07/08/2007

Oosterse spiritualiteit en live electronics

Jean-Philippe Colard-Neven In augustus grasduint het festival Midis-Minimes in het repertoire van de tweede helft van de vorige eeuw. Pianist Jean-Philippe Colard-Neven is opnieuw te gast in Brussel, deze keer met live elektronica. Samen met fluitist Pascale Simon brengt hij werk van Messiaen en Harvey, net als de laatste compositie van Jean-Marie Rens, die dit jaar in mei werd gecreëerd.

Cantéyodjâya is een vroeg en zelden gespeeld werk van Olivier Messiaen (1908-1992). De titel verwijst naar een Hindoe woord waarmee een typisch Indisch, muzikaal affect of sfeer wordt aangeduid. Die sfeer heeft te maken met religieuze praktijken en wordt opgeroepen door welbepaalde harmonische en ritmische patronen. Olivier Messiaen liet zich bij het componeren van dit stuk sterk door die Indische ritmes inspireren. Zij zijn zeer gevarieerd, meestal erg complex en gebaseerd op asymmetrische maatsoorten zoals 7/8 of zelfs 17/16. Maar daarnaast maakte Messiaen ook gebruik van muzikale systemen uit de traditionele en hedendaagse muziek. Cantéyodjayâ is in de eerste plaats een 'étude de rythme' een ritme- studie. Niet verwonderlijk eigenlijk : Messiaen heeft Cantéyodjayâ geschreven in de zomer van 1948, tijdens zijn verblijf aan het Berkshire Music Center in Tanglewood (Massachusetts) waar hij ritmische analyse en compositie doceerde.

De Britse componist Jonathan Harvey (1939) is praktiserend boeddhist en voor hem is muziek iets spiritueels, iets heiligs bijna. In 1999 publiceerde Jonathan Harvey twee boeken gewijd aan inspiratie en spiritualiteit. Daarnaast bestudeert hij ook de hindoeleer, het christendom en zelfs de antroposofie, waarin gezocht wordt naar de verbinding van de mens met de kosmos. Net als zijn leraar, componist Olivier Messiaen, verzoent Harvey de christelijke elementen met een fascinatie voor het Oosten. Zijn muziek is doordrongen van Oosterse spirituele concepten. 'Het is belangrijk om te proberen iets voor mensen te doen met je muziek, om ze zich iets te laten realiseren wat ze zich voorheen niet realiseerden,’ zei Jonathan Harvey tijdens een interview. Deze opmerking vormt een sleutel tot Harveys muziek. Met alle middelen die hem ter beschikking staan schept hij een sfeer van spiritueel zoeken en begrip, dat doorklinkt in vrijwel al zijn werken.
Nataraja (1983) voor fluit/piccolo en piano verwijst naar de vierarmige god Shiva (in de incarnatie van Nataraja, de 'danskoning') die zijn dans (108 poses) uitvoert.

Programma :
  • Jonathan Harvey, Nataraja
  • Olivier Messiaen, Cantéyodjâya
  • Jean-Marie Rens, Score - Traces
Tijd en plaats van het gebeuren :

Midis-Minimes : Jean-Philippe Colard-Neven, Pascale Simon & Jean-Marc Sullon
Dondardag 9 augustus 2007 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be

Extra :
Jean-Marie Rens op www.compositeurs.be
Jonathan Harvey op www.champdaction.be
De middelpuntvliedende harmonie in de muziek van Jonathan Harvey, Humberto De Oliveira op www.arsmusica.be

Messiaen op www.essentialsofmusic.com en www.oliviermessiaen.org
'Olivier Messiaen: les rythmes vivants. De l'amour divin à l'amour humain...', Olivier Messiaen, Entretiens avec Claude Samuel op www.arsmusica.be Le Forum des Compositeurs : Jean-Luc Fafchamps

Elders op Oorgetuige :
Zomerse lunchconcerten in Brussel en Leuven, 29/06/2007
Un visage de la musique électroacoustique, 9/05/2007
Jean-Philippe Collard-Neven brengt Fafchamps, Mantovani, Fiorini, Messiaen en Scriabin, 15/03/2007
Twee opmerkelijke duo's in Logos, 6/02/2007
O Nata Lux : de geboorte van het licht, 16/12/2006

08:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

06/08/2007

Jeugd en Muziek houdt DzJeM Festival boven de doopfont

DzJeM Festival Dinsdag start in het hartje van de stad Antwerpen de allereerste editie van het DzJeM Festival, een midsummer meeting van Jeugd en Muziek Antwerpen. De stad wordt vijf dagen lang omgetoverd tot één grote muzische ontmoetingsplaats voor kinderen, jongeren en stadsbewoners. Van 7 tot 11 augustus palmt Jeugd en Muziek de omgeving van het Mechelseplein in Antwerpen in met een dzJeM- Festival International. Het programma bestaat uit concerten, voorstellingen en activiteiten voor jong en oud. Daarnaast zijn er verschillende podia waarop jonge aanstormende muziekgroepen hun ding komen doen.

Dinsdagmiddag gaat het festival van van start met de dzJeM-sessions, diezelfde avond is er de feestelijke opening op het Mechelseplein. Daar verzamelt Jan De Smet (peter van het festival) zoveel mogelijk mensen met een ukelele om enkele nummers ten berde te brengen. Fans en eigenaars van het tokkelinstrument zijn dinsdagavond dus van harte welkom.

Dinsdag in de vooravond brengen Sam De Bruyn en I Solisti del Vento in AMUZ de kinderproductie 'Olek schoot een beer'. Bart Moeyaert maakte in opdracht van Jeugd en Muziek een nieuw verhaal, gebaseerd op het sprookje van de Vuurvogel. Wim Henderickx maakte - eveneens in opdracht van Jeugd en Muziek - deze tekst tot een compositie voor klein ensemble en verteller. Hedendaagse muziek die tot de verbeelding spreekt, speciaal voor kleine oortjes, maar zonder toegevingen wat de muzikale taal betreft.

Op woensdag- en vrijdagmiddag kunnen de allerkleinsten ook zelf aan de slag tijdens de Workshops 'Water'. Kinderen tussen 7 en 11 spelen er met 'water' en zoeken samen met J&M-animatoren uit hoe ze met dit ingrediënt een muzikaal recept kunnen klaarstomen. Meezingen en -spelen is hier de boodschap.

De Bl!ndman Kwartetten zijn met maar liefst drie producties heel sterk vertegenwoordigd op het festival. Woensdagmiddag begeleiden vier saxofoons live de stille film 'Steamboat' met de bekende komiek Buster Keaton. De deels autobiografische film vertelt het verhaal van Bill Canfield, een forse, autoritaire man die een oude stoomboot op de Mississippi uitbaat. Voor de live begeleiding van Buster Keatons 'Steamboat Bill Junior' schreef Eric Sleichim een originele compositie die een verrassend frisse kijk geeft op de film. Naast een excentrieke 'bruiteurs'-taak speelt het saxofoonkwartet vooral een stevig uitgebalanceerde partituur die, in combinatie met speciale geluidseffecten, uitmondt in een stormachtige soundtrack.

In 'Quadraphonics' leidt Blindman [4x4]strings je donderdag door de wereld van het 20ste eeuwse strijkkwartet. Zo ervaar je dat akoestisch kwartetspel, gekoppeld aan nieuwe technieken en subtiele elektronica, bijzonder verrassend en verfrissend kan klinken. En vrijdag geeft Blindman [4x4]voice in 'Onomatopee' een staalkaart van 'klanknabootsingen' in de muziek van de Renaissance tot nu. Met werken als 'El grillo' van Josquin Desprez, 'Le chant des Oiseaux' van Janequin, 'Sequenza III' van Berio en gesproken teksten van Paul van Ostaijen worden alle vocale grenzen op virtuoze wijze afgetast.

Aranis is een jonge, veelbelovende Antwerpse groep met een unieke sound. De zeven muzikanten verkennen alle mogelijke en onmogelijke klanken en technieken van hun instrumenten, wat resulteert in een cocktail van verstild minimalisme met postrock-drive. Eerder dit jaar won Aranis de Jeugd en Muziek Prijs Kamermuziek tijdens de Nacht van Gouden Vleugels 2007. Verder werd het ensemble bekroond met de Klara Tandemtrofee, voor het meest beklijvende dubbelconcert met hun mentor, fluitist Toon Fret. Op hun muziek kan je geen etiket plakken, ze hoort niet thuis in één bepaald genre. Hun eerste cd omschreven ze als 'Acoustic Chamber Rock' ofwel akoestische kamerrock. De tweede (release oktober 2007) zal als ondertitel 'Music for an imaginary film' meekrijgen. Woensdag in AMUZ krijg je alvast een voorsmaakje van Aranis' nieuwste.

Troissoeur-zanger en violist Edwin Vanvinckenroye verzorgde op het debuutalbum van Aranis de vocalen in het indrukwekkende magnum opus Zilezi, vrijdag bewijst hij op zijn eentje dat je ook een fascinerende klankenwereld kan produceren zonder orkest nodig of een grote muziekinstallatie. 'Hand-crafted' belooft een onvergetelijke ervaring te worden voor jong en oud.

Karlheinz Stockhausen (1928) schreef zijn Tierkreis oorspronkelijk voor speeldoosjes. Later bewerkte hij de cyclische compositie, gebaseerd op de twaalf tekens van de dierenriem, voor een drietal van zijn vaste medewerkers: trompettist Markus Stockhausen, fluitiste Katinka Pasveer en bassethoorn-speelster Suzanne Stephens. Vrijdagmiddag brengt het Oostenrijkse ensemble Jeunesse een versie voor twee klarinetten, accordeon en een actrice. En in een futuristisch decor worden ook de allerkleinsten mee in de voorstelling betrokken.

Voor nieuwe koorcomposities moet je vrijdagavond in AMUZ zijn. EuroChor - een koor bestaande uit 77 jonge zangers uit de verschillende Europese lidstaten - studeerde gedurende een hele week nieuw repertoire in onder begeleiding van Kurt Bikkembergs, dirigent bij de Vlaamse Opera, de Deense dirigente Lone Larsen en de zangeres Annelies Meskens. Het repertoire werd zorgvuldig samengesteld door de artistieke leiding en staat in het teken van de vrouw. Tweede rode draad vormen de werken van Scandinavische componisten met nieuw werk van o.a. Sven Saaby, Susanne Rosenberg, Ola Gjello, Lars Janson en Gunnar Eriksson. Daarnaast staan er ook nog religieuze werken van zes Vlaamse componisten op het programma.

Tijd en plaats van het gebeuren :

DzJeM Festival International
Van 7 tot 11 augustus 2007

Op verschillende locaties in Antwerpen
Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.dzjem.be en www.jeugdenmuziek.be

Elders op Oorgetuige :
Gouden Vleugels : and the winners are ..., 10/02/2007
Olek schoot een beer : de geboorte van een nieuwe Vuurvogel, 10/11/2006

15:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/08/2007

Luisteren en zoeken naar versmelting van klanken

Eric Van Osselaer, Musiscopes Op vaste tijdstippen organiseert Musica gratis activiteiten in het Klankenbos in Neerpelt. Van mei t.e.m. oktober is er elke 2de zondag van de maand een rondleiding met gids doorheen de collectie klankinstallaties. Van juni t.e.m. september is er elke 2de donderdag van de maand ook een themawandeling aan waarbij een specialist de collectie vanuit een speciale invalshoek toelicht. En voor de allerkleinsten is er nog steeds de Kids Summer : ook deze maand vinden er elke dinsdagmiddag rondleidingen voor kinderen met vriendjes en familie plaats. Een onvergetelijke ontdekkingstocht doorheen het Klankenbos, aangevuld met toffe doe-activiteiten.

Op 9 augustus neemt klankkunstenaar Eric Van Osselaer de bezoekers mee om met zijn klankinstallatie 'Musiscopes' de andere installaties geluidsmatig te ontdekken. Eric Van Osselaer studeerde beeldende kunsten en exploreerde diverse media alvorens zich toe te leggen op de creatie van klankinstallaties. Zijn debuut situeert zich in de jaren negentig te Dublin waar hij samenwerkte met Stéphanie Casey. Hij ontwikkelde inmiddels diverse projecten en onder de klankinstallaties die hij vervaardigt worden er verschillende aangedreven door wind. Van Osselaer begon aanvankelijk geluidsprocessen te verkennen en construeerde nadien zelf instrumenten. Hij maakt deel uit van het collectief Shrapnel-binde dat theatervoorstellingen en straattheater vol experimentele aspecten brengt. Verder probeert hij verschillende soorten technieken en procedures te integreren bij de constructie van zijn installaties. Hij hecht erg veel belang aan de participatie van het publiek. Zijn recentste serie werken noemt hij Tabloscoop, installaties die uit een netwerk bestaan en sonoor vorm gegeven worden door het publiek via een spel waarbij de ene aan de andere rapporteert. De eerste versie uit deze serie betreft de klankinstallatie Musiscopes. Eric Van Osselaer ligt ook aan de basis van een origineel project met fruit en groenten. Het draagt de naam Orgabits en tracht boeiende electro-vegeto-organische multimediale performances te brengen. Eveneens ontwikkelt hij projecten in samenwerking met François Cys.

Tijdens de derde themawandeling neemt Eric Van Osselaer het publiek mee om via zijn mobiele klankinstallatie Musiscopes drie andere installaties uit de Klankenbos-collectie geluidsmatig te verkennen. Het accent van de wandeling ligt op luisteren en het zoeken naar de versmelting van klanken uit de omgeving, de klankinstallaties en Musiscopes. Zo zal het klankbeeld van Houses of Sound van Pierre Berthet op verschillende plaatsen rondom de installatie afgetast worden. Daarnaast worden punten van gelijkenis en verschil met Springtime in a small town van Peter Bosch en Simone Simons op een rij gezet om tot slot letterlijk op en in Oorsprong van Hans van Koolwijk te speuren naar de specifieke eigenschappen van geluidsgolven. De wandeling wordt gegeven in een mix van Frans en Engels, maar Nederlandse vertaling wordt voorzien.

Eric Van Osselaer, Musiscopes










Kalender augustus 2007 :
  • Dinsdag 7 augustus 2007 om 14.00 u
    Kids Summer: Bezoek met gids en een doe-activiteit
  • Donderdag 9 augustus 2007 om 20.00 u
    Themawandeling doorheen het Klankenbos met professionele begeleider
    Thema: Eric Van Osselaer (klankkunstenaar) - Musiscopes in Klankenbos
  • Zondag 12 augustus 2007 om 15.00 u
    Gratis rondleiding met gids doorheen het Klankenbos
  • Dinsdag 14 augustus 2007 om 14.00 u
    Kids Summer: Bezoek met gids en een doe-activiteit
  • Dinsdag 21 augustus 2007 om 14.00 u
    Kids Summer: Bezoek met gids en een doe-activiteit
  • Dinsdag 28 augustus 2007 om 14 uur
    Kids Summer: Bezoek met gids en een doe-activiteit
Alle activiteiten zijn gratis en starten aan het infopaneel Klankenbos aan de kiosk achter Oud-Dommelhof.

Klankenbos - Provinciaal Domein Dommelhof
Toekomstlaan 5
3910 Neerpelt

Op de website van Musica worden de individuele klankinstallaties vrij uitgebreid toegelicht. Je komt er alles te weten over de Musiscopes van Eric Van Osselaer, de FluisterOren van Baudouin Oosterlynck, de Houses of Sound van Pierre Berthet en Patrick Delges of de Kanariestudio van Paul Panhuysen, en nog veel meer.

Meer info : www.musica.be
Eric Van Osselaer : www.evolplay.org


Video :
Eric Van Osselaer & François Cys' Pneumobicycle op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Op stap in het Klankenbos, 3/07/2007

13:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

01/08/2007

Astoria : muzikale reis langs de buitenwijken van Buenos Aires

Astoria Eind vorige maand presenteerde Midis-Minimes de grote namen uit de Argentijnse tango in een uitvoering door bandoneonist en componist Gabriel Rivano. Deze week brengt het Astoria Ensemble, de groep rond accordeonist Christophe Delporte, muziek van tangogrootmeester Astor Piazzolla en van Frédéric Thibault.

Het Astoria Ensemble is ontstaan uit de ontmoeting van Christophe Delporte met zes klassieke artiesten onder het teken van Astor Piazolla. Het ensemble is niet alleen opmerkelijk dankzij de muzikale kwaliteit maar ook door de originaliteit van de arrangementen van composities die nu deel uit maken van de wereld van de 'klassieke muziek'. 'Tiempo del Angel', hun debuutcd met muziek van Piazzolla voor accordeon, piano en strijkers in arrangementen van Christophe Delporte, verscheen vorig jaar bij Fuga Libera.

Programma :
  • Astor Piazzolla : Otono Portenon, Michelangelo 70, Tristeza de un doble AA, Nuestro Tiempo, Escualo, Regreso Al amor, Primavera portena, Libertango, Buenos-Aires Hora Cero
  • Frédéric Thibault : Fugue à Figueras, Milonga Sin Palabras, Oblivion
Tijd en plaats van het gebeuren :

Zomer van Sint-Pieter : Astoria Ensemble
Donderdag 2 augustus 2007 om 12.15 u
30CC / Schouwburg
Bondgenotenlaan 21
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be
--------------------
Midis-Minimes : Astoria Ensemble
Vrijdag 3 augustus om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be, www.e-astoria.be en www.piazzolla.org,

Elders op Oorgetuige :
Argentijnse tango bij de lunch, 22/07/2007
Zomerse lunchconcerten in Brussel en Leuven, 29/06/2007

08:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

31/07/2007

Ensemble OII brengt Gobert, Boulez en Campo

Pierre Boulez Van het stilistische pluralisme van de twintigste eeuw komen er in tijdens Midis-Minimes maar een beperkt aantal aspecten aan bod. In juni grasduinde het festival met o.a. Debussy, Ravel en Messiaen in het repertoire van de eerste helft van de vorige eeuw. Dichter bij ons staat het programma van het Ensemble OII , het ensemble van de Belgische componist Gilles Gobert. Op het programma staan het 'Quintette' van Gobert, 'Dérive' van Pierre Boulez en 'Anima' van Régis Campo.

Gilles Gobert (1971) studeerde analyse, harmonie, contrapunt en koordirectie aan het conservatorium van Bergen en compositie en orkestratie bij Claude Ledoux. Hij liep bovendien stage voor analyse en schriftuur bij Jean-Claude Baertsoen, Jean-Pierre Deleuze en Jean-Marie Rens, voor compositie bij Helmut Lachenmann, Tristan Murail, Magnus Lindberg en Jonathan Harvey; muziekinformatica volgde hij aan het Ircam. Gobert componeerde verscheidene vocale, instrumentale  en gemengde werken voor onder meer het Ensemble Musiques Nouvelles, Arne Deforce, het Quatuor Danel, het Orchestre de Chambre de Wallonie, QO2, Nahandove, Izumi Okubo en het ensemble OII. Zijn muziek was te horen op festivals als Ars Musica, Les Images Sonores, Lille 2004 en het Spark festival for electronic music (Minneapolis -USA). Hij onderwijst 'gewone' en computergestuurde compositie aan de conservatoria van Luik en Bergen. Hij is artistiek directeur van het ensemble voor hedendaagse muziek OII en van het vocaal ensemble Alternances.

Over 'Quintette' vertelt hij het volgende: " Écrit en 2006, le Quintette pour flûte, clarinette, violon, violoncelle et un percussionniste 'emprunte' différents matériaux issus d'une de mes pièce précédente composée pour l'ensemble 21 sur des textes de l'écrivain et poète Yves Colley. Comme la plupart de mes pièces, ce quintette prolonge mon travail sur les couleurs harmoniques, une pensée électronique instrumentale et les différents états de tension colorée.
À partir de l'alternance de deux accords 'timbre' entendus dès le début, la musique progresse vers une continuité due à l'élargissement des phrases harmoniques et une lente construction mélodique. La couleur mélodique qui se dégage est peu à peu submergée par des articulations à la frontière entre phénomènes mélodiques et harmoniques avant que la pièce ne s'achève par filtrages progressifs".(*)

Pierre Boulez werd geboren in 1925 in Montbrison in het zuiden van Frankrijk. Aanvankelijk verdeelde hij zijn interesse tussen muziek en mathematica. Hij zong in een koor en kreeg pianolessen. Na het verlaten van de school in 1941 trok hij naar Parijs en besloot definitief om in de muziek te gaan. In Parijs studeerde hij bij Olivier
Messiaen, René Leibowitz en Andreé Vaurabourg (de vrouw van Arthur Honneger). In 1946 werd hij benoemd als muzikaal directeur van de Compagnie Renaud-Barrault en (ondersteund door de Compagnie) initieerde hij de Domain Musicales concertserie.
De eerste uitvoering van zijn compositie Le marteau sans Maître tijdens het ISCM Festival in Baden-Baden (1955) maakte hem beroemd als componist. In 1955 en
latere jaren doceerde hij in Darmstadt. Bovendien doceerde hij compositie aan de Musikakademie in Bazel (1960-63) en werd hij in 1966 uitgenodigd de Parsifal te
dirigeren in Bayreuth. Later zou hij de complete Ring van Richard Wagner dirigeren in Bayreuth.
In 1967 werd Boulez vaste dirigent van het Cleveland Orchestra. Eenzelfde functie vervulde hij bij de BBC Symphony Orchestra (1971-75) en de New York Philharmonic Orchestra (1971-77). In 1975 richtte hij het Ensemble InterContemporain op. Twee jaar later volgde het IRCAM in Parijs, waarvan hij directeur was tot 1991.

Gilles Gobert over 'Dérive 1' : "Datant de 1984, Dérive 1 tire sa substance d'un accord de six notes qui renvoi au nom du mécène et chef d'orchestre suisse Paul Sacher (eS – A – C – H – E – Ré = mib la do si mi dans la notation germanique + Ré). Cet hommage à Paul Sacher était déjà également le point de départ de Messagesquisse (1976-1977) pour sept violoncelles.
De cet accord est dérivé tout le spectre harmonique de l'œuvre qui se déroule tel un changement progressif de perspective. Les gestes instrumentaux d'apparence paisibles de cette pièce presque méditative renforcent son côté immatériel et intemporel. Ces gestes de dimensions variables à chaque instrument plongent l'auditeur au cœur d'une polyphonie de temps, véritables 'bulles de temps' comme le compositeur se plaît à les décrire." (*)

En over 'Anima' van Régis Campo : " Régis Campo appartient à une génération de compositeurs pénétrée des acquis de la musique contemporaine et, en même temps, débordant largement le cadre de celle-ci par la pluralité de ses influences esthétiques et la liberté de son langage. Sa musique est d'une grande limpidité, brillante, ludique, pleine de vivacité rythmique.
Anima, composée en 1996, reflète entièrement le style du compositeur. En effet, l'utilisation de modes diatoniques et pentatoniques ainsi que l'utilisation de mélodies morcelées et hésitantes sont caractéristiques des pièces de cette période telles que Commedia, Anima ou encore Phantasmagoria." (*)

Programma :
  • Gilles Gobert, Quintette
  • Pierre Boulez, Dérive
  • Régis Campo, Anima
Tijd en plaats van het gebeuren :

Midis-Minimes : Ensemble OII
Dondardag 2 augustus 2007 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be

(*) Gilles Gobert voor Midis-Minimes

Extra :
www.soundintermedia.co.uk/boulez-online
Pierre Boulez - icoon van de avantgarde, Mark Delaere op www.arsmusica.be, 1995
Pierre Boulez: Veelzijdig revolutionair, Jan de Kruijff op componistenportretten1.blogspot.com, 25 april 2006
Pierre Boulez tachtig jaar, Jan de Kruijff op fonografiemuziek1.blogspot.com, 19 februari 2006
Pierre Boulez, de componist, Jan de Kruijff op www.audio-muziek.nl, mei 2001

Review
Boulez: Le marteau sans maître; Dérive 1 en 2. Hilary Summers met het Ensemble intercontemporain o.l.v. Pierre Boulez. DG 477.532-7, 2002, Jan de Kruijff op cdrecensies1.blogspot.com, 17 april 2006

Elders op Oorgetuige :
Zomerse lunchconcerten in Brussel en Leuven, 29/06/2007
Ensemble Musiques Nouvelles : Bartholomée, Gobert, Eggert, Viñao, 12/03/2007
musikFabrik : Andre, van der Aa, Boulez, 23/03/2007
Studio Modern : Ligeti, Zimmermann, Boulez en Schönberg, 17/03/2007

08:01 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

30/07/2007

De Zandman: een sprookje over angst, blindheid en waanzin

De Zandman In haar twee productie "De Zandman" bewerkt IN VITRO een fantastische vertelling uit "Nachtstucke" van E.T.A. Hoffmann tot een sprookje. Zoals alle sprookjes wordt ook "De Zandman" verteld voor het slapen gaan, voor het vallen van de duisternis. Het is die duisternis, een ondergrondse wereld vol klanken en vreemde geluiden die ons angstig maakt. Het is in die schemerzone dat de Zandman verschijnt:

"(…) een nare man, die naar de kinderen toe komt als ze niet slapen willen en hen handenvol zand in de ogen gooit. De kinderen wrijven zich dan de ogen bloederig uit het hoofd en die neemt hij mee naar de halvemaan als voer voor zijn jongen. Die zitten daar in een nest en pikken met hun kromme snavels gretig naar de ogen van de stoute mensenkinderen."

Een oude man blikt terug, vertelt en beleeft opnieuw de tergende ontmoetingen met de Zandman. Van kindsbeen af aan speelt zijn leven zich af in diens schaduw. Hij is een bevoorrechte getuige maar zijn geest is vertroebeld door een verloren liefde. Een beeldschone vrouw die hem kortstondig rust bracht maar uiteindelijk opgezet spel, illusie en projectie bleek. En in die betovering heeft de Zandman een akelige hand.
De oude man wisselt heldere momenten af met verwarde herinneringen, realiteit met inbeelding. Droom en nachtmerrie haken onontwarbaar in elkaar.

De Strampelli-operatie is een medische ingreep aan de ogen die wordt toegepast bij volwassenen die op jonge leeftijd het zicht verloren of blind werden geboren. Een samengestelde prothese op basis van kaakweefsel met een centraal glazen cilindertje dat functioneert als lens wordt ingeplant. Niet de operatie maar de intensieve begeleiding erna, het proces van het leren zien, bepaalt de slaagkansen. Medische dagboeken beschrijven dit hallucinante proces waarbij meer dan een patiënt eindigde in complete waanzin.

Twee losstaande verhalen, een sprookje en een medisch dagboek, die ogenschijnlijk geen uitstaans met elkaar hebben. Beide behandelen het thema van de angst. Angst als lichamelijke reactie op gevaar of het ongekende, angst bij het verlies van vertrouwde zintuiglijke prikkels en oriëntatie, fobische angsten, angst voor eenzaamheid, voor het ouder worden en uiteindelijk de dood. Maar ook de noodzaak van angst. Waarom worden we aangetrokken door zoveel griezel, bloed, labyrinten, spookkastelen, ongelukken, medische reality en horror ?

Het creëren van angst is als een instrument, een mechaniek met eigen wetmatigheden. Wat zijn enerzijds de drijfveren om in onze laatkapitalistische (Westerse) wereld vol eigendom en comfort, nieuwe bronnen van angst te gaan aanboren ? Wie bedenkt de strategieën waarbij reële of denkbeeldige vijanden opduiken ? En anderzijds, waarom zijn we zo geboeid om angst te ondergaan? Angstgevoelens tussen onschuldig vermaak en georkestreerde suggestie. Angst als hartslag van de tijd.

Zal de oude man op tijd ontwaken ? Wie strooide de Zandman zand in de ogen ? Is hij een mythologische sprookjesfiguur, een verzinsel of vertoeft hij tussen ons ? Wie is (ver-)blind ?

"De Zandman" wordt gecreëerd voor de Zomer van Antwerpen op locatie van het Militair Hospitaal, in haar kelders, gangen en stookplaats. De stokerij ligt centraal op het domein en verbindt alle kompartimenten met een onderaards netwerk van verluchtingskanalen. De stokerij was dus steeds een besmettingshaard, een plaats van verderf. De stokerij is het brein van de Zandman.
"De Zandman" is een muziektheater-productie in samenwerking met het Spectra-ensemble die de muziek van o.m. Roy Orbinson en Salvatore Sciarrino live zal brengen en samen met Dirk Veulemans (elektronica) voor soundscape en bruitages zal instaan.

Tijd en plats van het gebeuren :

Zomer van Antwerpen : IN VITRO / het SPECTRA-ensemble : De Zandman
Van dinsdag 31 juli (Première) tot zondag 19 augustus 2007
Elke dinsdag en woensdag om 22.00u.
Elke vrijdag, zaterdag en zondag om 19.00u. en 22.00u.
De Stookplaats in het Militair Hospitaal
Marialei 53
2018 Antwerpen

Meer info : www.zomervanantwerpen.be, www.in-vitro.be en www.spectraensemble.be

Deze productie is officieel uitverkocht. Voor wie er echt bij wil zijn, vallen er misschien nog wel enkele last minute tickets te rapen. En lukt het deze zomer niet, dan kun je eind oktober terecht in Kunstencentrum Vooruit (25 en 27/10) of begin november in Cultuurcentrum Hasselt (6 en 7/11) en het Centrum voor hedendaagse Bewegings- en Stemkunst Brigittines in Brussel ( 10 t.e.m. 17/11/07)

Elders op Oorgetuige :
Op het juiste spoor : gesprek met Dirk Veulemans, 23/04/2007

07:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

25/07/2007

Het einde van de tijd

Jean-Luc Votano De twintigste eeuw is zeker de meest eclectische uit de hele westerse muziekgeschiedenis. Van zijn stilistische pluralisme komen er in tijdens Midis-Minimes dan ook maar een beperkt aantal aspecten aan bod. Het Quatuor pour la fin du Temps van Messiaen is een van de muzikale hoogtepunten uit de eerste helft van de vorige eeuw. Voor deze gelegenheid vindt een uitzonderlijke ontmoeting plaats tussen Jean-Luc Votano, Lorène de Ratuld en Geneviève en Justine Laurenceau.

Olivier Messiaen (1908-1992) schreef zijn 'Quatuor pour la fin du temps' in 1941 in een Silezisch krijgsgevangenkamp. De situatie was er - in vergelijking met andere concentratiekampen - misschien niet zo totaal uitzichtloos, maar de sfeer van dreiging en verderf was toch allesoverheersend, en in die beklemmende geestelijke leegte ging Messiaen op zoek naar een muziek die de ketens van de tijd zou kunnen breken. Onder het motto van de aartsengel uit de Apocalyps - 'il n'y aura plus de temps' - schreef hij een werk dat de telbare tijd moest transcenderen, en dat minstens een suggestie van eeuwigheid moest opwekken.

Messiaen streefde daarbij naar de creatie van een soort immateriële muziek. Hij ontwierp specifieke toonverzamelingen die harmonisch en melodisch een soort van alomvattendheid genereren; hij ontwikkelde bijzondere ritmische structuren die indruisen tegen elke telbare tijdsbeleving. Vaak gaat het daarbij om technieken die gesofisticeerd en complex zijn, maar wel een klankbeeld genereren dat verbaast door zijn transparantie en zijn atmosferische fijnheid. Soms zweemt Messiaens muziek daarbij zelfs naar een zoetheid die balanceert tussen heiligheid en slechte smaak, tussen kitsch en extase. Als weinig andere 20ste-eeuwse componisten durft Messiaen het immers aan om te componeren vanuit een radicale naïviteit, waarvan vanzelfsprekend niet de naïviteit maar wel de radicaliteit de kracht uitmaakt.

Het werk in zijn geheel en alle acht delen afzonderlijk worden door Messiaen inhoudelijk geduid, waarbij hij bijna telkens verwijst naar natuurbeelden en religieuze symbolen of begrippen. De aanwijzingen zijn erg direct en worden expliciet in het voorwoord tot de partituur weergegeven. Dat is vooral merkwaardig omdat een dergelijke programmatische duiding eerder karakteristiek is voor romantische symfonische muziek dan voor 20ste-eeuwse, in menig opzicht modernistische kamermuziek. Precies deze veronachtzaming van genre-esthetische tradities maakt deel uit van Messiaens merkwaardige eigenzinnigheid. Messiaens esthetiek en techniek putten hun kracht namelijk niet uit muziekhistorische conventies, maar uit de onverbiddelijkheid van het geloof. Vanuit die optiek bevrijdt Messiaen niet alleen zijn muziek, maar ook zichzelf uit 'de Tijd'.

Programma :
  • Olivier Messiaen, Quatuor pour la fin du Temps
Tijd en plaats van het gebeuren :

Zomer van Sint-Pieter : Quatuor pour la fin du Temps
Donderdag 26 juli 2007 om 12.15 u
Auditorium Minnepoort
Dirk Boutslaan 62
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be
--------------------
Midis-Minimes : Quatuor pour la fin du Temps
Vrijdag 27 juli 2007 om 12.15 u
Koninklijk Conservatorium
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be

Extra :
Extra : Messiaen op www.essentialsofmusic.com en www.oliviermessiaen.org
'Olivier Messiaen: les rythmes vivants. De l'amour divin à l'amour humain...', Olivier Messiaen, Entretiens avec Claude Samuel op www.arsmusica.be

Elders op Oorgetuige :
Zomerse lunchconcerten in Brussel en Leuven, 29/06/2007
Het Collectief : het einde van de tijd ?, 5/03/2007
Tijd, eeuwigheid en andere contrasten, 9/10/2006
Soirée composée - Ensemble Explorations, Laïla Amezian, Erwin Vann & friends, 4/09/2006

08:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

23/07/2007

Puzzled : aaneenschakeling van raadsels

Puzzled In het kader van het Festival van Vlaanderen-Brugge ontmoeten ZefiroTorna en de Zwitserse danser/choreograaf Thomas Hauert en zijn Brusselse gezelschap ZOO elkaar in een multidisciplinaire voorstelling met historische en hedendaagse muziek, hedendaagse dans en videokunst. Raadselcanons uit de Ars subtilior en de renaissance en hedendaagse ricercares vormen de sleutels tot oeroude geheimen.

Het Vlaamse vocaal-instrumentaal ensemble Zefiro Torna bestaat uit Els Van Laethem, Cécile Kempenaers (zang), Liam Fennelly (viola da gamba, vedel) en Jurgen De bruyn (luit, gitaar en artistieke leiding), musici die hun sporen verdienden bij gezelschappen als het Huelgas Ensemble, het Collegium Vocale, de Capilla Flamenca en Het Muziek Lod. Het ensemble wordt in functie van het programma aangevuld met excellente vocalisten en instrumentalisten uit België, Nederland, Frankrijk en Italië.

Zefiro Torna verwierf internationale faam met zijn multidisciplinaire aanpak. Het ensemble brengt het cultureel erfgoed op een unieke wijze tot leven, vertrekkend vanuit een diep respect voor het verleden. Dit uit zich in hun keuze voor authentieke instrumenten en historische zang-, speel- en improvisatietechnieken, waarvoor ze steunen op musicologisch onderzoek. Aan deze historische benadering van de muziek voegt het ensemble zijn eigen creatieve elementen toe. Hun programma's zijn nu eens thematisch, dan weer sterk conceptueel of experimenteel en getuigen steeds van een intense bezieling.
Deze zomer neemt Zefiro Torna met maar liefst twee nieuwe producties een centrale plaats in op het Festival Musica Antiqua Brugge en Klara brengt voor die gelegenheid een cd uit met één van de nieuwe concertprogramma's van het ensemble.

Festivalopener op woensdagavond is de creatie van 'Puzzled'. Zefiro Torna wijdt zich aan de geheimen van de raadselcanons uit de ars subtilior en de renaissance. De code van deze raadselcanons ligt verborgen in cryptische aanwijzingen, zoals het bekende Ma fin est mon commencement van Guillaume de Machaut. Of ze neemt de meest fantasierijke emblematische en symbolische vormen aan, zoals die van het labyrint in En la maison de Daedalus, het kompas van Cordier, de sleutel en het zwaard van Vaet, het schaakbord van Senfl en Danckerts, of de dobbelstenen van Josquin. Deze muzikale raadsels kunnen gezien worden als een metafoor voor de existentiële zoektocht van de mens. Eenzelfde thematiek en techniek inspireerde J.S. Bach in zijn orgelcompositie Ein kleines Harmonisches Labyrinth. Meer recent staat ook in de ricercares Jonathan Harvey, het onderzoek naar de grenzen van een instrument van Heinz Holliger en de musicboxen van Richard Rijnvos de zoekende mens centraal.

Vooral het labyrint komt doorheen de geschiedenis steeds opnieuw terug als symbool voor de 'condition humaine'. In de christelijke traditie - waartoe ook de oude muziek behoort die Zefiro Torna bestudeert - stelde het de moeilijke weg langs de verlokkingen van het leven naar de ultieme, hemelse verlossing voor. Wat kan die zoektocht vandaag nog betekenen? Hoe kunnen we een symbool dat steunt op het perspectief van een unieke 'uitweg' verzoenen met de hedendaagse relativistische filosofieën?

Thomas Hauert exploreert de mechaniek van het lichaam als een samenspel van mogelijkheden, richtingen en grenzen. Eén van de hoofdlijnen in het onderzoek van het gezelschap bestaat erin complexe systemen uit te bouwen die een groep in beweging kunnen coördineren. Keer op keer veranderen de dansers van richting, komen op hun stappen terug, in een zoektocht die ogenschijnlijk zin noch uitkomst heeft. Het traject is hier belangrijker dan de uitkomst. Het individu tekent zijn traject uit in een omgeving vol beperkingen, maar behoudt toch een zekere keuzevrijheid. In het werk van Thomas Hauert wordt deze studie van de beweging tussen vrijheid en belemmering tegelijkertijd toegepast op alle lichaamsdelen, op elk ogenblik en in alle richtingen.

De voorstelling puzzled werkt als een aaneenschakeling van enigma's: telkens een raadsel is opgelost, duikt er een nieuw op. Polyfone stemmen en instrumentale caccia's vergezellen de dansers in een tijdloze zoektocht, die misschien nooit voltooid zal zijn.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Zefiro Torna & ZOO/Thomas Hauert : Puzzled
Woensdag 25 juli 2007 om 20.00 u

Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be, www.festivalvanvlaanderen.be, www.zefirotorna.be en www.zoo-thomashauert.be

Deze productie is ook nog te zien op 3 oktober 2007 in Gent (Festival van Vlaanderen) , op 23 februari 2008 in Brussel (Kaaitheater) en op 1 maart 2008 in Charleroi (Charleroi Danses).

13:22 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

22/07/2007

Argentijnse tango bij de lunch

Gabriel Rivano Hedendaagse creativiteit werkt steeds vaker in op de onuitputtelijke bron van de zogenaamde 'wereldmuziek' en zorgt zo voor een kruisbestuiving tussen de meest verscheiden muziektradities. Het festival Midis-Minimes kiest er echter voor de wereldmuziek te presenteren in haar grootst mogelijke authenticiteit, zonder enige vorm van moderne hybridisatie. Deze week zijn de grote namen uit de Argentijnse tango aan de beurt, in een uitvoering door bandoneonist en componist Gabriel Rivano.

Een tangoprogramma kan uiteraard niet zonder Astor Piazzolla (1921-1992). Piazzolla bracht zowel de tango als de ermee verknochte bandoneon van het achterkamertje naar het grote concertpodium. Zijn tango nuevo verbond het traditionele klankidioom van de tango met de klassieke muziek en de jazz. Melancholie slaat om in passie en vuur, en dat met bijzonder veel compositorisch metier.
Pianist en orkestleider Carlos di Sarli (1903-1960) Wist als geen ander de ritmische cadans van de tango te combineren met een harmonische structuur. Zijn vroege werk is ritmisch en kan redelijk snel zijn. Zijn latere werken, waaronder de bekende tango's Bahia Blanca, Verdemar, Milonguero Viejo en Otra Vez Carnaval zijn van het elegante, langzame en statige statige ritme dat di Sarli beroemd maakte.
Carlós Gardél (1890-1935) is voor veel liefhebbers de verpersoonlijking van de tango. Als vierjarig jongetje verhuisde Carlos Gardél met zijn moeder van het Franse Toulouse naar Buenos Aires, een gelukkige keuze zou later blijken. Gardél begon zijn muzikale carrière als succesvol vertolker van volksliedjes in het variété-theater, maar nadat hij Mi noche triste van dichter Pascual Contursi op zijn repertoire had genomen, viel hij voorgoed voor de tango. En het publiek voor hem.

Programma : Tijd en plaats van het gebeuren :

Midis-Minimes : Gabriel Rivano
Maadag 23 juli 2007 om 12.15 u
Miniemenkerk
Miniemenstraat 62
1000 Brussel

Meer info : www.midis-minimes.be
--------------------
Zomer van Sint-Pieter : Gabriel Rivano
Dinsdag 23 juli 2007 om 12.15 u
Sint-Pieterskerk
Grote Markt
3000 Leuven

Meer info : www.zomer-van-sint-pieter.be, www.gabrielrivano.com.ar, www.piazzolla.org, www.gardelweb.com en www.todotango.com


Elders op Oorgetuige :
Zomerse lunchconcerten in Brussel en Leuven, 29/06/2007

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

19/07/2007

Alex Roosemeyers plays Keith

Keith Jarrett Alex Roosemeyers (1965) studeerde piano en kamermuziek aan het Conservatorium van Gent. Om zijn inzicht in de muziek te verruimen, legde hij zich toe op het bespelen van orgel, klavecimbel en pianoforte. Hij bekwaamde zich aan het Mozarteum te Salzburg, waar hij diverse meestercursussen volgde bij Prof. Kammerling en Prof. Dorenski. Door zijn soepelheid en veelzijdigheid werd hij gevraagd door solisten met een internationale uitstraling zoals o.a. Michael Bezkverny, France Springuel en Zeger Vandersteene.
Samen met klarinettist Peter Merckx vormt hij sinds een vijftal jaar het Duo Roosemeyers. Aanvankelijk beperkten ze zich tot het grote, klassieke repertoire voor klarinet en piano, maar door hun grote interesse naar vernieuwing, kwamen ze al snel bij de traditionele Joodse Klezmermuziek terecht.
Ook de tango draagt Roosemeyers een warm hart toe. Samen met I Fiamminghi toerde hij met werken van Astor Piazolla in België, Hong Kong, Londen, Israël en Taiwan. En in het kader van Gentse Vleugels brengt hij zaterdag een live uitvoering van The Köln Concert van Keith Jarrett.

De Amerikaanse jazzpianist Keith Jarrett is een ongelooflijk fenomeen. Hij heeft meer dan honderd platen gemaakt, en als hij optreedt, gaat hij altijd zonder plan het podium op. Elk concert is geïmproviseerd, en dat heeft van Jarrett zo veel gevergd, dat zijn gezondheid er zwaar onder te leiden heeft gehad. Op een gegeven moment kon hij wegens chronische vermoeidheid zelfs geen noot meer spelen.
In 2003 won Jarrett de prestigieuze Polar Muziekprijs. Sinds de prijs in 1992 voor het eerst werd uitgereikt, was dit de eerste keer dat hij slechts een één persoon wordt toegekend. Normaliter bekroont de prijs zowel een klassieke muzikant als een populaire. Vorige winnaars waren onder meer Pierre Boulez, Bob Dylan, Ravi Shankar, Iannis Xenakis, Joni Mitchell, Dizzy Gillespie, Paul McCartney en Sofia Gubaidulina. In de persoon van Keith Jarrett smelten beide categorieën moeiteloos samen en gaat hun betekenis verloren, zo oordeelde de jury, die vooral het grote improvisatietalent van de pianist roemde. Jarrett kan zowel jazzfans als liefhebbers van klassieke muziek en pop boeien.
"The Köln Concert" is een live-registratie van een piano-improvisatie, opgenomen in Keulen op 24 januari 1975. Op dat album hoor je Jarret ook kreunen en hijgen van de fysieke inspanning. Ruim een uur worstelt Jarrett zich door enkelsdiepe lagen noten, en bij tijd en wijle schudt hij juweeltjes van melodietjes of ritmes uit zijn mouw. Jarrett zelf zegt daarover: "Ever since the release of "The Köln Concert" recording, I have been asked by pianists, students, musicologists, and others, to publish this music so others can play it. I have steadfastly resisted because this was a totally improvised concert on a certain night and should go as quickly as it comes..."
Uiteindelijk kwam de partituur er toch, maar Jarrett geeft de uitvoerders toch nog mee dat "every pianist who intended to play the concert should use the recording itself as having the final word".

Programma :

  • Keith Jarrett, The Köln Concert
Tijd en plaats van het gebeuren :

Gentse Vleugels : Alex Roosemeyers plays Keith
Zaterdag 21 juli 2007 om 16.00 u
KANTL
Koningstraat 18
9000 Gent

Meer info : www.trefpuntvzw.be, www.kantl.be en www.duoroosemeyers.be

Video : Keith Jarrett op Youtube

Elders op Oorgetuige :
Gentse Vleugels tussen klassiek en hedendaags, 13/07/2007
Gentse Feesten 2007, 11/07/2007

14:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook