07/03/2008

Iceland Airwaves II @ AB

Skakkamanage In het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel loopt van eind februari tot begin juni een het festival Iceland on the edge. Met dit IJslandfestival stelt Bozar zich open voor de veelzijdigheid van die IJslandse kunstscène : maar liefst 20 evenementen, ingedeeld volgens 4 thema' s. Je kan er kennis maken met beeldende kunst, film, dans, theater en uiteraard veel muziek.

En voor dat muziekluik werkt Bozar samen met de AB en met het Kultuurkaffee van de VUB onder de noemer Iceland Airwaves. Zaterdag is er een bonte en goedgevulde avond in de AB met Skakkamanage, Parachutes, Kira Kira en Múm.

Skakkamanage
Skakkamanage begon in 2003 als slaapkamerproject van de pas getrouwde Svavar en Berglind en hun vriend Tony. Ondertussen is datzelfde trio twee leden, een eerste album "Lab Of Love" (uit op Smekkleysa) en veel lovende kritieken rijker (waaronder mooie woorden van Rolling Stone journalist David Frickle). De leden van Skakkamanage slagen er op hun eigen unieke manier in een brug te slaan tussen vertederende melancholie en spetterende vreugde, waar hun luisteraars steeds aangenaam verrast van opkijken. Voor het eerst op Belgische bodem.
www.myspace.com/skakkamanage

Parachutes
Alex Somers (roommate en meer van Sigur Rós-frontman Jónsi met wie hij tevens in het audiovisuele project RICEBOY SLEEPS zetelt) en Scott Alario zijn twee in IJsland residerende muzikanten die al tijdlang onder de naam Parachutes opereren. Na twee, in eigen beheer uitgebrachte albums, verschijnt dra hun eerste officiële wapenfeit, een split 10' (op het Engelse Stereo Test Kit Records) met medewerking van o.a. Amiina en Jónsi (Sigur Rós). Zeer sfeervol, zeer IJslands en zondermeer te koesteren. Muziek waar Sigur Rós fans terstond blij van zullen worden. En tevens voor het eerst op Belgische bodem. www.myspace.com/parachutesmakesongs

Kira Kira
Kristin Björk Kristjansdottir is samen met Jóhann Jóhannsson en Hilmar Jensson stichtend lid van het IJslandse label/think thank Kitchen Motors. Ze is in de eerste plaats een visuele artieste en vertrekt dan ook vanuit dat visuele aspect om haar typische minimalistische elektronicacomposities met o.a. laptop, klokkenspel, muziekdoosjes, gitaar en allerlei zelfgemaakte instrumenten te creëren. Haar debuut "Skotta" kwam in 2006 uit op het toonaangevende Smekkleysa-label en op het te verschijnen 'Our Map to the Monster Olympics' wordt ze geruggensteund door een 6-koppige band waarmee ze vast en zeker nog verrassender uit de hoek komt.
www.myspace.com/trallaladykirakira

Múm
Múm is geen onbekende in IJslandse en andere wateren. Met hun 4de studioalbum "Go Go Smear The Poison Ivy" vierden ze tevens hun tiende verjaardag. Niet meer met de oorspronkelijke bezetting weliswaar; na het vertrek van de tweelingzusjes Guda en Kristín (met de typerende hoge stemmetjes) werd de groep uitgebreid tot een olijke bende van zeven. Múm verloor zijn kinderlijke onschuld, maar won wel aan maturiteit zonder het handelsmerk van de groep te verliezen: experiment verpakt in vrolijke liedjes.
www.myspace.com/mumtheband en www.mumweb.net (fansite)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Iceland Airwaves II@ AB
Múm , Kira Kira, Skakkamanage, Parachutes
Zaterdag 8 maart 2008 om 19.00 u

Ancienne Belgique
Anspachlaan 110
1000 brussel

Meer info : www.bozar.be en www.abconcerts.be

Elders op Oorgetuige :
Iceland on the edge : een stukje IJsland in Brussel, 25/02/2008
Iceland Airwaves : een staalkaart van de IJslandse muziekscène
, 12/02/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

06/03/2008

Hit and Blow : Anne Wellmer & Relly Tarlo in Q-O2

Anne Wellmer Relly Tarlo en Anne Wellmer starten een eerste samenwerking met een residentie in Q-O2. Tijdens deze residentie zullen beiden verschillende benaderingen onderzoeken om hun sterktes te combineren: Relly Tarlo ontwikkelt twee nieuwe instrumenten, bestaande uit glazen buizen, aangedreven door een motor. Tegenover het rijke klankmateriaal van Tarlo's machines zet Wellmer electronische klanken en gemanipuleerde field recordings.

Anne Wellmer - componist, sound artist, electronics
Componiste en mediakunstenaar Anne Wellmer (1966) improviseert, componeert en zingt. Zij creëert sonore omkaderingen voor performances en installaties en componeert voor dans, theater, radio en internet en improviseert met elektronische setups.
Anne Wellmer is vooral bekend voor haar non-pop-electronische muziek, zoals 'green piece' voor viool, feedback en licht, dat ze schreef voor Julia Eckhardt in 2005 als onderdeel van het q-o2 do-undo project. Wellmer gebruikt field recordings, live sound en electronische klanken in haar werk, dat gaat van tape music, improvisatie tot installatie en performance. Feedback, electromagnetische storingen en amper hoorbare akoustische fenomenen zijn essentiële aspecten van haar werk. In 2007 kreeg Wellmer een eervolle vermelding voor haar work in progress 'fwd:inf.[rec] (a collection of sound stories)', bij de Prix Ars Electronica in Linz.

Relly Tarlo - sound artist
Beeldhouwer Relly Tarlo (1949), is vooral bekend voor zijn grootschalige architecturale installaties die hij ontwerpt voor welbepaalde locaties, zoals een brandtrap, een park of de ruimte onder een brug. Zijn volgende grote project betreft een volledig gebouw dat zal gesloopt worden.
In de jaren 70 reeds, onderzocht Tarlo geluidsgolven versterkt door mechanische systemen. Later introduceerde hij stem, zijn eigen fysieke aanwezigheid en natuurbeelden in zijn performances. In de jaren 80 ontwikkelde hij 'site specific' geluidsinstallaties, hij ontwierp geluidsbewegingen in een bepaalde ruimte, elimineerde de geluidsbron, en maakte geluid tot een elementair object. Tarlo beschrijft zijn installaties als geluidssculpturen die zich vermengen met de omgeving, als een architectonisch geluid voor lege ruimtes. Relly Tarlo is actief sinds de jaren zeventig.
Tarlo werkt steeds met mechanisch geproduceerde geluiden, versterkt of niet versterkt. Allerhande soorten buizen vormen een typisch facet van zijn werk: rollende knikkers door kartonnen buizen, vallende pingpongballetjes door pvc-buizen; voor het nieuwe werk voor q-o2 wordt lucht geblazen door glazen buizen. Geluid staat altijd centraal in het (performance) werk van Tarlo. In 1987 nam Relly Tarlo deel aan Documenta 8 in Kassel.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Anne Wellmer & Relly Tarlo: Hit and Blow
Zaterdag 8 maart 2008 om 20.30 u

Q-O2 werkplaats
Vlaamsesteenweg 167
1000 Brussel

Meer info : www.q-o2.be, www.nonlinear.demon.nl en www.rellytarlo.com

Elders op Oorgetuige :
QO-2 doundo/recycling G, 6/10/2006

18:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

ElectroBelge : 3 generaties Belgische componisten

Dirk Veulemans, Artikulationsorgane Voor een flinke portie elektroakoestische muziek kun je vrijdagavond terecht in het Brusselse Petit Théatre Mercelis. Annette Vande Gorne en vzw Musiques & Recherches geven er in 'Electro-belge' een overzicht van de electroakoestische muziek in België, gespreid over 3 generaties. Het programma houdt geen rekening met taal- en andere grenzen: zowel Vlaamse als Waalse componisten komen aan bod.

Na haar klassieke muziekopleiding ontdekt Annette Vande Gorne (1946) de akoesmatiek. Daarbij wordt het geluid puur op zijn klankeigenschappen benaderd, zonder dat de bron ervan enige betekenis overhoudt. Een ingrijpende verandering in het waarnemen dus, dat nu veel meer gericht is op de klankspectra van die geluiden. Dat brengt ook een andere manier van componeren met zich mee. Om zich op dat gebied bij te scholen heeft ze ondermeer ook nog een stage gevolgd bij Pierre Schaeffer.
Omdat er geen mogelijkheden in België waren om deze muziek te leren kennen en te kunnen spelen richtte ze in 1982 de vzw Musiques et Recherches op en de studio Métamorphoses d'Orphée (ondertussen bestaande uit meerdere studio's voorzien van de modernste middelen). Ze doceert nu aan het conservatorium te Mons.

Ingrid Drèse (1957) studeerde aanvankelijk piano, kamermuziek, muziekgeschiedenis en muziekanalyse. Later volgde zij elektro-akoestische compositie aan het Conservatorium van Brussel en Mons (docente Annette Vande Gorne). Ingrid Drèse is niet alleen actief als componiste, zij onderwijst ook piano. Zij participeerde in de uitbouw van een cursus elektro-akoestische muziek aan de Muziekacademie van Soignies.

Joris de Laet (1947) raakte als jongere reeds geïnteresseerd in deze muziek door te zoeken naar muziek die klonk zoals de moderne schilderkunst eruit zag. Hij startte zijn componeercarrière met het experimenteren met bandopnemers en de analoge synthesizers die begin jaren ‘70 op de markt verschijnen. Hij zoekt concertmogelijkheden in Antwerpen waar hij met live electronics muziek maakt. Zo gaf hij concerten waar zeer lange tapedelays werden gebruikt. Daarbij wordt op de ene bandopnemer opgenomen en deze band loopt naar een andere bandopnemer, die een eind verder staat en die het geluid afspeelt wat tegelijk ook weer opnomen wordt op de eerste bandopnemer. Hij gaat ook een tijdlang in de I.P.E.M.-studio werken waar hij Goethals en Karel Goeyvaerts ontmoet en met deze laatste ook af en toe samenwerkt. Wanneer hij technisch onafhankelijk wordt, sticht hij in 1972 de Studio voor Experimentele Muziek (S.E.M.) waarbij hij zijn studio openstelt voor geïnteresseerden in deze muziek. Hij doceert momenteel de cursus elektronische muziekcompositie in het conservatorium te Antwerpen.

Roeland Luyten (1977) studeerde fluit aan het conservatorium in Antwerpen en in Tilburg. In 1997 volgde hij eveneens aan het conservatorium in Antwerpen elektroakoestische muziekcompositie bij Joris de Laet. Luyten past met succes de moderne technieken toe die tegenwoordig binnen het bereik komen op een
personal computer.

Dirk Veulemans (1956) volgde in 1987-88 het seminarie voor elektronische muziek in het Conservatorium van Antwerpen bij Joris de Laet en heeft nadien lang met het SEMensemble van De Laet samengewerkt in concerten en happenings. Zijn muziek bevat dikwijls associaties met de verwondering voor wat hem omringt zoals de fysische natuur, sociologie, communicatie enz. Sinds 1999 werkt hij ook als uitvoerder elektronische muziek samen met o.a. Spectra Ensemble en KaG. Zijn gevoeligheid voor het rekenapparaat "computer" maken dat zijn composities veel algoritmisch gestuurde klankprocessen bevatten. Omdat hij de ruimtelijke component in de muziek belangrijk vindt, heeft hij een eigen 8 kanaalsstudio.en een 12 kanaals-concertinstallatie uitgebouwd. Daarmee is hij dikwijls in binnen- en buitenland te horen. In 2004 is de cd "The weasel is living on the lofts now" uitgebracht met zijn muziek. Dirk Veulemans geeft ook informaticales in Moretus-Ekeren.

Artikulationsorgane is de definitieve versie van 'Commentaar bij Maulwerke'. Dirk Veulemans : "Het woord 'Artikulationsorgane' komt uit Dieter Schnebels compositie 'Maulwerke. Fuer Artikulationsorgane und Reproduktionsgeraete' (1968). In 2003/2004 maakte ik deel uit van een multimediaproject dat door het Gentse KunstArbeidersGezelschap opgezet werd om dit speciale werk van de Duitse befaamde componist Dieter Schnebel uit te voeren. Na afloop voelde ik de behoefte om dit stuk te maken als een epiloog, een commentaar. Het project Maulwerke dat alles te maken had met communicatie heeft in volle communicatie ook veel doofheid gekend. Daaruit komt dan ook een vraag voort die de artikulatie-organen in relatie brengt met gehoor en doofheid: 'Niet kunnen horen, hoe vergelijkbaar is dat met niet kunnen spreken?' De basisgeluiden die hier gebruikt werden zijn grotendeels opgenomen tijdens het project. Op een bepaald moment is ook de stem van de Maulwerkecomponist Dieter Schnebel zelf te horen. Daarvan werd de opname gemaakt tijdens een workshop die hij gaf aan de Maulwerke-deelnemers." Binnenkort verschijnt er een nieuwe cd waarop de 5 schetsen van Maulwerke staan en 'Artikulationsorgane'.

Laurent Delforge, Paul Miquet, Loup Mormont en Daniel Perez-Hajdu behoren tot jongste generatie componisten. Zij studeerden vorig jaar af bij Annette Vande Gorne aan het Conservatorium van Mons.

Programma:
  • Daniel Perez Hajdu, La Perte - wereldcreatie
  • David Fortez, New Moon - wereldcreatie
  • Ingrid Drèse, Voix de l'Aurore
  • Loup Mormont, Twist
  • Laurent Delforge, Nautilus
  • Joris De Laet, Au plus de soleil au plus de bruit - wereldcreatie
  • Dirk Veulemans, Artikulationsorgane - wereldcreatie
  • François Demuth, Inhale 5.1
  • Paul Miquet, Avant lundi...
  • Annette Vande Gorne, Combattimento, fragment uit de opera Yawar Fiesta
Tijd en plaats van het gebeuren :

ElectroBelge : 3 Générations d'Electroacousticiens belges
Vrijdag 7 maart 2008 om 20.00 u
Petit Théatre Mercelis
Rue Mercelis 13
1050 Brussel (Ixelles)

Meer info: www.musiques-recherches.be

Extra :
BeFEM : Belgische Federatie voor Elektroakoestische Muziek
Info en audio : Annette Vande Gorne op www.electrocd.com
David Fortez : davidfortez-events.blogspot.com
Joris de Laet : SEM Studio voor Experimentele Muziek
Dirk Veulemans : www.dirkveulemans.be (website in opbouw)

Elders op Oorgetuige :
Eindexamens Elektroakoestische Compositie Conservatorium Mons, 20/06/2007
Electro-belge : overzicht van de electroakoestische muziek in België, 22/03/2007

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Collectief reFLEXible live @ Compilothèque

Collectief reFLEXible Het Collectief reFLEXible werd opgericht in 2002 door Joachim Devillé, Thomas Olbrechts, Stefan Prins en Nicolas Rombouts. Als forum-laboratorium voor 'vrije' improvisatiemuziek en experimentele kunsten organiseert het collectief concerten in Antwerpen (Soirée Flexible, Soirée Fixe) en Brussel (reFLEXessions) waarin improvisatiemuziek centraal staat en vaak gekoppeld wordt aan andere experimentele kunstvormen. Voor deze concerten worden buitenlandse improvisatoren/kunstenaars uitgenodigd, die een confrontatie aangaan met musici en kunstenaars van eigen bodem.

Het Collectief reFLEXible staat ook geregeld zelf op het podium. De drie leden van dit ensemble, Joachim Devillé (trompet), Thomas Olbrechts (altsaxofoon) & Stefan Prins (piano & objecten) hebben allen een sterk uiteenlopende achtergrond en voorgeschiedenis en het is precies die diversiteit die dit ensemble zijn eigenheid verleent: Joachim Devillé is plastisch kunstenaar en autodidact trompettist. Hij werkt rond de relatie tussen beeld en klank en de abstractie van taal, waarvoor hij onder meer trompet confronteert met laptop. Thomas Olbrechts is alt saxofonist pur sang maar positioneert en bevraagt zich eveneens op het terrein van de performance kunst. Zo problematiseert hij o.a. zijn positie als muzikant - performer in directe relatie tot de banale alomtegenwoordigheid van televisie. Stefan Prins kwam tot de improvisatie via de hedendaagse muziek en is zowel actief als improvisator, uitvoerend pianist en componist. In zijn composities en improvisaties onderzoekt hij o.a. de raakvlakken en wisselwerking tussen deze werelden. Hij gebruikt niet enkel piano en objecten (al dan niet versterkt), maar ook laptop (max/msp). Een deel van zijn muzikaal onderzoek, situeert zich rond de confrontatie tussen high- en low tech: banale objecten (vaak huis-tuin en keukenobjecten of afval) worden "bespeeld" en via live-electronics muzikaal getransformeerd. Hij werkt ook nauw samen met Horacio Curti (shakuhachi) en de Argentijnse danseres Vika Kleiman.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Collectief reFLEXible live @ Compilothèque
(Zaterdag 8 maart 2008 om 20.00 u)
Opgelet ! Dit concert werd verplaatst naar za 26 april
La Compilothèque
Quai des Péniches 50
1000 Brussel

Meer info : www.stefanprins.be

Elders op Oorgetuige :
Dubbelconcert met twee improvisatiegroepen in Logos, 5/11/2007
Middagconcert Agartha en Thelema Trio, 27/02/2007

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Quadrophonic : een strak gestreken parcours, laverend van Schubert naar Crumb

BL!NDMAN [4x4]strings BL!NDMAN [4×4]strings is een jong, dynamisch strijkkwartet dat onder de vleugels van het befaamde BL!NDMAN saxofoonkwartet bouwt aan een breed gevarieerd repertoire. In hun recitalprogramma's confronteren zij nieuwe muziek met bekende oude meesters op dergelijke manier, dat grote afstanden in tijd en plaats gereduceerd worden tot slechts verschillen in visie.

In Quadrophonic leidt het jonge strijkkwartet je met schwung doorheen het rariteitenkabinet van de 20ste eeuwse kwartetliteratuur. Met punch en techniek overklassen ze de klassieke klankspectra en laten daarbij oude gewoonten en nieuwe technieken niet ongemoeid. Het resultaat is een strak gestreken parcours, laverend van Schubert naar Crumb.

Programma :
  • John Cage, Four
  • Kaija Saariaho, Nymphéa, secret gardens III
  • Franz Schubert, Andante con moto D810 uit 'Der Tod und das Mädchen'
  • George Crumb, Black Angels
Tijd en plaats van het gebeuren :

BL!NDMAN [4x4]strings : Quadrophonic
Zaterdag 8 maart 2008 om 15.00 u

Muziekinstrumentenmuseum
Hofberg 2
1000 Brussel
Gratis toegang

Meer info : www.blindman.be en www.muziekinstrumentenmuseum.be

John Cage : www.johncage.info
George Crumb: www.georgecrumb.net en www.essentialsofmusic.com
Kaija Saariaho : www.saariaho.org en www.chesternovello.com

Elders op Oorgetuige :
Twintig jaar BL!NDMAN : een wervelend verjaardagsfeest, 5/02/2008
TRANSIT biedt forum voor jong componistentalent in Vlaanderen, 24/10/2007
Blindman Junior [4x4] werpt zich op sleutelwerken van de hedendaagse kwartetliteratuur, 19/10/2007
Interview met Kaija Saariaho en Jean-Baptiste Barrière, 22/02/2007
Black Angels en The Gate of Hell, 14/09/2006

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

05/03/2008

Een zintuiglijke totaalervaring : Luc De Smet over de mise-en-scène van 100% Messiaen

orgel van de Sint-Michiels en  Sint-Goedelekathedraal Van 7 tot 9 maart 2008 is de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal het decor voor het festival 100% Messiaen. Tijdens acht concerten van elk ongeveer een uur, kun je genieten van het integrale orgeloeuvre van een van de belangrijkste componisten  van de 20ste eeuw. De algemene mise-en-scène is in handen van Luc De Smet, die samen met twee studenten scenografie van La Cambre en een aantal studenten van de Kleine Academie instaan voor een zeer aanwezige maar toch discrete scenografie.

"Laat je meeslepen door de muziek van Messiaen die in elk van ons caleidoscopisch weelderige beelden opwekt. Een weliswaar discrete maar zeer aanwezige scenografie zal voor elk concert een zodanige sfeer creëren waarin we een zintuiglijke ervaring kunnen beleven waarbij dat wonderlijk boeket aan beelden verschijnt", zo staat er te lezen op de website van 100% Messiaen. Benieuwd naar wat we ons daarbij zoal mogen voorstellen, had ik maandag een kort gesprek met scenograaf Luc De Smet.

Synesthesie
"De reden waarom we daar tot nu toe zo geheimzinnig over gedaan hebben, is niet omdat de scenografie op zich zo'n groot geheim is, maar wel omdat we toch tot op zekere hoogte het verrassingseffect willen bewaren, zodat de toeschouwer toch nog met een zekere onbevangenheid de kathedraal binnengaat.
Messiaens muziek zelf was nogal synesthetisch, en daar willen wij met de scenografie op voortbouwen, door verschillende zintuigen tegelijk aan te spreken, ook bv. door de relatie tussen klanken en kleuren uit te lichten. Volgens Messiaen roepen bepaalde klanken bepaalde kleuren op. Zo probeerde hij o.a. de kleuren van glasramen om te zetten in muziek.
Ook in de scenografie gaan we synesthetisch te werk, met de bedoeling de mensen 'gereed' te maken voor de muziek van Messiaen - die toch niet echt gemakkelijk is - niet op een intellectualistische manier, maar tactiel, door reuk, smaak, tastzin ... kortom, door alle zintuigen aan te spreken. Ook door wat Messiaen met zijn muziek bedoelde op een empatische manier over te brengen. Dat kan bv aan de hand van beelden, teksten (o.a. van Thomas van Aquino), maar ook door de smaak of de reukzin te beïnvloeden (bepaalde geuren worden geassocieerd met dieren, bloemen ...).
De scenografie verandert in functie van het concert dat volgt. De bedoeling is dat de mensen bij het binnenkomen verrast worden door al die dingen. Ze moeten een beetje schrikken, maar dan op een aangename manier. Zo krijgen ze bv. eetbare bloemen, geparfumeerde origamivogels ... maar niet iedereen krijgt alles, zodat mensen met elkaar gaan praten, waardoor het verrassingseffect vergroot en gedeeld wordt . De zintuiglijke ervaringen worden gedeeld. De mensen worden op die manier geconditioneerd, 'gemanipuleerd' naar een duidelijke gevoeligheid om de muziek van Messiaen tot zich te nemen. De bedoeling is de mensen ervaringen te laten meemaken die ze nadien in de muziek opnieuw zullen tegenkomen.

Bomen van licht
Ook het licht speelt een heel belangrijke rol. Zo wordt de kathedraal door spiegeling op een zodanige manier uitgelicht dat de mensen de architectuur ervaren zoals ze ze nog nooit eerder hadden gezien. De hele lichtconstructie moet de verticaliteit van de kathedraal onderstrepen. Dat gebeurt wel heel discreet, door bundels licht die uit het orgel lijken te komen en zo een pad vormen om de toeschouwers naar hun plaatsen te leiden. De kathedraal lijkt op een woud met bomen van licht.
Ze wordt ook anders 'aangekleed'. Zo zijn er bv. stapels van stoelen die het licht breken, waardoor de glasramen anders gezien worden. Het geheel is heel caleidoscopisch. Alles leidt naar de centrale as. Nadien kantelt het licht en wordt het orgel de grote vedette.

Retabel in de mist
Tijdens het laatste concert van zaterdagavond (Jean-Philippe Merckaert, Méditations sur le Mystère de la Sainte Trinité, 23.00 u) gaat de scenografie nog een stuk verder. Organist Joris Verdin (die oorspronkelijk op 8/03 het laatavondconcert zou spelen, maar om medische redenen zal vervangen worden door Jean-Philippe Merckaert) vroeg om tussen de verschillende bewegingen van de muziek in vlakken van stilte voor meditatie te laten. Dat gebeurt door lichtverschuivingen naar het retabel, dat voor deze gelegenheid wordt afgedekt met een doorzichtige tule en dat oplicht als was het in mist gehuld. Daarop worden in real time beelden van de organist die het orgel bespeelt geprojecteerd. Uiteraard gebeurt ook dit op een zeer discrete manier."

Voor de uitwerking van de mise-en-scène deed Luc De Smet een beroep op Olivia Barisano en Eglantine Chaumont, twee vierdejaarsstudenten aan de gerenommeerde hogeschool 'La Cambre' (ENSAV) in Terkameren. De acteurs en intervenanten zijn studenten van De Kleine Academie of International School for Creative Art, zoals de officiële benaming luidt van de privétheaterschool die Luc De Smet 23 jaar geleden oprichtte.

Interview met Luc De Smet
Kristel Vastenavont
Maandag 3 maart 2008

Wil je Luc de Smet zelf aan het woord horen, luister dan morgen (donderdag 6/063) naar Ramblas, waarin hij zo rond 13.00 u samen met Xavier Deprez, titularis van het orgel van de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal, te gast is bij Annemie Tweepenninckx.
www.klara.be

Elders op Oorgetuige :
Een Belgische primeur : het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

18:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Spectra herdenkt Goeyvaerts en creëert nieuw werk van Bert van Herck

Karel Goeyvaerts Vijftien jaar na de dood van Karel Goeyvaerts wordt deze muzikale grootmeester herdacht. Spectra Ensemble speelt zijn extreem uitgepuurde 'Nummer 3' voor gestreken en geslagen tonen. De slagwerkers staan op de voorgrond met Karel Goeyvaerts' Litanie II en 'Adaese' van Bert Van Herck. Ook de contratenor Daniel Gloger is opnieuw van de partij in Bart Vanhecke's La hora de la Luz. Daarnaast staat ook nog de creatie van een nieuwe compositie van Bert van Herck op het menu.

Karel Goeyvaerts : Opus 3, met gestreken en geslagen tonen
Karel Goeyvaerts geldt als één van de belangrijkste Belgische componisten van de twintigste eeuw. Hij werd in 1923 in Antwerpen geboren en overleed er 15 jaar geleden, in 1993. Goeyvaerts begon zijn muziekstudies aan het conservatorium van Antwerpen. Van 1947 tot 1950 week hij uit naar Parijs, waar hij aan het Conservatoire National les volgde. Hij was er leerling van Darius Milhaud (compositie), Olivier Messiaen (analyse) en Maurice Martenot (ondes martenot).

Karel Goeyvaerts' oeuvre wordt wel eens beschreven als de barometer van een halve eeuw Westerse muziekgeschiedenis. Zijn stijl evolueert van het objectieve en rationele van het serialisme naar een meer intuïtieve en introspectieve stijl waarin ook het minimalisme en het postmoderne een plaats toebedeeld krijgen. Het programma van vandaag brengt ons van het jaar 1952 (Nummer 3 met gestreken en geslagen tonen) tot 1980 (Litanie II). Of anders gezegd, de twee stukken die vanavond uitgevoerd worden, geven een duidelijk beeld van de stilistische ontwikkelingen die Goeyvaerts tijdens zijn carrière heeft doorgemaakt.

Vertrekkend vanuit zijn bewondering voor Anton Webern en Olivier Messiaen zette hij met zijn Sonate voor twee piano's de stap naar het integrale serialisme. Omwille van de beslissende en de totale stijlvernieuwing die dit werk inluidde, noemde hij het zijn Nummer 1. In zijn seriële composities streeft Goeyvaerts expliciet naar een compositietechnische zuiverheid, waarbij hij vertrekt vanuit de combinatie van de dodecafonie van Anton Webern en het componeren met absolute waarden zoals duur, toonhoogte, klanksterkte en articulatie van Olivier Messiaen.

Opmerkelijk voor Goeyvaerts' seriële compositie Nummer 3 (met gestreken en geslagen tonen) is de opeenvolging van afzonderlijke tonen die volledig geïsoleerd zijn (elke toon wordt gevolgd door een rust). Deze compositie kan bijgevolg als een punctueel werk beschouwd worden. Frappant zijn de spelregels die Goeyvaerts in 1952 formuleerde en die werden opgenomen in het voorwoord van de uitgave van Nummer 3 (Cebedem, 1998). Wat de duur betreft vereist de componist evenveel nauwkeurigheid voor de inzet van de negatieve waarden (rusten) als voor de positieve (klank). Het afdempen van de klank dient dus juist op het ogenblik te gebeuren waar de rust bereikt wordt. De intensiteit van de klanken speelt in dit opzicht ook een heel belangrijke rol. Het klokkenspel, de piano en de pauken gebruiken alleen centrale (mp - mf) en extreme intensiteiten (pp - ff). De vibrafoon gebruikt alleen mf. De strijkers gebruiken alleen p en f en moeten zich dus steeds van de centrale en de extreme intensiteiten onderscheiden. Heel belangrijk is dat alle tonen, maar in het bijzonder de ff-tonen plots, zonder de minste voorbereiding, worden uitgevoerd. Dat dit voor de musici geen eenvoudige taak is, heeft Goeyvaerts er mede toe geïnspireerd om de klanken van zijn volgende compositie, Nummer 4 (met dode tonen), elektronisch op te wekken en op klankband vast te leggen. Dit werk werd eveneens in 1952 gecomponeerd en wordt als de eerste elektronische compositie uit de muziekgeschiedenis beschouwd.

Karel Goeyvaerts, Opus 3 met gestreken en geslagen tonen

Karel Goeyvaerts : Litanie II Samen met Karlheinz Stockhausen stond Karel Goeyvaerts in de jaren 1950 aan de wieg van het serialisme. Dat beide componisten elkaar beïnvloed hebben, is af te leiden uit de intense briefwisseling tussen hen gedurende de periode 1951-1956. (Een paar uitzonderingen niet te na gesproken, zijn enkel de brieven van Stockhausen bewaard gebleven.) Bovendien realiseerden ze samen enkele elektronische composities op seriële basis in de studio van de Nordwestdeutscher Rundfunk in Keulen in 1953.
In 1958 verklaarde Goeyvaerts echter op een festival met overwegend seriële muziek in München: "… om onze angst te verdrijven hebben we zo gecomponeerd. De rationele structuurbepaling is een verschansing, gebouwd om veilig over de woeste zee te geraken."

Vertrekkend van de "zuivere tonen" (sinustonen) uit de elektronische muziek uit de jaren 1970 kwam Goeyvaerts bij de repetitieve muziek terecht. De belangrijkste neerslag hiervan vindt men ongetwijfeld in zijn vijf Litanieën die tussen 1979 en 1982 gecomponeerd werden. De titel Litanie verwijst naar een gebedsvorm waarin het repetitieve prominent aanwezig is, hetzij in de herhaalde vorm van de afzonderlijke aanroepingen, hetzij in het herhaalde afwisselen van vraag en antwoord tussen de priester enerzijds en de gelovigen anderzijds. Goeyvaerts verklaarde in 1983 dat er vanaf het einde van de jaren 1970 een emotioneel element in zijn muziek geslopen is. De terugkeer naar het emotionele is ook in zijn Litanieën duidelijk te horen. De componist heeft zijn vertrouwen in de mens en de maatschappij herwonnen na een periode (in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog) waar alle heil in het rationele werd gezocht. De reeks van vijf litanieën belichamen de stijl die Goeyvaerts zelf omschreef als "evolutief-repetitief". Het basisprincipe daarvan was volgens Goeyvaerts: "(…) dat muzikale cellen voortdurend ontwikkeld worden door er nieuwe elementen aan toe te voegen en dan zodra ze voltooid zijn meteen weer verbrokkelen en langzaam verdwijnen, terwijl andere cellen op gelijkaardige wijze verschijnen en ontwikkeld worden." Concreet betekent dit dat rusten stelselmatig worden vervangen door noten tot het motief in de meest volledige gedaante verschijnt en daarna het omgekeerde proces inzet waarbij meer en meer noten wegvallen en rusten in de plaats komen. Tonaliteit, herhaling en duidelijke vormgeving domineren het klankbeeld. Met tonaliteit wordt hier weliswaar niet de hiërarchische verhouding van de tonen binnen de toonladder bedoeld, maar wel het scheppen van tooncentra rond bepaalde steunnoten.

Litanie II is geschreven voor drie percussionisten en kan in grote lijnen opgevat worden als een rondo: strofes worden onderbroken door een refrein, waarbij elke strofe een andere bezetting krijgt. Een kort en krachtig refrein - bestaande uit vier maten met tweemaal twee fortissimo-slagen - onderbreekt driemaal de strofes en sluit het geheel ook af. De strofes zijn zeer verschillend, zowel qua thematisch materiaal als qua bezetting. De xylofoon, het klokkenspel en de marimba worden in de eerste strofe aangewend. Voor de tweede strofe opteert Goeyvaerts voor temple blocks, chinese cymbalen, gong en wood blocks; voor de derde strofe voor triangels, bongo's, snare drums en bass drum; en voor de vierde strofe tenslotte voor crotalen, klokkenspel en marimba. Bij de herneming van de eerste strofe wordt opnieuw de beginbezetting van xylofoon, klokkenspel en marimba gebruikt.
Litanie II werd opgedragen aan Allen Otte en zijn Percussion Group. Goeyvaerts' Litanieën kunnen ongetwijfeld als een sluitsteen in zijn oeuvre worden beschouwd. Ze vormen niet alleen een magistraal werk op zich maar betekenen ook een belangrijke stap naar zijn opera Aquarius, Goeyvaerts' levenswerk.

Bert Van Herck - Adaese
Bert Van Herck (1971) is een componist die de hedendaagse muziektheoretische ontwikkelingen op de voet volgt. Zijn werken zijn dan ook vanuit dit wetenschappelijk standpunt sterk onderbouwd, zonder echter de expressieve en esthetische kracht ervan te hinderen. Hij heeft een bijzondere interesse in de spectrale eigenschappen van de klank. In zijn composities past hij dan ook het onderzoek naar muzikale fenomenen als natuurlijke boventonen en reine stemming toe.
Adaese is geschreven voor slagwerkkwartet begin 2006. Het melodische aspect van het slagwerk is in deze compositie als uitgangspunt genomen terwijl het ritrne van het begin tot het einde beheerst is door regelmatige pulsaties die echter op onregelmatige wijze gegroepeerd zijn, meestal afhankelijk van de melodische contouren.

Bart Vanhecke - La Hora de la Luz
'La hora de la luz' werd geschreven in opdracht van het Spectra Ensemble. Het is een driedelig werk op drie van de "Honderd Liefdessonnetten" van Pablo Neruda. 'La hora de la luz' is geschreven volgens de seriële techniek van de chromatische intervalgroepenreeksen, een techniek die Vanhecke een tiental jaar geleden ontwikkelde in zijn zoektocht naar systematisch a-tonale en a-motivische muziek. Bart Vanhecke droeg het werk op aan zijn echtgenote Johanna.

Programma :

  • Bart Vanhecke, La hora de la Luz (2005)
  • Bert Van Herck, SPECTRA (2007 - creatie)
  • Karel Goeyvaerts, Opus 3 met gestreken en geslagen tonen (1952)
  • Karel Goeyvaerts, Litanie II (1980)
Tijd en plaats van het gebeuren :

De Nieuwe Reeks - Spectra Ensemble
Vrijdag 7 maart 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Adeline Boeckaert i.s.m. MATRIX om 19.45 u)
STUK
Naamsestraat 96
3000 Leuven

Meer info : www.denieuwereeks.be, www.stuk.be en www.spectraensemble.com

Bronnen : Tekst Adeline Boeckaert voor De Nieuwe Reeks, tekst Tom De Haes voor MATRIX (2006) en programmaboekje Peter Swinnen voor deSingel (2008)

Karel Goeyvaerts, Bart Vanhecke en Bert Van Herck op www.matrix-new-music.be

Extra :
Karel Goeyvaerts 'Litanie 2' door Champ d'Action op Kwadratuur.be (met tijdelijke audio)

Elders op Oorgetuige :
Spectra brengt wereldliteratuur in de Bijloke, 27/02/2008
Kagel, Goeyvaerts & Abrahamsen : een bonte muzikale mix met een flinke portie humor, 28/01/2008

16:04 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Hommage aan Pierre Bartholomée

Pierre Bartholomée Al sinds 1962 bewandelt het Ensemble Musiques Nouvelles de wegen van het ongehoorde. Als gevestigde waarde binnen de ensembles die zich aan de muziek van onze tijd wijden, koppelt Musiques Nouvelles traditie aan experiment en erfgoed aan vernieuwing om in de maatslag van deze eeuw de premissen te laten horen van de volgende. Onder leiding van componist, cellist en orkestdirigent Jean-Paul Dessy is Musiques Nouvelles een kern van muzikale creatie en productie die sinds 1998 zijn thuishaven heeft in Bergen. Het Ensemble Musiques Nouvelles creëert elk seizoen meer dan 25 nieuwe werken en gaat banden aan met dans, video, mode, elektronica…

Donderdag stelt musicoloog Robert Wangermée zijn nieuwste publicatie voor : 'Pierre Bartholomée. Parcours d'un musicien' (uitgegeven bij Editions Mardaga door le Conseil de la Musique de la Communauté française Wallonie-Bruxelles, 2008). Pierre Bartholomée was een van de mede-oprichter van het ensemble Musiques Nouvelles, dat voor deze gelegenheid 3 recente werken van deze Brusselse componist brengt.

Pierre Bartholomée werd geboren in Brussel in 1937. Op zijn zesde begon hij pianoles te volgen. Na zijn studies piano aan het Conservatoire Royal de Bruxelles bij André Dumortier behaalde hij in Italië een meestergraad bij Wilhelm Kempff.
Samen met Henri Pousseur stichtte hij het ensemble Musiques Nouvelles en het Centre de Recherche et de Création musicales de Wallonie. Zijn carrière als pianist en deze als dirigent bij dit ensemble, waarmee hij de belangrijkste steden en festivals aandeed (Avignon, Parijs, Amsterdam, Warschau, Madrid, Belgrado, Zagreb), combineert hij met de functie van producer op de muziekdienst van de RTBF. Daarnaast is hij dertig jaar lang actief als orkestdirigent, waarvan tweeëntwintig seizoenen bij het Orchestre Philharmonique de Liège.
Pierre Bartholomée wordt zowat overal in Europa, in de VS en in Japan uitgenodigd als vertolker van een breed repertoire (van Purcell tot Boulez, van Bach tot Messiaen, van Haydn tot Pousseur - via Mozart, Beethoven, Schumann, Brahms, Liszt, Wagner, Mahler, Stravinsky, Bartók, Varèse, Schönberg, Webern, Stockhausen, Berio, Xenakis, Boesmans, Rihm...), en dit in samenwerking met internationale solisten. Bij deze programma’s, evenals in het groot aantal radio- en cd-opnames dat hij heeft gerealiseerd, legt Pierre Bartholomée steeds de nadruk op de creatie.

Naast al deze activiteiten zetelt Pierre Bartholomée geregeld in de jury van internationale wedstrijden voor muziekinterpretatie en compositie. Zo was hij de voorzitter van het internationaal concours voor orkestdirectie Antonio Pedrotti en maakte hij deel uit van de jury van de Koningin Elisabeth Wedstrijd, van het Gaudeamus Concours en van de compositiewedstrijd van het festival van Besançon. Hij is corresponderend lid van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van België. Koning Albert II kende hem de titel van Ridder toe.

Programma :
  • Boekvoorstelling Robert Wangermée: 'Pierre Bartholomée. Parcours d'un musicien'
  • Ensemble Musiques Nouvelles :
    - Pierre Bartholomée, 7 X 7 - sept pièces pour sept musiciens - (2006)
    - Pierre Bartholomée, Petit Cortège (2007) - (creatie)
    - Pierre Bartholomée, Pentacle - cinq pièces à huit (2004) - (Belgische creatie)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Musiques Nouvelles : Hommage aan Pierre Bartholomée
Donderdag 6 maart 2008 om 18.00 u
Academie voor Wetenschappen, Letteren en Schone Kunsten
Hertogsstraat 1
1000 Brussel

Meer info : www.musiquesnouvelles.com

Elders op Oorgetuige :
Requiem van Pierre Bartholomée gaat deze week in première, 5/11/2007
Ensemble Musiques Nouvelles : Bartholomée, Gobert, Eggert, Viñao, 12/03/2007

13:45 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Een Belgische primeur : het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen

Olivier Messiaen De orgelwerken zijn zeer representatief voor het oeuvre van Olivier Messiaen en laten ons toe om binnen te treden in het diepste van zijn muzikale denken. In hun geheel vertegenwoordigen zij één van de grote monumenten binnen de muzikale creaties van de 20ste eeuw. Welk ander instrument dan het orgel zou de eigen ongehoorde klankwereld van Olivier Messiaen kunnen onthullen? Deze wereld is samengesteld uit lange, trage en extatische zinnen die dan als een bliksemschicht overgaan in de uitdrukking van bulderende natuurrampen. Die wereld is ook gebaseerd op subtiele harmonieën, contrapuntische uitwerkingen en de meest verscheidene klankkleuren…

Tijdens acht concerten van een uur, die samen het integraal orgeloeuvre van Olivier Messiaen vormen, zal het publiek kunnen luisteren naar de grootste vertolkers van de componist: Michel Bouvard, Xavier Deprez, Bernard Foccroulle, Momoyo Kokubu, Olivier Latry, Jean-Philippe Merckaert en Benoît Mernier. Om medische redenen, wordt Joris Verdin - die oorspronkelijk op 8/03 het laatavondconcert zou spelen, vervangen door de jonge en talentvolle Belgische organist Jean-Philippe Merckaert.

Laat je meeslepen door de muziek van Messiaen die bij iedereen caleidoscopisch weelderige beelden opwekt. Een weliswaar discrete maar zeer aanwezige scenografie zal voor elk concert een zodanige sfeer creëren waarin je een zintuiglijke ervaring kan beleven waarbij dat wonderlijk boeket aan beelden verschijnt.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Vrijdag 7 maart 2008
Concert 1
19.00 u
Olivier LatryL' Apparition de l'Église éternelle - La Nativité du Seigneur, 9 méditations
Concert 2
20.30 u
Benoit MernierLivre d'orgue, 7 pièces pour orgue
Zaterdag 8 maart 2008
Concert 3
19.00 u
Jean-Philippe Merckaert

Livre du Saint Sacrement - Deel 1

Concert 4
20.30 u
Xavier Deprez

Livre du Saint Sacrement - Deel 2
Concert 5
23.00 u
Jean-Philippe MerckaertMéditations sur le Mystère de la Sainte Trinité
Zondag 9 maart 2008
Concert 3
16.00 u
Momoyo KokubuOffrande au Saint-Sacrement -  Diptyque - Prélude pour orgue (onuitgegeven) - L'Ascension

Concert speciaal voor families
In het kader van het integrale orgelwerk van Olivier Messiaen, zal het concert van Momoyo Kokubu vooral families aanspreken. Een korte toelichting bij de muziekstukken zal het concert voor groot en klein toegankelijk maken
Concert 3
19.00 u
Bernard FoccroulleVerset pour la fête de la Dédicace -   Monodie -
Messe de la Pentecôte

Concert 3
20.30 u
Michel BouvardLe Banquet céleste - Les Corps glorieux


Alle concerten vinden plaats in de Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal
Sint-Goedelevoorplein
1000 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
De muzikale taal van Olivier Messiaen, 5/03/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008
Demonische en hemelse orgelklanken, 5/10/2006

11:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

De muzikale taal van Olivier Messiaen

Olivier Messiaen Als inleiding op de integrale orgelconcerten van Oliver Messiaen leest Piet Steenackers leest en becommentarieert de teksten waarin Olivier Messiaen zelf zijn muzikale taal toelicht. Xavier Deprez zal aan het orgel deze lezing opluisteren en duiden met concrete muzikale voorbeelden.

"In 1945 publiceerde Olivier Messiaen een boek met als titel Technique de mon langage musical. Hij illustreerde zijn theoretische uiteenzetting aan de hand van vele muzikale voorbeelden, waarbij hij, en we citeren, "de lezer bij de hand neemt en samen met hem op zoek gaat en hem zachtjes de weg wijst in het onbekende,  naar een beperkt en voorbereidend licht (...)".

Deze buitengewoon didactische tekst vormt tot op vandaag een uitstekende inleiding tot het werk van Messiaen. Zijn muziekidioom mag dan nog aanzienlijk geëvolueerd en verrijkt zijn na het verschijnen van het boek, toch kunnen we stellen dat Messiaen verbazingwekkend “trouw” is gebleven aan de compositietechniek waarvan hij toen de beginselen uitwerkte en in grote mate ook de praktische toepassingen.
Tijdens 100% Messiaen worden fragmenten uit het boek voorgesteld. Er komen enkele onderwerpen aan bod die Messiaen bijzonder dierbaar waren:
  • De Melodie, en dat wat hij de daarbij horende  'Harmonie Véritable' noemde.
  • Het Ritme, met inbegrip van de ritmiek in de Griekse antieke dichtkunst en de Indische ritmes.
  • Er wordt uitgelegd wat hij bedoelt met de poëtische en mysterieuze uitdrukking: "le Charme musical des impossibilités mathématiques" (de muzikale charme van wat mathematisch onmogelijk is).
  • De vogelgezangen
En uiteraard ook de spirituele betekenis die Messiaen van primordiaal belang achtte en alomtegenwoordig is in zijn gehele oeuvre, en in het bijzonder in zijn orgelwerken.

Tijd en plaats van het gebeuren :

100% Messiaen
Concertlezing Piet Steenackers & Xavier Deprez : De muzikale taal van Olivier Messiaen
Vrijdag 7 maart 2008 om 17.30 u
Sint-Michiels en Sint-Goedelekathedraal
Sint-Goedelevoorplein
1000 Brussel

Meer info : www.100p100messiaen.be

Elders op Oorgetuige :
Gratis naar 100% Messiaen : Win duotickets voor de concerten op 8 maart, 29/02/2008
Colloquium : De Messiaen Generatie, 4/03/2008
Olivier Messiaen en de christelijke inspiratie, 4/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook