17/10/2007

Nieuwe voorstellingen Petroesjka in Sint-Truiden en Ninove

Petroesjka Dit weekend zijn er alweer twee voorstellingen van de nieuwste muziektheatervoorstelling van Agartha. 'Petroesjka', naar een oud Russische volkssprookje, werd door Dries Vanhegen herwerkt werd tot een nieuwe theatertekst voor volwassenen en kinderen vanaf 8 jaar. Het Russische volksverhaal van de miskende clown Petroesjka, die verliefd wordt op de prima ballerina is nog steeds actueel. Tijdloze gevoelens als liefde, jaloezie en vriendschap vormen de rode draad doorheen dit wonderlijke sprookje.

Op vraag van het duo Agartha (Bram Bossier, altviool en An Raskin, bajan, voor deze gelegenheid aangevuld door Nederlander René Vermaes op bandoneon en voetbas) schreef de jonge Vlaamse componiste Petra Vermote nieuwe muziek voor deze productie. "De muziek van Petroesjka  is zeer sterk gelieerd met het onderwerp en de sfeer : Russisch poppentheater. De muziek is volledig in de actie en het verhaal opgenomen, ligt qua stijl eerder in de lijn van wat ik ooit voor animatiefilm heb geschreven, en is gecomponeerd vanuit het oogpunt zo nauw mogelijk aan te sluiten bij de verwachting en visie van regisseur en de musici", aldus Petra Vermote.

De première was alvast een succes. "Het is inderdaad zoals we gehoopt hadden een wervelende maar minimalistische voorstelling. Met niets te vergelijken, je moet gewoon eens komen kijken", aldus Bram Bossier. Zullen we zeker doen !

Agartha : www.agartha-ensemble.be
Petra Vermote : www.matrix-new-music.be

Tijd en plaats van het gebeuren :

Agartha : Petroesjka
Zaterdag 20 oktober 2007 om 19.00 u
Academiezaal
Plankstraat 18
3800 Sint-Truiden

Meer info : www.debogaard.be
-------------------------
Zondag 21 oktober 2007 om 14.30 u
CC De Plombom
Graanmarkt 12
9400 Ninove

Meer info : www.ninove.be/plomblom

Voor latere speeldata neem je best een kijkje op : www.agartha-ensemble.be

Elders op Oorgetuige :
Petroesjka : muziektheaterproductie naar Russische volksverhaal, 28/09/2007

16:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

5 gratis duotickets te winnen voor concert Roderick Williams en Iain Burnside

Roderick Williams en Iain Burnside Op dinsdag 23 oktober brengen bariton Roderick Williams en pianist-presentator Iain Burnside in de Handelsbeurs in Gent een liedprogramma waarin de teksten van Thomas Hardy en William Blake broederlijk naast elkaar staan.

Ter gelegenheid van dit unieke concert geeft Oorgetuige maar liefst 5 gratis duotickets weg. Wil jij erbij zijn, stuur dan als de vliegende bliksem een mailtje naar acties@handelsbeurs.be. Meedoen kan tot uiterlijk maandagmiddag 22 oktober 2007 om 12.00 u.

Roderick Williams en Iain Burnside werken niet voor het eerst samen. Ze waren eerder al samen te horen in de Wigmore Hall en op 'BBC Radio 3', waar ze samen verschenen in Burnsides show 'Iain Burnside's Voices programme'. In hun liedprogramma staan de teksten van Thomas Hardy en William Blake broederlijk naast elkaar. Hoewel beiden zéér Brits zijn, is er nauwelijks een groter literair verschil denkbaar dan dat tussen Hardy en Blake. Hardy is de negentiende-eeuwer die begon als schrijver van pastorale gedichten en later richting positivisme evolueerde. Blake staat bekend als achttiende-eeuws genie en koortsachtig visionair, die net als schilder/dichter Dante Gabriel Rossetti tot de pre-rafaëlieten behoorde.

Alle info over dit op en top Britse concert vind je op www.handelsbeurs.be

14:43 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Slagwerkgroep Den Haag : Microwaves & Turntables

Slagwerkgroep Den Haag Kattenoren kunnen frequenties tot zestigduizend Herz waarnemen. Slagwerkgroep Den Haag doet je even geloven dat je eenzelfde geluidsbeleving ervaart. Elektronika maakt het onhoorbare hoorbaar. De Australische componist Anthony Pateras buit dit gegeven uit in zijn werk "MorphusAmorphus". Honderdtwintig piepkleine geluiden, opgesteld in doorzichtige perspex dozen worden door de muzikanten beroerd met vederlichte stokken. Deze constructie sluit alle mogelijke vormen van ongewenste feedback uit en maakt een extreem directe vorm van versterking mogelijk. Een ander werk op het avontuurlijke programma is "I Delayed People's Flight By Walking Slowly In Narrow Hallways" van het duo Mayke Nas/Wouter Snoei. In dit werk worden schoolborden versterkt. Wright laat dan weer zes grammofoonspelers de hoofdrol spelen. Kortom, een programma voor huis-, tuin- en keukengebruik.

In 'Microwaves & Turntables' brengt Slagwerkgroep Den Haag vier heel recente stukken bijeen van vier jonge internationale componisten, die ieder op hun eigen manier klanken manipuleren en hiermee oor én oog doen spitsen. Het zijn componisten die de grenzen onderzoeken tussen reguliere muziekpraktijk, live-performance en nieuwe uitdrukkingsmogelijkheden. Hun werken laten zich kenmerken door toepassing van microgeluiden en elektronica, en door sterke visuele elementen. In 'Microwaves & Turntables' komen tonen niet alleen door middel van directe aanslag tot klinken, maar vooral ook door elektronische versterking en bewerking. Of dat nu is door het opblazen van onhoorbare microgeluiden, door het vervreemden van zichtbare en hoorbare geluiden, of door het resoneren van een niet-aangeslagen tamtam: de ruimte wordt benut en gemanipuleerd met klanken. Met het luisteren zelf als voornaamste inzet: het oor hoort meer dan het oog ziet. Ieder voor zich hebben de componisten ook het oog betrokken bij hun werk door middel van visuele kenmerken als versterkte schoolborden (Mayke Nas & Wouter Snoei - Nederland), 'couveuses' vol met miniinstrumentjes (Anthony Pateras - Australië), boven het hoofd geprojecteerde platenspelers (Matthew Wright - Engeland) of een gigantische tamtam waarachter de vier spelers bijna schuil gaan (Dmitri Kourliandski - Rusland).

Anthony Pateras : Morphus / Amorphus (2006)
Anthony Pateras (°1979, Australië) combineert compositie, improvisatie en elektronica op verschillende wijzen en verbanden. Zijn werk richt zich met name op het uitbreiden van de organisatorische mogelijkheden van geluid middels onderzoek naar klankkleur, vorm en uitvoering. Live treedt hij regelmatig op in Europa en Australië in verschillende verschijningsvormen: op bewerkte piano in het Pateras/Baxter/ Brown Trio, met stem en elektronica in een duo met Robin Fox, in het hiphopkwartet Beta Erko of als dirigent van zijn eigen werken. Zijn uitgeschreven composities werden wereldwijd uitgevoerd door onder andere het Radio Kamerorkest, Melbourne Symphony Orchestra, Flux String Quartet, Slave Pianos en percussioniste Vanessa Tomlinson. In 2007 presenteert hij twee belangrijke creatie-opdrachten van het Melbourne Symphony Orchestra en van het Australian Chamber Orchestra, waarbij hij in beide gevallen zelf optreedt als solist op prepared piano. Zijn werk is diverse malen onderscheiden, waaronderwaaronder in Nederland bij de Gaudeamus Muziekweek (2004). Composities van Anthony Pateras werden recent uitgevoerd op festivals in Bratislava, Dijon, Parijs, St. Etienne, Bologna, Moskou, Melbourne, Wellington en Auckland. Hij schreef ook muziek voor korte films die zijn vertoond op festivals in de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Amerika, Rusland, Australië en Europa. Hij won de Klangmusik Preis voor de beste partituur tijdens het Dresden Film Festival in 2003. Pateras heeft talloze opnamen uitgebracht voor Tzadik, Editions Mego, Synaesthesia en Quecksilber. Hij zal in 2007 zijn PhD in compositie behalen aan de Monash University, Melbourne. In 'Morphus / Amorphus' uit 2006 worden ca. 120 minuscule geluiden als basis gebruikt en ingekapseld in afgesloten perspex boxen, waardoor de natuurlijke resonantie van de instrumenten ingeperkt wordt. Door versterking en bewerking van deze geluiden wordt de klank in de ruimte gemanipuleerd en losgemaakt van de herkomst en transformatie van het geluid.

Dmitri Kourliandski : Resonant Mass (2002)
Dmitri Kourliandski (°1976, Moskou) is een Russische componist van voornamelijk kamermuziek. Hij studeerde fluit aan de conservatoria van Moskou (1991-95) en Parijs (1995-96), en vervolgens compositie bij Leonid Bobylev aan hetzelfde Tsjaikovski Conservatorium in Moskou (1997-2002). Daarna volgde hij post-graduate studies en masterclasses bij onder anderen Maarten Altena, Louis Andriessen, Hanna Kulenty, Michaël Lévinas, Theo Loevendie, Martijn Padding, Vladimir Tarnopolski en Andrew Toovey. Hij ontving prijzen bij de All-Russia Young Composers Competition (1999, eervolle vermelding voor '...per flauto') en het Gaudeamus Concours (2003, 1e prijs voor 'Innermost Man') en was finalist bij de Ensemble Eleven competition in Manchester (2003). Zijn muziek werd uitgevoerd in Duitsland, Nederland, Rusland en Engeland (evenals uitgezonden op BBC3). Sinds 2001 is hij docent instrumentatieleer aan het Tsjaikovski Conservatorium. 'Resonant Mass' voor vier slagwerkers uit 2002 is een werk waarin het aura van een bouwplaats wordt gereproduceerd door tastbaar materiaal. Bouwgeluiden worden omgezet in de context van een concertsituatie en onthullen een nieuwe inhoud. Terwijl de bouwgeluiden in de oorspronkelijke situatie afkomstig zijn van concrete tastbare voorwerpen, construeren ze in de concertsituatie een abstract, niet-materieel object. Opzettelijk gereduceerd en gemechaniseerd materiaal wordt zo tot een soort van ritueel; een tastbare handeling verandert in een spirituele.

Matthew Wright : Contact Theatre (2006)
Matthew Wright (°1977, Groot-Brittannië) werkt als componist en als dj op de grens tussen concertpraktijk en clubcircuit, met muziek die zich uitstrekt van renaissance-ensembles tot grote evenementen met dj's, klassieke musici en digitale media. Hij is mede-oprichter van het elektronicatrio MTK en creëerde werk met platenspelerachtergronden voor de celliste Francis-Marie Uitti, de New Yorkse geluidskunstenaar Steven Vitiello en de internationale filmmaker Ference van Damme. Hij werkte onder andere met The Apollo Saxophone Quartet, The Duke Quartet, Joanna MacGregor, London Flutes and Vamos!, Maarten Altena Ensemble, SOIL, De Ereprijs, en ELISION (Australië). Zijn werk is uitgevoerd in heel Europa en uitgezonden op BBC3. H ij studeerde bij Richard Steinitz en Christopher Fox aan de Huddersfield University en bij Louis Andriessen, Martijn Padding en Richard Ayres aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Momenteel studeert hij compositie aan Goldsmiths College in London. Sinds september 2005 is Matthew W right fulltime docent in Commercial Music aan de Canterbury Christ Church University's Broadstairs Campus, waar hij de elektronicagroep leidt en diverse andere vakken doceert. In 'Contact Theatre' uit 2006 (een ode aan de pickupnaald) worden tevoren vastgelegde geluidsfragmenten geconstrueerd en gedeconstrueerd, die zijn vastgelegd op speciaal geprepareerde langspeelplaten, aangevuld met een assortiment aan willekeurig samengestelde huis-, tuin- en keuken-lp's. Het werk lijkt bijna ter plekke te ontstaan; om dat 'maakproces' van het werk zo duidelijk mogelijk te laten zien, worden alle acties op een scherm boven de spelers geprojecteerd.

Mayke Nas & Wouter Snoei : I Delayed People's Flights By Walking Slowly In Narrow Hallways (2005)
Mayke Nas (°1972, Nederland) studeerde piano en compositie aan de conservatoria van Amsterdam, Tilburg en Den Haag en voorts in Melbourne, Australië. Ze ontving compositieopdrachten van onder andere VPRO, Festival Nieuwe Muziek, Schönberg Ensemble, Slagwerkgroep Den Haag, Orkest de Volharding en het Franse ensemble Aleph. Op dit moment is zij voor onbepaalde tijd composer-in-residence bij het Nieuw Ensemble. Ook maakte zij diverse (muziek)theaterproducties. Recent ontving zij tijdens Festival Traces of Rhythm de Anjer Muziekprijs 2005 van het Prins Bernhard Cultuurfonds. Thea Derks schreef over haar: "Haar muziek beweegt zich op de rand van klank en ruis, maar beukt er bij wijlen ook genadeloos op los; vaak valt er wat te lachen. Mayke Nas houdt niet van bloedige ernst,maar van speelvreugde en relativering. Ze verkent de grenzen van muziek met een tomeloze energie en verbeeldingskracht, die ook haar persoon kenmerken".

Haar nieuwe werk is ontwikkeld in samenwerking met Wouter Snoei (°1977, Amsterdam). Nadat hij in 2000 afstudeerde aan de afdeling Sonologie op het Koninklijk Conservatorium, werkte Wouter met onder meer het ASKO Kamerkoor, Nieuw Ensemble onder leiding van Micha Hamel en Konrad Boehmer, Opera Studio Nederland en hij bediende/ontwierp live-elektronica bij John Cages Songbooks', (Holland Festival 2001). Naast zijn eigen composities, zoals Black' (2000), Pulse' (2003, Matthijs Vermeulen Aanmoedigingsprijs) en Elasticity' (2004), ontwierp en bediende W outer live-elektronica voor compositieprojecten van Cathy van Eck en Jasper Blom. Zijn band x(eptional trad veelvuldig op in het clubcircuit, maar maakte ook remixes van stukken van Stockhausen, Varèse en Skrjabin; hij viel enkele malen in de prijzen en werkte samen met o.a. het ZAPP! strijkkwartet en met het ASKO Ensemble. I Delayed People's Flights By W alking Slowly In Narrow Hallways' is in 2005 geschreven voor vier spelers, vier stoelen, vier versterkte schoolborden en interactieve elektronica. In de beroemde theatertekst Zelfbeschuldiging' (1966) van Peter Handke trekt de ik-persoon het boetekleed aan. In een pagina's lange opsomming van gemaakte fouten wordt de menselijke moraal koelbloedig ontleed en blootgelegd. In I Delayed People's Flights By W alking Slowly In Narrow Hallways' is de ik-figuur als een moderne meervoudige persoonlijkheid in vieren gesplitst en schrijft hij zich - als waren het strafregels - op het schoolbord door een wirwar van nieuwe bekentenissen heen.

Programma :
  • Anthony Pateras, MorphusAmorphus (2006, Belgische creatie)
  • Matthew Wright, Contact Theatre (2006, Belgische creatie)
  • Dmitri Kourliandski, Resonant Mass (2002, Belgische creatie)
  • Mayke Nas/Wouter Snoei, I Delayed People's Flights By Walking Slowly In Narrow Hallways (2005, Belgische creatie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Music@venture
Slagwerkgroep Den Haag : Microwaves & turntables

Vrijdag 19 oktober 2007 om 19.00 u
AMuz
Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : www.amuz.be, www.festivalvanvlaanderen.be, www.desingel.be en www.slagwerkgroepdenhaag.nl

Bron : Programmaboekje Music@venture 2007 op www.desingel.be

Elders op Oorgetuige :
Musicadventure : Strange Attractors, 14/10/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Filmfestival Gent - Alberto Iglesias in concert

Alberto Iglesias Tijdens de 34ste editie van het Filmfestival Gent blijft filmmuziek een cruciaal onderdeel vormen van het uitgebreide programma. Op de tweede dag van de filmmuziek-driedaagse plaatst het Vlaams Radio Orkest onder leiding van dirigent Dirk Brossé de muziek van de Spaanse componist Alberto Iglesias muzikaal in de schijnwerpers. Iglesias staat bekend om zijn jarenlange samenwerking met regisseur Pedro Almodóvar (Volver, Hable Con Ella, La Mala Educación, Todo Sobre Mi Madre) en werd vorig jaar nog bekroond als Soundtrack Composer of the Year op de uitreiking van de World Soundtrack Awards. Zijn score voor "The Constant Gardener" was toen ook goed voor Best Original Soundtrack of the Year.

'Muziek verheft film tot kunst', aldus een onbescheiden Peer Raben die jarenlang de muziek leverde voor de films van Rainer Werner Fassbinder. Een uitspraak die zeker ook opgaat voor de hechte en productieve band tussen de Spaanse regisseur Pedro Almodóvar en zijn landgenoot Alberto Iglesias die de muziek schreef voor onder meer "Todo Sobre Mi Madre", "Hable Con Ella", "La Mala Educación" en "Volver". Vrijdag zal het Vlaams Radio Orkest onder leiding van dirigent Dirk Brossé deze unieke samenwerking muzikaal in de schijnwerpers plaatsen.

Alberto Iglesias mag gerust een buitenbeentje onder de filmcomponisten genoemd worden. Met zijn minimalistische arrangementen, Spaanse ritmes en voorliefde voor strijkkwartet, saxofoon, gitaar en piano staat hij fel in contrast met de Angelsaksische filmmuziektraditie die het meer moet hebben van uitvoerige orkestraties. Iglesias kiest eerder voor een gevarieerde orkestratie waarbij hij symfonisch orkest afwisselt met synthesizer en piano, maar steeds met een warme weemoedige Spaanse touch die zijn muziek zo herkenbaar maakt.

Zijn filmcarrière begon in 1984 met de soundtrack voor de film The Conquest of Albania. Iglesias zal echter vooral door het leven gaan als de vaste filmmuziekcomponist van de Spaanse regisseur Pedro Almodóvar. Hij schreef onder andere de soundtracks voor "Todo Sobre Mi Madre" (1999), "Hable Con Ella" (2002), "La Mala Educación" (2004) en "Volver" (2006) wat hem zes Goya Awards opleverde, zeg maar het Spaanse equivalent van de Oscars.
Zijn internationale doorbraak kwam er met zijn filmmuziek voor "The Constant Gardener" (2005) waarmee Iglesias een Oscar- en BAFTA nominatie wist binnen te rijven. De ultieme bekroning kwam er tijdens de zevende editie van de World Soundtrack Awards in Gent. Iglesias werd toen gelauwerd als Soundtrack Composer of the Year. Zijn muziek voor The Constant Gardener was goed voor Best Score of the Year. In september van dit jaar kwam daar de Nationale Filmprijs van Spanje bij. Dat die prijzen meer dan terecht zijn, kun je vrijdag zelf horen op het filmmuziekconcert van Alberto Iglesias in Muziekcentrum De Bijloke Gent. Het Vlaams Radio Orkest (VRO), onder leiding van Dirk Brossé, zal een exclusief concert wijden aan de muziek die Iglesias onder andere schreef voor de films van Pedro Almodóvar.

Het concert zal bestaan uit zes suites. Het eerste deel "Orfeo in Palermo" is een nieuwe creatie van Iglesias waarbij hij filmmuziek en bruitage mengt en zo een inkijk geeft in het werkproces van een filmcomponist. Het tweede deel bestaat uit een suite met de filmmuziek die de componist schreef voor Tierra van Julio Medem. Daarna volgt een suite met de muziek uit Volver van Pedro Almodóvar en een suite die de samenwerking tussen Iglesias en Almodóvar verder belicht. Het vijfde luik is een suite die focust op "Hable Con Ella" en meer bepaald op het zwartwit filmpje "El Amante Menguante" ("De krimpende minnaar") dat Almodóvar verwerkte in de film. Het Vlaams Radio Orkest zal de muziek synchroon op beeld spelen. Als afsluiter zal het VRO in wereldpremière de muziek spelen uit "The Kite Runner" van Marc Forster. Uiteraard zullen tijdens het concert fragmenten uit de films geprojecteerd worden.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Filmfestival Gent - Alberto Iglesias in concert
Vrijdag 19 oktober om 20.00 u
Muziekcentrum de Bijloke
Jozef Kluyskensstraat 2 
9000 Gent

Meer info : www.debijloke.be, www.filmfestival.be, www.vro-vrk.be en www.filmmuziek.be

Bron : Filmfestival

Elders op Oorgetuige :
Filmfestival Gent trekt meer dan ooit de kaart van de (film)muziek, 16/10/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

16/10/2007

Ictus : Scratches en sequences

Ictus Scratches en sequences zijn de overkoepelende begrippen waarmee Ictus de werken van Michael Gordon, François SarhanRaphael Cendo en Riccardo Nova bundelt. Deze laatste, het meest prominent aanwezig in dit concert, is niet voor één gat te vangen. Nova's studies bij Franco Donatoni, dj-experimenten in Milaan en nauwe samenwerking met het elektro-duo Pan Sonic maken hem tot een moeilijk te plaatsen fenomeen. Eén ritmische formule uit de Zuid-Indische muziek, waarin Nova volleerd is, beheerst "Ma's Sequence 7" en "Thirteen". Het werk van de Bang on a Can-stichter, Michael Gordon, verdeelt Ictus in twee rivaliserende groepen. De jonge Franse Raphael Cendo werkt met elektronica als een alles vermenigvuldigende schaduw. Het aanvankelijk geprogrammeerd werk, "Aleph", van Paulus Oomen, wordt vervangen door werk van de jonge Franse componist François Sarhan.

Onder de noemer 'Scratches & Sequences' verzamelt het Ictus ensemble op dit concert een aantal exponenten van wat een jongere generatie componisten tegenwoordig doet. Immers voor de generaties componisten die zijn opgegroeid vanaf de jaren 1960, is hun muzikale referentiekader fundamenteel anders dan het kader van de oudere generaties. In de jaren '60 brak de rock-n-roll definitief door. Elvis Presley, de Beatles en de Rolling Stones domineerden de radio en je moest als opgroeiende jongere al ver van de beschaafde wereld wonen om die invloeden te kunnen negeren. Dat maakt dat een steeds groeiend aantal hedendaagse componisten ook geïnteresseerd is om aspecten van allerlei niet-klassieke genres - aspecten die voor hem of haar wezenlijk deel uitmaken van het culturele referentiekader - in de eigen composities te integreren. Dit kan vrij letterlijk zijn (citaten bijvoorbeeld), maar evengoed betrekking hebben op de klank, de energie, of het instrumentarium van de niet-klassieke muziek. Of het kan zelfs vrijblijvend zijn: het enige wat de compositie 'Paint it Black' van Michael Gordon gemeen heeft met het gelijknamige nummer van de Rolling Stones is de titel (die ingegeven was door het feit dat Gordon dit solostuk voor contrabassist Robert Black componeerde).

Twee aspecten van dit fenomeen worden in dit programma in de kijker geplaatst. De 'scratches' zijn het amalgaam van ruis- en krasgeluiden waarvan dj's (letterlijk door met de naald van de platendraaier over de lp te krassen - waaraan de techniek zijn naam ontleent) maar ook een heel gamma van elektronica-artiesten zich bedient en wat naadloos aansluit bij de manier waarop talrijke componisten ruis gebruiken. De 'sequences' staan voor de tendens om met kleine herhaalde fragmentjes materiaal te werken, korte blokjes muzikaal materiaal, of tegenwoordig meestal 'samples' (digitaal opgenomen geluidsfragmenten) die dan naar believen kunnen herhaald, gecombineerd, of op elkaar gestapeld worden. Hoewel deze techniek vooral in de elektronische muziek ontwikkeld is, biedt dit zeker ook op vlak van de vorm en structuur nieuwe mogelijkheden aan componisten, wat merkwaardig genoeg dan weer aansluit bij de bruuske montage van blokken heterogeen materiaal zoals bijvoorbeeld Igor Stravinsky die aan het begin van de twintigste eeuw geïntroduceerd had.

Raphaël Cendo : Scratch Data (2002)
In 'Scratch Data' gaat de solopercussionist een intense dialoog aan met de elektronica. Het materiaal waarvan het stuk vertrekt (met duidelijke jazzy trekjes) wordt aan het begin zeer eenvoudig voorfestivaldaggesteld en dan geleidelijk aan met de computer bewerkt en gemanipuleerd. Het resultaat is een energiek gevecht tussen menselijke vertolker en computer-gemanipuleerde samples. Raphaël Cendo (°1975) combineert hier vaardig de grote vormbeheersing van een klassieke componist met jazzy thema's en allesbehalve klassiek klinkende ruis.

Michael Gordon : I Buried Paul (1996)
Dat de Amerikaan Michael Gordon (°1956) affiniteit met de popmuziek heeft, is in zijn muziek steeds duidelijk geweest, al was het al maar omwille van de instrumenten die hij voor zijn composities kiest. Ook hier worden de klassieke instrumenten aangevuld met elektrische gitaar, synthesizer en slagwerk. Die band met de popmuziek heeft ook zijn biografische redenen, want Gordon speelde lange tijd in een rockgroep (voor wie het wil weten: Peter and the Girlfriends). Ook de titel van deze compositie refereert sterk aan de popmuziek. Aan het eind van Strawberry Fields Forever' van de Beatles zwelt de muziek nog vluchtig even aan en hoor je John Lennon "I burried Paul" zeggen. Dit voedde een hele reeks samenzweringstheorieën waarbij koortsachtig werd gezochtnaar bewijzen voor de theorie dat Paul McCartney overleden was en vervangen door een dubbelganger. Mensen begonnen teksten van de Beatles te ontleden op zoek naar verborgen codes, de hoesfoto's van Sgt. Peppers' werden opeens een verdachte verzameling verborgen aanwijzingen en platen werden achterstevoren afgespeeld in de hoop zo nieuwe boodschappen te horen. Het is dat laatste wat Michael Gordon voor dit werk heeft geïnspireerd: "dj's begonnen op de radio platen achterstevoren af te spelen, wat een heleboel vreemde geluiden opleverde". Het zijn die bizarre geluiden die het onderwerp vormen van dit stuk. Tenslotte, wie aandachtig luistert, merkt dat Lennon in die bewuste opname van Strawberry Fields' helemaal niet "I buried Paul" zegt, maar "cranberry sauce". Benieuwd welke verborgen betekenis daarachter schuilt.

Riccardo Nova : Ma's Sequence 7 (2004-05)
Riccardo Nova (°1960) combineerde zijn klassieke studies (hij studeerde compositie onder meer bij Franco Donatoni) met een voorliefde voor nietklassieke muziek. Sinds 1998 is hij ook actief op het terrein van de veeleer avant-gardistische technomuziek. Elementen uit de populaire muziek zijn dan ook heel belangrijk voor zijn stijl, maar van nog grotere betekenis is ongetwijfeld zijn intensieve studie van Indiase percussie die hij ter plekke, in Bangalore volgde. Sinds 1993 verblijft hij regelmatig in Zuid-India waar hij deze muziek verder studeert. De invloed van de Indiase ritmiek is dan ook een constante in zijn oeuvre. En kan hier duidelijk in Ma's Sequence' en Thirteen' gehoord worden. Het is dan ook geen toeval dat Nova de muziek leverde voor het ballet MA' van de Britse choreograaf Akram Khan - waar dit werk een uittreksel van is. De eerste 39 maten de percussiepartij van Ma's sequence 7' waren immers aanvankelijk gecomponeerd voor MA', maar werden tijdens de uitvoeringen uiteindelijk niet gespeeld omdat ze te moeilijk bleken voor de musici. Khans dans en Nova's muziek zijn op dezelfde ritmische patronen en bewegingen gebaseerd en beide kunstenaars hebben uit die Indiase inspiratie elk in zijn discipline een hedendaagse taal opgebouwd.

Riccardo Nova : Koraippu (2006)
Koraippu' is een kort werk in een traditionele Zuid- Indische vorm waarbij vraag en antwoord elkaar steeds sneller opvolgen tot ze uiteindelijk samenvallen. De compositie - eveneens gestructureerd rond het getal dertien - fungeert als brug naar Thirteen, the intermediate'.

Riccardo Nova : Thirteen, 13x8@terror, generating deity, the intermediate reality (2006)
Thirteen, the intermediate reality' is eigenlijk een onderdeel van Thirteen', een cylus van drie composities: Thirteen, 13x8@terror generating deity for five instruments and elektronic (2005) Thirteen, 13x8@terror generating deity the intermediate reality (2006) Thirteen, 13x8@terror generating deity the ultimate reality for seven soloists, symphonic orchestra and elektronic with techno group ad libitum (2007)

Inspiratiebron voor 'Thirteen' zijn de dertien namen van godin Kálii uit de hindoeïstische mythologie, waarbij elke naam refereert aan een bewustzijnstoestand. Kálii, ook wel Káli of Káliká, wordt traditioneel afgebeeld met een halssnoer dat bestaat uit 48 bloedende schedels. Zij symboliseert de oerkracht van destructief geweld van het universum. Zij laat zich gelden wanneer men afstand neemt van de menselijke condities en gewone acties, wanneer men erkent dat de comfortabele realiteit waarin we zwemmen als een vis in het water niet de enige mogelijkheid is, wanneer we angsten overwinnen en met een heldere blik de waarden van onze morele codes in vraag durven stellen. Goed en slecht zijn beide aanwezig in dat proces, en onder invloed van Kálii kan de mens de realiteit begrijpen en herzien. Zij vertegenwoordigt een onconventionele weg tot kennis, als een godheid die destructie genereert. Elk van haar schedels staat voor een van de 48 letters van het Sanskriet alfabet. Door ook de basis van de menselijke taal te vernietigen, helpt ze los te komen van de impliciete beperkingen van de menselijke taal. Uiteindelijk belooft zij een nieuwe vrijheid. De voornaamste ritmische structuur in de compositie is een langzaam ritme in dertien halve noten, die als een cyclische structuur aanwezig is in de hele compositie.

François Sarhan : 'Nfer' (2001)
'L'Nfer' van de jonge Franse componist François Sarhan is eerder gedacht als 'live-radio' waarop negen muzikanten samen met de componist-acteur-dirigent-zanger dieper ingaan op politieke en muzikale actualiteit. Van kamermuziek tot progrock, met de nodige informatica, samples en veel stemmen die het muzikale verloop bepalen gaat het hier om alles behalve provocatie. Wel zijn de details belangrijk, de conversatie, het engagement alsof een en ander zich 's avonds onder vrienden afspeelt. Desondanks blijft er naar het einde toe vooral een sfeer van vergankelijkheid hangen.
De bronnen zijn heel uiteenlopend: vooraf opgenomen stemmen (kinderen, predikanten), arrangementen van werken uit de experimentele rock (Soft Machine, Frank Zappa) én originele muziek van François Sarhan.
Dit alles volgt elkaar op zoals men op de radio het heeft over de muzikale of maatschappelijke actualiteit: met commentaar over wereldnieuws en weetjes allerhande (over de afschaffing van het principe van het voorgeborchte door Paus Benedictus XVI, de staat van de luchtvaart, 'wordt gezocht' pamfletten op de muren in de Londense metro).
De voordracht is vastgelegd op het ritme en de beweging van een ietwat nerveuze spreker: een actieve dictie die uiteindelijk wordt in muziek omgezet. Dit gebeurt in imitaties, herhalingen, in een vrij contrapunt of in remix.

Programma :
  • Michael Gordon, 'I Burried Paul' voor klarinet, elektrische gitaar, cello, contrabas, sampler en percussie
  • Raphael Cendo, 'Scratch Data' voor percussie en elektronica
  • François Sarhan, drie korte werken uit 'Nfer'
  • Riccardo Nova, ' Ma's Sequence 7' voor trompet en drie percussionisten
  • Riccardo Nova, ' Thirteen' voor klarinet, trompet, elektrische gitaar, synthesizer, 2 percussionisten, altviool, cello en elektronica
Tijd en plaats van het gebeuren :

Music@venture
Ictus o.l.v. Georges-Elie Octors : Scratches & Sequences

Donderdag 18 oktober 2007 om 20.00 u (Inleiding Maarten Quanten voor MATRIX/Centrum voor Nieuwe Muziek om 19.15 u)
deSingel - Blauwe Zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.festivalvanvlaanderen.be, www.desingel.be, www.ictus.be

Bron : Programmaboekje Music@venture 2007 op www.desingel.be

Extra :
Riccardo Nova : 'Thirteen - The Ultimate Reality' op Kwadratuur.be (met audio)

Elders op Oorgetuige :
Musicadventure : Strange Attractors, 14/10/2007
Ictus & Ircam : ritme, percussie en elektronica, 22/03/2007

20:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Stom Paard in Vlaanderen en Nederland

Walpurgis, Stom paard Na een succesvolle reeks in de Zomer van Antwerpen 2006 trekt de muziektheater Walpurgis met de voorstelling 'Stom Paard' ook dit seizoen opnieuw de zalen in. Stom Paard is een intimistische, sobere, poëtische muziekvoorstelling:een tikkeltje absurd met een vleugje mysterie, en een mengeling vankinderlijke sérieux en humor. De cyclus van 15 nurseryrhymes van de Russische schrijver Vadim Levin, op muziek gezet door de Russische componist Alexander Knaifel (1943), werd in het Antwerps vertaald door Judith Vindevogel en wordt gebracht door sopraan Thaïs Scholiers en pianist Johan Bossers. Stom Paard is een intieme voorstelling waar mooie stiltes de muziek ritmeren. Ze is de komende maanden te zien in Vlaanderen en Nederland.

Stom Paard is een cyclus van 15 nurseryrhymes van de Russische schrijver Vadim Levin, op muziek gezet door de Russische componist Alexander Knaifel. Knaifels uitgebeende klankwereld is anarchistisch van opzet, maar extreem gedetailleerd in de uitwerking. Zijn extreme zuinigheid in taal, klank en gebaar en de belangrijke rol die hij de stilte toebedeelt, vragen om een extreme concentratie en een totale overgave van de uitvoerders.
Knaifel zelf omschrijft Stom Paard als een 'alchemistisch muzikaal gebeuren/ritueel' uitgevoerd door 1 zangeres en 1 pianist. Samen gidsen ze het publiek een 'andere' werkelijkheid binnen; die van de kindertijd en de fantasie. Stom Paard is voor elke volwassene een viering van de kinderlijke verbeelding.

Alexander Knaifel was oorspronkelijk cellist, maar moest het instrument noodgedwongen opgeven door een zenuwontsteking. Zo legde Knaifel, geboren in Tashkent (Oezbekistan) in 1943, zich toe op compositie. Zijn leraar was Boris Arapov, bij wie hij in Leningrad studeerde van 1964 tot 1967. Sinds die tijd woont Knaifel in St Petersburg als freelance componist en uitgever van muziek.
Knaifel omzeilt reeds in zijn eerste werken de 'geldige' wetten van de officiële muziekesthetiek. Hij werd lid van de groep avant garde componisten die in het begin van de jaren '60 onstond in Moskou, waartoe onder andere ook Schnittke, Gubaidulina, Denisov en Silvestrov behoorden. Nochtans verwerpt hij de traditie niet, en hij laat zich beïnvloeden door de Tweede Weense School en Sjostakovitsj. Boven alles vertonen zijn composities een hoge intensiteit en een expressieve stijl; hij onderzoekt compositorische technieken en sonorische mogelijkheden.
Maar in de jaren '70 veranderde zijn stijl. Zijn productie vertraagde en hij maakte grotere en meer structurele werken waarin de theatrale elementen werden gesublimeerd of geschrapt. De zuinigheid in het muzikale materiaal en een concentratie op geluid als beslissend element komen op de voorgrond te staan: "De geluiden zijn voor mij tekenen van het bestaan van schoonheid. Schoonheid is het belangrijkste voor mij - het is energie, onherhaalbaar", zegt Knaifel. De werken van de jaren '90 werden in grote mate beïnvloed door religieuze thema's en bevinden zich op het terrein tussen filosofie, psychologie en de esoterie.
Knaifel heeft een groot oeuvre geproduceerd dat onder andere bestaat uit muzikale theaterstukken, symfonische composities, film muziek, kamermuziek en vocale muziek. Belangrijke vertolkers als Mstislav Rostropovich, Gennady Roshdestvensky en Alexei Lyubimov hebben werk van hem gebracht.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Walpurgis : Stom paard
Van donderdag 18 t/m zaterdag 20 oktober 2007, telkens om 20.15 u
HETPALEIS - Serre
Theaterplein
2000 Antwerpen

Meer info : www.hetpaleis.be, www.walpurgis.be en walpurgisblog.blogspot.com
------------------------------------
Vrijdag 26 oktober 2007 om 20.00 u
CC Belgica
Kerkstraat 24
9200 Dendermonde

Meer info : www.ccbelgica.be, www.walpurgis.be en walpurgisblog.blogspot.com

Bron : Walpurgis

Elders op Oorgetuige :
Stom Paard / Cheval Stupide, 26/10/2006
Walpurgis' Stom paard : stille muziek op een geheime locatie, 11/07/2006

18:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Robots hebben ook gevoelens

Simba Het M&M orkest toont zich donderdag van zijn gevoeligste kant. Alle robots van het orkest worden voorzien van allerlei sensoren die de input van de menselijke spelers en bespelers aanvoelen. Enerzijds zijn er de sonar en radar sensoren die de robots toelaten een goede perceptie te hebben van de motorische inputs gegeven door de dansers en performers, anderzijds zijn er ook de auditieve sensoren, die de robots van heuse oren voorzien. Nieuw op dat vlak is dat ze nu ook wat aan stemherkenning kunnen doen, wat uiteraard heel wat creatieve mogelijkheden schept op het vlak van text-soundcompositie.

Het logos sensor-lab toont zijn nieuwste verwezenlijkingen en de muziekautomaten laten zich horen als heuse lieve robots. Het judaisch-kristelijke taboe hebben ze reeds lang achter zich gelaten. De focus in dit concert ligt op interactief werk van Kristof Lauwers en de robotbouwer zelf, Godfried-Willem Raes. Natuurlijk ontbreken ook bijdragen van Moniek Darge, Sebastian Bradt, Hans Roels e.a. niet op het programma.

Tijd en plaats van het gebeuren :

<M&M> 'Sensations'
Donderdag 18 oktober 2007 om 20.00 u

Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org

Benieuwd : Bekijk alvast dit filmpje waarin Godfried-Willem Raes tekst en uitleg geeft over zijn robotorkest (Youtube, 19/07/2007: 3'16'')

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Filmfestival Gent trekt meer dan ooit de kaart van de (film)muziek

Bajofondo Tango Club Het Filmfestival Gent trekt meer dan ooit de kaart van de (film)muziek. Met vier concerten, een reeks muziekdocumentaires, de uitgave van de cd For the Record: Craig Armstrong en het tweede Europese filmmuziekconcert in Berlijn, blijft de focus op muziek het paradepaardje van het festival.

Met de link tussen film en muziek bezet het Filmfestival Gent een eigen en unieke plaats in het internationale festivallandschap. Al meer dan twee decennia staat de competitie in het teken van 'de impact van muziek op film'. Het gaat daarbij niet zozeer om films die muziek als onderwerp hebben, maar films waarbij de muziek wezenlijk bijdraagt tot het eindresultaat. Ieder jaar organiseert het festival de uitreiking van de World Soundtrack Awards en wereldberoemde componisten als Ennio Morricone, Maurice Jarre, Gabriel Yared, Hans Zimmer, Zbigniew Preisner en Craig Armstrong brachten er reeds hun muziek live met een symfonisch orkest.

Ook internationaal blijft het festival gewaardeerd omwille van de klemtoon op (film)muziek. Na het succes van het Europese filmmuziekconcert Music of the Image in 2005, organiseren de European Film Academy en het Filmfestival Gent opnieuw een groots opgezet concert aan de vooravond van de European Film Awards. Het concert, dat plaatsvindt op 30 november in het Berlijnse Admiralspalast, is één van de hoogtepunten van de festiviteiten rond het twintigjarige bestaan van de European Film Awards. Het Vlaams Radio Orkest onder leiding van Dirk Brossé zal muziek uitvoeren van Europa’s meest vooraanstaande filmmuziekcomponisten.

Bajofondo Tango Club: een unieke mix van traditie en verrassing

Tijdens de 34ste editie van het Filmfestival Gent blijft filmmuziek een cruciaal onderdeel vormen van het uitgebreide programma. Voor het eerst zullen alle filmmuziekinitiatieven gebundeld worden in een driedaagse aan het eind van het festival. Op 18 oktober mag de Argentijnse componist en tweevoudig Oscarwinnaar Gustavo Santaolalla (Babel, Brokeback Mountain, Motorcycle Diaries, 21 Grams) een Argentijns feestje bouwen met zijn Bajofondo Tango Club, een warmbloedige mix tussen tango en dance. Uiteraard zal Santaolalla tussendoor ook enkele fragmenten van zijn meermaals bekroonde filmmuziek spelen.

Met hun opwindende clash tussen tango en dance veroverde Bajofondo Tango Club de podia van de zomerfestivals, met als hoogtepunt het nog steeds nazinderende slotconcert op de jubileumeditie van het Cactus festival. Dat feestje doen ze donderdag nog eens dubbel en dik over op het festival waar ze hun nieuwe album Mare Dulce komen voorstellen in de concertzaal van Vooruit, als startschot van hun Europese tournee.
"Wat heeft Bajofondo Tango Club in godsnaam met film te maken", horen we je luidop denken. Wel, wie de namenlijst van het twaalfkoppige collectief overloopt, komt halverwege ene Gustavo Santaolalla tegen. Deze Argentijnse muzikant en componist schreef de voorbije jaren de prachtige soundtracks voor onder andere "21 Grams", "Amores Perros", "Motorcycle Diaries", "Brokeback Mountain" en "Babel", en wist voor deze laatste twee films telkens een Oscar voor Beste Filmmuziek binnen te halen. Santoalalla is al jaren een trouwe gast van het festival en de World Soundtrack Awards. En vorig jaar won hij nog de Public Choice Award voor zijn soundtrack voor Babel, in 2005 was zijn muziek uit Brokeback Mountain in primeur te horen in Gent.

Aangezien het Filmfestival Gent de focus legt op Argentinië was de keuze voor het warmbloedige Bajofondo Tango Club snel gemaakt. Dit muzikaal laboratorium in het schemergebied tussen de rijke tangotraditie en elektronische muziek is al jaren een hype in Zuid-Amerika, het titelloze debuutalbum van het collectief sleepte zelfs meerdere Grammy's in de wacht. Ondertussen heeft de band met Superveille al een tweede plaat in de rekken liggen, in september komt daar Mare Dulce bij.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Filmfestival Gent - Gustavo Santaolalla & Bajofondo Tango Club
Donderdag 18 oktober 2007 om 21.30 u
Kunstencentrum Vooruit - Concertzaal
Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Meer info : www.vooruit.be, www.filmfestival.be en www.myspace.com/bajofondomardulce

Bron : Filmfestival

Elders op Oorgetuige :
Almost Cinema : 12 dagen in het grensgebied tussen film, performance, muziek en mediakunst, 8/10/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

In the Tracks of... Gabriel Yared & Maurice Jarre

In the Tracks of... In the Tracks of... is een reeks documentaires over beroemde filmmuziekcomponisten. Gabriel Yared, huiscomponist van Anthony Minghella (The English Patient, The Talented Mister Ripley, Cold Mountain), opent de reeks, de legendarische Maurice Jarre volgt. Beide componisten zullen ook aanwezig zijn in Gent tijdens de vertoning van hun documentaire, evenals regisseur Pascale Cuenot en producenten Remy Boudet en Jean-Philippe Maras.

Gabriel Yared (1949), een van Libanese oorsprong Fransman, wordt beschouwd als een van de grootste filmmuziekcomponisten ter wereld. Hij schreef de originele filmmuziek voor o.a. 'Betty Blue' van Jean-Jacques Beineix, 'Camille Claudel' van Bruno Nuytten en 'The Lover' van Jean-Jacques Annaud. Bekend werd hij echt met de scores voor de films van Anthony Minghella: voor diens 'The English Patient' kreeg hij in 1996 zelfs een Oscar.
Naast zijn filmscores schrijft Gabriel Yared ook nog heel wat balletmuziek, meer bepaald voor Carolyn Carlson en Roland Petit.
Aan de hand van interviews met regisseurs, acteurs en muzikanten neemt Gabriel Yared de kijker mee naar het creatieve ontstaansproces van zijn muziek en deelt met hem de passie die hem al zijn hele leven stimuleert.

Maurice Jarre (1924) is de tweede componist van In the Tracks of. Met zijn briljante carrière van 60 jaar waarin hij 200 composities schreef voor films en 70 voor het theater, is hij uitgegroeid tot een van de meest legendarische filmmuziekcomponisten. Als muziekdirecteur van het Théâtre National in Parijs schreef hij verschillende scores voor toneelstukken, waaronder 'Notre Dame de Paris' in 1956.
Zijn ervaringen met Cocteau en Camus deden hem geleidelijk overstappen naar de filmmuziek. Hij componeerde de scores voor onder andere de klassieker 'The Longest Day' van Ken Annakin, 'Paris, brûle-t-il?' van René Clément, 'Dead Poets Society' van Peter Weir en 'Ghost' van Jerry Zucker. Voor 'Lawrence of Arabia', 'Doctor Zhivago' en 'A Passage to India', drie films van David Lean, won hij een Oscar voor beste muziek.
Hij dirigeerde ook verschillende gerenommeerde orkesten en kreeg een Legioen van Eer. Hij verdeelt zijn tijd tussen Los Angeles en de Zwitserse Alpen, waar hij de kijker uitnodigt voor een intimistische en geprivilegieerde conversatie in het hart van zijn creatieve universum.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Internationaal Filmfestival van Vlaanderen-Gent
In the Tracks of… Gabriel Yared & Maurice Jarre

Donderdag 18 oktober 2007 om 17.30 u (beide films worden na elkaar vertoond)
Kinepolis - zaal 10
Ter platen 12
9000 Gent

Meer info : www.filmfestival.be en www.gabrielyared.com

Bron : Filmfestival

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

15/10/2007

Prometheus Ensemble meets Kagel

Mauricio Kagel Mauricio Kagel schrijft muziek met dubbele bodems en doorprikt de ernst van het klassieke concert met visueel-theatrale elementen. Zo geeft hij de uitvoerders aanwijzingen voor hun bewegingen en gelaatsuitdrukking als ze musiceren. Kagel presenteert en dirigeert hier enkele van zijn pittige werken uit het einde van de vorige eeuw. In Die Stücke der Windrose onderzoekt hij de relatie tussen verschillende muzikale culturen door de bril van een West-Europees salonorkest. Phantasiestück is een complexloze, optimistische compositie die haar energie haalt uit de ritmische stuwing en het rapsodische karakter. Dit concert is een unieke gelegenheid om Prometheus, één van Vlaanderens beste ensembles, aan het werk te horen onder de baton van de meester-componist zelf.

Mauricio Kagel (1931) is één van de meest creatieve en veelzijdige hedendaagse componisten en het is door die veelzijdigheid ook vrij moeilijk om zijn muziek onder één noemer te vatten. Kagel begon zijn carrière in de late jaren 1950 en de vroege jaren 1960 in het spoor van de postseriële avant-garde, maar ontwikkelde al gauw een aanpak waarbij hij niet enkel de grenzen tussen theater, muziek, luisterspelen en film aftast (Kagel is ook een begenadigd cineast), maar het theatrale aspect ook echt in de muziek binnenbrengt.

In de jaren 1960 maakte hij furore met wat sindsdien de musicologische vakterm 'instrumentaal theater' heeft meegekregen: composities die, hoewel ze voor een instrumentale bezetting zijn geschreven, wezenlijk enkel theatrale handelingen bevatten. Het bekendste voorbeeld daarvan is 'Match' (1964), waarin twee cellisten op zuiver muzikale wijze suggereren dat ze een tenniswedstrijd tegen elkaar houden, met een percussionist als scheidsrechter.
Hoewel die 'instrumentaal theater'-fase maar enkele jaren duurt, blijft er onmiskenbaar een fundamenteel theatrale dimensie in alle composities van Kagel aan te wijzen. Bovenal is het basisprincipe dat muziek méér is dan een combinatie van klanken essentieel voor Kagels muziek. Dat uit zich dan ofwel in werken waarin theatrale elementen in de muziek binnensijpelen, ofwel in composities die via de muziek commentaar geven op andere zaken. Dat kan andere muziek zijn (driemaal raden over wiens muziek de 'Sankt-Bach-Passion' (1985) gaat, of 'Ludwig Van' (1970)...) of maatschappelijke fenomenen - Kagel is steeds politiek (links) geëngageerd geweest. Kagel maakt muziek die wil prikkelen en zelfs lichtjes provoceren. En daarvoor zijn alle middelen - conventionele én onconventionele - toegelaten.

Muziek heeft een sterke suggestieve werking en is in staat om een hoop associaties op te roepen. Dat is de kern van wat Kagel sinds de jaren 1970 in zijn werk heeft geëxploreerd. Zijn muziek bedient zich van talrijke referenties die soms heel nadrukkelijk kunnen zijn (ook dat maakt deel uit van het theatrale gehalte van zijn muziek) maar meestal ook zeer subtiele zaken inhouden, die steeds een erudiete kennis van de hele cultuurgeschiedenis tonen. Kagels muziek heeft bovendien vaak een kritische dimensie, maar dan aangebracht met een genereus gevoel voor humor en een zeker gevoel van mildheid. De werken op dit concertprogramma passen allemaal in dat kader van muziek die een muzikaal-culturele context tot onderwerp neemt en via een ver-nuftig kluwen van referenties en toespelingen ermee in dialoog gaat.

De muziekgeschiedschrijving en daarmee ook heel wat toelichtingen bij composities hebben doorgaans een sterke neiging om te fixeren op het biografische. Waar werd een componist geboren? Wanneer en bij wie studeerde hij? In welke omstandigheden scheef hij deze of gene compositie? Droog feitenmateriaal dat in sommige gevallen misschien interessant is, maar zelden iets wezenlijks bijbrengt over wat er nu eigenlijk in een bepaald muziekstuk te horen valt, laat staan wat daar het esthetische belang van is. Kortom, biografische anekdotiek en de zuiver muzikale aspecten zijn doorgaans twee strikt gescheiden werelden. Niettemin is om de werken van Mauricio Kagel op dit concert te begrijpen deze kleine biografische uitweiding essentieel.

Mauricio Kagel is geboren en opgegroeid in Argentinië als kind van Oost-Europese Joodse immigranten. Hij trok in de jaren 1950 naar Duitsland, waar hij als componist zijn carrière vormgaf. Hoewel hij al 50 jaar lang deel uitmaakt van de West-Europese muzikale avant-garde, liggen zijn roots ergens anders. Vooral zijn 'meervoudige' identiteit (Duits, Argentijns, Joods) heeft uitgesproken sporen nagelaten in zijn werk. Nergens komt dat beter tot uiting dan in de reeks 'Die Stücke der Windrose' (1988-1994). Deze acht composities voor salonorkest (steeds dezelfde bezetting: klarinet, strijkkwartet, contrabas, harmonium, piano en percussie, waarbij enkel de invulling van de percussiepartij toelaat om in de verschillende stukken andere klankbronnen binnen te brengen) zijn elk genoemd naar één van de acht voornaamste windrichtingen.

De muziek voor ieder van die stukken vormt een soort van imaginaire reis, vol associaties met die bepaalde windrichting. Maar dat is bij Kagel verre van éénduidig, want heel deze cyclus is één grote oefening in het doorbreken van het Eurocentrische perspectief, en daar voert Kagel zelf een autobiografische factor voor aan:
"Toen ik aan de schetsen van deze cyclus werkte, had ik al besloten om voortdurend het geografische perspectief van mijn muzikale observaties af te wisselen. Misschien heeft dit iets te maken met het feit dat ik geboren ben in het zuidelijk halfrond. Wanneer je de eerste jaren, waarin je de diepste indrukken opdoet, daar doorbrengt, roepen de vier windrichtingen heel specifieke ervaringen, verlangens en beelden op die het exacte tegenovergestelde zijn van de overeenkomstige associaties van de Europeanen.
Ook nu nog is het zuiden voor mij geen synoniem voor hitte, maar voor kou: met Patagonië, Vuurland, Antarctica. Het noorden, daarentegen, is allesbehalve koud: ongenadige zon en strak afgetekende schaduwen, broeierige vochtigheid, woestijnlandschappen en dorheid. En ofschoon de term 'Nabije Oosten' voor velen een Oosterse cultuur impliceert, roept het voor mensen die in het Verre Oosten wonen juist het tegenovergestelde op. Hier neigen onze ideeën naar simplisme; ze zijn een amalgaam van vluchtige of bestendige reisherinneringen, van lezingen en dingen die we geleerd hebben, van dingen waar we wel of niet van houden. Als, zelfs na slechts enkele maten, we het gevoel krijgen meegevoerd te zijn naar het aangewezen geografische punt, dan kunnen we misschien als luisteraars de atmosfeer van het stuk verrijken met fragmenten uit onze eigen muzikale herinnering of ervaring".

In 'Die Stücke der Windrose' laat Kagel de ingebakken associaties en vooroordelen bij een bepaalde Windstreek horen. Het onderwerp van Westen (1993-94) is dan ook zowel de 'Afrikanisering' van Amerika (met zoveel muzikale gevolgen: het ontstaan van de jazz is het meest voor de hand liggende) als de recentere 'Amerikanisering' van Afrika. De keuze van de instrumentatie is ook niet vrijblijvend: het salonorkest roept in deze cyclus de sfeer van de amusementsmuziek op, waaraan Kagel dan een ludieke compositie met een ernstige ondertoon koppelt.

Op vergelijkbare wijze draagt de keuze van bezettingen (en van titels) in de andere werken op dit concert een deel van de betekenis van deze muziek. Een werk met als titel 'Kammersymphonie' (1972-73) voor 13 solisten gaat vanzelfsprekend in dialoog met de vroeg-twintigste-eeuwse traditie van de Tweede Weense School, waarbij componisten als Arnold Schönberg (wiens Kammersymphonie op. 9 hét modelwerk in die richting is), Alban Berg en Anton Webern traditionele grootschalige con-cepten als de symfonie en het concerto voor zulke compacte bezettingen begonnen te zetten.

Ook voor 'Phantasiestück' (1987-88) geeft de titel al aan wat de inhoud van de muziek te bieden zal hebben. De term 'Fantasia' is al sinds de vroegste voorbeelden van instrumentale muziek in de laat-renaissance de benaming van een compositie die los van duidelijke formele schema's is opgebouwd. Sindsdien is het een vrij vage term gebleven, een vlag die vele ladingen kan dekken, wat in de 19de eeuw (waar eerder de Duitse term 'Phantasie' opduikt) een nieuwe impuls krijgt, waar dit het terrein bij uitstek is waar componisten grillige, rapsodische muziek kunnen uitwerken. Een gelijkaardige grillige sfeer kenmerkt ook Kagels Phantasiestück. De fluit en de piano brengen divers thematisch materiaal aan, dat nooit echt ontwikkeld wordt. Er zijn twee mogelijke manieren om dit werk te brengen: enkel voor fluit en piano, of met een instrumentale begeleiding (klarinet, basklarinet, viool, altviool en cello). In dat laatste geval mogen enkel de fluit en de piano - de protagonisten van dit stuk - zichtbaar zijn; de andere instrumenten nemen plaats achter een doek. Deze nauwgezette zorg voor de scènische dimensie verraadt weer het alomtegenwoordige theatrale karakter in de muziek van Mauricio Kagel. (*)

Programma :

Mauricio Kagel : Phantasiestück / Die Stücke der Windrose 'Westen' für Salonorchester / Kammersymphonie

Prometheus Ensemble o.l.v. Mauricio Kagel : Carlos Bruneel (fluit), Henri De Roeck (klarinet), Luc Bergmans (basklarinet), N.N. (trompet), Mark Reynolds (tuba), Carlo Willems, Koen Wilmaers (percussie), Jan Michiels (piano), Annelies Focquaert (harmonium), Anne-Sophie Bertrand (harp), Tatiana Samouil, Gudrun Vercampt (viool), Tony Nys (altviool), Geert De Bièvre (cello) en Jan Buysschaert (contrabas)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Prometheus Ensemble o.l.v. Mauricio Kagel
Donderdag 18 oktober 2007 om 20.30 u
(Inleiding door Maarten Beirens om 19.30 u)
Schouwburg
Bondgenotenlaan 21
3000 Leuven

Kagel componeerde ook muziek voor het automatisch speelwerk van enkele Nederlandse beiaarden i.s.m. Arie Abbenes. Abbenes bewerkte op zijn beurt een aantal instrumentale nummers uit Kagels oratorium 'La trahison orale' voor beiaard. Diezelfde avond (18 oktober) speelt beiaardier Luc Rombouts die Kagelbewerkingen op de beiaard van de universiteitsbibliotheek. Spits dus je oren onderweg naar de Schouwburg
Donderdag 18 oktober van 20.00 u tot 20.15 u
Beiaard Universiteitsbibliotheek Leuven


Meer info : www.festivalvanvlaanderen.be en www.prometheusensemble.be
--------------------------------------------
Vrijdag 19 oktober 2007 om 20.00 u (Inleiding door Rudy Tambuyser om 19.15 u)
Concertgebouw
't Zand 34
8000 Brugge

Meer info : www.concertgebouw.be en www.prometheusensemble.be
--------------------------------------------
Zaterdag 20 oktober 2007 om 20.00 u
Kaaitheater
Sainctelettesquare 20
1000 Brussel

Meer info : www.kaaitheater.be en www.prometheusensemble.be

(*) Tekst : "Het wereldbeeld volgens Mauricio Kagel", Maarten Beirens voor Novecento, 2007

Elders op Oorgetuige :
Mauricio Kagel : componistenportret, 8/10/2007
Novecento : steengoede muziek uit de vorige eeuw, 23/09/2007

19:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook