15/06/2008

Holland Festival Holland Festival brengt uitgebreid eerbetoon aan Stockhausen

Karlheinz Stockhausen In 2008 zou de Duitse componist Karlheinz Stockhausen 80 jaar zijn geworden. In plaats van een verjaardagshommage brengt het Holland Festival een uitgebreid in memoriam van een van de grootste muzikale geesten van de naoorlogse generatie. Naast het Asko Ensemble trreden ook het Radio Filharmonisch Orkest en het Nederlands Kamerkoor aan met werk van Stockhausen. Het Zweedse elektronicaduo Midaircondo zal zich laten inspireren door "Gesang der Jünglinge" en Björks favoriete DJ-collectief Matmos brengt een eigen lezing van "Mikrophonie I".

Karlheinz Stockhausen gold als een van de belangrijkste pioniers op het gebied van elektronische muziek. Het Zweedse elektronicaduo Midaircondo en het Amerikaanse elektronische musici Matmos brengen nu een eerbetoon aan zijn werk. Gesang der Jünglinge (1955-56) geldt als meesterwerk van de elektronische muziek. In deze compositie is Stockhausen er als eerste in geslaagd om gesynthetiseerd geluid en de menselijke stem - in dit geval de stem van een twaalfjarig jongetje - op een overtuigende manier bij elkaar te brengen. De DJ's van Matmos gaan de strijd aan met Mikrophonie I, een in 1964-1965 geschreven werk voor tamtam, twee microfoons en twee filters. De microfoon wordt ingezet als een akoestische microscoop om normaal gesproken onhoorbare trillingen op te sporen en hoorbaar te maken.

Karlheinz Stockhausen, die overleed op 79-jarige leeftijd, had een hechte band met het Holland Festival, dat talrijke werken van hem in première bracht. Hoogtepunt van deze nauwe samenwerking was ongetwijfeld zijn Helikopterkwartet in 1995, waarbij het Arditti-strijkkwartet, gezeten in vier helikopters boven Amsterdam, het stuk in wereldpremière uitvoerden, met Stockhausen zelf achter de knoppen van de mengtafel op het Westergasterrein.

Om de 80ste verjaardag van Stockhausen te vieren hadden het Holland Festival en het Asko Ensemble een nieuw werk bij hem besteld: Glanz. Stockhausen voltooide het werk voor zijn overlijden op 5 december 2007 en het beleeft nu postuum zijn wereldpremière, voorafgegaan door werken die het begin en het midden van zijn oeuvre markeren.
Het akoestische septet Glanz is onderdeel van de cyclus Klang waarin Stockhausen de 24 uren van de dag in muziek wilde vangen. Met Punkte bepleitte hij een grotere vrijheid voor het serialisme en in Litanei 97 hoor je het Nederlands Kamerkoor op Stockhausiaanse wijze zingen, spreken, neuriën, sissen, janken, joelen, fluisteren en stampen..

"Glanz", het tiende uur in de cyclus KLANG, is gecomponeerd voor fagot, altviool, klarinet, trompet, trombone, hobo en tuba. Het werk wordt uitgevoerd door zeven solisten van het Asko Ensemble. De cyclus die is gebaseerd op de uren van de dag, bevat nu eenentwintig composities voor verschillende bezettingen, waaronder het eerste uur Himmelfahrt/Ascension voor synthesizer, een sopraan en een tenor; het tweede uur Freude/Joy voor twee harpen; het vierde uur Heaven's door voor percussie en een klein meisje en het dertiende uur Cosmic Pulses voor elektronische muziek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Matmos / Midaircondo : Karlheinz Stockhausen: a Tribute
Zondag 15 juni 2008 om 21.00 u

Bimhuis
Piet Heinkade 3
Amsterdam

Meer info : www.hollandfestival.nl, www.midaircondo.com, www.myspace.com/midaircondo, www.brainwashed.com/matmos en www.myspace.com/matmos1

Dit concert is vanaf maandag 16 juni te beluisteren op www.radio4.nl/hollandfestival
---------------------------------
Asko Ensemble, Nederlands Kamerkoor & Radio Filharmonisch Orkest : In Memoriam Stockhausen
Donderdag 19 juni 2008 om 20.30 u
(Inleiding door Eric Verbugt om 19.45 u)
Muziekgebouw aan 't IJ
Piet Heinkade 1
Amsterdam

Meer info : www.hollandfestival.nl, www.rfo.nl, www.nederlandskamerkoor.nl en www.askoschoenberg.nl

Dit concert wordt rechtstreeks uitgezonden door de NPS op Radio 4.

Karlheinz Stockhausen: www.stockhausen.org

Extra :
Karlheinz Stockhausen op hollandfestival.radio4.nl
De man aan de knoppen, Jochem Valkenburg op www.nrc.nl, 6/06/2008
Karlheinz Stockhausen, een veelbesproken icoon van de hedendaagse muziek, Stefan Fricke op www.arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen - Meester en musicus, Richard Steinitz op www.arsmusica.be
Karlheinz Stockhausen : Globalist, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
Gesang der Jünglinge: History and Analysis, John Smalley op www.music.columbia.edu, 2000 (pdf)

Video :
Karlheinz Stockhausen op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Holland festival 2008 : een festival vol passie, 30/05/2008
In memoriam Karlheinz Stockhausen (1928 - 2007), 10/12/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

13/06/2008

Van de toren van Babel tot erotische liederen : bachelorconcert compositie in het conservatorium van Gent

Geen eindexamen compositie aan het conservatorium van Gent dit jaar, wel een Bachelorconcert. Zaterdag zorgen vier studenten bachelor 3 voor een goedgevuld en uiterst gevarieerd namiddagprogramma: Régis Dragonetti, Feride Eke, Kenneth Sabo en Sandra Lammens.

Régis Dragonetti (docent Frank Nuyts)
A halfblood Arabian you say? (per nachtmerrie naar Babel) (2008)
Hugo Claus' verhaal 'de slaapwandelaar' diende als inspiratie voor dit stuk dat werd geschreven voor het bachelorexamen van hoboïste Sanne Van Hooydonck. De versprekingen van het hoofdpersonage en diens communicatie problemen roepen het verhaal van de toren van Babel op. De hobo doet in deze context denken aan de nasale Arabische blaasinstrumenten (zoals de ghaita).
Uitvoerders : Sanne Van Hooydonck, hobo - Iris De Blaere, piano

De fictiefsten (2007)
De fictiefsten is een liederenbundel op schertsgedichtjes van Régis Dragonetti zelf . Het is zijn eerste werk voor stem. Een Stravinskiaanse invloed valt niet te loochenen.
Uitvoerders : Lieve Van De Meirssche, fluit - Daniel Pastene, klarinet (Bes) - Bernard De Graef, fagot - Hanne Roos, mezzosopraan - Louise Van Biervliet, viool - Pieter Matthynsens, cello - Daan Janssens, directie

3 stukjes uit 'Pretty in black (and white)' (2005)
1. Beslist chrysanten
2. De erfgenamen
3. Met of zonder suiker
Voor deze vijf aforismen waarvan je er drie te horen krijgt, bediende Régis Dragonetti zich van evenveel dodecafonische reeksen (i.e. series van alle twaalf chromatische tonen die hem via verschillende procedés het toonmateriaal opleveren). Ondanks deze veeleer abstracte aanpak die uiteraard naar Schönberg en de zijnen verwijst, is het zijn meest romantische stuk op het programma. Na het genereren van de noten heeft hij de reeksen immers zeer
intuïtief over elkaar gedrapeerd. De titel verwijst naar het thema van de dood en de toetsen van de piano.
Uitvoerder : Marc Masson, piano

Kosmopolis (2006)
In het voorjaar van 2006 organiseerde het Prometheus Ensemble onder leiding van Etienne Siebens een workshop compositie. Régis Dragonetti's inzending, Kosmopolis werd er doorgespeeld en van enkele raadgevingen voorzien. Na flink wat aanpassingen is ze nu speelklaar.
Verscheidene 'muziekjes' staan naast elkaar en oefenen daarbij bepaalde krachten op elkaar uit. Kosmopolis vangt aan met een duet tussen fluit en contrabas waarbij die laatste aanvankelijk als slagwerk dienst doet. Het stuwende einde ontploft in een akkoord dat doorheen de compositie voordien al in verschillende gedaanten is opgedoken.
Uitvoerders : Lieve Van De Meirssche, fluit - Lies Six, klarinet (Bes) - Bernard De Graef, fagot - Evert Bogaert, piano - Louise Van Biervliet, viool - Sanne Deprettere, contrabas - Daan Janssens, directie

-----------------------------

Feride Eke (docent Dirk Brossé)
Intermezzo ( recording )
A transcription for symphonic orchestra of one of the sections of an early piano piano piece, being one of my first works for orchestra. It was performed by the Symphonic Orchestra of the Conservatory of Gent and conducted by Michel Tilkin at the ''Opendeurdag'' concert in April 2008.
Uitvoerders : Symphonic Orchestra of the Conservatory of Gent, recorded at the ''Opendeurdag'' concert April 2008.

String Trio
A piece in three movements written for violin, viola and violoncello based on five specific pitches (C, Db, Eb,G,A), being this fact a challange for musical creativity. The first movement presents a counterpointistic texture; in the second, there is a system created by wich each note is repeated a certain number of times every time they appear; the third movement is very rhythmical based on the bulerías, a flamenco rhythm.
Uitvoerders : Juan Gabriel Rojas, viool - Ievgenii Lopin, altviool - Robrecht Kessels, cello

A Long Journey
Based on extracts of The Psychedelic Experience: A Manual Based on The Tibetan Book of the Dead written in 1964 by Timothy Leary and others. The Tibetan death text, also known as the Bardo Thodol which means ''liberation by hearing on the after death plane'' (Bardo: after death plane, Thodol or Thotrol: liberation by hearing), it is meant to be a guide for those who have died and travel from their former life to a new destination. The piece begins with the words of the monk clarifying to the soul, that is just leaving the body after physical death, its present state. Following to this recitation, a single pitch played by the violin, that represents the Supreme Consciousness, originate with its pulsing other consciousnesses expressed by the rest of the instruments that begin to appear. Towards the end of the Introduction, all the instruments come together and establish a final chord that will be the reference point of the whole piece as a symbol of the Creation.
Uitvoerders : Peter Van Lierde, contrabas - Pedro Pozos, viool, Robrecht Kessels, cello - Yahor Yasau, fluit - Niels Hap, klarinet & baslarinet - Wouter Vercruysse, trompet - Søren Brassaert, trombone - Aukje Sarneel, piano - Firdevs Eke, synthesizer - Wim Segers & Simon Decraene, percussie - Juan Gabriel Rojas, directie

-----------------------------

Kenneth Sabo (docent Lucien Posman)
1. Castletown (2'40")
Uitvoerders : Greet Deruddere, fluit - Sanne Vanhooydonck, hobo - Lien Vanhoutte, basklarinet

2. Dancing Sebastian (2'30")
Uitvoerders : Nele Nouwinck, fluit - Jan Vanlerberghe, piano

3 . Miniaturen (9'00")
a. O Solitude
Hanne Roos, sopraan - Simon Decuyper, piano
b. Irreign
Simon Decuyper, piano
c. Iluvatar
Simon Decuyper, piano
d. Waltzing hour
Simon Decuyper, piano
e. L'Ichor
Pieter Pellens, sax
f. Dance of the underpant gnomes
Ulyana Novikova, altviool
g. Strange, something's missing
Ulyana Novikova, altviool - Anna Grote, cello

4. Vier Bagatellen (2'45" )
Jan Vanlerberghe, piano

5. Petite Suite (5'00)
a. Pavane
b. Gaillarde
c. Allemande Gantoise
d. Courante Gantoise

Uitvoerders : Greet Deruddere, fluit - Brian Crumpler, klarinet - Jan Vanlerberghe, piano

-----------------------------

Sandra Lammens (docent Lucien Posman)
Sandra Lammens brengt er een muzikaal programma met Erotische liederen. De volledige versie is te horen tijdens de Gentse Feesten in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL), zaterdag krijg je in avant-première al een deel van deze voorstelling te zien.

Geïnspireerd door Carlos Drummond de Andrade, een Braziliaans dichter, brengt Sandra Lammens erotische liederen. De Braziliaan stelt dat erotiek de drijvende kracht is voor de mens en het enige dat men na een lang leven niet meer vergeten kan. Het doel van zijn erotische gedichtenbundel "De liefde natuurlijk" was onder dat motto dan ook vanzelfsprekend: 'de fysieke kant van de liefde verheerlijken in poëtische en waardige taal'.
Sandra Lammens kan zich vinden in zijn gedachtegang en ging op zoek naar mensen die nú over erotiek schrijven.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Bachelor 3 - examenconcert : Régis Dragonetti, Feride Eke, Kenneth Sabo en Sandra Lammens
Zaterdag 14 juni 2008 om 14.00 u
Koninklijk Conservatorium - Miryzaal
Hoogpoort 64
9000 Gent

Meer info : cons.hogent.be

De teksten werden mij bezorgd door Régis Dragonetti, Feride Eke, Kenneth Sabo en Sandra Lammens, waarvoor hartelijk dank.

15:47 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

12/06/2008

Bozar Sundays : Jeroen Berwaerts & Jacques Ammon

Hans Werner Henze Elke zondagochtend serveert het Paleis voor Schone Kunsten onder de noemer Bozar Sundays Good Morning een muzikaal festijn voor de hele familie. Terwijl de ouders genieten van een concert van de studenten van de Kapel Koningin Elisabeth of van de Rising Stars, ontdekken de kinderen de muziek op hun manier in een van de workshops. En om de niet-muzikale honger te stillen wordt er bovendien nog een lekker ontbijt geserveerd. Zondag brengen de Belgische trompettist Jeroen Berwaerts en de Chileense pianist Jacques Ammon een recital met werk van Corelli, Henze, Bach, Scelsi, Tsjaikovsky, Debussy en Ravel.

Hans Werner Henze (1926) wordt in het academisch getinte Duitse muziekklimaat vaak gezien als een buitenstaander. Henze liep niet hoog op met het opkomende serialisme in het Duitsland van de jaren '50. In 1961 week hij uit naar Italië en maakte met zijn muziek duidelijk niet te willen vernieuwen om de vernieuwing. Hij bleef, met een sterk maatschappelijk engagement, herkenbare menselijke gevoelens in zijn muziek centraal stellen. De gekozen afzijdigheid van de intellectueel getinte vernieuwingsdrang van veel hedendaagse componisten heeft het succes van zijn werk nooit in de weg gestaan. De neoromantische elementen en de grote lyrische kwaliteiten van Henze's muziek zijn geliefd bij de grote instituten in de muziekwereld zoals symfonie orkesten, topdirigenten en operahuizen. Zijn zinnelijke expressiviteit vond door de decennia heen steeds een enthousiaste weerklank bij het publiek.

Graaf Giacinto Scelsi werd op 8 januari 1905 in La Spezia geboren. Van kindsbeen af improviseerde hij op de piano en gaf hij blijk van een uitzonderlijk muzikaal talent. In Rome studeerde hij compositie bij Giacinto Sallustio. Tijdens het interbellum en tot in het begin van de jaren vijftig reisde hij regelmatig naar Afrika en het Oosten en verbleef hij lange periodes in Frankrijk en Zwitserland. Van 1935 tot 1936 studeerde hij in Wenen bij Walter Klein, een leerling van Schönberg, vervolgens in Genève bij Egon Köhler, een leerling van Scriabine. Na een lange crisisperiode ontwikkelde hij begin jaren vijftig een geheel nieuw muzikaal concept door zich te concentreren op de klank, 'de kosmische kracht waarvan alles afkomstig is'. Sindsdien beschouwde Scelsi zich niet langer als componist maar als medium dat de boodschappen van de transcendentale realiteit moest helpen openbaren. In Rome sloot hij zich aan bij de groep Nuova Consonanza. Hier maakte hij kennis met verschillende avant-gardecomponisten, waaronder Franco Evangelisti. Met zijn Quattro Pezzi (su una nota sola) (1959), vier stukken op een noot, verkende de componist alle parameters, articulaties, microintervallen van één noot.
Het zou echter nog lang duren alvorens Scelsi erkenning kreeg. Pas in de loop van de jaren zeventig, tachtig groeide zijn algemene bekendheid mede door de Franse spectralisten Tristan Murail, Gérard Grisey en Michael Levinas en door de zomercursussen in Darmstadt (1982). Bij zijn dood op 9 augustus 1988 liet de componist een groot aantal gedichten en essays over esthetica na en een oosters getinte oeuvre dat ook vandaag nog de poort van onze waarneming wijd openzet. (*)

Programma :
  • Arcangelo Corelli, La Follia
  • Hans Werner Henze, Toccata
  • Johann Sebastian Bach, Italiaans concerto, BWV 971, uittreksels, Das wohltemperierte Klavier, uittreksels, Konzert BWV 972 (nach Antonio Vivaldi)
  • Giacinto Scelsi, Primo pezzo per tromba solo
  • Pjotr Tsjaikovsky, Variaties op een rococo-thema, bewerking M. Nakariakov
  • Claude Debussy, Children's corner (uittr.)
  • Maurice Ravel, Pavane pour une infante défunte
Tijd en plaats van het gebeuren :

Recital Jeroen Berwaerts & Jacques Ammon
Zondag 15 juni 2008 om 11.00 u

Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be

Jeroen Berwaerts : www.jeroen-berwaerts.de
Jacques Ammon : www.jacques-ammon.de

Extra :
Giacinto Scelsi op www.arsmusica.be (*) en brahms.ircam.fr
Fondazione Isabella Scelsi : www.scelsi.it
The Messenger: Giacinto Scelsi discovered a world in one note by Alex Ross, The New Yorker , 21/11/ 2005
Modern music: Scelsi, Todd M. McComb op www.medieval.org, 27/01/2000
Hans Werner Henze op www.chesternovello.com en www.naxos.com (met verschillende audiofragmenten)
Hans Werner Henze: Eigentijdse veelzijdigheid en Giacinto Scelsi : Muzikaal aristocraat op www.musicalifeiten.nl

Elders op Oorgetuige :
Ictus Trio Basso @ Flagey : een intimistische reis, 3/06/2008
Tweedaagse hommage aan Giacinto Scelsi, 13/04/2008
Wereldpremière nieuwste opera van Hans Werner Henze in De Munt, 13/09/2007

14:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Walter Vilain : kunstenaar die muziek en beeld naadloos in elkaar laat over gaan

Walter Vilain Walter Vilain geniet grote bekendheid als kunstschilder, maar eigenlijk is hij ook actief als componist. Toen hij 65 werd verscheen er een cd met piano-, kamermuziekwerken en liederen van zijn hand, en was er een muzikale performance met o.a. orkestwerken in Koksijde, waarvan de neerslag op een tweede cd belandde. Vilain, oud-directeur van het Hoger Instituur voor Plastische Kunsten te Antwerpen en stichtend lid van het Delvaux-museum, heeft zijn atelier in zijn geboorteplaats Sint-Idesbald. In het kader van het project '70 environ', dat al een paar jaar loopt en draait rond Vilains 70ste verjaardag dit jaar, wordt de kunstenaar in de Rode Pomp gevierd met een recital uitsluitend gewijd aan werken van zijn hand. Uitvoerders zijn Paul de Boer en Willy Appermont (piano), Philippe Pardonge (altviool) en Walter Vilain (dictie) zelf .

Walter Vilain (1937) werd geboren in Sint-Idesbald. Hij vertoefde al op jeugdige leeftijd in een artistiek milieu van schilders, musici en dichters zoals Paul Delvaux, Willem Elsschot, Herman Teirlinck, pianist Eduardo del Pueyo. Als ontluikend artiest gaat hij voor de schilderkunst in de leer bij Paul Delvaux, voor woordkunst bij Gust Maes aan het conservatorium van Brussel, voor muziek bij Robert Steyaert, Del Pueyo en Jacques Stehman. Later wordt hij directeur van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen, verwerft bekendheid als kunstpedagoog en gaat jarenlang als recitant op tournee met danser J.L. Lievens.
Walter Vilain plaatst zijn muzikale composities bij voorkeur in het groter geheel van een 'performance' waarin ook dans, voordracht, zang, acrobatie, acteerkunst enz aan bod komen. Enkele werken van hem zijn "Eterno Consiglio" (composities en liederen op meesterwerken der schilderkunst), "“Coxydeanae" (totaalspektakel met dans, woord, pianoconcert en plastische expressie, over Koksijde). Dit laatste werk vormt het voorwerp van Vilains tweede cd. De eerste cd bevatte de cycli "Delvauxiana" en "Veneziana".

Tijd en plaats van het gebeuren :

Viering Walter Vilain 70
Zaterdag 14 juni 2008 om 15.00 u

De Rode Pomp
Nieuwpoort 59
9000 Gent

Gratis Toegang

Meer info : www.rodepomp.be

Walter Vilain op www.koksijde.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

11/06/2008

Kazushi Ono neemt afscheid van het Muntorkest met Strauss en Messiaen

Olivier Messiaen Kazushi Ono, dé Straussspecialist bij uitstek, staat zondag voor het laatst aan het hoofd van het Symfonieorkest van de Munt. Tijdens zijn afscheidsconcert flankeert Olivier Messiaens originele en sprankelende Couleur de la Cité Céleste door twee werken van Richard Strauss: Ein Heldenleben, één van de grootste successen uit zijn eerste periode, én het late Duett-Concertino für Klarinette, Fagott und Streichorchester dat de kans biedt om bepaalde instrumenten van het Symfonieorkest van de Munt op de voorgrond te plaatsen.

Couleurs de la Cité Céleste van Olivier Messiaen (1908-1992) is een werk voor piano, klarinet, koperblazers en percussie en werd gecreëerd in 1963. Het geeft een beschrijving van het hemelse Jeruzalem, waarvoor de componist zich baseerde op citaten die hij vertaalde in een "kleurenpalet van muzikale vormen, klanken en ritmes: warme of koude kleuren, secundaire kleuren die elkaar beïnvloeden, kleuren die uitlopen naar wit of gereduceerd worden tot zwart. Allemaal personages op verschillende scènes, met elk hun eigen verhaal… Couleurs de la Cité Céleste is een evocatie van een glasraam met sprankelende kleuren.

Het een kwartier durende Couleurs de la cité céleste ontsproot aan beelden uit de Openbaringen van Johannes. Elk deel voert als titel een tekstvers uit dit Bijbelboek:
1. "Een regenboog was rondom den troon" (hoofdstuk 4 : 3)
2. "En de zeven engelen hadden zeven bazuinen" (8 : 6)
3. "Aan de ster werd de sleutel van den put des afgronds gegeven" (9 : 1)
4. "De glans van de stad geleek op den kristalhelderen diamant" (21 : 11)
5. "De fundamenten van den muur der stad waren met allerlei edelgesteente versierd: diamant, lazuursteen, robijn, smaragd, sardonyx, sârdius, topaas, beril, chrysoliét, ohrysopraas, saffier, amethyst" (21 : 19, 20)

Messiaen laat zijn muzikale vormgeving ditmaal volledig door kleuren bepalen. Melodie, ritmiek en harmoniek laat hij, ieder naar zijn aard, zich als kleuraspecten ontwikkelen. In hun onophoudelijk zich vernieuwende variaties kan men als het ware bewegingen tussen koude en warme kleuren waarnemen, alsmede kleurmengingen en verkleuringen. Gregoriaanse melismen, Hindostaanse ritmen, Griekse metra, seriële tooniengten-permutaties en natuurgetrouwe vogelzangimitaties staan alle in dienst van de kleurgeving. En al die visionaire kleurformaties richten zich op hun beurt op eenzelfde centrale doel, namelijk de symbolisering van de hemelse stad en de lofprijzing van Hem die haar bewoont. In schril contrast tot de helder-klaterende zang der Nieuw-Zeelandse vogels staan het duistere coloriet van tromboni-pedaaltonen en de uit de afgrond opstijgende huiveringwekkende galmen der tamtams.
Het stuk heeft noch een duidelijk begin, noch een duidelijk einde, maar wentelt rond zichzelf als een rozet van vlammende kleuren. Van de vroegere sensualiteit valt in Messiaens muziek nu niets meer te bespeuren. Ruige, bezwerende incantaties zijn in de plaats gekomen van de overdadige wellustige mystiek van zijn oudere werken. (*)

Programma :
  • Richard Strauss, Ein Heldenleben, op.40, TrV.190 (1897-1898)
  • Olivier Messiaen, Couleurs de la Cité Céleste, I/46 (1963)
  • Richard Strauss, Duett-Concertino für Klarinette, Fagott und Streichorchester, TrV.293 (1947)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Symfonieorkest van de Munt: Strauss, Olivier Messiaen
Zondag 15 juni 2008 om 20.00 u
(Inleiding om 19.30 u)
Bozar - Henry Le Boeufzaal
Ravensteinstraat 23
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.demunt.be

Extra :
Olivier Messiaen op brahms.ircam.fr en www.naxos.com (met tal van audiofragmenten)
www.messiaen2008.com en www.oliviermessiaen.org
Olivier Messiaen (1908 - 1992): Exotische volgelkenner, op www.musicalifeiten.nl
Olivier Messiaen, Harry Mayer op www.mayertjes.nl, 25/02/2007 (*)
Messiaen over religieuze muziek, Hoofdstuk 2 uit 'Doorbraak en Idolatrie: Olivier Messiaen en het geloof in muziek, Sander van Maas op http://home.medewerker.uva.nl/s.a.f.vanmaas/ (pdf)
Olivier Messiaen ‑ Leven en werk van een moderne Middeleeuwer, Leo Samama op www.leosamama.nl, 1980/1986/1992
The Elusive Allure of Olivier Messiaen, Anthony Tommasini in The New York Times, 6/04/2008

Video :
Olivier Messiaen op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Olivier Messiaen : een leven gewijd aan het onderzoeken van ritmiek, kleur en ornithologie, helemaal in het teken van het katholieke geloof, 2/03/2008
100% Messiaen : een uniek evenement binnen het Brusselse muzikale seizoen, 2/03/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

10/06/2008

INTERVAL#1: David Helbich in Gallery Spijkstraat

David Helbich, Responsoria INTERVAL is een nieuwe reeks geluidskunstevenementen die in de loop van het jaar op verschillende Gentse locaties zullen plaatsvinden in een vast tijdsformat: het werk "opent" op vrijdagavond en blijft dan telkens de zaterdag en zondag erop volgend te bezoeken. INTERVAL wil geluidskunst in diverse vormen brengen, met een kleinere of grotere klemtoon op digitale of analoge elektronische weergave, met of zonder visuele of performatieve elementen.

David Helbich (Berlijn, 1973) studeerde filosofie en compositie in Amsterdam en Freiburg bij o.m. Mathias Spahlinger en Helmut Lachenmann. Hij is ook actief als muzikant (gitaar en geluidsimprovisatie), performer, choreograaf, fotograaf en conceptueel kunstenaar (o.a. met de danseres Shila Anaraki in "Keine-Spiele"). Sinds 2002 werkt hij als conceptuele kunstenaar, componist en performer in Brussel. Het werk van David Helbich getuigt van een sterk conceptuele visie en verraadt een fascinatie voor de combinatie van sociale verwachtingspatronen en akoestiek.

In 2007 bracht hij oud en nieuw werk in York, Brussel, Gent, Aalst, Hamburg en Antwerpen. Hij leidde samen met componist Paul Craenen en architect Laurent Liefhooghe het "Temporary Institute" bij Nadine in Brussel en wordt vanaf juli tot december 2008 aangesteld als kunstenaar in residentie en curator bij HOTELbich, een nieuw project van vzw Nadine in Schaarbeek.

Tijd en plaats van het gebeuren :

INTERVAL#1: David Helbich : Installatieparcours Responsoria 1-3 (2008)
1 Libera me ... 2 Gegen die Wand ... 3 Wake me up before you go
Opening: vrijdag 13 juni 2008 vanaf 19.00 u
Zaterdag 14 en zondag 15 juni 2008 van 12.00 u tot 18.00 u

Gallery Spijkstraat
Spijkstraat 1
9000 Gent

Meer info : www.odradek.net

David Helbich : davidhelbich.blogspot.com en www.youtube.com/davidhelbich

Elders op Oorgetuige :
Experimentele gitaarmuziek in Nadine, 24/05/2007
Keine Spiele mehr : Helbich en Anaraki tasten de grenzen van de verwachtingen af, 25/01/2007

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

09/06/2008

Roel Meelkom & Antonio Della Marina : dubbelconcert met intieme elektronische muziek

Roel Meelkop Een dubbelconcert met intieme elektronische muziek. Beide performers hebben een voorliefde voor zachte muziek met weinig of geen ontwikkeling, maar wel een schat aan details en nuances. Meelkop kiest voor intrigerende geluiden waarvan het onderscheid tussen veldopnames of elektronische geluiden moeilijk te horen is en bouwt deze laag per laag op tot een fascinerend bouwsel. Della Marina hanteert enkel elektronische basisgeluiden zoals sinustonen en past wiskundige verhoudingen toe op toonhoogtes, akkoorden en de ruimtelijke verspreiding van het geluid via meerdere speakers.

Roel Meelkop (1963) studeerde beeldhouwen en schilderen aan de Academie van Beeldende Kunsten in Rotterdam. Tijdens een vervolgstudie van twee jaar besloot hij om te stoppen met schilderen en zich toe te leggen op het werken met geluid. Gezien zijn jarenlange ervaring met experimentele elektronische muziek was dit geen verrassing.
Meelkop maakt stille elektronische muziek waarbij hij de traditionele opbouw probeert te vermijden. Hij gebruikt spaarzaam enkele geluiden of klankkleuren en bouwt daarmee verschillende lagen op waarbij de luisteraar in dit op het eerste gezicht statische geheel een overdaad aan details kan horen. Het karakter van dit sonoor bouwsel kan heel verschillend zijn van werk tot werk. Af en toe verschijnen plots meer dramatische en scherp afgelijnde geluiden op de voorgrond. Na een aantal jaren waarin Meelkop zijn optredens uitvoerig voorbereidde tot een strakke compositie zodat het toeval nauwelijks een rol speelde, heeft hij nu een aantal maanden gewerkt aan een set waarin hij flexibeler kan omgaan met zijn geluidsmateriaal. De bronnen varieren van pure elektronische klanken tot volledig onbewerkte veldopnames, met daartussenin een uitgestrekt grijs gebied waar de mooiste nuances en de heftigste kontrasten in ontdekt en gebruikt worden.

Antonio Della Marina (1969) is een Italiaanse klankkunstenaar die vooral werkt met sinusgolven als basismateriaal. Hij is duidelijk beïnvloed door de Amerikaanse minimalistische kunstenaars uit de jaren '60 en '70. De voorbije tien jaar was hij te horen op podia in Italië, Spanje, Oostenrijk, Slovenië en Tsjechië. Hij ontwerpt ook zelf klankinstallaties en organiseert festivals in Italië over klank en beeld (Multimedia IX Century Museum in Bologna, Pushing the Medium#3 - Making sound visible in Udine). Hij studeerde muziek en uitvoerende kunsten aan de universiteit van Bologna.
Della Marina voert zijn elektronische muziek uit op laptop en op een zelfgebouwde software synthesizer. Zelf noemt hij zijn performance 'Fades' omdat het een voortdurend wijzigend klankproces is, als een eindeloze crossfade waarin de luisteraar onmogelijk kan bepalen waar een sektie begint of eindigt. Nummers en verhoudingen spelen een belangrijke rol in de harmonische struktuur en de ritmische ontwikkeling van zijn 'audio flux'. Als klankbron gebruikt hij voornamelijk oscillatoren (sinus, zaagtand, random) en past die (en de interpollaties van deze golfvormen) ook toe op toonhoogte, luidsterke, fase en spatialisering. Met deze eenvoudige elementen als basis kan hij heel uiteenlopende soundscapes doen ontstaan. Bij live uitvoeringen laat Della Marina veel ruimte voor improvisatie en voor de akoestische eigenschappen van de ruimte waarin hij optreedt: "I wouldn't offer a music that doesn't surprise me in the first place."

Tijd en plaats van het gebeuren :

Roel Meelkom & Antonio Della Marina
Donderdag 12 juni 2008 om 20.00 u

Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org, www.r0m.nl en www.antoniodellamarina.com

14:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Momentum #3: performances op het scherp van de snee

Momentum #3 - Platform for Performance Art Donderdag gaat de derde editie van Momentum - Platform for Performance Art, van start. MOMENTUM – Platform for Performance-Art is een jaarlijks festival dat zich richt op de nationale en internationale Performance-Art. Het festival heeft als opzet Brussel en Vlaanderen te verbinden met de levendige internationale Performance-Art scène, de groei van deze kunstvorm te ondersteunen en de inspirerende wisselwerking tussen de podiumkunsten en de Performance-Art te stimuleren.

MOMENTUM vond voor het eerst plaats in juni 2006 - in organisatie van vzw Such Long Ideas en in samenwerking met Bains::Connective, De Pianofabriek en Les Halles. Die eerste editie was een succesvolle stap om het Belgische publiek in contact te brengen met deze kunstvorm en een brug te slaan met de internationale scène.

MOMENTUM#3 vindt plaats van 12 tot 15 juni 2008 in Bains::Connective, Wiels en Q-O2. De deelnemende kunstenaars zijn Merlin Spie (B), Ria Pacquée (B), Harald Thys en Jos De Gruyter (B), Gosie Vervloessem (B), Gisela Hochuli (CH), Judith Röthlisberger (CH), Atelier Urnamo (Wathiq Al-Ameri en Ali Al-Fatlawi) (IR/CH), Myriam Laplante (I), Kris Canavan en Isabelle Blue (GB), Julie Andrée T. (CAN) en Alastair MacLennan (IRL).

Programma :

Donderdag 12 juni om 20.00 u :
Performances door Alastair MacLennan (IRL) en Gisela Hochuli (CH) in Bains::Connective,
Harald Thys & Jos De Gruyter (B) in Wiels


Vrijdag 13 juni om 20.00 u :
Performances door Myriam Laplante (I), Anatomy_of (Kris Canavan & Isabella Blue) (GB), Merlin Spie (B) en Gosie Vervloessem (B) in Bains::Connective

Zaterdag 14 juni om 17.00 u
Artist talks in Bains::Connective
Zaterdag 14 juni om 20.00 u
Performances door Ria Pacquée (B), Julie Andrée T. (CAN), Atelier Urnamo: Wathiq Al-Ameri & Ali Al-Fatlawi (IR/CH), en Judith Röthlisberger (CH) in Bains::Connective

Zondag 15 juni om 11.00 u : brunch in Q-O2, aansluitend artist talks om 12.00 u

Tijd en plaats van het gebeuren :

Momentum #3 - Platform for Performance Art
Van donderdag 12 tot zondag 15 juni 2008

Bains::Connective, Wiels en Q-O2

Meer info : www.momentum-festival.org, www.wiels.org, www.bains.be en www.q-o2.be

Extra :
Momentum #3: voor een breed publiek, Ive Stevenheydens op www.brusselnieuws.be, 8/06/2008

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

06/06/2008

Spetterende seizoensafsluiter voor Netwerk Aalst

Mark Bain Zaterdag sluit Netwerk Aalst het seizoen met een tentoonstelling, een videoscreening met boekvoorstelling én een reeks concerten en performances. Een goedgevuld programma, van de vroege namiddag tot in de late uurtjes.

Cabinet of Imagination
(Tentoonstelling - 14.00 u - 22.00 u )
Een tentoonstelling is een ruimte voor concentratie, waar concepten als tijd en ruimte samengebald en op intense manier beleefd worden. Uiteenlopende situaties, waarin fictionele en sociale ('werkelijke') elementen dooreengeweven worden, komen bijeen te staan, waardoor ongelofelijke mogelijkheden ontstaan om grenzeloze perspectieven met elkaar te verbinden.
Anders gezegd: een tentoonstelling kan een speciaal moment creëren, waarin de bezoeker in staat is om een stap verder te gaan en situaties te beleven die in een andere omgeving en op een ander moment plaats vinden. Historische, politieke en sociale elementen worden in de verbeelding en in het dagelijkse leven opgenomen.
De titel Cabinet of Imagination verwijst naar een bijzondere ruimte die, zelfs al is ze klein, de potentie heeft om uiteenlopende elementen te integreren en in een betekenisvolle context te plaatsen. De kunstenaars creëren een ruimte binnen de ruimte, een realiteit binnen een andere realiteit; als een spel met Chinese dozen, waarbij observatie geldt als enige kompas.

Netwerk Museum (Tentoonstelling - doorlopend)
Het Netwerk Museum omvat een aantal werken die kunstenaars sinds het ontstaan van de galerij schonken. Met deze verzameling werden in het verleden steeds wisselende kleine tentoonstellingen opgezet.

For Your Eyes Only (Videoprogrammma + Boekvoorstelling - doorlopend)
For Your Eyes Only is de titel van een publicatie en een screening die samengesteld werden door Hilde Teerlinck, directeur van FRAC Nord-Pas-de-Calais in Duinkerke. De reeks, die ook getoond zal worden op het toonaangevende videofestival LOOP 2008 in Barcelona, bevat recent tot heel recent werk van bekende en minder bekende videokunstenaars. Ze maken reflecties over jeugd, intimiteit, mode, muziek en de vreemde plooien van de geschiedenis.

Jos Steen (Concert - 18.30 u)
Jos Steen is een surrealistische bluesman in de beste Beefheart-traditie. De man mengt vettige blueslicks, rauwe stemmen, polyritmische improvisatie, 'non-instrumenten' (zoals een stofzuiger) en tapecomposities tot een dadaïstisch feest van jewelste. Hij bracht onlangs de CD World Music Vol.2 uit waarop hij naar eigen zeggen zelf uitgevonden etnische muziek maakt die uit verzonnen landen komt. Daarnaast bracht hij ook de LP Music for Tape and Turntable uit op het beruchte undergroundlabel Ultra Eczema.
In Netwerk brengt hij zijn bondgenote Geneviève D'Artevelle op mondharmonica mee en zal hij een uitmuntend staaltje straatmuziek brengen.
Website : www.myspace.com/jossteen

Mark Bain (Performance - 20.00 u )
De Amerikaanse kunstenaar Mark Bain werkt in het deelgebied tussen geluid, architectuur en publieke ruimte. Hij concentreert zich vooral op de collectieve en ruimtelijke aspecten van (experimentele) psychoacustica. De sculpturale mogelijkheden van geluidsgolven worden aangewend om via resonante materialen een bijzondere, en soms extreme, lichamelijke en auditieve erva-ringen op te roepen. Onlangs kwam hij in België in de belangstelling toen hij de resonantie van zwaar, ultrasoon geluid wou uittesten op een leegstaande woning in Genk - hij liet het lege huis 'zingen', en op die manier klaarmaken voor de sloop (Soundhouse, 13/05/06). Naar aanleiding van zijn deelname aan de tentoonstelling Cabinet of Imagination, zal hij het project Archisonic uitvoeren waarbij hij het Netwerkgebouw gebruikt als instrument met behulp van oscillatoren en seismografische apparatuur.

Thomas Ankersmit & Valerio Tricoli (Concert - 21.30 u)
De in Berlijn residerende Thomas Ankersmit combineert abstracte altsaxofoon met hyperkinetische synthesizer en laptopimprovisaties. Daarnaast creëert hij ruimtegebonden installaties. Met Valerio Tricoli, een elektroakoestische componist, en een radicale improvisator op analoge apparatuur, bevraagt Ankersmit het punt waarop het momentane van geluid en het domein van de herinnering elkaar ontmoeten.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Event#13
Zaterdag 7 juni 2008 vanaf 14.00 u

Netwerk /centrum voor hedendaagse kunst
Houtkaai z/n
9300 Aalst

Meer info : www.netwerk-art.be
Extra :
Ik verveel mij nooit. Interview met Jos Steen, Joeri Bruyninckx op www.urbanmag.be, 7/12/2007
Interview met Thomas Ankersmit, Martin Haanstra op www.paristransatlantic.com, lente 2006

13:22 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

04/06/2008

Coming Together : An evening with political inspired art

ZWERM Vrijdagavond brengen het gloednieuwe elektrisch gitaarkwartet ZWERM en [Sic] (beter bekend onder de naam Bl!ndman [4x4 sax] ) een concert rond politiek ge-engageerde muziek. ZWERM bestaat uit Johannes Westendorp (NL), Matthias Koole (B), Kobe Vancauwenberghe (B) en Toon Callier (B) en werd opgericht vanuit een gezamenlijke brede interesse voor nieuwe muziek: gecomponeerd, geïmproviseerd, experimenteel en performatief, "high" en "low culture". In augustus 2005 richtte BL!NDMAN het jonge saxofoonkwartet BL!NDMAN [4×4] sax op in het kader van het kunsteducatief jongerenproject [4×4]. Vanaf september 2008 verlaat dit kwartet het BL!NDMAN-collectief om verder te gaan onder de eigen naam [sic].

Louis Andriessen, Workers Union
Louis Andriessen (1939) is een van de belangrijkste levende Nederlandse componisten. Hij studeerde eerst bij zijn vader, Hendrik Andriessen, en vervolgens bij Kees van Baaren en Luciano Berio. Meer dan enige andere componist van zijn generatie heeft hij het Nederlandse muziekleven beïnvloed en veranderd, zowel door zijn muziek als door zijn maatschappelijke activiteiten. Als docent aan het Haagse Koninklijk Conservatorium was - en is - hij een mentor voor veel jonge componisten uit binnen- en buitenland. Zijn muziek, waarvoor hij diverse prijzen ontving, wordt, in weerwil van de zelden alledaagse bezettingen, geregeld uitgevoerd in de V.S. en tal van Europese landen.
Andriessen schreef 'Workers union' in 1975 voor orkest De Volharding. In die tijd speelde hij zelf nog piano in het orkest. De titel alleen al wijst op het politieke karakter van het werk, al is het een abstracte instrumentale compositie gebleven, zodat die politieke dimensie niet al te expliciet wordt geëtaleerd. De partituur schrijft één partij voor die door alle muzikanten gezamenlijk wordt uitgevoerd. Alleen is in die partij niet aangegeven welke noten er exact gespeeld moeten worden, enkel de ritmes en de algemene contouren (stijgende of dalende melodie, hoge of lage noten) zijn bij benadering aangegeven, zodat dit één groot unisono is, of beter gezegd, een unisono enkel op ritmisch vlak. Andriessen geeft immers aan dat iedere individuele muzikant zelf moet kiezen welke toonhoogten hij speelt, waarbij hij aanraadt dat het stuk " dissonant, chromatisch en vaak: agressief " hoort te klinken en hij bezweert " geen toonladders of andere conventionele figuren " te spelen. Dit woeste ritmische unisono (dat op enkele plekken zich opsplitst in twee afzonderlijke lijnen, die telkens al snel weer samenkomen) biedt zo een beeld van éénheid (alle muzikanten die gezamenlijk door de aaneenschakeling van snelle, bijtende ritmische motiefjes ploegen) in verscheidenheid (het feit dat iedere muzikant voor zich vrij is de toonhoogten die hij daarbij speelt te kiezen). Dat deze muziek zo een politieke metafoor wordt, ligt voor de hand. Al spelend organiseert het ensemble zich collectief zoals een maatschappij - uiteraard naar links model - zich zou kunnen organiseren met evenwichtig respect voor vrijheid en regels. "Enkel indien iedere muzikant speelt met de overtuiging dat zijn bijdrage essentieel is, zal het werk slagen, net als in de politiek", geeft Andriessen op de partituur aan de uitvoerders mee.
'Workers Union' bestaat uit kleine ritmische cellen die aanelkaar worden geknoopt tot grotere gehelen die voortdu-rend nieuwe combinaties vormen. De systematiek waarop één ritmisch gegeven wordt uitgewerkt zoals we dat bijvoorbeeld bij Steve Reich vinden, is hier niet langer aanwezig, maar het illustreert wel hoe in zoveel minimal music-verwante werken het in grote mate om zulke kleine ritmische motieven draait.

Frederic Rzewski: Coming Together/Attica
Frederic Rzewski (1938) is een buitengewoon begaafde pianist, een begenadigde improvisator én een erg productieve componist. In de jaren zestig richtte hij samen met Alvin Curran en Richard Teitelbaum het mythisch ensemble Musica Elettronica Viva op. Met deze groep komt de Amerikaanse elektronische muziekpraktijk bijna letterlijk naar Europa overwaaien. Als componist wordt hij vooral geassocieerd met grote politiek geëngageerde meesterwerken als "Coming Together" en "Attica". Rzewski's invloed op de jongere generaties componisten en uitvoerders is niet te onderschatten. Zijn samenwerkingen met namen als Steve Lacy, Anthony Braxton, Dave Holland, John Cage en Christian Wolf golden als ware impulsen voor generaties van artiesten, zoals de Velvet Underground en Living Theatre. Sinds de jaren zestig speelt hij een voortrekkersrol door onophoudelijk de muzikale normen en verwachtingspatronen te ondergraven.

"I think the combination of age and a greater coming together is responsible for the speed of the passing time" is de eerste zin uit Rzewski's sociaal geëngageerd stuk Coming Together.
Hij schreef de dubbelcompositie 'Coming Together / Attica' (1972) naar aanleiding van een opstand in de gevangenis van Attica (New York) in 1971, die aan 43 mensen het leven kostte. Met dit krachtig muziekstuk trekt Frederic Rzewski, zoals wel vaker in zijn werken, van leer tegen de Amerikaanse arrogantie en machtswellust.

Programma:
  • Louis Andriessen, Workers Union
  • Frederic Rzewski, Coming Together/Attica
Tijd en plaats van het gebeuren :

ZWERM & [Sic] : Coming Together
Vrijdag 6 juni 2008 om 20.00 u

Les Bains Connective
Berthelotstraat 34
1190 Vorst

Meer info : www.zwerm.be, www.blindman.be en www.bains.be

Extra :
Louis Andriessen op www.donemus.nl
Louis Andriessen (1939-) Beeldenstormer op www.musicalifeiten.nl
Frederic Rzewski op www.composers21.com
Perfect Sound Forever: Interview with Frederic Rzweski , Daniel Varela op www.furious.com, maart 2003

Elders op Oorgetuige :
Coming Together Happening : minimalisme in de muziek, 10/04/2008
Vuurdoop nieuw elektrisch gitaarkwartet ZWERM in CROXHAPOX, 25/03/2008
Single Body Noise: verlichaamde klank in de boksring, 19/01/2007

16:32 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook