23/03/2007

Eigentijdse oermuziek in Tour & Taxis

Eric Sleichim Eric Sleichim, bezieler van BL!NDMAN, verwerkt theatraliteit en ruimtegebruik in zijn manier van componeren. Sleichim starttte met BL!NDMAN in 1988. Voor de naam liet hij zich inspireren door Marcel Duchamps tijdschrift 'The Blind Man', opgericht in 1917. Deze titel drukte het dadaïstische idee uit van een blinde gids die bezoekers door een kunsttentoonstelling leidt. Sleichim stelt zich tot doel artistieke concepten die aan de basis liggen van het werk van beeldende kunstenaars als Duchamp of Beuys te vertalen naar een muzikale taal. Met de klassieke saxofoonkwartet-bezetting als uitgangspunt legt de voormalige mede-oprichter van Maximalist! zich toe op de de ontwikkeling van onconventionele speeltechnieken, waarbij hij verschillende kunstdisciplines doorkruist en het repertoire voor het instrument op eigenzinnige wijze uitbreidt. Met BL!NDMAN verkent hij voortdurend nieuwe technieken in compositie en uitvoeringspraktijk, zowel met nieuwe als oude muziek. Zijn bewerkingen van Bach en Mozart, zijn eigen composities en zijn langdurige ervaringen binnen het hedendaagse (muziek)theater, maken hem één van de meest veelzijdige Vlaamse componisten van het moment.

Op de reünieavond van MAXIMALIST! twee jaar geleden wist Eric Sleichim te verrassen met Carnyx, een werk voor ensemble en saxofoonkwartet. Het was een woest en tribaal werk dat volledig beantwoordde aan zijn naam (carnyx is een Gallische oorlogstrompet); een soort van eigentijdse oermuziek die door zijn doorwrochte structuren zowel hoofd als buik aansprak. Speciaal voor de slotavond van Ars Musica/Spring 2007 heeft Sleichim zich bereid verklaard een herwerkte versie voor BL!NDMAN te componeren. En dat in de schitterende architectuur van het koninklijk pakhuis in Tour & Taxis.

Programma :
  • Eric Sleichim, Carnyx ( herziene versie) (Wereldcreatie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica/Spring 2007
BL!NDMAN
Zaterdag 24 maart 2007 om 23.00 u

Tour & Taxis
Havenlaan 86c
1000 Brussel
Gratis toegang

Meer info : www.arsmusica.be , www.tourtaxis.com en www.blindman.be

22:02 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Beckettiaanse strijkkwartetten, Kierkegaard en de fabels van La Fontaine

Pascal Dusapin Het Quatuor Danel sluit de Spring sessie van Ars Musica af met met een programma dat volledig gewijd is aan Franse componisten: Dusapin, Bedrossian en Maratka. Het is zeker geen toeval dat beide strijkkwartetten van Pascal Dusapin refereren aan teksten van Samual Beckett. Dusapin voelt zich immers meer dan verwant met de wereld van de grote Ierse schrijver. Niet dat zijn muziek ‘slaafs’ een programma volgt : het gaat veeleer om de evocatie van voor Beckett typische zinsritmes, komische dialogen en maffe stijlfiguren. Ook de beide andere werken grijpen terug op geschreven tekst. Franck Bedrossians Tracés d’ombres is geïnspireerd op Of/of van Kierkegaard ; de jonge Franco-Tsjechische componist Krystof Maratka vindt dan weer inspiratie bij La Fontaine.

Pascal Dusapin (29 mei 1955, Nancy) studeerde musicologie en plastische kunsten aan de Parijse Sorbonne, alvorens in het CNSM als vrij student de lessen van Olivier Messiaen bij te wonen. Enkele maanden later, in 1976, verliet hij het conservatorium ‘vanwege een diepe haat voor het hele lerarenkorps’. Pascal Dusapin is de enige erkende leerling van Iannis Xenakis. De jonge componist onderging tevens de invloed van Edgard Varèse en Franco Donatoni. De jazz zou dan weer aan de oorsprong liggen van zijn interesse voor ritmering. Van 1981 tot 1983 verbleef Pascal Dusapin in de Villa Medicis; van 1993 tot 1994 was hij componist in residentie bij het Orchestre National de Lyon. Hij ontwikkelde een hoogst persoonlijke, vluchtige en flitsende muziektaal waarmee hij de luisteraar wil ‘storen en beangstigen in de meest positieve zin van het woord’. Parmenides, Lucretius, Ovidius, Seneca, Blake, Beckett, Müller, Deleuze …: Dusapins creativiteit spruit voort uit een zeer brede culturele kennis, die filosofie, poëzie en literatuur uit alle tijden omvat. Tussen de notenbalken van Dusapins handgeschreven partituren, vindt men verrassende kanttekeningen: in deze vrije schetsen worden muziek en plastische kunst één. Zijn oeuvre omvat stukken voor solisten, kamermuziekensembles, groot orkest en vijf opera': Roméo & Juliette (1985-1988), Medeamaterial (1991), To be sung (1992-1993), Perelà,uomo di fumo (2001) en Faustus, The Last Night (2006). Tot zijn meest recente werken behoren: A quia voor piano en orkest (2002), Perelà Suite voor orkest (2004) en zijn Quatuor n° 5 (2005). Reverso (2005-2006), een solo voor groot orkest wordt in juli van dit jaar gecreëerd door de Berliner Philharmoniker onder leiding van Sir Simon Rattle tijdens het Festival d’Aix-en-Provence, dat een nieuwe opera voor 2008 bij hem in opdracht heeft gegeven. Duspain kreeg verschillende onderscheidingen en titels en werd voor 2007 benoemd tot professor aan het Collège de France voor de leerstoel van de Création artistique.

Krystof Maratka werd in 1972 geboren in Praag. Hij studeerde piano en kamermuziek en nadien schriftuur, analyse en compositie aan het Praagse conservatorium bij Bohuslav Rehor en Petr Eben. In 1994 ging hij naar Parijs waar hij piano studeerde en een opleiding muzikale informatica volgde aan het IRCAM (1999). Zijn composities worden geprogrammeerd op festivals en concerten in Europa, de Verenigde Staten en Australië en worden uitgevoerd door solisten als Patrick Gallois, Franz Helmersohn, Gustavo Romero, Michel Lethiec en Raphaël Oleg ; kwartetten als Talich, Ysaye, Kandinsky, het Mozart Piano Quartet en orkesten als het Orchestre de Radio France, de Camerata van Sint-Petersburg en de Filharmonie Brao. Maratka krijgt grote opdrachten. Voor de editie 2007 van het Festival Présences de Radio France creëert hij Corbeau à quatre pattes (een melodramatische farce voor twee sprekende mannenstemmen en instrumentaal ensemble, op tekst van Daniil Harms) en voor het seizoen 2009-2009 van de Opera van het Nationaal Theater van Praag werkt hij aan een opera. De catalogus van Krystof Maratka omvat een twintigtal werken, vooral kamermuziek die hij vaak zelf dirigeert plus transcripties en arrangementen van volksmuziek. In 2001 verscheen een monografische opname van Exaltum, een kwartet voor piano en strijkers (1999), Fables voor strijkkwartet (1997) en Trois mouvements concertants voor vier cello'. Deze opname werd bekroond met de Prix de lAcadémie Charles Cros. In 2005 verscheen een nieuwe CD met de concerto' Luminarium (voor klarinet, 2002) en Astrophonia voor altviool en strijkorkest met piano (1998-2002), met het Talich Chamber Orchestra, gedirigeerd door de componist.

Franck Bedrossian werd in 1971 in Parijs geboren. Na zijn studies schriftuur, orkestratie en analyse aan het CNR in Parijs, studeerde hij compositie bij Allain Gaussin. Hij volgde les aan het Conservatoire Supérieur de Musique et de Danse de Paris (klas van Gérard Grisey en vervolgens Marco Stroppa). Daar behaalde hij met eenparigheid van stemmen de eerste prijs voor Analyse en het Diplôme de Formation Supérieure de Composition. In 2002-2003 volgde Bedrossian de cursus compositie en muzikale informatica aan het Ircam en kreeg hij les van Philippe Leroux. Tegelijk werkte hij zijn opleiding bij Helmut Lachenmann af (Centre Acanthes 1999, Internationale Ensemble Modern Akademie 2004). In Frankrijk en daarbuiten werd zijn werk reeds gespeeld door ensembles als L’Itinéraire, 2e2m, Ictus, Court-Circuit, Cairn, het Ensemble Modern, Alternance, het Ensemble Intercontemporain, het Orchestre National de Lyon, naar aanleiding van de festivals Agora, Résonances, Manca, RTÉ Living Music Festival, Itinéraire de nuit, Ars Musica, Nuova Consonanza. In 2001 kreeg hij een beurs van de Fondation Meyer en de Fondation Bleustein-Blanchet pour la Vocation. In 2004 behaalde hij de Hervé Dugardin-prijs van de Sacem. In 2005 kende het Institut de France (Académie des Beaux-Arts) hem de Prix Pierre Cardin de Composition Musicale toe. Vanaf april 2006 verblijft Franck Bedrossian twee jaar lang in residentie in de Villa Medici in Rome.

Programma :
  • Pascal Dusapin, Quatuor à cordes n°4
  • Krystof Maratka, Fables (Belgische creatie)
  • Franck Bedrossian, Tracés d’ombres (Belgische creatie)
  • Pascal Dusapin, Quatuor à cordes n°5 (Belgische creatie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica/Spring 2007
Quatuor Danel : Dusapin, Maratka, Bedrossian
Zaterdag 24 maart 2007 om 20.30 u

Kaaitheater
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.arsmusica.be en www.quatuordanel.com

Extra :
Pascal Dusapin - "The Belly of an Architect" (1999)

Elders op Oorgetuige :
Ian Pace: Dusapin vs. Ligeti, 1/02/2007

21:42 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

musikFabrik : Andre, van der Aa, Boulez

musikFabrik Het ensemble musikFabrik werd in 1990 opgericht en bestaat uit musici die ook als solisten op het gebied van hedendaagse muziek actief zijn. Het ensemble vertolkt werken van de klassiekers van de twintigste eeuw tot premières van jonge componisten, aan wie het regelmatig opdrachten geeft.
Op het einde van de Ars Musica/Spring editie brengt musikFabrik een gevarieerd programma met muziek van Pierre Boulez, Mark Andre en Michel van der Aa.

De precisie waarmee Pierre Boulez dirigeert en over muziek schrijft vinden we ook terug in zijn compositietechnieken. Zelden blijkt een werk af ; altijd vindt hij nieuw materiaal zodat vele van zijn stukken groeien met de tijd. Van Boulez wordt het stuk Dérive II uitgevoerd, oorspronkelijk een korte hommage aan de 80-jarige Elliott Carter en nu uitgewerkt tot een lange, kleur- en motiefrijke compositie van bijna drie kwartier. Tegenover Boulez' wervelende klanken vertolkt musikFabrik het existentieel verstilde Ni van Mark Andre en een nieuw werk voor ensemble en soundtrack van Michel van der Aa.

Mark Andre werd in 1964 in Parijs geboren en studeerde daar aan het Conservatoire National Supérieur de Musique. Hij behaalde eerste prijzen voor compositie, contrapunt, harmonie, analyse en onderzoek en studeerde bij Claude Ballif en Gérard Grisey. In 1994 verdedigde hij aan de Ecole Normale de Paris en het CESR (Centre d'Études Supérieures de la Renaissance) van Tours een doctoraat in de musicologie met als titel 'Le compossible musical de l'Ars subtilior'. Na drie jaar studie aan de Musikhochschule van Stuttgart behaalde Mark André in 1996 bij Helmut Lachenmann een vervolmakingdiploma muzikale compositie. In 1995-1996 was hij verbonden aan de Akademie Schloss Solitude en in 1997 resideerde hij aan de Experimentalstudio van de Heinrich-Strobel-Stiftung. Van 1999 tot 2001 verbleef hij aan de Villa Medici in Rome. Mark Andre won tal van internationale compositieprijzen voor Fatal, Un-fini I en II, Le trou noir univers, Le loin et le profond. In 2002 ontving hij voor Modell de Förderpreis van de Siemens Stichting in München. Andre kreeg bestellingen van grote Europese festivals (Donaueschingen, Darmstadt, Witten, Münchener Biennale für Musiktheater, Salzburg...) voor ensembles als het Ensemble Modern, het Kammerensemble neue Musik Berlin, het Ensemble Recherche, het Ensemble Alternance, de Percussions de Strasbourg of het Quatuor Arditti. In 2005 was hij residerend componist bij het DAAD Künstlerprogramm in Berlijn. In 2006 kreeg hij op het Kunstfest van Weimar de compositieprijs van de Christoph und Stephan Kaske-Stiftung. Mark Andre geeft les in contrapunt en instrumentatie aan het  Conservatoire National de Région de Strasbourg en aan de Musikhochschule van Frankfurt.

Michel van der Aa (1970) studeerde muziekregistratie en compositie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij volgde compositielessen bij Diderik Wagenaar, Gilius van Bergeijk en Louis Andriessen. In 2002 volgde hij een opleiding filmregie aan de New York Film Academy. Deze opleiding droeg in niet geringe mate bij tot het filmisch karakter van zijn werk; het gebruik van filmbeelden en filmmuziek werden essentiële componenten van zijn partituren. Zo schreef hij niet alleen de muziek, maar verzorgde hij ook de regie en concipieerde en realiseerde hij de filmfragmenten in de 'opera's' One (2002) en After Life (2005-2006), waarin regie, film en muziek op een hoogst eigen wijze versmelten. Van der Aa's muziek is internationaal door ensembles en orkesten uitgevoerd, waaronder het ASKO/ Schönberg Ensemble, het Freiburger Barockorchester, de verscheidene Nederlandse Radio Orkesten, de Nederlandse Opera, het New National Theatre Tokyo, musikFabrik, het ensemble  Continuum (Toronto), het SWR Sinfonieorchester, het ensemble Avanti (Helsinki) en het Ives Ensemble. Zijn werk was op alle grote Europese festivals te horen en werd meermaals met een prijs gelauwerd: de Gaudeamus muziekprijs voor Between (1999), de Matthijs Vermeulen prijs voor One (2004), de Förderpreis van de Ernst von Siemens-Stiftung (2005), de Charlotte Köhler prijs 2005 voor het interdisciplinaire aspect van zijn werken en de Paul Hindemith prijs in 2006. Naast zijn 'opera's' heeft Michel van der Aa muziek voor ensemble geschreven (vaak met geluidsband): Attach (1999-2000), Here Trilogy (2001-2003), Mask (2006)...; voor orkest: Second self (2004)...; kamermuziek : Wake voor slagwerkduo (1997)..., instrumentale solowerken : Just before voor piano en geluidsband (2000), net als muziek voor dans ...

Programma :
  • Mark Andre, Ni (Belgische creatie)
  • Michel van der Aa, Mask (Belgische creatie)
  • Pierre Boulez, Dérive II
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica/Spring 2007
musikFabrik : Andre, van der Aa, Boulez
Zaterdag 24 maart 2007 om 18.00 u

Kaaitheater
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.arsmusica.be , www.musikfabrik.org en www.doublea.net (Michel van der Aa)

Extra :
www.soundintermedia.co.uk/boulez-online
Pierre Boulez, icoon van de avantgarde, Mark Delaere
Pierre Boulez, de componist, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, mei 2001
Pierre Boulez tachtig jaar, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, maart 2005

Elders op Oorgetuige :
Studio Modern : Ligeti, Zimmermann, Boulez en Schönberg, 15/03/2007

21:12 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Rode Pomp Ensemble brengt hommage aan Oleg Ghalakov

Moskou In 2002 werd het Rode Pomp Ensemble opgericht om een wezenlijke behoefte van De Rode Pomp te voldoen : het brengen van concerten met Vlaamse klassieke muziek aangevuld met klassieke repertoirestukken. De leiding is in handen van de Russisch-Belgische violist Arman Simonian, die in functie van de geprogrammeerde werken zijn vaste strijkkwartet met een aantal andere musici uitbreidt. Het RPE heeft intussen ook al enkele concerten met uitsluitend Vlaamse creaties gerealiseerd. Zaterdag brengen zij een programma met nieuwe Russische kamermuziek.

Het concert is opgevat als een hommage aan Oleg Ghalakov, voorzitter van de Moscow Composers Union. Ghalakov is organist en componist. Hij heeft de componistenbond van Moskou doorheen de moeilijke overgangsjaren die met de val van het Sovjettijdperk gepaard gingen geloodst. Thans is het een bloeiende componistenvereniging, waar geen uitverkoop van eigendommen is geweest ten gerieve van gehaaide profiteurs, zoals dat elders in Rusland vaak wel het geval was. Ghalakov heeft ervoor gezorgd dat het componistenbestand steeds bleef aangroeien en dat er jaarlijks tientallen concerten werden georganiseerd. Hij is de president van een van de grootste nieuwe muziekfestivals van Rusland, het Moscow Autumn Festival, dat reeds 27 jaar plaatsvindt begin november. Hij heeft ervoor gezorgd er heel wat nieuwe muziek uit verschillende Europese landen wordt gespeeld op dat Festival, waaronder ook een aantal werken van Vlaamse componisten. Zijn compositorische activiteit heeft hij moeten inkrimpen omwille van zijn activiteiten als voorzitter van de Moscow Composers Union, maar toch staat er tijdens dit concert een werk van zijn hand op het programma.

Programma :
  • Vladimir Pozhidaev, Trio for of memory of the master (Trio opgedragen aan leermeester Boris Tsjaikovsky)
  • Vladimir Dovgan, Stringquartet nr 2
  • Anton Rovner, Nightingale garden for cello, flute and piano
  • G. Voronoff, Capriccio for flute and piano
  • E. Podgaits, Quintet for 2 violins, fagot, contrabas, and piano
  • L. Hoffmann, Kammersymphony
  • O. Galakhov, Northern triptie for harp solo
Tijd en plaats van het gebeuren :

Rode Pomp Ensemble : Hommage aan Oleg Ghalakov
Zaterdag 24 maart 2007 om 20.30 u
De Rode Pomp
Nieuwpoort 59
9000 Gent

Meer info: www.rodepomp.be

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Verjaardagsconcert : tien jaar Goeyvaerts Strijktrio

Goeyvaerts Strijktrio Het Goeyvaerts Strijktrio bestaat sinds 1997 en concentreert zich uitsluitend op het 20ste- en 21ste-eeuwse repertoire. De programma's die zij brengen zijn vooral opgebouwd uit het omvangrijk (en indrukwekkend) repertoire voor strijktrio aangevuld met creaties van eigen bodem.

Tien jaar strijken, zweten en zwoegen. Tien jaar werken aan repertoire, creaties, … . Welke werken speel je dan op je verjaardagsfeest?

De leden van het Goeyvaerts Strijktrio - Kristien Roels, Kris Matthynssens en Pieter Stas - studeerden alvast het tachtig jaar oude strijktrio op.20  van Anton Webern van buiten. Wie hen beter kent, weet dat ze er graag nog een schepje bovenop doen. Wat dat precies wordt, zal je op zaterdag 24 maart zien en horen.
Één van de hoogtepunten in het tienjarige bestaan, en dat zal de trouwe fan beamen, was het concert met muziek van Arvo Pärt en Giya Kancheli. Niet alleen omdat de muziek iedereen zo beklijfde. Een opmerkelijke gast op dat concert was de componist Giya Kancheli in hoogsteigen persoon. Op het verjaardagsconcert herneemt het Goeyvaerts Strijktrio met veel plezier zijn tien jaar oude strijktrio Time… and again.
Het strijktrio van Afred Schnittke is één van de eerste werken die ze op het repertoire namen. Dat strijktrio is gecomponeerd in opdracht van de Alban Berg-stichting die het liet schrijven voor de 100ste geboorteverjaardag van Alban Berg. Schnittke gebruikt in dit trio het Happy Birthday-motief in steeds wisselende stemmingen. Als er iets moet gezongen worden op een verjaardagsfeest dan is het Happy Birthday. En als kers op de verjaardagstaart mag je een Belgische kortfilm verwachten die, ondanks 18 internationale prijzen - in Vlaanderen toch onbekend is gebleven. 

Programma :
  • Anton Webern, strijktrio op.20 (1926/27)
  • Giya Kancheli, Time... and again (1997/98)
  • Alfred Schnittke, strijktrio (1985)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Verjaardagsconcert : Tien jaar Goeyvaerts Strijktrio
Zaterdag 24 maart 2007 om 20.00 u

Kapel Onze-Lieve-Vrouw-Presentatie
Plezantstraat 135
9100 Sint-Niklaas
Gratis toegang

Meer info: www.stringtrio.net , www.schnittke.de

Elders op Oorgetuige :
Ukraïnse avond in de Rode Pomp (Schnittke), 5/03/2007
TrioFenix met frisse kijk op repertoire voor strijktrio (Schnittke, strijktrio), 27/01/2007
Vlaams Radio Koor brengt liturgisch programma rond Schnittke, 15/01/2007
Tussen ratio en emotie : Arnold Schönberg - Thomas Mann - Anton Webern, 9/11/2006
Nieuwe Spirituele Muziek in Gentse Sint-Baafskathedraal (Kancheli), 25/09/2006

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Orchester Damals und Heute toont scherpe kantjes van Parijs in de jaren '20

Hanel, Igor Stravinsky - Le Sacre du Printemps De razend interessante artistieke scene van Parijs in de jaren 1920 had vele scherpe kantjes. Creaties liepen vaak regelrecht uit op rellen, de schandaalpremière van Stravinsky's Le Sacre du Printemps is daarvan het befaamdste en best gedocumenteerde voorbeeld uit de muziekgeschiedenis. Het decor van de rellen was meermaals het Théâtre des Champs-Elysées, waar ook Antheil later aan vurig protest werd onderworpen. De combinatie van Antheils Pianoconcerto met Stravinsky's Le Sacre ligt voor de hand. De invloed van Stravinsky is alomtegenwoordig en Antheil citeert haast letterlijk uit het ophefmakende ballet. Twee bij Antheil steeds terugkerende stilistische kenmerken doordringen ook dit werk: dreunende ritmes slaan de brug naar het futurisme en boogiewoogie-passages drenken het werk in een jazzidioom. Ook Saties Trois petites pièces montées gingen in het Théâtre des Champs-Elysées in première. Deze oorspronkelijk voor piano gecomponeerde miniaturen werden in 1921 voor orkest gearrangeerd.

Programma :
  • Erik Satie (1866-1925), Trois petites pièces montée
  • George Antheil (1900-1959), Pianoconcerto nr. 1
  • Igor Stravinsky (1882-1971), Le Sacre du Printemps
Tijd en plaats van het gebeuren :

Bad Boys Festival : Orchester Damals und Heute
Zaterdag 24 maart 2007 om 20.00 u
(Inleiding door Jan Christiaens om 19.15 u)
Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.koelnerakademie.de

Extra : Stravinsky and Le Sacre du Printemps: History of Stravinsky and Le Sacre du Printemps, from Stravinsky. His Life and Works, op musicalcrematorium.blogspot.com, 21 november 2004

Elders op Oorgetuige :
Daan Vandewalle doorkruist het Parijs van de jaren '20, 21/03/2007
L'inhumaine live begeleid door jazzkwartet van Sylvain Kassap, 20/03/2007
Spam@deus & the sound of silence (Erik Satie: Cinema (1924), filmmuziek bij Entr'acte van René Clair) , 20/01/2007
Symfonieorkest Vlaanderen : Neo? Klassiek (Stravinsky), 11/01/2007
Schandaal in het Concertgebouw: 'Bad Boys' festival, 16/03/2007
Flat Earth Society (Stravinsky's Ebony concerto), 18/10/2006
Prometheus Ensemble slaat brug tussen klassiek en hedendaags (Stravinsky's Suite Italienne, 13/10/2006
Raimund Hoghe, Sacre, the Rite of Spring met live muziek, 10/09/2006

08:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

22/03/2007

Ictus & Ircam : ritme, percussie en elektronica

Yan Maresz Ictus is een ensemble voor hedendaagse muziek dat sinds 1994 zijn thuisbasis in Brussel heeft en regelmatig te gast is op Ars Musica. De programmatie van Ictus beslaat een zeer breed stilistisch spectrum (van Georges Aperghis tot Steve Reich, van Fausto Romitelli tot Tom Waits, van François Sarhan tot Riccardo Nova). Vrijdag brengen Ictus en het Ircam (Institut de Recherche et Coordination Acoustique/Musique) een programma voor ensemble en elektronica, waarin ritmisch onderzoek en percussie centraal staan. Er worden werken gespeeld van Raphaël Cendo, Bruno Mantovani en Yan Maresz.

In de begindagen van de elektronische muziek vijlden de componisten vooral aan de bestanddelen van de klank : timbre, dichtheid, kleur,… De muziek was atmosferisch, maar komt vandaag enigszins bloedeloos over. De tijden zijn veranderd en de elektronisch middelen bieden tegenwoordig oneindig veel mogelijkheden, zoals het concert van het Ictus ensemble onder leiding van Georges-Elie Octors aantoont. Yan Maresz ontwerpt in zijn nieuwste werk een waaier aan polyritmische motieven; Bruno Mantovani 'besmet' met zijn elektronica de mooie klank van akoestische instrumenten, mengt ruis met jazz en militaire ritmes.

De Franse componist Yan Maresz werd in 1966 geboren in Monaco. Hij begon zijn studies met piano en slagwerk, wijdde zich vervolgens als autodidact aan jazzgitaar en ontmoette John McLaughlin, wiens enige leerling hij is geweest. Tussen 1983 en 1986 studeerde hij jazz aan het Berklee College of Music van Boston. Hij richtte zich geleidelijk aan meer en meer op het componeren. David Diamond was voor deze discipline tussen 1987 en 1992 zijn leermeester aan de Juilliard school in New York. In 1994 volgde hij compositie en muzikale informatica aan het Ircam. Naar aanleiding daarvan componeerde hij Metallics, een werk dat in 1997 geselecteerd werd door de International Rostrum of Composers van de Unesco. Van 1995 tot 1997 kreeg hij een beurs van de Académie de France in Rome, Villa Médicis. In 2004 was hij laureaat van en in residentie bij het Europaïsches Kolleg der Künste in Berlijn. In 2003 en 2004 was hij eveneens composer in residence aan het conservatorium in Straatsburg in samenwerking met het festival Musica. Het daaropvolgende seizoen was hij gastdocent aan de universiteit McGill in Montréal. Sinds oktober 2006 is Yan Maresz professor compositie en muziekinformatica aan het Ircam. Hij geeft regelmatig masterclasses in Europa en de Verenigde Staten. In 2004 verscheen een portret-cd door het Ensemble Intercontemporain onder leiding van Jonathan Nott. Het omvat Metallics voor trompet en live electronics (1995), Eclipse voor klarinet en veertien instrumenten (1999, herziene versie  2001), Entrelacs voor zes instrumenten (1998), Sul Segno voor harp, gitaar, cymbalum, contrabas en live electronics (2004) en Metal Extensions voor trompet en ensemble (2001).

Programma :
  • Bruno Mantovani, Streets (voor tien instrumentalisten) , 2006 (Belgische creatie)
  • Raphaël Cendo, Scratch Data (voor solo percussie en elektronica) , 2004 (Belgische creatie)
  • Yan Maresz, Sul Segno (voor harp, cymbalum, gitaar, contrabas en electronics), 2004 (Belgische creatie)
  • Bruno Mantovani, Eclair de Lune (voor drie kleine troms, drie instrumentale ensembles en electronics) , 2006 (Belgische creatie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ars Musica/Spring 2007
Ictus / Ircam : Mantovani, Maresz & Cendo
Vrijdag 23 maart 2007 om 20.30 u
(Gesprek met de componisten om 19.30 u)
Kaaitheater
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be, www.ictus.be, www.ircam.fr , www.arsmusica.be , yan.maresz.free.fr

Elders op Oorgetuige :
Studio Modern : Ligeti, Zimmermann, Boulez en Schönberg, 15/03/2007
Jean-Philippe Collard-Neven brengt Fafchamps, Mantovani, Fiorini, Messiaen en Scriabin, 15/03/2007

23:39 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Teodoro Anzellotti : verbeeldingskracht en humor op 'le piano des pauvres'

Teodoro Anzellotti Vrijdag vergast accordeonist Teodoro Anzellotti het Concertgebouwpubliek met een programma waarbij hij arrangementen van pianomuziek van Satie combineert met de figuur van Mauricio Kagel, twee componisten bij wie de glimlach nooit ver weg is. Verbeeldingskracht en humor aan de macht in een uniek recital op 'le piano des pauvres'.

Teodoro Anzellotti slaagde er haast op zijn eentje in een volledig nieuw repertoire voor accordeon te creëren. Zijn uitstekende contacten met componisten van deze en vorige eeuw resulteerden in composities van onder meer Berio, Kurtág, Rihm, Sciarrino, Stockhausen en Kagel.
In dit programma staan Erik Satie en Mauricio Kagel centraal en dat is niet toevallig. Deze twee bad boys delen een immense verbeeldingskracht en een groot gevoel voor (absurde) humor. Als autodidact hanteren Satie en Kagel een frisse en opmerkelijke muzikale taal, waarachter heel wat vernieuwing schuilgaat. In dit gevarieerde recital gonst Anzellotti’s accordeon het ene moment uitbundig om even later alweer een ingetogen melancholie te verklanken.

Mauricio Kagel heeft 'Episoden, Figuren' in 1993 speciaal geschreven voor Teodoro Anzellotti. Een 'verontduidelijking' van Kagel: "“Om het even of men er van houdt of niet: de vermenging van buikorgel, schootharmonium en kniemondharmonika blijft uniek (…en dat zelfs sinds de prehistorie van de muziek, zoals ons de leuke Italiaanse pointe vertelt: 'wat is het oudste instrument van de wereld? De accordeon. Geen enkel ander heeft zoveel gebreken.')
Betoverd door zo veel antieke charme heb ik me beziggehouden met de retoriek van de muziekfiguren, ik heb ook getracht om met concrete klankgroepen te componeren en die in episodes van verschillende lengte te integreren. Omdat de accordeon een instrument is dat zowel met het linkse als rechtse manuaal geluid maakt, bewegen de vingers zich van bladzijde naar bladzijde terwijl het register en de tessituur verandert. Het is alsof alle stukken die op dit instrument gespeeld worden hun oorsprong in de volks- of amusementsmuziek hebben. Deze voorgeprogrammeerde verontduidelijking is mij niet ongenegen: een nieuwe "Nieuwe Muziek" heeft veel zulke klankproducenten nodig." (*)

Programma :
  • Erik Satie (1866-1925), Sports et Divertissements - Le Piège de Méduse - Avant-dernières pensées - Les Trois Valses distinguées du précieux dégouté - Peccadilles importune - Gnossienne nr. 3
  • Mauricio Kagel (1931), Rrrrrrr... (Ragtime Waltz, Rondena, Rossignols enrhumés, Rosalie) - Episoden, Figuren
Tijd en plaats van het gebeuren :

Bad Boys Festival :Teodoro Anzellotti
Vrijdag 23 maart 2007 om 20.00 u

Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.anzellotti.de
(*) www.logosfoundation.org

Extra : Mauricio Kagel, een inleiding..., Dr.Godfried-Willem Raes op www.logosfoundation.org
Mauricio Kagel. De vernieuwer, op www.arsmusica.be

Video : Mauricio Kagel op UbuWeb Film

Elders op Oorgetuige :
Daan Vandewalle doorkruist het Parijs van de jaren '20, 21/03/2007
L'inhumaine live begeleid door jazzkwartet van Sylvain Kassap, 20/03/2007
Virtuoze accordeonist Teodoro Anzellotti in Logos, 14/02/2007
Spam@deus & the sound of silence (Erik Satie: Cinema (1924), filmmuziek bij Entr'acte van René Clair) , 20/01/2007
Schandaal in het Concertgebouw: 'Bad Boys' festival, 16/03/2007
Mauricio Kagel : Antithese, 6/12/2006
Parcours : Spectra Ensemble verkent de vier windstreken...(Kagel, Die Stücke der Windrose), 27/11/2006
Ludwig Van... Kagel, 22/11/2006
'Mauricio Kagel : componist en cineast', 20/10/2006
Flat Earth Society (Mauricio Kagel, Zehn Märsche um den Sieg zu verfehlen), 18/10/2006

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Electro-belge : overzicht van de electroakoestische muziek in België

Lucien Goethals in het IPEM Voor een flinke portie elektroakoestische muziek kun je vrijdagavond terecht in het Brusselse Petit Théatre Mercelis. Annette Vande Gorne en vzw Musiques & Recherches geven er in 'Electro-belge' een overzicht van de electroakoestische muziek in België. Het programma houdt geen rekening met taal- en andere grenzen: zowel Vlaamse als Waalse componisten komen aan bod, zowel de 'oudere' generatie als de jongeren. Het concert vangt aan met een hommage aan de vorig jaar overleden Gentse componist Lucien Goethals (1931- 2006).

Als componist en BRT-producer is Lucien Goethals van bij de oprichting in 1963 aan het IPEM verbonden. Daar gaat hij zich verder verdiepen in de studie van elektronische muziek en vernieuwende muzikale technieken, domeinen die hij ook vandaag nog op de voet volgt. Einde jaren 1960 werkt hij als seriële componist en werd hij o.m. geïnspireerd door Stockhausen. Hij maakte daar echter geen systeem van en volgde vrijelijk zijn intuïtie. Lucien Goethals ontwikkelde zo een eigen muzikale taal waarin elektronica en akoestische instrumenten op gelijke voet staan en in dialoog treden met elkaar en met visuele elementen. Zijn compositietechniek wordt gekenmerkt door een sterk lineair denken, waarin verschillende lagen gecombineerd worden binnen een vrije toepassing van seriële technieken.

In 'Contrapuntos' voor twaalf tapes (1966) zijn evenveel luidsprekers gelijk over de ruimte verspreid. Wanneer de toeschouwers zich door deze ruimte bewegen, worden foto-elektrische stralen onderbroken. Deze onderbreking schakelt vervolgens de corresponderende toonband in. De densiteit van de compositie is recht evenredig met het aantal bezoekers en de snelheid waarmee ze bewegen. Desondanks blijft een grote muzikale eenheid bewaard door het basismateriaal op de verschillende tapes.
Het introduceren van de mobiele vorm in de elektronische muziek is ongetwijfeld één van Goethals' belangrijkste bijdragen tot de muziekgeschiedenis. De titel van het werk geeft nog een andere eigenschap van zijn muziek prijs: het belang van het lineaire.
De partituur voorziet twaalf geluidslagen, alle transposities van gelijkaardig materiaal die in superpositie met elkaar verstrengeld worden (vandaar de naar contrapunt verwijzende titel) en die, bij een optimale uitvoering, ruimtelijk verspreid over twaalf kanalen uitgezonden worden. Elke laag bestaat uit een opeenvolging van klankslierten die, vanwege de kortheid en snelheid van de samenstellende elementen en vanwege het feit dat voor de toonhoogte een negentientoonsindeling van het
oktaaf wordt gebruikt, meer als melodische tendenzen (stijgend, dalend, golvend) dan als gearticuleerde melodieen worden waargenomen.
Alle slierten zijn, in wisselende verhoudingen, uit drie soorten elektronische elementen opgebouwd: sinusgolven, rechthoeksgolven en ruisen. Elke sliert wordt ingezet met een gebalde klankstoot en beeindigd met een lang uitgalmende klank. Klankstoten en uitgalmende klanken zijn afkomstig van opgenomen pianosnaren-clusters. De stoten verlenen het verloop dynamisch relief, terwijl de galmen een pedaalfunctie vervullen en tegenover de discontinuiteit van alle andere elementen de continuiteit vertegenwoordigen.

Joris de Laet (°1947) raakte als jongere reeds geïnteresseerd in deze muziek door te zoeken naar muziek die klonk zoals de moderne schilderkunst eruit zag. Hij startte zijn componeercarrière met het experimenteren met bandopnemers en de analoge synthesizers die begin jaren ‘70 op de markt verschijnen. Hij zoekt concertmogelijkheden in Antwerpen waar hij met live electronics muziek maakt. Zo gaf hij concerten waar zeer lange tapedelays werden gebruikt. Daarbij wordt op de ene bandopnemer opgenomen en deze band loopt naar een andere bandopnemer, die een eind verder staat en die het geluid afspeelt wat tegelijk ook weer opnomen wordt op de eerste bandopnemer. Hij gaat ook een tijdlang in de I.P.E.M.-studio werken waar hij Goethals en Karel Goeyvaerts ontmoet en met deze laatste ook af en toe samenwerkt. Wanneer hij technisch onafhankelijk wordt, sticht hij in 1972 de Studio voor Experimentele Muziek (S.E.M.) waarbij hij zijn studio openstelt voor geïnteresseerden in deze muziek. Hij doceert momenteel de cursus elektronische muziekcompositie in het conservatorium te Antwerpen.

Na haar klassieke muziekopleiding ontdekt Annette Vande Gorne (1946) de akoesmatiek. Daarbij wordt het geluid puur op zijn klankeigenschappen benaderd, zonder dat de bron ervan enige betekenis overhoudt. Een ingrijpende verandering in het waarnemen dus, dat nu veel meer gericht is op de klankspectra van die geluiden. Dat brengt ook een andere manier van componeren met zich mee. Om zich op dat gebied bij te scholen heeft ze ondermeer ook nog een stage gevolgd bij Pierre Schaeffer.
Omdat er geen mogelijkheden in België waren om deze muziek te leren kennen en te kunnen spelen richtte ze in 1982 de vzw Musiques et Recherches op en de studio Métamorphoses d'Orphée (ondertussen bestaande uit meerdere studio's voorzien van de modernste middelen). Ze doceert nu aan het conservatorium te Mons. Het jaarlijks festival "L'Espace du Son" is ondertussen aan zijn 13de jaargang toe en nodigt componisten van over de hele wereld uit om hun muziek te laten horen op het akoesmonium van 48 luidsprekers.

Laurent Delforge behoort tot jongste generatie componisten. Hij studeert momenteel bij Annette Vande Gorne en spatialiseert regelmatig elektroakoestische muziek op concerten.

Stephan Dunkelman (1956) studeerde aan het conservatorium van Brussel en in Mons bij Annette Vande Gorne. Hij legt de beweging in zijn muziek dikwijls op voorhand vast op een multikanaalsopname. Dat schept andere mogelijkheden die voor een live uitvoerder onbereikbaar zijn. Dunkelman componeert veel muziek voor tentoonstellingen, choreografie, film, enz. Telkens opent dit een nieuw experimenteerveld waarin hij de ruimte die de muziek moet herbergen, kan verrijken en op punt stellen.

Roeland Luyten (1977) studeerde fluit aan het conservatorium in Antwerpen en in Tilburg. In 1997 volgde hij eveneens aan het conservatorium in Antwerpen elektroakoestische muziekcompositie bij Joris de Laet. Luyten past met succes de moderne technieken toe die tegenwoordig binnen het bereik komen op een
personal computer.

Dirk Veulemans (° Oostende 1956) volgde in 1987-88 het seminarie voor elektronische muziek in het Conservatorium van Antwerpen bij Joris de Laet en heeft nadien lang met het SEMensemble van De Laet samengewerkt in concerten en happenings. Zijn muziek bevat dikwijls associaties met de verwondering voor wat hem omringt zoals de fysische natuur, sociologie, communicatie enz. Sinds 1999 werkt hij ook als uitvoerder elektronische muziek samen met o.a. Spectra Ensemble en KaG. Zijn gevoeligheid voor het rekenapparaat "computer" maken dat zijn composities veel algoritmisch gestuurde klankprocessen bevatten. Omdat hij de ruimtelijke component in de muziek belangrijk vindt, heeft hij een eigen 8 kanaalsstudio.en een 12 kanaals-concertinstallatie uitgebouwd. Daarmee is hij dikwijls in binnen- en buitenland te horen. In 2004 is de CD "The weasel is living on the lofts now" uitgebracht met zijn muziek. Dirk Veulemans geeft ook informaticales in Moretus-Ekeren.

De piano is de wolf (2004) is een verwerking van een zoektocht naar de muzikale mogelijkheden van geluiden die een cyclische structuur vertonen die te snel is om door de luisteraar als ritme waargenomen te worden en die te laag frequent is voor een perceptie als toon. De opgenomen klanken van een oude mishandelde schoolpiano en van een blikken fluitje werden als basisklanken gebruikt in een aantal algoritmes die speciaal ontworpen werden om dit ritme-toon-tussengebied te exploreren. Van het begin was het de bedoeling om de resultaten onder een elektroakoestische vorm te verwerken. Er zijn drie "strofen" ontstaan die, net zoals in volksgezang, telkens een gelijke structuur hebben, maar die een verloop kennen van redelijk vertrouwde klanken en patronen naar een veel vrijer klankverloop. Het componeerproces is een heen en weer balanceren geweest tussen vertrouwde en nieuwe structuren. De titel beschrijft het exploreren van de pianoklank. "Deze klank trok mij als peuter reeds aan door het mysterieuze zinderen van de diepe bassen van mijn groottantes piano, en de wolf staat voor de kinderlijke angstrillingen die deze klanken toen bij mij veroorzaakten", aldus Dirk Veulemans.

Programma :
  • Lucien Goethals, Contrapuntos
  • Joris de Laet, Silhouettes and shades
  • Laurent Delforge, palimpseste sur souvenir
  • Stephan Dunkelman, When I Was Wood
  • David Fortez, Beatramic
  • Roeland Luyten, Cradle to Cradle
  • Annette Vande Gorne, Yawar Fiesta (opera): Lamento
  • Raphael Vens, Résurrection
  • Dirk Veulemans, De piano is de wolf
Tijd en plaats van het gebeuren :

Electro-belge : Panorama de la musique électroacoustique en Belgique
Vrijdag 23 maart 2007 om 20.00 u
Petit Théatre Mercelis
Rue Mercelis 13
1050 Brussel (Ixelles)

Meer info: www.musiques-recherches.be

Bronnen : Dirk Veulemans voor KaG , www.musiques-recherches.be, www.cebedem.be en www.logosfoundation.org
Lucien Goethals : www.arts.kuleuven.be/matrix, www.cebedem.be , www.muziekcentrum.be en www.slg.be

Extra :
BeFEM : Belgische Federatie voor Elektroakoestische Muziek
Info en audio : Annette Vande Gorne en Stephan Dunkelman op www.electrocd.com
David Fortez : davidfortez-events.blogspot.com
Joris de Laet : SEM Studio voor Experimentele Muziek

Elders op Oorgetuige :

Lucien en generatiegenoten, 14/02/2007
In memoriam Lucien Goethals : een gesprek uit de archieven, 14/12/2006
Lucien Goethals is niet meer, 13/12/200
Elektronische Luistermuziek III: klankcomposities opgebouwd uit geluidsopnames van verschillende muziekinstrumenten, 14/11/2006
Elektronische luistermuziek in optimale omstandigheden, 27/09/2006
Spreken in tongen, 16/05/2006

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Khoom : een verhaal van liefde en dood in een ver en imaginair land

Khoom In het kader van het Festival Via 2007 en de Biennale Charleroi-Danses slaan het Ensemble Musiques Nouvelles en Compagnie Mossoux-Bonté de handen in elkaar voor de creatie van Khoom. Vertrekkende van Scelsi's gelijknamige werk uit 1962, 'een verhaal van liefde en dood in een ver en imaginair land', doorlopen drie danseressen, een zangeres en zes muzikanten een parcours vol uiteenlopende gevoelens. Beweging en klankvibratie zijn intiem met elkaar verweven. Door de dansbewegingen zindert de ruimte en weerspiegelt ze Scelsi's diepe, eigenzinnige klankwereld. Khoom is één van Scelsi's meest opmerkelijke composities, waarin de solostem geen woorden, maar vreemde, door de componist zelf uitgevonden, fonemen, klinkers en medeklinkers zingt, een onmiskenbare verwijzing naar het verre land waarnaar in de titel wordt verwezen.
Deze 'Seven episodes of an unwritten story of love and death in a distant land' werden geschreven voor sopraan, hoorn, percussie en strijkkwartet maar de volledige bezetting wordt enkel in het vijfde deel gebruikt. Het werk werd eveneens aan Michiko Hirayama opgedragen.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Musiques Nouvelles / Compagnie Mossoux-Bonté : Khoom
Donderdag 22 en vrijdag 23 maart 2007, telkens om 21.00 u
Zaterdag 24 maart 2007 om 21.00 u
Théâtre le Manège
Rue des passages, 1
7000 Mons

Meer info: www.musiquesnouvelles.com, www.lemanege.com, www.mossoux-bonte.be, www.charleroi-danses.be

Extra:
'Giacinto Scelsi 1905-1988, Trilogia 1956-1965', Arne Deforce naar Harry Halbreich op www.arnedeforce.be
"Giacinto Scelsi , The Messenger" by Alex Ross, The New Yorker , Nov. 21, 2005
'Modern music: Scelsi', Todd M. McComb, 27/01/2000 op www.medieval.org

Elders op Oorgetuige :
Aus der Ferne : Scelsi, Vivier en Henderickx, 11/03/2007
La machine à remonter le son : Giacinto Scelsi, 11/12/2006
Cathedrals of Sound (Scelsi, Suite nr. 8 'Bot- Ba'), 8/12/2006

08:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook