www.netwerk-art.be, www.rafaeltoral.net, www.omniweb.no/svalastog en rt2.planetaclix.pt/seimiguel

Review : Rafael Toral, Space, Jasper De Rycker op Kwadratuur.be, 08/01/2007
Mixtuur blikte dinsdagavond al even vooruit naar Netwerk EVENT#06 : online te beluisteren op www.klara.be

15:34 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Gavriel Lipkind & Igor Levit

Gavriel Lipkind Twee jaar geleden trok de jonge Israëlische cellist Gavriel Lipkind zich een jaar lang terug uit het concertleven terug om zich verder in zijn cellospel te verdiepen, zijn repertoire uit te breiden en samen te werken met hedendaagse componisten. Voor zijn recital nu vrijdag in deSingel stelde Lipkind een programma samen met grote sonates uit het romantische repertoire. De wervelende Sonate voor cello solo van Ligeti zorgt voor het nodige tegengewicht.

De Sonate voor cello en piano is een van de laatste grote werken die Debussy (1862-1918) in de laatste jaren voor zijn dood schreef . Het oorspronkelijk opzet van de componist was een reeks van zes sonates te schrijven, voor verschillende instrumenten, in de stijl van en als hulde aan de grote Franse klassieke componisten zoals Jean Philippe Rameau en François Couperin. Debussy was echter al ziek - men had een kanker ontdekt - toen hij aan de eerste sonate begon envan de geplande reeks van zes sonates zullen er uiteindelijk maar drie afgewerkt geraken.
De verwijzing naar de achttiende eeuw was niet willekeurig of toevallig: het was een terugkeer naar traditionele vormen die hijzelf tot dan toe vermeden of zelfs afgekeurd had. In deze sonate voor cello en piano is een opvallende verandering van toon merkbaar tegenover de vroegere werken: de structuur wordt doorzichtiger en eenvoudiger. Ze vertaalt hoe de componist de ideale Franse muziek zag: "klaar en elegant, eenvoudig en natuurlijk en, vóór alles, genoegen willen doen".
De compositie baadt in een mengeling van sarcastische humor en melancholische poëzie. De piano krijgt de rol van begeleider en de cello krijgt het leeuwenaandeel
met een sonoriteit die dikwijls doet denken aan een gitaar of mandoline.

Over Ligeti's Sonate voor cello solo - waarvan het eerste deel ontstond in 1948 en het tweede in 1953 - vertelt Gavriel Lipkind vertelde het volgende verhaal: "Deze sonate heeft twee delen die ontzettend verschillend zijn. Ze is de weerslag van een moeilijke periode in Parijs waar Ligeti een tijd verbleef toen hij erg jong was. Hij had geen geld, zat helemaal aan de grond en op muzikaal vlak maakte hij een moeilijke periode door. Hij ontmoette er een vrouw die zich over hem ontfermde en …ze werden verliefd." Dat vinden we terug in het romantische eerste deel, dat de herinnering is aan die jaren, maar waarin Ligeti nog niet zijn echte muziektaal gevonden had. Het is een dialoog tussen het belangrijkste thema (hijzelf) en pizzicati (de vrouw) gevolgd door een reflectie, een soort canon heel legato gespeeld, waarin
Ligeti dialogeert met zichzelf. "Jaren later realiseren ze zich dat hun relatie op een nulpunt gekomen is en dat wordt dan de aanleiding voor het tweede
deel, qua taal en gevoel heel verschillend van het eerste. Hier spreekt al de echte Ligeti. Het ademt opwinding en discussie en men hoort in feite twee persoonlijkheden die met elkaar kibbelen en discuteren."
Technisch is dit deel ontzettend virtuoos en erg moeilijk voor de cello. Opmerkelijk is dat in het midden ervan Ligeti zichzelf citeert met een - heel korte - herinnering uit het romantische eerste deel. Voor het eerst in de muziekliteratuur komen hier 'clusters' voor cello voor: het gelijktijdig spelen van een zwerm noten die afzonderlijk niet meer te onderscheiden zijn. Een techniek die later - in de jaren 60 en 70 van vorige eeuw - veel zal gebruikt worden, vooral op piano - en ook door Ligeti zelf.

Programma : Gavriel Lipkind, cello - Igor Levit, piano

Tijd en plaats van het gebeuren:

Gavriel Lipkind / Igor Levit
Vrijdag 2 februari 2007 om 20.00 u
(Inleiding door Gert Haelterman om 19.15 u)
deSingel - Blauwe Zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be , www.lipkind.info en www.gyoergy-ligeti.de

Bron : Tekst Gert Haelterman voor deSingel

14:02 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Ian Pace: Dusapin vs. Ligeti

Ian Pace De Etudes van Ligeti hebben voor de hedendaagse luisteraar de status van composities met het hoogst haalbare esthetische gehalte. Maar de Etudes van Dusapin moeten daar niet voor onderdoen. Dusapins stijl is evenwel zeer persoonlijk en laat zich nog het best omschrijven als 'vluchtig'. Hij wil de luisteraar in verwarring brengen, hem angst aanjagen in de volle betekenis van het woord. Behalve Xenakis ('mijn muzikale vader') en Varese ('mijn muzikale grootvader') liet ook de jazz duidelijke sporen na bij Dusapin.

Gedurfde harmonische procédés die de grenzen van de tonaliteit aftasten, formele gebaldheid en dynamische thema's of complexe ritmische structuren en vindingrijke klanktexturen en een flinke portie bravoure : al deze kwaliteiten zijn aanwezig in de drie bundels Études pour piano van György Ligeti (1923-2006). De Hongaarse componist keert er gedeeltelijk terug naar de tonaliteit en bewaart een sterke polyfone/polyritmische schriftuur, zodat het muzikale universum van zijn voorganger niet veraf lijkt. Ligeti beroept zich echter ook op de ritmische en metrische complexiteit van de Afrikaanse muziek, de composities voor mechanische piano van de Amerikaan Conlon Nancarrow, de jazzcomposities van Thelonious Monk en Bill Evans, de schilderijen van Paul Klee, de tekeningen van de Nederlander Maurits Escher (met hun onmogelijke perspectieven) en zelfs de fractale geometrie van Benoît Mandelbrot.

Karlheinz Stockhausen geldt ongetwijfeld als een van de meest beroemde én beruchte componisten van de voorbije halve eeuw avant-garde en was alleszins een van de meest radicale vernieuwers. Hij wordt samen met enkele generatiegenoten terecht beschouwd als wegbereider van de hedendaagse kunstmuziek en zelfs heel wat dj's uit de technoscène zien hem als een soort van godfather. Stockhausens vroegste werken - waaronder ook 'Klavierstück X' - zijn geschreven in een streng-seriële techniek. Naar het voorbeeld van P. Boulez en K. Goeyvaerts trachtte hij verschillende muzikale componenten aan hetzelfde structuurprincipe te onderwerpen. Bovendien experimenteerde hij in een zeer vroeg stadium met aleatorische vrijheden, die hij in gradaties onderverdeelde en eveneens volgens seriële principes verwerkte. Op het terrein van de elektronische muziek zijn Stockhausens exploraties in een totaal nieuw klankdomein van enorme betekenis gebleken.

Op vraag van pianolerares Marianne Teöke om een bijdrage te schrijven voor een pianoalbum voor kinderen, begon Gyorgy Kurtág in 1973 aan enkele stukjes die hij verzamelde onder de titel Elo-Játékok (Voor-Spelen; 1973 -74). Dit project gaf meteen gestalte aan de bevrijdende creativiteit die aan de basis ligt van Játékok (Spelen; 1973-), dat gedurende een drietal decennia tot een enorm geheel van uiterst gevarieerde twee- tot zeshandige pianominiatuurtjes is uitgegroeid. Zowel artistiek als pedagogisch, geleerd als naïef, strikt als vrij, vindt de cyclus niettemin een sterke samenhang binnen zijn diversiteit. Játékok interageert met de buitenwereld, reflecteert, commentarieert en experimenteert. Heel wat van die stukjes verwijzen dan ook rechtstreeks naar de muzikale overlevering of naar Kurtágs persoonlijke leven. Nieuwe ideeën worden uitgewerkt en staan mogelijk model voor ander werk. Daartegenover bieden bestaande technieken, stijlen en concrete composities van anderen en hemzelf een onuitputtelijke bron aan inspiratie.

"Ian Pace is a powerful advocate for 'hard-edged' contemporary piano music, in which he is an acknowledged leader at the keyboard (…) Britain's most uncompromising champion of new piano music " : de unaniem lovende kritieken in de Londense muziekpers liegen er niet om.
Ian Pace (°1968) wordt beschouwd als één van de meest veelzijdige en virtuoze pianisten van zijn generatie. Hij studeerde aan de Chetham's School of Music bij Peter Lawson en aan The Queens College in Oxford (waar hij wiskunde studeerde, maar eveneens als uitvoerder actief was). In 1990 liet een Fullbright beurs hem toe aan de Juilliard School in New York bij Gyorgy Sandor te gaan studeren. Alhoewel hij een erg breed repertoire beheerst, gaat zijn voorkeur toch uit naar de muziek van de 20ste en de 21ste eeuw : een domein waarin hij een alsmaar groeiende reputatie voor het avontuurlijke en compromisloze geniet. Zo verzorgde hij reeds meer dan 100 creaties van o.m. Michael Finnissy ( in 1996 voerde hij trouwens diens integrale oeuvre voor piano solo uit gespreid over 6 concerten in Conway Hall in Londen), Richard Barrett, Luc Brewaeys, James Clarke, James Dillon, Pascal Dusapin, Brian Ferneyhough, Christopher Fox, Volker Heyn, Howard Skempton, Gerhard Stäbler, Jay Allan Yim en Walter Zimmermann.

Met de fenomenale Britse pianist Ian Pace zijn Dusapin en Ligeti, maar ook Stockhausen en Kurtag in de beste handen. Pace wekt bewondering met zijn beredeneerde en tegelijkertijd ongedwongen uitvoeringen én met zijn onbreekbare band met de actuele muziek. Wat hem vooral bijzonder maakt, is dat hij zijn pianistieke virtuositeit weet te onderbouwen met een indrukwekkende musicologische kennis, wat zijn concerten des te doorleefder en boeiender maakt.

Programma :
  • Pascal Dusapin, Etudes 1-4
  • Gyorgÿ Ligeti, Etudes Book 2
  • Karlheinz Stockhausen, pianostuk X
  • Kurtag, Jatekok (selectie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ian Pace, Dusapin vs. Ligeti
Vrijdag 2 februari 2007 om 20.00 u

Bijloke Concertzaal
Jozef Kluyskensstraat 2
9000 Gent

Meer info: www.debijloke.be, www.ianpace.com, www.gyoergy-ligeti.de, www.stockhausen.org

Interviews :
Jan Michiels over György Ligeti, Koen Van Meel, 15/11/2006 op Kwadratuur.be
Pascal Dusapin -'The Belly of an Architect', Frank Madlener op www.arsmusica.be, 1999

Video : György Ligeti op UbuWeb Film ( Poème Symphonique for 100 metronomes (1962) / en 'György Ligeti: Portrait', A Documentary by Michel Follin (1993) )

Elders op Oorgetuige :
Componist György Ligeti overleden, 13/06/2006
Focus Ligeti+ : Concertgebouw Brugge huldigt Ligeti, 1/12/2006

01:53 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook