11/12/2007

First Snow : kerstconcert met Vlaams Radio Koor

Bo Holten Het kerstconcert waarmee het Vlaams Radio Koor het jaar afsluit is stilaan een traditie geworden. Ook dit jaar is het koor present met het programma 'First Snow', een kerstprogramma dat het feeërieke licht en de tintelende frisheid van de eerste sneeuw oproept.

Het kerstconcert van het Vlaams Radio Koor is niet meer weg te denken uit de eindejaarsperiode: in de donkerste tijd van het jaar brengen de zangers een boodschap van hoop en liefde, nieuw leven en een frisse start. Met een apart maar sfeervol programma, gevolgd door een Scandinavische borrel, sluiten ze het voorbije jaar af en kijken ze vol verwachting uit naar wat het nieuwe jaar zal brengen. Met als dirigent Bo Holten, een monument uit de hedendaagse muziekwereld, belooft het een betoverende avond te worden...

Het programma bestaat uit twee delen. Centraal in het eerste deel staan de oorsprong van het christelijke kerstfeest en het mystiek-religieuze van de geboorte van Jezus. De Piae Cantiones, religieuze gezangen uit het middeleeuwse Finland komen daarbij helemaal tot hun recht en creëren een aparte, intense sfeer, raadselachtig, bovenaards, goddelijk...
Het tweede deel van het concert brengt je met één stap in de 21ste eeuw. En de feestelijke stemming die vanaf begin december de winkelstraten en huiskamers inpalmt, de betoverende lichtjes en talrijke versieringen... daar horen enkele bekende 'christmas carols' bij, die het concert gepast afsluiten. En ook een Scandinavische borrel...

De componist en dirigent Bo Holten (1948) staat zowel in Denemarken als ver daarbuiten bekend als een veelzijdig musicus. Hij verwierf internationale erkenning door zijn pionierswerk in het herontdekken van vele vergeten polyfonisten uit de Renaissance. Zijn handelsmerk voor de uitvoering ervan was het combineren van de traditionele “koele” toon van de vocale polyfonie met een warmere, meer transparante, Scandinavische klank.

Als componist is Bo Holten wijd en zijd bekend om zowel zijn instrumentale als zijn vocale muziek. Tegelijkertijd werd hij in het hedendaagse muziekmilieu vaak als zeer provocerend beschouwd door zijn verzet tegen veel van de moderne stromingen van de tweede helft van de 20ste eeuw. Met het door hem opgerichte vocale ensemble Ars Nova, heeft hij nochtans een grote inspanning gedaan om een groot deel van het modernistische repertoire uit te voeren. Hij kwam echter, teleurgesteld, tot de conclusie dat enkel Ligeti's muziek blijvende kwaliteiten heeft die het loutere experiment overstijgen.

Programma :
  • Perotinus, Salvatoris Hodie
  • Thomas Tallis, O nata lux
  • Nicolas Gombert, Hodie nobis coelorum rex
  • Piae Cantiones
  • Bo Holten, First snow
  • Sven David Sandström, Lobet den Herrn
  • Christmas carols
Tijd en plaats van het gebeuren :

Vlaams Radio Koor : First Snow
Donderdag 13/12/2007 om 20.00 u
OLV-ter-Potterie
Potterierei 79
8000 Brugge
---------------------------
Vrijdag 14/12/2007 om 20.00 u
OLV van het Heilig Hartkerk
Tervatestraat
1040 Etterbeek
---------------------------
Zaterdag
15/12/2007 om 20.00 u
Sint-Niklaaskerk
Cataloniëstraat
9000 Gent
---------------------------
Zondag
16/12/2007 om 15.00 u
Abdij Vlierbeek
Vlierbeeklaan
3010 Kessel-Lo
---------------------------
Dinsdag
18/12/2007 om 20.00 u
Sint-Pieter & Pauwelkerk
Markt
2400 Mol
---------------------------
Donderdag
20/12/2007 om 20.00 u
Virga Jesse Basiliek
Kapelstraat
3500 Hasselt
---------------------------
Vrijdag
21/12/2007 om 20.30 u
Sint-Bavokerk
Sint-Bavostraat
1731 Zellik
---------------------------
Zondag
23/12/2007 om 15.00 u
AMUZ
Kammenstraat 81
2000 Antwerpen

Meer info : vlaamsradioorkest.be

Bo Holten op ewh.dk
Sven David Sandström : sdsandstrom.net

Extra :
Review : V/C 'The High Mass' Ingvar Lidholm, Sven-David Sandström, Joeri Rogelj op Kwadratuur.be, 13/06/2005

13:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Trevor Wishart brengt mix elektronische muziek en vocale improvisatie

Trevor Wishart Donderdag kun je Trevor Wishart aan het werk zien en vooral horen in STUK in Leuven. Hij brengt er een mix van elektronische muziek en vocale improvisatie. Ongetwijfeld tovert hij klanken tevoorschijn die je nooit eerder hoorde.

Trevor Wishart (1946) begon zijn carrière als componist met het schrijven van orkest- en elektro-akoestische muziek. Hij groeide op in het noorden van Engeland, waar hij in 1969 - als reactie op de dood van zijn vader - begon te werken met opgenomen geluiden van machines. Zijn fascinatie voor geluidstransformaties werd voor het eerst duidelijk in de tapecompositie Red Bird, die hij op vijf jaar tijd componeerde (1973-1978) en waarbij hij nog gebruik maakte van analoge technieken. Wishart merkte echter op dat deze transformatieprocessen ook door middel van een computer gegenereerd konden worden. Aan de IRCAM Studio's begon hij in 1986 te werken aan software voor het transformeren van geluid via de computer. Dit resulteerde in het Composers Desktop Project, een project waarmee hij de nodige software en instrumenten beschikbaar wil stellen. Wishart vindt het immers belangrijk dat nieuwe muziek toegankelijk is voor een groot publiek. Het creëren van deze eenvoudig bedienbare software is één van de manieren waarmee hij dit doel bereikt. Tijdens de jaren '80 legde Wishart zich ook toe op het componeren voor de menselijke stem, een klankinstrument dat hem ook mateloos interesseert. Dit resulteerde onder meer in de Vox-cycle, die hij tussen 1982 en 1988 schreef. Ook hier blijven geluidstransformaties een belangrijke rol spelen.
Trevor Wishart publiceerde ook een aantal werken - waaronder 'On Sonic Art en Audible' design - waarin hij zowel een theoretische en filosofische uiteenzetting als een meer praktische handleiding geeft over het creëren van klanklandschappen en het transformeren van geluid. Tijdens dit concert zal onder meer te horen zijn hoe een volledige compositie gebaseerd kan zijn op niets méér dan het geluid van twee klinkende wijnglazen. Daarnaast komt ook de menselijk stem aan bod in een vocale improvisatie.

In onderstaand interview deelt Trevor Wishart ons mee wat hij zo fascinerend vindt aan geluidstransformaties en hoe hij te werk gaat om deze te creëren.

* The first piece on the program is Imago. With this composition, you aimed at creating an electro-acoustic piece in which the musical logic is extremely clear, so that the listener can follow the development of different materials. Why do you find it important to create clearly audible processes of sonic transformation?

I played one of my other sound-pieces to a friend who writes instrumental music, as I was concerned that the form of it might be a bit too obvious. However, he declared that he could never follow the structure of any pure-sound piece. I decided I needed to make a piece where the development of the materials was crystal clear (as well as being an exciting piece to listen to), and this was one of the motivations for making 'Imago'.
My music is based upon the idea of sound transformation (just as traditional instrumental music might use motivic transformation e.g. in the simplest case, changing a melody from the major to the minor key). I have spent many years creating instruments (as software) that achieve various kinds of transformation of sounds, the best known of which are probably the Sound Morphing programs used in 'Vox 5' and the 'Waveset Distortion' programs which MAC users may have come across in the 'Sound Magic' package, but were first implemented in the 'Composers Desktop Project' on the PC.

* How did you achieve this?

Imago starts from the single sound of 2 wine-glasses touching. The sound lasts for 1/10th of a second. By processes of spectral transformation (e.g. generating bell-like, drum-like, gong-like, piano-like sounds), sound-stretching, texturing, stacking and many, many other processes, this material gradually evolves into sounds which suggest the sea, a scrap-yard gamelan, and even the human voice. The 'Imago' is the butterfly stage of biological metamorphosis (caterpillar -> pupa -> butterfly) where something utterly surprising (the butterfly) emerges from something apparently rather dull (the pupa). That is the poetic idea behind 'Imago'.
I had discovered the internal interest of the source sound while making a 1 minute piece for Jonty Harrison’s 50th birthday surprise concert. Superficially one hears a single pitch initiated by a ‘clink’ on the glass. The ‘clink’ however, contains rich inharmonic information which we do not hear-out at normal speed (the spectral changes coalesce into a unitary 'clink' in our perception). Once the sound is time-stretched, however, this inharmonic richness in the spectrum becomes evident. This was what first excited me about the sound. Also, using the 'waveset distortion' programs and creating 'spectral sequences' (where an event is repeated while its spectrum gradually changes) enabled me to 'modulate' from one sonic area to quite different ones.
I shall give a talk, whilst in Leuven, about the making of this piece. It is difficult to be more specific about how the piece was made, without focusing in detail on specific sections of it, because hundreds of different signal processing instruments were used to make it. When I work I am concerned with the sound-outcome of what I do, not with the process that I use. The musical structure is based upon the relationships between the things that you hear. The processes used to make the sounds are only important from a 'sound-engineering' perspective (i.e. they would be of interest to other composers wanting to work with sounds in a detailed way).

* Researching your composition Globalalia, I found the following quote: 'The universal dance of human speech as revealed in twenty tales from everywhere, spoken in tongues'. Is this one of your quotations? If so, what do you mean by it?

Yes it’s my quotation. I don’t believe in explaining poetic utterances! But I can say that the twenty refers to the twenty inner 'stories' in the frame-tail structure. And that in ‘Globalalia’ I am concerned with those aspects of language which unite and define us as human (the collection of shared syllables from which all languages are constructed) rather than the divisive potential of mutually incomprehensible language-traditions.

* In this piece, you also use the technique of sound manipulation, this time starting from syllables from 26 different languages. How did you process these languages and what is the audible result of it?

The piece has the form of a 'frame-tail'. A frame-tail is a story which allows one to tell other stories, the most well-known example being the story of Scheherazade, who recites the stories known as the 'Arabian Nights' or the '1001 nights' to the sultan, to avoid being executed.
The story of Scheherazade herself forms the frame-tail for the stories she then tells. For musical purposes I’ve abstracted this idea. The frame-tail of 'Globalalia' is made up of a collection of many different syllables arranged into a strange dramatic utterance. This frame-tail recurs (varied) throughout the piece, and it frames the various inner 'stories' each based on a small group of speech sounds..
I first edited my sources into syllables (this produced over 8300 soundfiles). I then created a database which enabled me to select sounds on the basis of various properties (pitch, pitch-motion, start consonant or consonant-cluster (if any), end consonant or consonant-cluster (if any), vowel, vowel-motion, gender, language, expression - e.g. shouted, whispered - and so on).
The piece consists of a series of 'stories' (the stories of the sounds of language) each one based on the particular characteristics of a small group of speech sounds. Consider the difference between the syllable 'ma' and the syllable 'ska'. It is possible to massively time-stretch the syllable 'ma' (to 'mmmmmmmaaaaaaaaa'). But if you try to do this with 'ska', the 'k' event is destroyed. 'k' is produced by a tongue movement which must happen at a certain fast speed for us to perceive it as a 'k'. So, to time-stretch this sound (without destroying the 'k') we have to proceed differently (perhaps to 'sssssssssssssKaaaaaaaaaa'). Similarly, both 'm' and 'a' are pitched sounds, while 's' and 'k' are not, and thus need different sonic approaches. So I allowed the particular characteristics of different speech-sounds to influence how I worked with them. The extension of the vocal "grit" of the Japanese TV samurai involved creating an entirely new instrument.

* For Vocalise, a piece entirely based on improvisation, you don’t use any electronics other than amplification. All the sound is produced by extended vocal techniques. Could you give some more information about this technique?

Extended vocal techniques are, roughly speaking, all those other things you can do with your voice apart from sing. We produce a great range of different sonorities when we speak and many of these can be greatly extended (e.g. stretched in time and recoloured) through improvisation. Some completely different sounds can be produced ingressively (on the in-breath) … in addition the characteristics of the voice contribute to our perception of character, intention, emotional state, health, gender and many other things. In extended vocal improvisation we can play with all of these features of the human voice.

* The human voice is a central component in a lot of your compositions (for instance, you composed an entire ‘Vox-cycle’) Where does this fascination come from?

The human voice is important to me as it is much more than a musical instrument. Playing strange multiphonics on a clarinet will appeal to woodwind specialists and aficionados of contemporary music. Performing strange multiphonics with the voice will affect everyone who can hear. The voice, through its use for language and paralinguistic communication, betrays our emotional tenor, our gender, health, intention, state of sanity etc. … Through the literary arts it connects us with the traditions of poetry and theatre. Through our physiology we are connected with the voices of other primates and even non-primates.
And from a purely sonic perspective, the voice is by far the most interesting producer and articulator of sound that we have, outside the computer itself. Manufactured musical instruments are, by design, confined to a specific subset of sonorities. The voice has no such limitations … the very diversity of its sounds is vital for the production of speech.

Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks : Trevor Wishart
Donderdag 13 december 2007 om om 20.30 u
(Inleiding door Trevor Wishart om 19.30 u )
STUK - Soetezaal
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be en www.trevorwishart.co.uk

Bron : Tekst en interview Aurélie Walschaert voor De Nieuwe Reeks

Extra :
Trevor Wishart op UbuWeb Sound

09:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

10/12/2007

Kerstmuziek van hier en nu

Altravoce Wil je er eens uit tijdens de kerstdagen? Waarom dan niet eens een van de vele kerstconcerten meepikken. Er valt echt wel wat meer te beleven dan de grijsgedraaide White Christmas-liederen, de oerklassieke Stille Nachtsfeer of het zeemzoeterig sneeuwballengedoe met Bekende Vlamingen. Van christmas carols met toch dat ietsje meer, kerstliederen van over de hele wereld of gewoon muziek van bij ons : het aanbod is zo ruim dat we hier echt niet alles kunnen opnemen, maar voor deze week willen we er toch een drietal uitlichten ...

Onder de titel 'Do You Hear What I Hear?' brengt het Gents Universitair Koor o.l.v. Joris Derder woensdagavond verrassende kerst- en winterliederen van oa. Urmas Sisask, Clemens non Papa en onze eigen Kurt Bikkembergs en Ludo Claesen.

Het kerstconcert "O Magnum Mysterium", gebracht door het jonge maar in de Europese koorwereld gerenommeerd gemengd jeugdkoor 'Clari Cantus', vertrekt bij de aankondiging van de engel aan Maria en eindigt na Driekoningen. Per thema volgt na het Gregoriaans een polyfone versie en vervolgens een hedendaagse zetting . O.a. het aangrijpende 'Ave Maria' van Morten Lauridsen zal niet ontbreken.

Dit weekend brengt het Kortrijks Gemengd Koor Altra Voce o.l.v. Sabine Haenebalcke in samenwerking met het Kamerorkest van Vlaanderen een sfeervol Kerstconcert met op het programma 'Magnificat' van John Rutter, 'Magnificat' van Charles Villiers Standford, een suite van kerstliederen en de creatie van 'Psalm 116' van Alain Deley. De Ley zong van 1973 tot 1976 bij het Antwerpse Kathedraalkoor, studeerde in 1979 af aan de Kunsthumaniora Antwerpen, afdeling muziek met specialisaties fluit en piano. Nadien studeerde hij notenleer, harmonie, en muziekgeschiedenis aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium in Antwerpen. Later volgde hij nog contrapunt en compositie bij de componist Alain Craens. Sinds kort is hij bibliothecaris van het Vlaams Radio Orkest en Koor.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gents Universitair Koor : Do You Hear What I Hear?
Woensdag 12 december 2007 om 20.00 u

Zaal Parnassus
Oude Houtlei 124
9000 Gent

Meer info : student.ugent.be/guk
--------------------
Kerstconcert "O Magnum Mysterium"
Zaterdag 15 december 2007 om 20.00u

Abdij Vlierbeek
Vlierbeeklaan z/n
3010 Kessel-Lo (Leuven)

Meer info : www.claricantus.be
--------------------
Kerstconcert Altra Voce & Kamerorkest van Vlaanderen
Zaterdag 15 december 2007 om 20.15u

Sint Rochus Kerk Kortrijk
Doorniksewijk
8500 Kortrijk

Meer info : www.altravoce.be

Kurt Bikkembergs : www.kurtbikkembergs.be en www.matrix-new-music.be
Ludo Claesen : www.claesenlmmi.be en www.matrix-new-music.be

18:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Nothing Like The Sun : Shakespeare revisited

Gavin Bryars De ultieme droom van elke Shakespeare-liefhebber: de sonnetten op muziek gezet door enkele van de beste hedendaagse muzikanten zoals o.m. Gavin Friday, onder leiding van Gavin Bryars. In 2006 kondigde The Royal Shakespeare Company aan dat ze het volledige werk van Shakespeare zou brengen. Dit betekende meteen het startschot van het 'Complete Works Festival' in Stratford-upon-Avon, dat een jaar zou duren en dus nog steeds bezig is. Dit festival is een unicum, in die zin dat het de eerste keer is dat alle toneelstukken en gedichten van Shakespeare binnen één event uitgevoerd worden.

In het kader van dit festival vindt ook 'Nothing Like The Sun' plaats. Dit programma begon met het idee om hedendaagse componisten te vragen om hun reflectie te geven op de sonnetten van Shakespeare. Zoals het vaak gaat met goede ideeën, namen de betrokken artiesten het heft al snel in eigen handen. Gavin Bryars nam de coördinatie op zich. Hij vroeg enkele ijzersterke muzikale artiesten uit uiteenlopende stijlen om hun visie te geven op hun favoriete sonnet. De avond begint met een acteur die de sonnetten voorleest, alvorens elk stuk gespeeld en gezongen wordt. De muziek is van de hand van Natalie Merchant, Antony, Liz Frazer, Gavin Friday en Alexander Balanescu.

Gavin Friday werd geboren in Dublin in oktober 1959 en zat een 'Christelijke Broeders'-opleiding uit om daarna zanger, componist, acteur en schilder te worden. In 1977 richtte hij de succesband The Virgin Prunes op. Vanaf 1987 componeerde hij en trad hij op met pianist Maurice Seezer. Hun debuut album, 'Each Man Kills the Thing He Loves' (1989), onderzocht de wereld van Brel, Piaf, Brecht en Weill, met een gezonde punk-ethos en sterke muzikale ondersteuning van Michael Blair, Marc Ribot, Fernando Saunders en Bill Frisell. Zijn filmwerk omvat een samenwerking met Bono voor 'In the Name of the Father' (1993), 'The Boxer' (1998), 'Disco Pigs' (2001) en 'In America' (2002). Eind 2005 gingen Friday en Seezer samenwerken met de legendarische producer Quincy Jones in de biografische film over 50 Cent 'Get Rich or Die Trying'. In 2002 namen ze Prokofievs 'Peter and the Wolf' onder handen. In de zomer van 2006 keert Friday terug naar het podium, in een samenwerking met producer Hal Willner rond een verzameling piratenballades en zeeliederen.

De tweede helft van het programma draait rond een compositie van Gavin Bryars, waar gesproken woord en muziek steeds dieper in elkaar vervlochten worden. Bryars was de eerste jazzbassist en een pionier in vrije improvisatie, samen met Derek Bailey en Tony Oxley. Wij werkte met John Cage in de VS en met Cornelius Cardew in Engeland. Zijn vroege werken, "The sinking of the Titanic" (1969) en "Jesus' Blood Never Failed Me Yet" (1971), kenden beiden enorm succes. Hij schreef erg veel werken voor het podium, inclusief drie volledige opera’s en dansstukken voor onder meer Merce Cunningham, Edouard Lock en William Forsythe. Verder heeft hij een lange lijst van instrumentale, orkestrale en vocale werken op zijn naam staan, voor artiesten als het Hilliard Ensemble, Red Byrd, Trio Mediaeval, Latvian Radio Choir en de BBC Scottish Symphony Orchestra. Gavin Bryars woont in Leicestershire en British Columbia en organiseert naast zijn componistenwerk ook internationale tournees met zijn eigen ensemble.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Gavin Bryars & guests : Nothing Like The Sun
Woensdag 12 en donderdag 13 december 2007, telkens om 20.15 u

Handelsbeurs
Kouter 29
9000 Gent

Meer info : www.handelsbeurs.be, www.gavinfriday.com, www.gavinbryars.com en www.balanescu.com

Bron : Tekst Handelsbeurs.be

Review :
Gavin Bryars 'The Sinking of the Titanic', Matthieu Van Steenkiste op goddeau.com, 1/10/2001

Video :
Natalie Merchant, Antony, Gavin Friday en Gavin Bryars op YouTube

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Happy End : Klein Duimpje verliest het spoor

Happy End In de creatie 'Happy End' zijn er drie disciplines die op elkaar inwerken: de muziek van Aperghis, de beeldende kunst van Hans Op de Beeck, Bruno Hardt en Klaas Verpoest … en een sprookje van Charles Perrault. De set-up is hier betrekkelijk eenvoudige in vergelijking met 'Avis de Tempête': een 14-koppig ensemble geplaatst onder een groot filmprojectiescherm, de klank gespatialiseerd in de ruimte, het sprookje verteld in voice-off.
 
 
 
Klein Duimpje
Deze versie van Klein Duimpje doet geen beroep op de nostalgische beelden uit La Douce France, noch wordt er gezocht naar de verloren verbeelding die rond sprookjes uit het verleden hangt. De nadruk ligt op de wreedheid van het gegeven: de zoektocht, een inwijdingsritueel dat gepaard gaat met verlies, het ronddolen in een labyrint, de oneindige opeenvolging van gangen zonder uitweg. Animatie en met de hand getekende beeldsequenties wisselen elkaar af zoals bruitages en samples (geproduceerd in het Ircam) onlosmakelijk met de live muziek verbonden zijn.

In zijn sprookje verhaalt Perrault hoe Kleinduimpje en zijn broertjes en zusjes alleen in het donkere woud achtergelaten worden door hun ouders, die te arm zijn om hun kinderen nog te voeden. Dat is nog schokkender dan een vondelingenschuif, waarin een wanhopige moeder haar baby tenminste aan goede handen toevertrouwt. Dankzij de list met de witte kiezelsteentjes loopt deze eerste verstoting nog goed af, maar de tweede keer hebben de vogels de broodkruimels opgegeten en verdwalen Kleinduimpje en zijn broers en zusjes in het grote woud. Zoals bekend komen ze in het huis van de mensenetende reus terecht, die hen opnieuw - zoals in hun ouderlijk huis - aan geweld en terreur onderwerpt. Met behulp van de zeven mijlslaarzen van de reus weten de kinderen te ontsnappen en komenze veilig thuis. Door alles wat eraan voorafging, is dit echter op zijn minst een bijzonder wrang 'happy end' te noemen.

Sprookjes
Georges Aperghis
(1945), een Frans componist van Griekse afkomst, verenigt in zijn talrijke muziektheaterwerken zowel de nieuwste technologie als archaïsche vertelvormen zoals het poppentheater of het sprookje. Het volkse, kinderlijke marionettentheater was al aanwezig in 'La Tragique histoire du nécromancien Hieronimo et de son miroir' (1971). In zijn voorlaatste productie 'Zeugen' (2006-07), die in mei in première ging tijdens de Wittener Tage für neue Kammermusik, werkt hij met de prachtige poppen die Paul Klee voor zijn kinderen maakte. Evengoed verbindt Aperghis deze handpoppen met de nieuwste technologie van de live video, waardoor het huiselijke tafereel letterlijk in een muziektheatervoorstelling geprojecteerd wordt.

'Happy End' is een volgend voorbeeld van de verbinding tussen de sprookjes- en de technologische wereld. Twee elementen zijn voor Aperghis van belang in dit werk. De verwarring van de protagonisten krijgt gestalte in een rijke, veelgelaagde muzikale taal. Dat heeft te maken met de aanwezigheid van diverse klankbronnon: veertien musici, elektronische muziek en een tape met de vooraf opgenomen stemmen die het verhaal vertellen. Maar dat heeft evenzeer te maken met de ambiguïteit van het muzikale materiaal: verschillende klanklagen boven elkaar met dubbelzinnig muzikaal materiaal maken dat de luisteraar haast even verloren is als Kleinduimpje in het grote bos. Dat is ook het tweede aandachtspunt in 'Happy End', dat door Aperghis als volgt geformuleerd wordt: " het spoor verliezen, het vervormen van de herinnering, verdwenen herkenningspunten, in volslagen verwarring, veranderde codes, onherkenbaar gemaakt, in de hoogte geslingerde flarden van tonen, een disparate melodie, woorden ontdaan van betekenis, angst als gevolg van amnesie, het geheugen pijnigen om opnieuw betekenis en een weg te vinden, angstvoor eenzaamheid zoals nog nooit tevoren, verloren in de menigte, in de anonimiteit van gigantische steden. (...) En dan rijzen er vragen: Wat betekent voor ons vandaag het verliezen van sporen, het vervagen van herinnering? Waarin verliezen we ons? Wat betekent het woud als metafoor, en de magische laarzen, de menseter, ...de familie? Het muzikale, visuele en filosofische onderwerp van deze voorstelling is dan ook hoe die wonderlijke maalstroom van culturen te tonen waar wij vandaag in mee geslingerd worden."

Voor de visuele component deed Aperghis een beroep op de jonge Vlaamse kunstenaar Hans Op de Beeck (1972), die samen met Bruno Hardt en Klaas Verpoest een filmanimatie met imaginaire urbane landschappen maakte, waarin de hedendaagse mens zich even verloren voelt als Kleinduimpje in het bos.


Tom Pauwels is gitarist bij Ictus en speelt vaak bij andere ensembles in binnen- en buitenland. Dinsdag belicht hij tijdens een 'lecture recita'l de Griekse componist Georges Aperghis in muziek en woord.

Tijd en plaats van het gebeuren

Concertlezing : Tom Pauwels over Georges Aperghis
Dinsdag 11 december 2007 om 20.00 u

deSingel - Kleine zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be
----------------------------
Ictus : Happy End
Woensdag 12 december 2007 om 20.00 u
(Inleiding door Mark Delaere om 19.15 u)
deSingel - Blauwe zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Meer info : www.desingel.be en www.ictus.be

Op zaterdag 23 februari 2008 is deze voorstelling ook nog te zien in de Handelsbeurs in Gent.

Bron : Tekst Mark Delaere voor deSingel, 7 december 2007

Georges Aperghis : www.aperghis.com

Extra :
Interview met Georges Aperghis door Frank Madlener (Parijs, 24 november 2000) en Aperghis, Portret (2005) op www.arsmusica.be
Audio: Georges Aperghis op UbuWeb Sound

Elders op Oorgetuige :
De zondvloed van Aperghis, 25/11/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Natuurfenomenen : laureatenconcert 2de Emanon Compositieprijs

Emanon Compositieprijs Dinsdag vindt in deSingel in Antwerpen de uitreiking van de 2de Emanon Compositieprijs plaats. Het thema van deze tweede compositieprijs was 'Natuurfenomenen'. Women, de compositie die Tom Dejonckheere, laureaat van de editie 2005, schreef in opdracht van Emanon beleeft tijdens dit laureatenconcert zijn première. Naast het nieuwe jonge talent programmeert Emanon die avond uitsluitend Vlaamse muziek van Petra Vermote en Gwendolyn Sommeryns met als kers op de taart de wereldcreatie van Greenpiece van André Laporte. Na dit feestelijk concert biedt Emanon alle genodigden een glas aan zodat je de gelegenheid krijgt om na te kaarten met componisten en musici.


Programma:
  • Tom Dejonckheere (laureaat 2005), Women (creatie)
  • Creatie Laureaat 2007
  • Gwendolyn Sommereyns, Urulu
  • Petra Vermote, Amanecía
  • André Laporte, Greenpiece (wereldcreatie)
Tijd en plaats van het gebeuren

Laureatenconcert 2de Emanon Compositieprijs
Woensdag 12 december 2007 om 20.00 u
deSingel - Kleine zaal
Desguinlei 25
2018 Antwerpen

Reserveren via e-mail aan marc.vertommen@emanon.be of telefonisch op het nummer 016 / 299 102

Meer info : www.emanon.be

André Laporte en Petra Vermote op www.matrix-new-music.be
Gwendolyn Sommereyns : gwendolynsommereyns.com en www.matrix-new-music.be

Elders op Oorgetuige :
Mystery : Emanon verrast met virtuoos muzikaal avontuur, 23/11/2007
Brussels Conservatorium verwelkomt Dutilleux en Laporte, 15/02/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

09/12/2007

Lucien Goethals In Memoriam : Spectra brengt hulde aan de vorig jaar overleden Gentse componist

Lucien Goethals Woensdag speelt Spectra, het Gentse hedendaagse muziek ensemble onder leiding van Filip Rathé, een in memoriam concert voor Lucien Goethals (1931- 2006). Precies een jaar geleden - op 12 december 2006 - overleed deze Gentse componist en BRT-producer. Als pionier van de nieuwe, elektro-akoestische muziek was Goethals een van de belangrijkste componisten van zijn generatie. De Stichting Lucien Goethals en Spectra plaatsen zijn werk precies één jaar na zijn overlijden opnieuw voor het voetlicht.

Na zijn jeugd in Argentinië keerde Goethals terug naar zijn geboortestad Gent waar hij aan het conservatorium studeerde. Maar Goethals' muzikale interesse ging meer en meer naar de nieuwe internationale ontwikkelingen in de muziek van de jaren vijftig en zestig. De jonge componist keerde zich af van de academische en conventionele muziek en richtte zich op muzikale innovatie en avant-garde.
In de jaren zestig was Gent een belangrijke ontmoetingsplaats voor vernieuwende componisten, waaronder ook veel buitenlandse kunstenaars. In deze context ontwikkelde Goethals een eigen muzikale taal waarin elektronica en akoestische instrumenten op gelijke voet staan. De componist stond dan ook mee aan de wieg van het IPEM (Instituut voor Psychoakoestika en Elektronische Muziek) van de Ugent. Vanuit een nauwe betrokkenheid bij de muzikale avant-garde van de jaren zestig ontwikkelde hij een uiterst persoonlijke en ontroerende muzikale taal, die steeds is vervuld van een melancholische ondertoon. Zijn zoekende natuur en de authenticiteit van zijn werk, maken van deze Gentse componist een van de weinige hedendaagse Belgische componisten met internationale allure en betekenis.

Programma :
  • Lucien Goethals, Lecina (1966)
  • Lucien Goethals, Gmebophonies (1979)
  • Lucien Goethals, Pampa (1979)
  • Lucien Goethals, Musica con Cantus Firmus Triste (1978)
  • Lucien Goethals,Studie I (1962)
  • Lucien Goethals,Cuatro Poemas de F.G. Lorca (1998)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Spectra Ensemble : Lucien Goethals In Memoriam
Woensdag 12 december 2007 om 20.00 u
Stadhuis Gent - Pacificatiezaal
Botermarkt 1
9000 Gent

Meer info : www.spectraensemble.com en www.slg.be

Lucien Goethals op www.matrix-new-music.be

Extra :
Lucien Goethals, 'Cuatro Poemas de Federico García Lorca: 1. El Concierto Interrumpido', door Lucienne Van Deyck (mezzosopraan); Spectra Ensemble olv Filip Rathé op Kwadratuur.be

Elders op Oorgetuige :
De weg naar avontuur : nieuwe muziek op het Festival van Vlaanderen Gent, 25/09/2007
Al Amin Dada opent voorjaarsseizoen De Nieuwe Reeks, 19/02/2007
In memoriam Lucien Goethals : een gesprek uit de archieven, 14/12/2006
Lucien Goethals is niet meer, 13/12/2006
Gradus ad Parnassum : Berio, Goethals, De Baerdemacker, Smetryns en Janssens, 9/12/2006
75 jaar André Laporte en Lucien Goethals, 17/11/2006

18:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Trio Scordatura : aandacht voor nieuwe of ongewone toonstemmingen

Trio Scordatura Het Brits-Nederlands-Duitse Trio Scordatura voelt zich helemaal thuis in werken met alternatieve stemsystemen, boventonen of drones met mikrotonale veranderingen. Harry Partch - één van de pioniers van alternatieve stemmingen-  kan natuurlijk niet ontbreken op het programma. Dit trio gaat niet enkel op zoek naar nagelnieuw werk maar spoort ook componisten aan om voor hen te schrijven. Het resultaat kan je horen in zeer recent werk van Phill Niblock, Horatiu Radulescu en Guy De Bièvre, die hen op het podium vervoegt met zijn dobro-gitaar.

Trio Scordatura (Elisabeth Smalt - altviool, viola d'amore - Alfrun Schmid - zang en Bob Gilmore - klavier/elektronica) werd in 2006 opgericht met de bedoeling muziek op de planken te brengen waarbij de aandacht uitgaat naar nieuwe of ongewone toonstemmingen. Een groot deel van hun repertoire is microtonaal, maar zij spelen ook composities die - binnen het gegeven van de gelijkzwevende stemming - nieuwe inzichten m.b.t. toonhoogte en harmonie brengen. Het gebruik van microtonen werd lang beschouwd als iets vreemds en kunstmatigs, maar vandaag is het een aanvaard onderdeel van de compositiepraktijk. Dat komt duidelijk aan bod in het programma dat ze op dit concert brengen.

'Solo for Benedict Schlepper-Connolly' van Garret Sholdice (1983) werd geschreven voor een goede vriend, de Ierse componist Connolly, violist en oprichter van het Ensemble Imp, een ensemble voor nieuwe muziek in Dublin en directeur van het Printing House Festival of New Music. Van het stuk bestaan twee versies, een voor viool solo en een voor altviool solo, die je op dit concert te horen krijgt. Met een minimum aan materiaal weet Sholdice een hypnotiserende sfeer op te roepen waarbij kleine veranderingen een grote impact bewerkstelligen.

De Roemeens-Franse componist Horatio Radulescu (1942) begon met zijn zeer eigenzinnige gebruik van harmonische spectra toen hij nog een student was in Roemenië in de jaren '60. Tot de eerste werken die hij voltooide nadat hij naar Parijs kwam in 1969 behoort Credo voor negen cello's, een vroeg voorbeeld van spectrale muziek, geschreven jaren voordat de term zelf was uitgevonden. In de decennia daarna heeft Radulescu zijn radicale compositietechnieken steeds verder uitgewerkt.
'Amor medicabilis nullis herbis II' is speciaal gecomponeerd voor het Trio Scordatura. De poëtische titel stamt van de Carmina Burana en betekent zoveel als "er is geen genezing voor de liefde". Radulescu vond een inscriptie van deze tekst op een muur in Italië en dit inspireerde hem tot het maken van dit 18 minuten durende werk. Het is in wezen een abstracte compositie waarbij drie musici harmonische spectra als figuraties spelen boven een opeenvolging van snel wisselende grondtonen, elk in hun eigen ritme. Zoals vaak in Radulescu's werken worden de tonen 'gekleurd' door het gebruik van een arsenaal aan nieuwe speel- en zangtechnieken.

Hans Roels (1971) componeerde 'Ohne Worte I' in opdracht van Q-O2 naar aanleiding van de herdenking van het zestigjarig bestaan van het concentratiekamp van Breendonk. "Ohne Worte" (2002) is een stuk met veel ruis, soms dreigt de muziek daarin zelfs te verdwijnen. De slagwerker wrijft over een kartonnen doos, de zanger zingt heel zacht (iets tussen fluisteren en fluiten in) en het mengpaneel wordt niet enkel in zijn normale functie gebruikt (om de volumes te regelen) maar is een zelfstandig instrument. Het maakt gebruik van een eigen technische "storing": nl de mogelijkheid om ruis te genereren (een vervelende eigenschap voor de meeste muzikanten). Nagenoeg onhoorbaar ligt het lied "De Zeerover Jenny" van Kurt Weill aan de grondslag van het stuk.

De muziek van Phill Niblock (1933) kenmerkt zich door enorme texturen die gegenereerd worden door opeenstapeling van tonen die zeer dicht bij elkaar liggen. Zijn muziek wordt vaak omschreven als 'drone'-muziek, maar dat dekt niet de juiste lading. In een ideale Niblock uitvoering wordt een toon nooit op dezelfde manier gespeeld (in de geest van Heraklitos en de rivier). De muzikanten dienen minutieuze verschillen in intonatie te realiseren telkens ze een nieuwe toon inzetten - al staat op partituur dezelfde noot geschreven.  'Three Orchids' is een compositie voor 3 orkesten. Elk orkest speelt een toon die verandert door microtonale variaties en octaveringen. De versie die Trio Scordatura samen met Guy De Bièvre speelt, bestaat uit 36 vooraf opgenomen sporen (opgenomen in de studio van Johan Vandermaelen) en vier live gespeelde stemmen. De muziek klinkt zeer intens. Een mix van zwevingen (bijna unisono gespeelde toonhoogtes), boventonen en andere psycho-akoestische effekten zijn alom-tegenwoordig in de texturen.

Guy De Bièvre (1961) componeerde 'The Hopley Suite' in 1996 voor het ensemble The Bozza Mansion Project. George Hopley is het pseudoniem van Cornell Woolrich, een Amerikaanse schrijver van "mystery novels" en kortverhalen. Zijn werk lag aan de basis van een aantal filmklassiekers als 'Rear Window' van Hitchcock en 'The Bride Wore Black' van Truffaut. De Bièvre koos een aantal tekstfragmenten uit Hopley's oeuvre waarop hij een reeks van bewerkingen toepaste. Analoog aan de tekstbewerking bestaat de muziek deels uit gerecycleerde muziekfragmenten.

'To find out the dawn hour' van Benedict Schlepper-Connolly (1985) is een ongedetermineerde compositie geschreven voor uiteenlopende bezettingen zoals bijvoorbeeld voor contrabas en delay, voor negentien violen, voor gemengd ensemble etc. De zesde is speciaal gecomponeerd voor het Trio Scordatura. Aan de basis van alle versies ligt een stijgende grote tertstoonaard in just intonation gevolgd door haar gespiegelde omkering. Het geheel doet sterk denken aan de renaissance-afbeeldingen van de harmonie van het universum en de verhoudingen van de macro- versus de microkosmos. Dit theoretische wereldbeeld bepaalt de structuur van de compositie waarbij de muziek geleidelijk op- en afgebouwd boven op een spiltoon. In deze versie wordt het just intonation toonhoogtesysteem uitgebreid met intervallen afgeleid van de derde, vijfde en zevende boventoon en transposities ervan.

'Two Psalms' is een vroeg werk van de Amerikaanse componist, theoreticus en instrumentenbouwer Harry Partch (1901-1974) uit de jaren 1931-32. Typisch voor de werken van die tijd is dat de zanger de tekst intoneert op specifieke intervallen van Partch zijn microtonale toonaarden. Dat resulteert in een zangstijl die het midden houdt tussen klassieke zang en de reciterende stem met de typische natuurlijke inflecties. De zanger wordt samen met de altviolist begeleid door een microtonaal herstemd klavier. Partch zelf gebruikte daarvoor een herstemd harmonium, maar tegenwoordig kan dat met een syntesizer gespeeld worden. De eerste psalm is een transcriptie van Psalm 23 zoals gezongen door een joodse kantor in San Francisco in een harmonisatie van Partch. De tweede, 'By the rivers of Babylon', is een vrije compositie.

Programma :
  • Garrett Sholdice, Solo for Benedict Schlepper-Connolly (2006)
  • Horatio Radulescu, Amor Medicabilis Nullis Herbis II (2007)
  • Hans Roels , Lieder Ohne Worte I (2002)
  • Phill Niblock, Three Orchids (2003)
  • Guy De Bièvre, The Hopley Suite (1996)
  • Benedict Schlepper-Connolly, to find out the dawn hour (2007)
  • Harry Partch, Two Psalms (1931-32)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Trio Scordatura & Guy De Bièvre
Dinsdag 11 december 2007 om 20.00 u

Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : logosfoundation.org en trioscordatura.com

Bron : logosfoundation.org

Elders op Oorgetuige :
Een reis door de menselijke geest, 3/03/2007

13:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Etoiles Polaires : poolsterrenregen in Vooruit

Etoiles Polaires 07 De Finnen komen! Voor de tweede keer op rij haalt Kunstencentrum Vooruit en Etoiles Polaires vzw een stukje Hoge Noorden naar Gent. Tijdens het vierdaagse Etoiles Polaires 07 festival krijg je het beste uit de Finse alternatieve muziekscène te horen en vinden boeiende mediakunstenaars onderdak in Vooruit. Het mooie is dat deze kunstvormen vaak in elkaar vloeien. Naast audiovisuele concerten staan er ook originele samenwerkingen tussen Finse en Belgische muzikanten op stapel. Uitblazen van het Fins muzikaal geweld kan tijdens een wervelend video- en installatieparcours, in de zetels op het FrictiesSalon met gastcurator Juha Huuskonen of met een Finse hap. En naar goede gewoonte wordt het festival uitgewuifd met een knallende polarparty.

Video- en installatieparcours
Etoiles Polaires 07 stippelt een afwisselend video- en installatieparcours uit. Drie mediakunstenaars slaan hun werken op in enkele zalen en gangen van Vooruit, met Terike Haapoja als Artist in Focus. Zij brengt drie werken mee. Het eerste klinkt luguber, maar dat is het allerminst. Voor Community nam Haapoja met een infrarood camera plaatjes van afkoelende dode dieren. In Mind over Matter over Mind verheft ze embryos tot kunst en Atlantis neemt een kijkje in de baarmoeder. Juha Valkeapää creëert geluidsportretten van de bezoeker en het internationaal mediakunstnetwerk Pixelachescreening mengt op een speelse en kritische wijze technologie en media.

Doorlopend Placard headphonefestval in Vooruit Café
Muzikanten overal ter wereld maken op hetzelfde moment muziek en staan in contact met elkaar via een simpele koptelefoon: dat is de filosofie van Placards
headphonefestival. Er onstaat een samenhangend concert, terwijl de muzikanten vaak duizenden kilometers van elkaar verwijderd zijn. Zet ook een koptelefoon op en laat je verrassen door wat aan de andere kant van de wereld gebrouwen wordt.

De alternatieve Finse muziekscène
Etoiles Polaires 07 biedt vier dagen onderdak aan de crème van de hedendaagse Finse muziekscène. De Finse eigenzinnigheid weerklinkt in hun muziek: obscure underground, postrock, impro, elektronica of neo-folk.

Pojhonen & co

Kimmo Pohjonen Accordeontovenaar Kimmo Pohjonen veegt het ouderwetse imago van de accordeon van tafel en geeft het instrument een waardige tweede jeugd. Met zijn roots in het achterhoofd reist hij met zijn accordeon langs jazz, avant-garde, soul en alles daartussen. Marita Liulia, The Queen of Multimedia, zorgt in Animator voor live animatie.
Pojhonen prijkt op Etoiles Polaires 07 affiche niet alleen naast de zijde van Marita Liulia. Met Uumen doet hij het met de Franse jazzdrummer Eric Echampard. Pohjonen laat geen enkel genre ongemoeid en ziet het als een uitdaging zijn muziek zowel met traditionele elementen te stofferen, als met eigentijdse elektronische klanken. In een duo met de Fransman Erik Echampard promoveert Pohjonen zijn accordeon tot een geluidsmachine, die hij moeiteloos de 21ste eeuw binnen draagt. De Finse pers vond zelf een nieuw genre uit voor wat Pohjonen brengt: Kimprovisation. Net zoals Pohjonen deelt Echampard een voorliefde voor improvisatie. Beide muzikanten verlaten de klassieke piste en tonen zo hun veelzijdigheid als muzikant aan.
In het Finse rariteitenkabinet is Pekko Käppi een graag geziene gast. Met niet meer dan een jouhikko, een traditionele Finse viool vervaardigd uit paardenhaar, en zijn typische stem, charmeert hij het publiek. Met zijn eerste soloalbum 'Jos ken pahoin uneksii' dat dit jaar uitkwam, bewijst hij thuis te zijn in hypnotiserende freefolk en psychedelische deuntjes

Intergalactische industriële keukenmuziek
Het Finse trio Cleaning Women zweert bij zelfgemaakte instrumenten en gaat daarbij niets uit de weg. Keukenmateriaal, blikverpakking, potten en pannen: alles wat geluid maakt, komt in de handen van Cleaning Women. Met gepersonaliseerde keukenrobots bezetten de leden van Cleaning Women als volleerde drag queens het podium. Cleaning Women plukt uit punk en jazz, kuiert langs industrial en latino, maar klinkt toch voldoende dansbaar.

Jimi Tenor meets Flat Earth Society & Maippi Ketola
De extravagante en ietwat wereldvreemde Jimi Tenor, in het echte leven Lassi Lehto, doorzwom alle mogelijke muzikale waters. Als elektronicamuzikant startte hij zijn carrière bij het Britse Warp label, waar hij in 1994 onverwacht een hit scoorde met het aanstekelijke 'Take me baby' .Daarna kreeg Tenor honger naar meer en verkende soul, Afrikaanse ritmes, rock, kitsch en spacejazz. De muzikale veelvraat vertoont de laatste jaren een gezonde obsessie voor alles wat ruikt naar bigbandmuziek en symfonieorkesten. Ook Peter Vermeersch is met zijn bigband Flat Earth Society thuis in verschillende genres. Met Flat Earth Society laat hij zich graag leiden door uiteenlopende muziekstijlen zoals jazz, filmmuziek en funk.
Etoiles Polaires 07 gaf beide heren huiswerk. Tenor schreef nieuw werk voor FES, terwijl Peter Vermeersch bestaand werk van Jimi Tenor onder handen nam. Deze twee bands op één podium: een spannende combinatie! Alsof dat nog niet genoeg is, zorgt mediakunstenares Maippi Ketola voor zinprikkelende projecties.

Shogun Kunitoki
Hoewel de groepsnaam doet vermoeden dat de band uit Japan komt, heeft Shogun Kunitoki wel degelijk Finse wortels. De groep uit Helsinki maakt van oerdegelijke elektronica en ontroerend minimalisme haar handelsmerk en wordt vaak in een adem met Tortoise en Apparat Organ Quartet genoemd. Toch klinkt Shogun Kunitoki onbevangen en origineel.
Een storing in elektronische apparatuur: deze tegenvaller lag aan de basis van het ontstaan van de elektronicagroep Shogun Kunitoki. Hoewel het kwartet al sinds de jaren '90 actief is, brachten ze nu pas hun eerste album Tasankokaiku uit. Shogun Konitoki, de naam doet Japans aan, toch is deze groep verankerd in de Finse hoofdstad. Hun nummers klinken als een caleidoscoop van vijf decennia elektronische muziek, psychedelica en minimalisme en zijn beïnvloed door muziek uit de jaren '60 van componisten zoals Steve Reich en Ennio Morricone. Tegelijk vreemd en familiair, groovy en melodieus, elektronisch en menselijk. Hun stomende beats en gelaagde songs zweven ergens tussen Tortoise en Apparat Organ Quartet. Het eindresultaat is telkens fris en uniek.

Arne Deforce & de Finnen
Het experimentele elektronicaduo Pan Sonic stond aan de wieg van de Finse elektronicascène. Bezielers Mika Vainio en Ilpo Väisänen luisterden begin jaren ’90 goed naar de industriële rock van pakweg Einstürzende Neubauten, maar gaan dezer dagen een streepje reggae of rockabilly niet uit de weg. Ondertussen gaan ze niet alleen aan de slag met laptops en ander elektronicatuig, ze verbouwen met evenveel plezier verouderde typmachines. Dit is Pan Sonic ten voeten uit: muziek zonder oogkleppen.
De Belgische cellist Arne Deforce heeft met de Finnen zijn fascinatie voor improvisatie en elektronica gemeen. De Oostendenaar vervlecht zijn cello met een scheut elektronica en kiest net als Pan Sonic niet graag een uitgestippelde route. Dit bewijst Deforce met zijn voorliefde voor onuitvoerbare werken. Gerenommeerde componisten zoals Jonathan Harvey boden Deforce al hun diensten aan. In het hedendaags ensemble Champ D'Action kan hij eveneens zijn creatieve ei kwijt. In de aanloop naar Etoiles Polaires 07 hield Arne Deforce samen met Pan Sonic een aantal improvisatiesessies. Daaruit bleek dat de muzikanten elkaar vlug vonden en al plannen smeden voor een leven na Etoiles Polaires 07.

Soundtracks voor besneeuwde poollandschappen
Met twee aftandse synthesizers en percussie houdt Aavikko het midden tussen psychedelica, soundtracks uit spaghetti westerns, Russische melodieën en nachtclubmuziek. Aavikko, wat zoveel betekent als woestijn, lijkt een patent te hebben op dit soort vreemde combinaties en wordt beschouwd als een van Finlands betere muziekexportproducten. De Britse krant The Guardian omschreef Aavikko als "de perfecte soundtrack om door een besneeuwd Fins landschap te rijden… met hete kolen in je broek." De groep slaat dan ook aan bij een breed publiek. Op Etoiles Polaires 07 zorgt mediakunstenaar, vj én muzikant actief in het (K-RAA-K)³ milieu Samuli Alapuranen voor de visuals bij het concert van Aavikko.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Etoiles Polaires 07
Van woensdag 12 tot zaterdag 15 december 2007

Kunstencentrum Vooruit
Sint-Pietersnieuwstraat 23
9000 Gent

Het volledige programma en alle verdere info vind je op www.vooruit.be

Extra :
Aankondiging Etoiles Polaires, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 01/12/2007
"We interpreteerden onze invloeden verkeerd" Interview met het Finse experimentele rockcombo Circle, Hans Vanderlinden, Steve Marreyt, Astrid Geysels in Ruis, december 2007 (pdf)
Interview Kimmo Pohjonen, Koen Van Meel op Kwadratuur.be, 01/01/2004

Audio :
Magyar Posse, Popzag - Shogun Kunitoki, Tropiikin Kuuma Huuma - Cleaning Women, Aelita en Circle, Tyolaisten Laulu op Kwadratuur.be

Video :
Kimmo Pohjonen, Marita Liulia, Pekko Käppi, Cleaning Women, Jimi Tenor, Pan Sonic en Aavikko op YouTube

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

08/12/2007

Ode aan het roken : I AM A MISTAKE, een première van Jan Fabre, Wolfgang Rihm en Chantal Akerman

Wolfgang Rihm Zeven jaar na het kunstenparcours Over the edges in Gent zorgt de Antwerpse kunstenaar Jan Fabre alweer weer voor enige controverse. In 'I am a mistake' brengt hij een ode aan (de vrijheid van) het roken. Daarvoor wordt in acht grote Europese concertgebouwen zelfs tijdelijk het rookverbod opgeheven. "Ik zie de sigaret als een metafoor voor de vriend die bij jou is in goede en slechte tijden. Je pakt een sigaretje omdat je triestig bent, om het warm te krijgen, omdat je gelukkig bent en dat gevoel wil delen. Je steekt een sigaret op na de seks... " Met 'I am a mistake' brengt Jan Fabre een ode aan het roken als symbool voor hoe hij als kunstenaar in het leven staat. Een 'concertante' voorstelling op nieuwe muziek van Wolfgang Rihm voor één actrice, vier danseressen, achttien muzikanten, van de eerste tot de laatste noot begeleid door een film van Chantal Akerman.

Jan Fabre vroeg de Duitse componist Wolfgang Rihm om met hem samen te werken aan I am a mistake, een voorstelling op basis van een originele tekst van Jan Fabre met dezelfde titel. Deze tekst is een soort een manifest dat klinkt als een heuse geloofsbelijdenis van de artiest. De onomwonden bekentenis 'I am a mistake' is als een mantra die herhaalt en verdeelt. De stem weeft een web van bekentenissen en betekenissen, soms als metafoor voor een artiest, soms als protest. Protest tegen de realiteit met haar wetten, tegen feitelijkheden en hun conformisme.

Waarom Fabre voor deze voorstelling precies met Wolfgang Rihm wilde samenwerken, zegt hij : "Ik heb Rihm ooit op de cover van mijn tijdschrift Janus gezet, omdat ik hem een interessante componist vond. Ik had zijn muziek ontdekt via Peter Sloterdijk, de schrijver-filosoof. Met hem heb ik o.a. samengewerkt voor mijn film The Problem. Sloterdijk is een vriend van Wolfgang Rihm en de kunsthistoricus Hans Belting, die een aantal keer over mijn werk heeft geschreven. Ze vormen de zogenaamde Karlsruhe Schule. Het was voor mij een uitgemaakte zaak dat ik met Wolfgang een keer zou samenwerken."

Dit stuk is opgedragen aan de subversieve cineast (en amateur-entomoloog) Luis Buñuel en aan Antonin Artaud. "Ik ben een vergissing, omdat ik op een organische manier vorm geef aan mijn leven  en mijn werk, en daarbij afga op mijn eigen oordeel zonder me te bekommeren om wat je eigenlijk hoort te doen of te zeggen", zo vat de auteur zijn visie op de wereld samen. De 'eerste persoon' in zijn tekst weet dat hij hiervoor een prijs moet betalen: die van de geleidelijke zelfvernietiging. Deze drang naar zelfbevestiging en veronachtzaming van menselijke wetten en natuurwetten blijkt duidelijk uit het herhaald en onverbeterlijk opsteken van sigaretten op het podium, en de openlijke lofzang op tabak, waarvan de schadelijke gevolgen bekend zijn. "Ik ben trouw aan het genot dat me tracht te doden."

Wolfgang Rihm schreef een compositie voor Hilde Van Mieghem - "een actrice die doordrongen is van muziek, die de gesproken zang (Sprechgezang) kan toepassen op de noten die ik heb geschreven". Uit deze uitzonderlijke samenwerking ontstaat een multidisciplinaire performance waarin filmbeelden, livemuziek (door de 15 leden van het Ensemble Recherche), tekst, zang en dans elkaar aanvullen en versterken. Chantal Akerman filmt het materiaal op locatie met enkele performers van Jan Fabre.

De Nederlandse dirigent/componist Lucas Vis werd aangetrokken om Ensemble Recherche te leiden. Vis werkte nog niet eerder samen met Jan Fabre, maar kent hem als fenomeen, heeft ervaring met multidisciplinair theater, én met de muziek van Rihm. Lucas Vis : "Ik zou de combinatie van deze twee kunstenaars zelf nooit bedacht hebben, maar dat het gaat wérken, dat is zeker. En het is echt iets voor Rihm dat hij hier het volste vertrouwen in heeft. Het lastige is dat uit Fabres ideeën veel te halen valt, maar dat het moeilijk is om in woorden te omschrijven wat hij wil uitdrukken. Hij gooit graag een steen in de vijver, maar er is altijd méér. Achter ieder idee van Jan Fabre schuilt een diep filosofische gedachte, die in het kunstwerk zelf moet overkomen".

En over de partituur : " Als dirigent werp ik het liefst mijn blik eerst op de noten, om te weten waar het over gaat. En die partituur, die is bruisend! Om te beginnen viel mij op dat de tekst van Fabre, die vrij over de muziek heen klinkt als een soort spreekgezang, pas helemaal achteraan in Rihms stuk voor het eerst opduikt. Dat is toch opmerkelijk, je hebt een uur muziek, de partituur bestaat uit 209 pagina's, en dan begint de tekst pas op pagina 192! Voor die tijd zijn dan wel de twee baritons al te horen, maar die produceren enkel woordloze klanken. Zij vormen als het ware instrumenten binnen het ensemble.
In de bezetting daarvan valt nog meer op. Bij de houtblazers worden vooral de lage registers prominent aangesproken: daarin leeft Rihm zich echt uit, waarbij drie spelers behalve fluit, hobo en klarinet ook de basfluit, de althobo en de basklarinet bespelen. Verder bestaat het ensemble uit een trompet en een trombone, vier verschillende strijkers, slagwerk, harp, en dan zijn er, last but not least, twee piano's. Vooral dat laatste geeft aan het geheel een enorme kracht.
Het gekke is: de klank van twee vleugels samen is zoveel méér dan de optelsom van één plus één. En Rihms schrijfstijl draagt daar absoluut aan bij. De pianisten hebben veel grote akkoorden, waarvoor je aan twintig vingers haast te weinig hebt. Ondanks de felheid daarvan hebben de piano's geen overheersend karakter, de andere instrumenten hebben net zoveel te doen, het is ongelooflijk actieve muziek. So schnell wie möglich, staat er boven de opening. Tegelijk met de zware klappen van de piano's en het slagwerk klinken snelle patroontjes in de fluit en de basklarinet, maar ook prachtige lange, gedragen tonen door de strijkers en de koperblazers. Er is dus een veelheid aan gebeurtenissen, maar het is enorm goed uitgebalanceerd.

Waarom is deze muziek zo goed? De inhoud is goed, de vorm is goed, het uur is zo voorbij, het is heerlijk om het te mogen uitvoeren. Wat mij vooral bevalt: de partituur spreekt meteen duidelijke taal. Als musici die noten zien dan snappen ze het, geen enkele noot levert twijfel op. Natuurlijk zijn de musici van Ensemble Recherche ervaren in het doorgronden van nieuwe noten, maar dat gaat niet bij iedere componist even gemakkelijk. Juist in duidelijkheid onderscheidt zich een goede componist. En Rihm, dat is de top. Door zijn grote vakmanschap kan hij zeggen wat hij te zeggen heeft."

'I am a mistake' ging in première op donderdag 29 november 2007 in The Athens Concert Hall in Athene. Dit is de enige voorstelling in België, mis ze dus niet ! Kun je er echt niet bij zijn, dan kan je nog terecht in de Kölner Philharmonie in Keulen op zaterdag 15 december of op woensdag 15 december 2007 in de Cité de la Musique in Parijs.

Tijd en plaats van het gebeuren :

I AM A MISTAKE: Jan Fabre, Wolfgang Rihm en Chantal Akerman
Dinsdag 11 decmber 2007 om 20.00 u

Bozar - Henry Le Bœufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : bozar.be, arsmusica.be, ensemble-recherche.de, troubleyn.be en lucasvis.nl

Bron : Interview door Myrthe van Dijk, musicologe, voor Preludium, Tijdschrift van het Koninklijk Concertgebouworkest en het Concertgebouw Amsterdam op troubleyn.be

Extra :
I am a mistake - Jan Fabre/Wolfgang Rihm/Chantal A, Michaël Bellon op brusselnieuws.be, 5/12/2007
Wolfgang Rihm in conversation with Kirk Noreen and Joshua Cody, sospeso.com
Dossier Wolfgang Rihm op beckmesser.de

Elders op Oorgetuige :
Muziek is een levensproces : interview met Wolfgang Rihm, 7/12/2007
De zondvloed van Aperghis, 25/11/2007
Beards I - Daemonie : confrontatie met de eigen tijd en haar onzekere waarden, 21/10/2007
ARS MUSICA/WINTER EVENTS 2007 in het teken van de kruising der kunsten, 21/10/2007
"I am a mistake" : Avant-première van de Wolfgang Rihms muziek voor de voorstelling van Jan Fabre, 29/09/2006

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook