06/03/2007

Klankkunstenaar Matthew Burtner in Logos

Matthew Burtner Matthew Burtner is een jonge experimentele klankkunstenaar uit Alaska die zowel met een eenvoudige steen als met een ingenieus zelf-ontworpen elektronisch instrument een intrigerend klankuniversum weet te scheppen. Deze klankwereld is heel divers: energetische en ritmische werken wisselen af met contemplatieve soundscapes die vaak geïnspireerd zijn op de natuur in de Poolgebieden.

Matthew Burtner schrijft instrumentale en elektro-akoestische muziek die domeinen verkent als de eco-akoestiek, interactieve media, polyritmiek en op ruis gebaseerde muzieksystemen. Zijn performance is een mix van zeer energetische en contemplatieve composities die gebruik maken van feedback, ruis, zelfontworpen akoestische en elektronische instrumenten.
Verschillende composities ("Windsketches", "SXrAtch") die hij speelt zijn geschreven voor zijn 'metasaxofoon', een akoestische tenorsax waarop een microprocessor en sensoren bevestigd zijn. Deze laatste sturen gegevens over de uitvoering (vb welke kleppen bespeeld worden, hoe hard geblazen wordt) door naar een computer. Het instrument is ook uitgerust met speciale microfoons zodat een gedetailleerde controle van de versterkte en bewerkte klank mogelijk is. De metasax is tegelijkertijd te bespelen als akoestisch en digitaal (vb synthesizer of sampler) instrument en als computer controller. De belangrijkste drijfveer achter dit instrument waaraan Burtner sinds 1997 werkt, is om de data- en audioverwerking onder de directe expressieve controle van de uitvoerder te plaatsen.
Enkele andere eigen werken op het programma verraden dan weer Burtners ritmische interesses. Sinds 1994 werkt hij aan een 'polyrhythmicon'-project, een computer-instrument in Max/MSP dat tegelijkertijd dienst doet als performance instrument en als compositie-hulpmiddel. Dit instrument maakt het mogelijk om allerlei polyritmiek en complexe ritmes te bedenken.
Doorheen veel van zijn werk is ook de aandacht voor de natuur (van Alaska) en voor haar systemen en processen merkbaar. Met behulp van nieuwe technologieën wil hij deze ecologische systemen integreren in muzikale uitvoeringen. Hij gebruikt hiervoor data uit allerlei ecologische processen in de structuur van zijn werken en probeert op basis van opnames van natuurlijke processen een nieuwe muzikale syntax te ontwikkelen.

Programma:
  • "Windsketches", (2005) for Metasax and turbulent wind models
  • "Mists", (1995) for noise and stones
  • "Delta 3", (2006) for feedback
  • "SXrAtch", (2005) for physical gesture
  • "Grid 2", (2006) for trajectory-based interaction
  • "That which is bodiless is reflected in bodies", (2004)
  • "St. Thomas Phase", (2001)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Matthew Burtner
Donderdag 8 maart 2007 om 20.00 u

Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org , www.burtner.net en www.metasax.com

07:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/03/2007

Ukraïnse avond in de Rode Pomp

Rodion Shchedrin Woensdag is de Oekraïnse pianiste en componiste Liudmila Samodaeva (°1951) te gast in de Rode Pomp. Tussen 1996 en 2001 was ze pianiste bij Frescos, een ensemble voor hedendaagse muziek in Odessa. Sinds 1995 is ze ook freelance-componiste. Woensdag brengt ze vooral preludes en fuga's van Bach, Franck, Hindemith, Shchedrin, Schnittke en uiteraard ook een werk van haarzelf.

De Russische componist Rodion Shchedrin (°1932) is een intrigerende figuur. Hij werd middenin de Stalintijd geboren, maar toch slaagde hij erin om integer te blijven zonder concessies te doen aan de Sovjet-cultuurpolitie. Zijn vroegste werken zijn nog in de sovjetstijl geschreven, maar vanaf de jaren 60 begon Shchredrin verschillende muziekstijlen waaronder neoclassicisme, jazz en pop te incoprporeren. Vanaf 1970 kwam hij tot een persoonlijke synthese die hijzelf als post-avantgardistisch bestempelde. Shchedrin woont nu in zowel Moskou als München. Ooit was hij een van Ruslands meest prestigieuze componisten en hij volgde Sjostakovitsj op als hoofd van de unie voor componisten. De laatste jaren is hij ook in het westen bekender geworden.

Alfred Schnittke (1934 - 1998) is een van de belangrijkste Russische componisten na Sjostakovitsj. Net als andere Sovjet-componisten van zijn generatie zoals Edison Denisov en Sofia Gubaidulina begint Schnittke in het Westen steeds meer aandacht en bewondering te krijgen, en dat niet alleen bij muziekspecialisten.
Schnittke is een componist die niet in één vakje is onder te brengen: hij vermengde verschillende stijlen, technieken en gedachtegangen uit de (westerse) muziekgeschiedenis om zo tot een heel eigen klank te komen. Met Schnittke's originele geest en de beperkingen van de Sovjet culturele politiek, is het geen wonder dat daaruit botsingen ontstonden. Lange tijd werd zijn kunst door de autoriteiten beschouwd als gekunsteld, experimenteel en sterk leunend op West Europees avant-gardisme. Zijn composities werden ongeschikt geacht om de Sovjet Unie te vertegenwoordigen in het buitenland. En omdat hij geen concessies wilde doen, werd het hem lange tijd verboden het land te verlaten. Toch begon Schnittke's roem in het buitenland. De nieuwsgierigheid naar deze onbekende Sovjet componist werd gewekt door uitvoering van zijn werken op internationale festivals vanaf 1966. Schnittke's muzikale taal wordt overal ter wereld begrepen doordat er emoties in doorklinken. Zijn muziek is expressief, suggestief en associatief. Schnittke nam al vrij snel afstand van diverse richtingen binnen de avant-garde in die tijd. Hij zocht naar een manier om zijn muziek een rijkere associatieve inhoud te kunnen geven. In 1968 formuleerde Schnittke zijn concept van het 'polystylisme', een compositiestijl met verschillende lagen, een dialoog met het muzikale verleden. Bepalend voor de muziek van Schnittke is dat de muziek van het verleden, geciteerd of verwerkt in veel van zijn werken, steeds wordt gecombineerd met de muzikale taal van het heden. Het was even een schok dat Schnittke afscheid nam van het strenge avant gardisme, maar het paste bij de geest van de tijd, vermoeidheid en ontgoocheling over seriële muziek en complexiteit, en ook passend in de nieuwe eenvoud. Tegelijkertijd bezorgde het Schnittke een grote schare nieuwe aanhangers en sindsdien is zijn muziek steeds populairder geworden.

De Duitse componist, violist, dirigent en pedagoog Paul Hindemith (1895 - 1963) stond aanvankelijk onder invloed van Brahms en Reger. In 1927 werd hij compositieleraar aan de Muziekhogeschool van Berlijn en ging hij zich steeds meer met historische en pedagogische onderwerpen bezighouden.
Al wat nieuw en experimenteel was boeide hem, zoals de Zeitoper en het componeren voor grammofoon, mechanisch klavier enz.
Door zijn werken voor en met jongeren was Hindemith bij de Duitse jeugd bijzonder populair geworden, en dat viel niet in goede aarde bij het nieuwe bewind. In 1938 wijkt hij uit naar Zwitserland en ten slotte naar de Verenigde Staten om te ontkomen aan de lastercampagne van de nazi-pers.
De eerste pogingen tot vernieuwing - vanaf de vioolsonate op 11 (1917) - openbaren zich in een streven naar bevrijding uit de traditionele harmonische wetten en een zoeken naar een nieuw beginsel voor een autonome melodie. De drieklank wordt vier- en meerklank, het begrip consonant verdwijnt, tonaliteit wordt polytonaliteit, enz. Aangezien de tonaliteit volgens Hindemith een natuurwet is, blijft de samenklank, ondanks de door een sterk polyfoon stemmenweefsel veroorzaakte dissonanten, ook in latere werken steeds tonaal.

Programma :
  • J.S. Bach, Prelude en Fuga in Fis dur
  • César Franck, Prélude, Fugue et Variation
  • Paul Hindemith, Prelude en Fuga in G
  • Rodion Shchedrin, Prelude en Fuga in D dur
  • Alfred Schnittke, Prelude en Fuga
  • Liudmila Samodaeva, Quasi Romantico (The faces of Rain, Episodes, Poèmes d'Igor Pototsky "Sur la Marne" , O Paris )
Tijd en plaats van het gebeuren :

Pianorecital Liudmila Samodaeva
Woensdag 7 maart 2007 om 20.30u
De Rode Pomp
Nieuwpoort 59
9000 Gent

Meer info: www.rodepomp.be , www.shchedrin.de , www.schnittke.de en www.hindemith.org

Elders op Oorgetuige :
Ludus tonalis: het tonale spel, 8/02/2007
Vlaams Radio Koor brengt liturgisch programma rond Schnittke, 15/01/2007

Extra:
Paul Hindemith (1895 - 1963): Vanuit het neoclassicisme, Jan de Kruijff op componistenportretten2.blogspot.com, 19/03/2006

20:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Christian Wolz : Atropa - Bella Donna

Christian Wolz Eindelijk is het zover: de Berlijnse stemkunstenaar Christian Wolz komt naar België en wel met de première van zijn recentste performance 'Atropa - Bella Donna'. Het wordt uitzonderlijk en indrukwekkend optreden dat je zeker niet onberoerd zal laten !

Christian Wolz is een stemkunstenaar die perfect in het rijtje past van artiesten als Meredith Monk, David Moss, Diamanda Galas etc… Zijn indrukwekkende stem grijpt je bij de strot en laat je lang tot na zijn performance niet los. Zoals een danser één is met zijn lichaam is Wolz één met zijn stem. Hij is een performer zonder artistieke grootheidswaanzin, hij creëert uit niets en uit alles, op een intense, uitdagende manier beweegt hij vrij met zijn materiaal, het beeld en geluid. De beelden die hij oproept, vormen zijn visie op de wereld waarin we leven en waarin de muziek geboren wordt.
"Visuele prikkels manipuleren ons zo sterk zodat dit vaak ten koste gaat van wat we horen", zegt Christian Wolz. "Geluid is veel realistischer en kan onze emoties veel dieper beïnvloeden".
Het programma dat hij in de Arenbergschouwburg brengt, 'Atropa - Bella Donna', biedt de luisteraar de mogelijkheid zichzelf te voelen en te concentreren op het eigen instinct, ver weg van de algemeen verbreide stimuli van een consumptiemaatschapij.
Wolz werkt sinds jaren aan performances die in de eerste plaats geadresseerd zijn aan ons gehoor. Met dit nieuwe werk verdiept hij hier zich nog radicaler in dan voorheen. Hij verplicht de luisteraar zich exclusief te concentreren op het oor waardoor innerlijke beelden, vormen en emoties puur beleefd kunnen worden. Wolz' muziek is expressief en bedoeld om enkel akoestisch en psychologisch ervaren te worden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Christian Wolz : Atropa - Bella Donna
Woensdag 7 maart 2007 om 20.30 u

Arenbergschouwburg
Arenbergstraat 28
2000 Antwerpen

Meer info : www.arenbergschouwburg.be , www.clubmajestic.be, www.citoma.de

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Het Collectief : het einde van de tijd ?

Het Collectief Het Collectief is een kamermuziekgroep uit Brussel die gerust uniek genoemd kan worden. Door consequent met een vaste kern van vijf muzikanten te werken bouwde de groep een intrigerende eigen sound op, gekenmerkt door een heterogene mix van blazers, strijkers en piano. Het repertoire van Het Collectief keert terug naar de roots van het modernisme: de Tweede Weense School. De affiniteit van de groep met dit repertoire kreeg vorig jaar bevestiging in de internationale muziekpers met een serie lovende recensies voor een cd met werk van A. Schönberg. Vanuit deze solide basis verkent de groep zowel het grote twintigste-eeuwse repertoire als de allernieuwste experimentele stromingen. Woensdag brengen zij in de Stedelijke Academie voor
Muziek en Woord in Izegem een concert met werk van Messiaen en Saariaho.

Olivier Messiaen (1908-1992) wordt in de muziekwereld als een buitenbeentje gezien, vooral door de aparte manier waarop hij met het begrip 'tijd' omgaat. De componist probeert muziek tot een transcendente, zelfs religieuze ervaring te maken door de muzikale tijd stil te zetten. In die zin is het 'Quatuor pour la fin du temps' misschien wel zijn meest idiomatische werk. Naast het gebruik van extreem langzame tempi speelt hij met eigenzinnige ritmische procédés die het traditionele dynamische verloop van de muziek ondermijnen. Hierdoor verschuift de aandacht van de luisteraar naar de zinnelijke, haast erotische klankwaarneming van het moment.
Messiaen schreef 'Quatuor pour la fin du temps' in 1941 in de barre omstandigheden van het concentratiekamp Stalag VIII in het Duitse Görlitz eind 1940. Het werk is aangrijpend en muzikaal heel verscheiden door de voortdurende afwisseling tussen solo-instrumenten, duo's en het voltallige kwartet.

Dezelfde obsessie voor de zinnelijke waarneming vinden we terug bij de Finse componiste Kaija Saariaho (1952). Hier is het echter de eerder statische harmonie, gebaseerd op het boventoonspectrum, die het dynamische verloop van de tijd uitschakelt. Ook hier rest de luisteraar enkel nog de zuivere zinnelijkheid van de klankkleur. Of hoe de eigenzinnige stijl van Messiaen toch ergens een verband lijkt te hebben met het serialisme van het IRCAM.

Programma :

  • Olivier Messiaen, Quatuor pour la fin du temps, voor piano, viool, cello en klarinet (1940-'41)
  • Kajia Saariaho
    Noa Noa, voor fluitsolo en live-elektronica (1992)
    Cendres, voor altfluit, cello en piano (1998)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Het Collectief : Messiaen - Saariaho: het einde van de tijd?
Woensdag 7 maart 2007 om 20.00 u

S.A.M.W. Izegem
Kruisstraat 13
8870 Izegem

Meer info : www.samw-izegem.be, www.hetcollectief.be en www.saariaho.org

Elders op Oorgetuige :
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Miroir des Songes (Kajia Saariaho) , 15/02/2007
Messiaens Turangalîla als ode aan de liefde, 5/02/2007
Tijd, eeuwigheid en andere contrasten (Olivier Messiaen, Quatuor pour la fin du temps), 9/10/2006
Demonische en hemelse orgelklanken (Olivier Messiaen, Messe de la Pentecôte), 5/10/2006

Extra : Messiaen op www.essentialsofmusic.com en www.oliviermessiaen.org
'Olivier Messiaen: les rythmes vivants. De l'amour divin à l'amour humain...', Olivier Messiaen, Entretiens avec Claude Samuel op www.arsmusica.be
Kaija Saariaho: de geboren buitenstaander, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, juni 2005

------------------------------------------------

Messiaens 'Quatuor pour la fin du temps' is donderdagavond ook te horen op Klara. Uitvoerders zijn Yuriko Naganuma (viool), Jean-Louis Sajot (klarinet), Paul Broutin (cello) en Anne-Lise Gastaldi (piano).

Orlando
, donderdag 8 maart 2007 om 19.15 u : Olivier Messiaen, 'Quatuor pour la fin du temps'
www.klara.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

04/03/2007

Ars Musica start lenteoffensief

Ars Musica Vrijdag gaat het Brusselse festival voor nieuwe muziek Ars Musica van start. Voor zijn negentiende editie in 2007 verandert Ars Musica resoluut van formule. Voor het eerst zijn er twee edities om het publiek te laten kennismaken met het reilen en zeilen van de hedendaagse muziek : Ars Musica/Spring en Ars Musica/Winter. De concerten van de lente-editie zijn gegroepeerd rond drie weekends van 9 tot en met 24 maart, terwijl Ars Musica/Winter plaatsvindt van 27 november tot en met 2 december 2007. Ars Musica/Winter 2007 stelt zich open voor andere kunstvormen omdat de hedendaagse muziek niet op een geïsoleerde manier benaderd kan worden. Dans, muziektheater, film en beeldende kunst maken deel uit van de hedendaagse muziekwereld. In de loop van de jaren maakte Ars Musica geregeld uitstapjes naar deze gebieden, maar nooit op een blijvende manier. Het werd tijd om, naar aanleiding van onze vijf winterse festivaldagen, te wijzen op de raakpunten tussen deze kunstvormen.

Achttien jaar lang aarzelde het 'format' van Ars Musica tussen een festival dat een maand duurde en een festival dat uitdijde. Vanaf 2005 kwam er echter een evolutie op gang die in 2007 een concrete gestalte krijgt.
De explosieve toename van culturele en andere evenementen in het Brusselse gaat gepaard met een meer precieze afbakening van het werkgebied van elke culturele instelling. Om beter verslag te kunnen uitbrengen van de bezigheden van de hoofdrolspelers van de hedendaagse muziek - de componisten en de muzikanten - bleek het nodig dat Ars Musica gedurende het hele jaar voor een aanwezigheid zorgde.
Zowel de media als het publiek volgen Ars Musica meer dan ooit. Met deze zekerheid en steun als uitgangspunt wil Ars Musica dit jaar proberen haar jaarlijkse aanwezigheid te spreiden over twee momenten: Ars Musica/Spring en Ars Musica/Winter.
Deze formule is een knipoog naar de modewereld, die op een natuurlijke manier inspeelt op nieuwe 'tendensen' en wil beklemtonen dat het weinig zin heeft de hedendaagse kunst te vatten in een verouderd beeld.
Ars Musica wil niet alleen een festival zijn. Het wil ook een rol spelen als partner in de muzikale creatie en uitvoering. Het wil bijdragen aan het muziekonderwijs en het wil documentatie beschikbaar stellen door het toegankelijk maken van het archief.

Ars Musica/Spring opent met de wereldcreatie van de opera 'Frühlings Erwachen' van onze landgenoot Benoît Mernier, een productie van de Koninklijke Muntschouwburg. Daarop volgen portretten van onder meer Beat Furrer, George Benjamin en Pierre Boulez door verscheidene Belgische en internationale musici. Elk concert heeft zo zijn thema: bijvoorbeeld de complexe verhouding van tijd en muziek bij componisten als Jean-Paul Dessy, Steve Reich en John Adams door het Ensemble Modern ; of de elektronische muziek in 'Elektronik!'; of nog, een land zoals Groot-Brittannië en Spanje in de respectievelijke concerten van het Nationaal Orkest van België en van het Cello Octet Conjunto Ibérico. Vergeten we ook niet de Belgische creaties van de Franse componisten Yan Maresz, Bruno Mantovani (door het Ictus Ensemble en het Ircam) en van Pascal Dusapin (door het Danel Kwartet) en de opdrachten aan de Belgen Pierre Bartholomée, Gilles Gobert en Jean-Luc Fafchamps. Ars Musica/Spring nodigt prestigieuze internationale ensembles en solisten uit: Klangforum Wien, Ensemble Modern, Nieuw Ensemble, MusikFabrik, het Cello Octet Conjunto Iberico en sterpianist Pierre-Laurent Aimard die een atelierconcert verzorgd met componist George Benjamin. Daarnaast staan grote Belgische orkesten, ensembles en solisten op het programma zoals het Symfonisch Orkest en het Jeugdkoor van de Munt (als ouverture), het Ictus Ensemble, het Nationaal Orkest van België, Musiques Nouvelles, het Danel Kwartet (slotconcert), het Blindmann Kwartet, pianist Jean-Philippe Collard-Neven en cellist Arne Deforce.

Daarnaast zijn er ook nog enkele aanvullende activiteiten. Zo is er dit jaar voor het eerst een rondetafelgesprek met componisten, musici, critici en uiteraard ook het publiek van Ars Musica. Het wordt een soort van stand van zaken van de positie van de hedendaagse muziek. Verder zijn er zoals in de afgelopen edities projecties van documentaire films in het Filmmuseum en 'workshops' met componisten en musici om een nog beter begrip van de muziek van nu te bewerkstelligen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica/Spring
Van vrijdag 9 tot en met zondag 24 maart 2007

Verschillende locaties in Brussel

Het volledige progamma vind je op www.arsmusica.be
Uiteraard mag je ook hier de komende dagen en weken nog heel wat meer info verwachten.

22:40 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

03/03/2007

Een reis door de menselijke geest

Rozalie Hirs Een reis door de menselijke geest met al zijn emoties en gewaarwordingen. Zo omschrijft het Zephyr Quartet Amsterdam zijn programma waarin het fenomenale derde strijkkwartet van Scelsi omringd wordt door werk van Claude Vivier, spectralist Horatiu Radulescu en de intrigerende componiste Rozalie Hirs.

Centraal in dit programma staan meesterwerken van twee visionaire figuren van de hedendaagse muziek: Radulescu en Scelsi. De titel van dit concert citeert een deel uit het fenomenale derde kwartet van Scelsi. In dit kwartet maakt de luisteraar een reis door de menselijke geest met al zijn emoties en gewaarwordingen. Scelsi appelleert aan onze diepste gevoelens: vertrekkend vanuit tederheid via conflict en ambivalentie om te komen tot een hernieuwd inzicht ("I'âme se reveille") en daarmee een gewaarwording van vrijheid onder voorbehoud, en tenslotte tot de ultieme vrijheid. Radulescu vindt inspiratie bij de Chinese wijsgeer Lao Tze. Zijn muziek is een wonderbaarlijke mengeling van barokke dansritmes en spectrale harmonieën. Het concert wordt geopend met een gloednieuw kwartet van de Nederlandse componiste en dichteres Rozalie Hirs. Drie (behalve Scelsi) van de vier werken waren hoogstwaarschijnlijk nog niet eerder te horen in ons land.

Het Zephyr Quartet Amsterdam (voorheen Zephyr Kwartet) werd opgericht in 1999 en koos van bij het beging voor de nieuwe muziek te kiezen. Het Nederlandse tijdschrift voor klassieke muziek 'Luister' schreef onlangs: 'Het Zephyr Kwartet staat al sinds enige jaren garant voor een avontuurlijke programmering en spel op zeer hoog niveau.'
Een typisch Zephyr concert bevat zowel recent geschreven werk als muziek van gerenommeerde componisten uit het moderne repertoire voor strijkkwartet: Cage, Scelsi, Nono, Rihm, Crumb, Kurtag, Reich, Ferneyhough en Sculthorpe. In de voorbije jaren speelde dit kwartet ook speciale programma's met bvb live elektronica of een theremin-speler waarbij werken van Yannis Kyriakides, Kaija Saariaho, Barbara Ellison en Donnacha Dennehy uitgevoerd werden. Vooral hun portretkoncert van de Canadese komponist Claude Vivier wordt internationaal gewaardeerd. Jaarlijks is het Zephyr Quartet Amsterdam ook een van de prominente ensembles tijdens de Internationale Gaudeamus Muziekweek in Amsterdam. Dan speelt het kwartet muziek van jonge componisten uit de hele wereld.

Programma: 'the soul awakens'
  • Claude Vivier, Quatuor à cordes (1968)
  • Rozalie Hirs, Zenit, uur nul (2006 - geschreven in opdracht van het Zephyr Kwartet)
  • Giacinto Scelsi, Quartet no. 3 (1963)
  • Horatiu Radulescu, Quartet no. 6 practicing eternity (1993)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Zephyr Quartet Amsterdam : The soul awakens
Dinsdag 6 maart 2007 om 20.00 u

Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org, www.zephyrkwartet.dds.nl , www.rozalie.com, www.scelsi.it

Claude Vivier : brahms.ircam.fr en www.thecanadianencyclopedia.com

Extra:
'Giacinto Scelsi 1905-1988, Trilogia 1956-1965', Arne Deforce naar Harry Halbreich op www.arnedeforce.be
"Giacinto Scelsi , The Messenger" by Alex Ross, The New Yorker , Nov. 21, 2005
'Modern music: Scelsi', Todd M. McComb, 27/01/2000 op www.medieval.org
Elders op Oorgetuige :
La machine à remonter le son : Claude Vivier, 6/01/2007
La machine à remonter le son : Giacinto Scelsi, 11/12/2006
Cathedrals of Sound (Scelsi, Suite nr. 8 'Bot- Ba'), 8/12/2006
De hemelse zelfkant van Claude Vivier, 12/09/2006
Vertelconcert Scelsi, Carter, Jolivet en Reich, 29/05/2006

23:31 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Rosas & Ictus brengen hommage aan Steve Reich

Steve Reich Deze week wijdt dansgezelschap Rosas een avondvullend programma aan de Amerikaanse avant-gardecomponist Steve Reich ter gelegenheid van diens zeventigste verjaardag. Het Ictus Ensemble speelt een groot deel van de muziek live.

Steve Reich (°1936) behoort samen met Philipp Glass en Terry Riley tot de pioniers van de minimalistische en repetitieve muziek. Hij leidt een opvallend zuiver parcours, waarbij hij steeds trouw blijft aan zijn oorspronkelijke intuïtie. Zijn eerste werken zijn heel radicaal. Ze draaien rond de langzame tempoverschuiving van verschillende lussen magneetband (It 's gonna rain,1965). In de jaren '70 componeerde Reich grote muzikale bouwwerken (Music for eighteen musicians,1976) en tegenwoordig schrijft de New Yorker meer verhalende en meer rapsodische werken (de video-opera Hindenburg uit 1998). Reich is schatplichtig aan een waaier van muziekstromingen.

In het werk van choreografe Anne Teresa De Keersmaeker heeft de muziek van de Amerikaanse repetitieve componist Steve Reich vanaf het begin een belangrijke plaats ingenomen. De Steve Reich Evening die Rosas dit seizoen presenteert met live muziekuitvoering is echter geen retrospectieve.
Om de brug te slaan naar het begin wordt uit 'Fase. Four movements to the music of Steve Reich' (1982) wel Piano Phase overgenomen. In dat deel volgen de twee danseressen de beweging van hun rechter arm die als een slinger het hele lichaam in beweging zet. Ook het eerste deel van Drumming (cf. de voorstellingen Just Before uit 1997 en Drumming Live uit 1998) maakt deel uit van de Steve Reich Evening. In Drumming, Movement 1 zetten de twaalf dansers lange bewegingszinnen uit op de muziek, gespeeld door vier percussionisten. In deze compositie klinken invloeden door van de studiereis die Reich kort daarvoor naar Ghana ondernam. Met dit stuk voor slagwerk en een paar stemmen sloot Steve Reich met een uitbarsting van wilde vreugde de periode van het radicale minimalisme af, gewijd aan de strikte toepassing van 'graduele processen'. Een enkel kort ritmisch motief wordt noot per noot opgebouwd tot het versplintert in een reeks canons, samentrekt tot blokken en zich als door een filter verspreidt in de drie klankfamilies van het slagwerk: vellen, toetsen, metaal.

Aan de reeds bestaande choreografieën worden een aantal nieuwe creaties toegevoegd op o.a. Four Organs, Music for Pieces of Wood en Eight Lines.
Music for Pieces of Wood uit 1973 is een kwintet voor 'claves' (houten staafjes die tegen elkaar geklopt worden), als een polyfonisch verlengde van 'Clapping Music'.
Four Organs voor vier Hammond-orgels en maracas, voor het eerst opgevoerd in Boston in 1970, ontketende waarschijnlijk een van de laatste schandalen in de moderne muziek: er is geen ritmische canon in te bespeuren, maar wel een plastische vervorming van het zware akkoord dat de elektrische orgels uitkrijsen. Alle noten van dit akkoord verlengen bij elke herneming, als waren het aparte strengen wol. Anacrusis (opwaartse beweging), steunpunt, einduitgang (ontspanning): een muzikale basisbeweging die zich steeds trager ontvouwt, als in een heuse thriller.
Eight Lines uit 1979 is een lang en briljant ostinato dat 20 minuten duurt. Het is opgebouwd op een canon van akkoorden waarvan de hoge noten uitgehamerd worden door twee piano's - de rijkdom van hun klankenspectrum doet onweerstaanbaar denken aan Balinese muziek. De melodieën van de houtblazers en de harmonische golven van de strijkers zijn daar bovenop gestapeld. 'Eight Lines' is een schoolvoorbeeld van een 'klassiek' werk van Reich: de minste afwijking, elke bescheiden wijziging binnen een onontwarbare pracht van klanken opent volledig nieuwe perspectieven.

Bij wijze van contrapunt op Steve Reichs composities maakt De Keersmaeker voor deze voorstelling een choreografie op het eerste stuk voor twee piano's van Ligeti, Monument, en ook op het Symfonisch gedicht voor honderd metronomen, dat in 1990 deel uitmaakte van Stella, maar dan wel als een zuiver dadaïstisch object, zonder dat erop gedanst werd.

In een interview zei Anne Teresa De Keersmaeker ooit: ‘Ik probeer altijd om via de dans op een heel simplistische manier datgene naar voor te brengen wat mij aanspreekt in de muziek, wat mij aanzet tot dansen.’ Dat respect voor de muziek en voor de evolutie van de componist is ook uit deze Steve Reich Evening afleesbaar. Parallel daarmee toont deze avond ook de evolutie van de choreografe. Van de korte bewegingszinnen uit Piano Phase naar de langere frases uit Drumming. Of zoals Ictus-musicus Jean-Luc Plouvier het helder samenvatte: van de slingerbeweging naar die van de oneindige spiralen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Rosas & Ictus : Steve Reich Evening
Woensdag 7, donderdag 8, vrijdag 9, zaterdag 10 en zondag 11 maart 2007, telkens om 20.30 u
Kaaitheater
Sainctelettesquaire. 20
1000 Brussel

----------------------------------------
Op 18 maart is het precies 25 jaar geleden dat Fase, four movements to the music of Steve Reich in wereldpremière ging in de Beursschouwburg in Brussel. Naar aanleiding van deze verjaardag hernemen Anne Teresa De Keersmaeker en Tale Dolven de voorstellingen in de Rosas Performance Space.
Donderdag 15 en vrijdag 16 maart 2007 om 20.30 u
Rosas Performance Space
Van Volxemlaan 164
1190 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.demunt.be, www.ictus.be, www.rosas.be en www.stevereich.com

Elders op Oorgetuige :
Gentse (oud)studenten brengen ter Veldhuis, Cram en Reich, 26/02/2007
Masterstudenten brengen werk van Casale, Reich, Messiaen, Shinohara en Romitelli, 26/02/2007
Music for 18 Musicians, 25/02/2007

22:08 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Apikon-Dià : de ontmoeting van tegengestelden

Osvaldo Hernandez Napoles Dinsdagavond is de Latijns-Amerikaanse groep Apikon-Dià te gast in D'Imprimerie in Brussel. In de oorspronkelijke taal van het Desana-volk (Amazonië), betekent Apikon-Dià de ontmoeting van tegengestelden. Het is de mythische plek waar alle waarschijnlijkheden tegelijkertijd worden gerealiseerd. De leden van dit trio vertrekken vanuit de traditie van hun land van oorsprong: Argentinië, Venezuela en Mexico. We vinden de ritmische rijkdom en de specifieke harmonieën van deze streken terug in originele composities die het uitgangspunt vormen van hun onwaarschijnlijke improvisaties.

De Argentijn Juan Carlos Tolosa (piano) is erg gewaardeerd als componist en muzikant in de hedendaagse muziek. Hij werkt regelmatig voor de Nationale Radio van Argentinië en is sinds 2000 ook dirigent van the Black Jackets Company. Ook Venezuelaan David Nuñez (viool, mandoline) maakt deel uit van the Black Jackets Company. Als solist trad hij op met verschillende symfonische orkesten. Mexicaan Osvaldo Hernandez Napoles speelt verscheidene soorten percussie: bombo legüero, cajon, maracas, pandeiro, caxixis, caracoles, quijada ... Hij speelt o.a. bij Grupo Cumbe en Marlène Dorcena.

Tijd en plaats van het gebeuren :

APIKON-DIÀ: Latin-American music
Dinsdag 6 maart 2007 om 20.00 u
D'Imprimerie
Fabrieksstraat 43
1000 Brussel
Tel 02/502 50 07

Extra : www.david-nunez.ne

20:53 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Drie vrouwenstemmen en een cello

Mady Bonert, Annemie Clarysse en Lieve M.H.Jansen Originaliteit is een handelsmerk van het Goeyvaerts Consort. Zondag brengen Mady Bonert, Annemie Clarysse en Lieve M.H.Jansen in De Melkerij in Veltem-Beisem zelden gehoorde muziek voor drie sopranen. Op het programma muziek van Karlheinz Stockhausen, Morton Feldman, Diederik Wagenaar, György Kurtag, Janet Beat, Lucien Posman, Frank Nuyts en Marc Michael De Smet. Drie stemmen en één cello, en een veelvoud van combinaties, met als rode draad de tijd waarin wij leven. Video-kunstenares Ann De Caestecker zal het geheel visueel zal omkaderen.

Morton Feldmans 'Three Voices' (1982) voor 3 vrouwenstemmen of 1 stem en tape is een concertvullend vocaal meesterwerk. Feldman gebruikt klank als een abstract medium, en schept ruimte om de klank heen, de klanken worden als het ware ruimtelijke objecten. De tekst is van de New-Yorkse dichter Frank O'Hara. Feldman schreef 'Three Voices' voor de Amerikaanse stemkunstenares en componiste Joan La Barbara.
Feldman zelf over dit werk: "One of my closest friends, the painter Philip Guston, had just died; Frank O' Hara died several years before. I saw the piece with Joan in front and these two loudspeakers behind her. There is something of tombstones about the look of loudspeakers. I thought of the piece as an exchange of the live voice with the dead ones - a mixture of the living and the dead."
'Voices and cello' (1973) is een kort, tekstloos trio waarin de 2 vrouwenstemmen en de cello gelijkwaardig als 'instrument' behandeld worden.

Apsara's zijn goddelijke courtisanes uit de Hindoe-mythologie, vaak in Cambodjaanse tempels afgebeeld. De Schotse Janet Beat schreef er een
tekst over en zette daar toepasselijke, mysterieuze muziek bij.

'Le chat' is geen komisch gemiauw maar een fijne, poëtische typering door Charles Baudelaire, op een even fijne etherische muziek gezet door de Nederlander Diederik Wagenaar.

Lucien Posman is de grootste Vlaamse Blake-componist. 'To morning' is een pre-romantische verheerlijking van de onvermoede kracht en schoonheid van de dageraad.

György Kurtág is vooral bekend voor zijn vocale werk : hij beschouwt de stem als een instrument dat onverkende mogelijkheden biedt, waarbij zij haar gebruikelijke narratieve rol overstijgt. Over Kurtágs 'Attila Jòzsef-Fragmenten' schrijft István Balázs het volgende (Melos, 1986): "Een bitter, maar niet troosteloos werk is de 'Fragmenten', zelfs als het de valse troost op afstand van zich gehouden weet. Maar zonder anders-worden, zonder inzicht in de samenhangen van het menselijk bestaan, zonder die pijnen, die het komen tot helderheid in het denken vergezellen, is de 'tweede' geboorte van de mens onvoorstelbaar. Het souverein ter-wereld-komen garandeert dat de mens niet een massawezen blijft, dat zich door op maat geknipte ideologieën en levensstrategieën laat verloederen, maar een mens wordt in de waarachtige betekenis van het woord." (*)

In 1968 leed het huwelijk van Karlheinz Stockhausen met Mary Baumeister schipbreuk en bij wijze van een soort zelftherapie schreef hij toen 'Aus den sieben Tagen', een stuk dat uit vijftien omvangrijke delen bestaat en waaraan hij begon tijdens een zevendaagse vastenperiode. Zelf noemde hij het een 'Intuïtieve muziek'. 'Richtige Dauern' is het eerste deel uit dit werk. Marc Michael De Smet 'componeerde' er muziek bij, die volgens Stockhausens richtlijnen geïmproviseerd zal worden.

'Les sanglots' combineert een vers van Paul Verlaine met een notenreeks van Frederic Rzweski. Marc Michael De Smet. zorgde voor een 4-stemmige uitwerking ervan.
'Vijf kleine trio's' van M.M.De Smet is tekst met eenvoudige, plezierige muziek eronder. Idem voor Frank Nuyts' Trio nr. 2. Nuyts verzamelde vrolijke
nonsens en zette er olijke, vrolijke noten onder.

Uitvoerders : Solisten van het Goeyvaerts Aquarius Consort :
Mady Bonert, Annemie Clarysse en Lieve M.H.Jansen, stem
Marc Michael De Smet, cello

Tijd en plaats van het gebeuren :

Goeyvaerts Aquarius Consort : Le chat & les sanglots
Zondag 4 maart 2007 om 15.00 u

De Melkerij
Kerkstraat 22A
3020 Veltem-Beisem

Meer info : www.demelkerij.eu , www.goeyvaerts-consort.be en www.stockhausen.org

Extra :
(*) Componistenportret György Kurtág, Yves Knockaert op www.arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen: met band en draad, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, januari 2006
Aus den Sieben Tagen. Points de vue biographique et historique sur les compositions-textes de mai 1968, Michael Kurtz op www.festival-automne.com, 1988
FESTLEGEN/UMREIßEN/ANDEUTEN/HERVORRUFEN. Analytisches zu den Textkompositionen Stockhausens, Carl Bergstrøm-Nielsen op www20.brinkster.com/improarchive, November '97
Morton Feldman Texts: Essays and Articles on MF and his music
Morton Feldman op UbuWeb Sound

00:20 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

02/03/2007

Concertgebouw : Openbaar Domein Maart

Apsara Op de eerste zondag van de maanden november, januari, maart, april en mei gooit het Brugse Concertgebouw zijn deuren open voor jong en oud. Er zijn films, concerten, lezingen, tentoonstellingen, performances en andere activiteiten, met telkens een afsluitend concert om 17 u.

Zondag zijn ze in Brugge reeds aan de derde editie van Openbaar Domein toe. Kinderen tot twaalf jaar worden door ex-Ketnetwrapster Veerle Deblauwe op sleeptouw genomen in de wereld van het symfonisch orkest. Marcel Ponseele, eerste hoboïst en drijvende kracht achter het Orchestre des Champs-Elysées, nodigt zijn collega's uit voor een symfonische verjaardagstaart. Veerle Deblauwe neemt kinderen tot twaalf jaar en hun ouders op sleeptouw in een muzikaal sprookje waarbij het symfonische orkest wordt ontleed.
In het project '164' treden jonge muzikanten van het Stedelijk Conservatorium Brugge zelf op de voorgrond. Tomma Wessel geeft een lezing en brengt performances met haar blokfluitencollectief Apsara, waarmee ze de ogen opent voor de klankmogelijkheden van haar blaasinstrument. Box with holes is een performance/installatie voor één toeschouwer. In een sessie van vijftien minuten onderzoekt choreograaf Heine Avdal de relatie tussen aanraking en de visualisatie daarvan.
Het Orchestre des Champs-Elysées en het RIAS Kammerchor onder leiding van Philippe Herreweghe sluiten de dag af met het indrukwekkende vocale oeuvre van Brahms en Bruckner.

Programma :

Beeldende kunst
  • 10.30-16.00 / Atrium
    Malou Swinnen / In de Naam van Mozart
  • 10.30-16.00 / Forum+
    Detlef Beer / Schilderijen, sculpturen en fotografie
Muziek, film en performance
  • 10.30u-10.50u / Atrium / Apsara / Performance
    Het blokfluitensemble Apsara bespeelt de ruimte met muziek van Frederic Rzewski en Alvaro Guimaraes.
  • 11.00u-15.45u / Studio 3 / Box with holes
    Een installatie/performance van Heine Rosdal Avdal die de relatie onderzoekt tussen de aanraking en de visualisering ervan: een individuele ervaring van 10 tot 20 minuten.
  • 11.00u-12.00u / Concertzaal / De symfonische verjaardagstaart
    Voorstelling voor families met kinderen van 6 tot 12 jaar. Veerle Deblauwe stelt het symfonische orkest voor, met hoboïst Marcel Ponseele en het Orchestre des Champs-Elysées.
  • 13.30u-14.15u / Studio 1 / Jan De Winne / Presentatie met livemuziek
    Jan De Winne (traverso) bouwt zelf zijn instrumenten. Hij licht het bouwproces toe en demonstreert met livemuziekvoorbeelden.
  • 14.00u-14.45u / Kamermuziekzaal / Tomma Wessel / Lecture-performance
    Tomma Wessel geeft toelichting bij haar onderzoeksproject aan het Orpheus Instituut over de plaats van de blokfluit in de hedendaagse muziek.
  • 14.45-15.10 / Atrium / Apsara / Performance
    Muziek van Mario Garuti en Moritz Eggert
  • 15.15u-15.45u / Studio 1 / '164'
    Een improvisatieproject van componist Martin Valcke bij de gelijknamige film van Erik Thys, in samenwerking met MATRIX en het Stedelijk Conservatorium Brugge.
  • 16.15u-16.45u / Kamermuziekzaal / Inleiding
    Inleiding op het slotconcert door Pieter Bergé. Toegang op vertoon van ticket voor slotconcert.
  • 17.00u / Concertzaal / Orchestre des Champs-Elysées en RIAS Kammerchor
    In dit slotconcert dirigeert Philippe Herreweghe muziek voor koor, solisten en orkest van Bruckner en Brahms.
Alle voorstellingen behalve het familieconcert (11 u ) en het slotconcert (17.00 u) zijn gratis.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Openbaar Domein Maart
Zondag 4 maart 2007 vanaf 10.30 u
Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be , www.apsara.be, www.moritzeggert.de

Elders op Oorgetuige : Gentse docenten brengen werk van Harvey, Buevich, Guns, Gubaidulina, Eggert en Nuyts (Tomma Wessel, Moritz Eggert), 23/02/2007

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook