04/06/2008

Pas op, pas gecomponeerd : jonge componisten in Les Brigittines

Ensemble Musiques Nouvelles Al een aantal lentes richt het Brusselse kunstencentrum Les Brigittines de schijnwerper op de jonge artiesten van het gezelschap Musiques Nouvelles en organiseert telkens begin juni, een ontmoeting die absoluut de moeite waard is.

Deze editie van 'Pas op, pas gecomponeerd' bevat werken voor stem en ensemble die heel bijzonder zijn, een soort mini opera's, die werden gecomponeerd door jonge componisten uit China, Frankrijk en Griekenland: Lok Yin Tang, Eleonore Bovon en George Christofi. Deze jonge componisten hebben daar vorig jaar al aan gewerkt, toen ze in het kader van Acanthes in Bergen te gast waren bij het Ensemble Musiques Nouvelles en Philippe Boesmans.
Deze editie staat trouwens onder de bescherming van Philippe Boesmans. Zijn stuk 'Ornamented Zone', en een wereldcreatie van de jonge componist Gilles Doneux staan eveneens op het programma.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Ensemble Musiques Nouvelles : Attention Musiques Fraîches 2008
Vrijdag 6 juni 2008 om 20.30 u

Les Brigittines
Korte Brigittinenstraat
1000 Brussel

Meer info : www.brigittines.be en www.musiquesnouvelles.com

Bio Philippe Boesmans op www.arsmusica.be
Serge Quoidbach, Portret Philippe Boesmans op www.arsmusica.be

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

03/06/2008

Ictus Trio Basso @ Flagey : een intimistische reis

Giacinto Scelsi Drie solisten van het Ictus Ensemble die carte blanche krijgen: een uitnodiging op een intimistische reis. Tijdens dit tweede luik van een kamermuziekconcertreeks georganiseerd in Flagey wordt het publiek op sleeptouw genomen voor de verkenning van een sensueel en hypnotiserend landschap dat vorm krijgt door de combinatie van de laagste snaarinstrumenten: altviool (Paul De Clerck), cello (Geert De Bièvre) en contrabas (Géry Cambier).

Michaël Haydn die minder gekend is dan zijn broer Jozef, liet een repertoire van meer dan 800, voornamelijk religieuze composities achter. Hij schreef ondermeer zijn naam onder een prachtig en statig requiem dat waarschijnlijk dat van Mozart, 20 jaar later, heeft beïnvloed. De avond wordt op een rustige manier ingezet met een Divertimento in mib groot dat in 1772 werd geschreven in de klassieke traditie van de kamermuziek: een lichte vorm voor een kleine bezetting als hulde aan deze weinig geprogrammeerde componist.

Het daaropvolgende mediterende werk van Giacinto Scelsi voert het publiek mee naar een sombere en meeslepende wereld. Deze Italiaanse componist en dichter van het begin van de 20ste eeuw deed heel zijn leven quasi ascetisch onderzoek naar klank. In de jaren 70 viel Scelsi opnieuw in de smaak bij jonge Franse componisten, die gefascineerd waren door zijn unieke en obsessieve verkenning van klank, met zijn articulaties, micro-intervallen, enz. 10 minuten intense muziek met Elegia per ty, een compositie uit 1958 voor altviool en cello.

Deze avond wordt afgesloten met een zuiver staaltje van spanning met een compositie van Manuel Hidalgo. Hij werd rechtstreeks beïnvloed door Helmut Lachenmann. Manuel Hidalgo spruit voort uit wat men 'la movida' zou kunnen noemen van een recente generatie van Spaanse componisten. Hij ontwikkelt een technisch pointillisme door bewegingen van 'stile concitato'. De begrippen onregelmatigheid en vervorming maken integraal deel uit van de gevoelstaal van de componist met als resultaat een vorm van extase die ontstaat uit een gebundelde opeenvolging van nu-ervaringen. Het stuk waarmee de avond wordt afgesloten, draagt de titel Seguiriyas d’Estútgar y la Plaza Helderlinen en werd geschreven in 1984.

Scelsi, Elegia per Ty
Scelsi (1905-1988) schreef Elegia per Ty voor zijn vrouw, van wie hij gescheiden leefde. Het werk bestaat uit drie delen en vergt een alternatieve stemming voor de cello. Het eerste deel van dit werk kan gelden als een ideale introductie tot de kern van Scelsi’s componeren.

Ver voorbij het structuralisme en het serialisme bestond muziek voor Scelsi uit drie dimensies: toonhoogte, toonlengte en diepte van de toon. Die mysterieuze derde dimensie is niets anders dan het ontstaan van zwevingen die men kan horen als resultante van twee tonen die dicht genoeg bij elkaar liggen. Zo ontstaan in het eerste deel zwevingen tussen de dubbelgrepen van de cello en de lijnen van de altviool. Een markante bijna dramatische evolutie in het tweede deel is het opduiken van het reine octaaf: een subliem moment. Daarna lijkt het werk zich naar buiten toe te keren of nog: de buitenwereld dringt het werk binnen. De muziek schuurt, ademt, beweegt, vibreert en de contouren van toekomstige ‘musique concrète instrumentale’ duiken op, toch visionair !

Manuel Hidalgo, Seguiriyas d'Estútgar y la Plaza Helderlin
Manuel Hidalgo (1956, Spanje, Andalusia) is bijzonder karig met commentaar over eigen werk. Dat hij niets hij te zeggen heeft is echter moeilijk te geloven gezien zijn compositiestudies bij Helmut Lachenmann en zijn actieve interesse in filosofie en natuurwetenschappen.

Deze biografische feiten, de respectievelijke partituur en een vrije interpretatie van de bijhorende titel laten vermoeden dat Hidalgo (zoals Lachenmann trouwens) kritisch staat tegenover de dominantie van de grote Romantische traditie en heil ziet in ‘destructie’ van de mooie toon. Dat dit voor deze twee generaties componisten geen negatieve houding is maar een reële, constructieve interesse voor alle elementen van de klankproductie is al genoegzaam bewezen:

zo vallen in dit werk vooral het toonloos strijken over de snaar op en het knallen van de snaar op het hout van de toets. In deze context valt allicht ook de verwijzing naar Friedrich Hölderlin te duiden die met zijn essay ‘Das Werden im Vergehen’ (ontstaan in het vergaan) behoorlijk wat invloed had op zijn tijdgenoten maar ook op een resem 20ste Eeuwse componisten zoals Britten, Nono, Henze en Rihm. Leuk om weten is dat de Hölderlinplatz in Stuttgart lang geen toeristische topper is, waar Hidalgo zeker de humor van moet ingezien hebben.

Een 'Seguiriyas' tenslotte; een Andalusische ingetogen sobere zangstijl zonder veel tekstgebruik en begeleid door vaak complexe zapateado’s (klakken van de schoenen op de dansvloer) is dit werk alleszins niet, maar toch, suggesties zijn er wel degelijk. Zo komen we tot het fundament van Hidalgo’s componeren: verwachtingen scheppen waaraan niet voldaan wordt om een niemandsland te creëren waarin er echt geluisterd wordt naar wat er klinkt en waarin er ruimte is om opnieuw klank te ontdekken.

Programma:
  • Michael Haydn, Divertimento in mib groot
  • Giacinto Scelsi, Elegia per Ty
  • Manuel Hidalgo, Seguiriyas d'Estútgar y la Plaza Helderlin
Tijd en plaats van het gebeuren :

Ictus Trio Basso @ Flagey
Donderdag 5 juni 2008 om 20.15 u

Flagey Studio 4
H.-Kruisplein
1050 Elsene

Meer info : www.flagey.be en www.ictus.be

Bron : www.ictus.be

Extra :
Manuel Hidalgo en Giacinto Scelsi op www.arsmusica.be
Giacinto Scelsi op brahms.ircam.fr
Fondazione Isabella Scelsi : www.scelsi.it
Giacinto Scelsi (1905 - 1988): Muzikaal aristocraat op www.musicalifeiten.nl
The Messenger: Giacinto Scelsi discovered a world in one note by Alex Ross, The New Yorker , 21/11/ 2005
Modern music: Scelsi, Todd M. McComb op www.medieval.org, 27/01/2000

Elders op Oorgetuige :
Tweedaagse hommage aan Giacinto Scelsi, 13/04/2008
Van Bommershoven tot Borgloon : nieuwe muziek op ongewone locaties, 10/04/2008

18:30 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Lonely at the top : Cornelius Cardew

Cornelius Cardew In het werk van de Britse componist van experimentele muziek Cornelius Cardew (1936-1981) vloeiden muziek en beeldende kunst samen. Composities als Treatise (1963-1966) en The Great Learning (1969-1970) hangen visueel nauw samen met zijn werk als grafisch kunstenaar en uit zijn improvisatie- en groepswerk spreekt een zeker bewustzijn van en verband met Flux art.

De tentoonstelling op de 5de en 6de verdieping van het MuHKA is een hommage aan het werk van Cornelius Cardew en van het Scratch Orchestra en vestigt de aandacht op het verband tussen muziek, politiek en beeldende kunst in hun werk. De tentoonstelling omvat een archief van gerelateerd materiaal uit dezelfde periode dat nooit eerder tentoongesteld werd, zoals originele manuscripten, partituren, Scratch Books, foto's en opnames van Cardews muziek. Daarnaast maakt grafisch vormgeefster Julie Peeters in opdracht van het MuHKA een ontwerp waarin ze de muziek van Cardew interpreteert en stelt filmtheoreticus Lucy Reynolds een filmprogramma samen dat permanent te zien is in de tentoonstelling. Dat bestaat onder andere uit de film Pilgrimage from Scattered Points van kunstenaar Luke Fowler, Dziga Vertovs nauwelijks vertoonde meesterwerk Enthusiasm en de films van Cardews tijdsgenoten en structuralisten Malcom le Grice en Lis Rhodes die tegenover de films van een meer jongere generatie kunstenaars geplaatst worden.

Cornelius Cardew, Treatise Champ d'Action sluit op donderdag 5/06, de dag dat de tentoonstelling opent, met een live uitvoering van delen uit The Great Learning en Treatise twee belangrijke werken van Cardew, bij de tentoonstelling aan. Voor Paragraph 1 van The Great Learning gaat Champ d'Action in zee met regisseur/componist Alvaro Guimaraes en het koor Novecanto uit Gent. Voor Treatise selecteerde Champ d'Action een groep muzikanten vanuit verschillende achtergronden - free jazz en hedendaags klassiek - die zich op deze grafische partituur uit de jaren '60 gestort hebben. Het betreft een monumentale en complexe grafische partituur die de autoriteit van de componist ondermijnt door te focussen op de creatieve impulsen van de uitvoerder.

Programma :
  • 18.30 u : Uitvoering van Paragraph 1 van The Great Learning, door Champ d'Action, Alvaro Guimaraes en het koor Novecanto uit Gent
  • 19.15 u : Lezing van de musicus John Tilbury
    Tilbury leest delen uit zijn binnenkort te verschijnen biografie over Cornelius Cardew en speelt stukken van zijn muziek
  • 20.30 u : Uitvoering van Treatise, door Champ d'Action
  • 21.00 u : Receptie opening van de tentoonstelling
Tijd en plaats van het gebeuren :

Lonely at the top : Cornelius Cardew
Concert & opening tentoonstelling
Donderdag 5 juni 2008 om 18.30 u

Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen
Leuvenstraat 32
2000 Antwerpen

Meer info : www.muhka.be, www.champdaction.be en www.novecanto.be

De tentoonstelling over Cornelius Cardew loopt van vrijdag 6 juli tot zondag 31 augustus 2008

Extra :
Cornelius Cardew op UbuWeb
Treatise, An Animated Aanalyses op www.blockmuseum.northwestern.edu
Online recordings van en artikels over 'Treatise' op www.spiralcage.com
Cornelius Cardew, John Tilbury op www.users.waitrose.com, 1983
Malcom le Grice en Lis Rhodes op www.luxonline.org.uk (met filmfragmenten)

Video :
Cornelius Cardew op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Champ d'Action & Joakim : Treatise, 18/10/2007

15:15 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Arion Kwartet creëert nieuw werk van Stefaan Bataille in de Rode Pomp

Michael Bezverkhny Donderdag in de Rode Pomp spelen violist Mikhail Bezverkhny en zijn jonge vrienden van het Arion Kwartet werk voor pianokwartet van Mendelssohn en Brahms, plus een wereldcreatie van Stefaan Bataille. Bezverkhny is winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd, speelde met de grootsten der aarde, maar verkiest eigenlijk, naar zijn eigen zeggen, 'gewone stervelingen': zij spelen toegewijder, méér met het hart, met méér liefde voor de muziek.

Stefaan Bataille (1972) is de cellist van het Arion Kwartet. Daarnaast werkt hij ook als arts. Hij behaalde zijn meestergraad cello aan het Conservatorium van Antwerpen in de klas van Ilia Laporev en bij Herwig Coryn. Daarnaast is hij ook nog componist. 'Ish ve isha', Hebreeuws voor 'man en vrouw”' is de naam van zijn eerste pianokwartet, voltooid in 2001, dat op aandringen van Bezverkhny, die uiterst enthoesiast was van de partituur, gevcreëerd word in de Rode Pomp. Het is een werk van redelijk hoge techniciteit. Het bestaat uit twee delen, met elkaar verbonden door een muzikaal brugje. Het eerste deel staat voor de man, het tweede voor de vrouw. Bataille’s stijl is beïnvloed door zijn held Sjostakovitsj, al ontbreekt ook een snuifje Alfred Schnittke niet. 'Ish ve Isha' begint mysterieus, vol vraagtekens, tot er zich een duidelijk thema aandient dat vervolgens wordt uitgewerkt. Het is een hevig ritmisch deel, dat afgewisseld wordt met lyrische passages. Het tweede deel begint somber-mysterieus. Weldra wordt de sfeer eerder feestelijk, bijna walsachtig. Op het einde creëren donkere flageoletten in de strijkers een gevoel van eeuwigheid.

Programma :
  • S. Bataille, Ish ve Isha, pianokwartet (wereldcreatie)
  • F. Mendelssohn, Pianokwartet in f opus 2
  • J. Brahms, Rondo alla Zingarese (uit Pianokwartet nr. 1 op. 25)
Tijd en plaats van het gebeuren :

Pianokwartet Arion : Bataille, Mendelssohn, Brahms
Donderdag 5 juni 2008 om 20.30 u
De Rode Pomp
Nieuwpoort 59
9000 Gent

Meer info : www.rodepomp.be

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Patrick Thinsy & Co @ Q-O2

Patrick Thinsy Patrick Thinsy is een franstalige Brusselaar die voornamelijk werkt met platenspelers en tapes. Zijn residentie bij Q-O2 zal zeker niet onopgemerkt voorbijgaan. In juni ligt de focus op drie concerten, te beginnen met z'ev, een text-sound-artist en 'catacoustisch' percussionist die door Patrick Thinsy werd uitgenodigd. Dan volgt het duo Jeudi uit Zwitserland met een nog onbekende derde man/vrouw als 'objet trouvé', en last but not least een kwartet bestaande uit Nordzucker (Birgit Ulher, Lars Scherzberg, Michael Maierhof) en Gene Coleman.

Patrick Thinsy stichtte The fifth floor bird in 2004 als medium voor het organiseren van concerten en het uitbrengen van muziek op het label 'Tanuki Records'. Hij speelt als solomuzikant, in het duo Penskyplochingen en Martiensgohome, een klankcollectief met wekelijks programma op Radio Campus (107.2).Hun laptopmuziek bestaat uit fieldrecordings en klanken van defecte elektrische apparaten, en neigt sterk naar 'anti-ambient'.
Tijdens zijn residentie zal Thinsy werken aan een installatie bestaande uit platenspelers. Hij zal ook de opname van een solowerk, een ode aan de Amerikaanse componist Phill Niblock, afwerken en toont zijn (stille) film 'Light show', die kan gebruikt worden als een partituur voor improvisatie. Thinsy maakt ook van de gelegenheid gebruik om de Amerikaanse artiest z'ev uit te nodigen voor een soloconcert.

z'ev (Stefan Joel Weisser) is een Amerikaanse tekst-geluids-kunstenaar en mysticus, best bekend als catacoustisch percussionist. Werkend in de anonimiteit, ook binnen avantgarde- en noise-kringen, speelt z'ev al meer dan 30 jaar en wordt beschouwd als een pionier in industriële muziek.

Voor elk concert zoekt het Zwitserse duo Jeudi (Benoît Moreau, piano/klarinet & John Menoud, guitaar/electronica) bij wijze van experiment een nieuwe samenwerking met een muzikant(e), die zo dicht mogelijk bij de plek van het concert woont. De onzekerheid en het risico, beiden eigen aan muzikale improvisatie, worden door Jeudi's werkwijze nog versterkt.

Gene Coleman is componist, muzikant en curator. Zijn radicaal gebruik van instrumenten is een zoeken naar een synthesis tussen dat wat geluid (of noise) wordt genoemd en dat wat muziek wordt genoemd. Sinds 2001 richt hij zich op de relatie tussen muziek en architectuur en video.

Nordzucker (Birgit Ulher, trompet, Lars Scherzberg, saxofoon & Michael Maierhof, cello) ontwikkelt sinds 2004 een individuele taal van geluid door constructies met kleerhangers, toondempers en metalen objecten. Hun muziek bestaat uit verdeelde, multifonische en meerlagige geluiden en combineert de vrijheid van improvisatie met muzikale precisie.

Tijd en plaats van het gebeuren :

Patrick Thinsy & Martiensgohome
Donderdag 5 juni 2008 om 20.30 u

---------------------------
Z'EV & Patrick Thinsy
Zondag 8 juni 2008 om 20.30 u

---------------------------
Jeudi : Benoît Moreau & John Menoud / Gaëtan Bulourde
Vrijdag 13 juni 2008 om 20.30 u
---------------------------
Gene Coleman & Nordzucker
Vrijdag 20 juni 2008 om 20.30 u

Q-O2 Werkhuis
Vlaamse steenweg 167
1000 Brussel

Meer info : www.q-o2.be

Patrick Thinsy: www.myspace.com/thefifthfloorbird
Martiensgohome : www.myspace.com/martiensgohome
z'ev : www.myspace.com/rhythmajik
Jeudi : www.jeudi.ruedunord.org

Video :
z'ev op YouTube

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

02/06/2008

Dadaïstische cabaret-, theater- en strijdliederen uit het Duitsland van de jaren twintig en dertig

Muziektheater Transparant : Wolpe ! De laagdrempelige liederen die de Duitse componist Stefan Wolpe (1902-1972) schreef voor het cabaret en communistische theater- en dansgroepen, waren eind jaren twintig, begin jaren dertig enorm populair. In zijn teksten verwerkte hij slogans en pamfletten. In zijn muziek mengde hij onder meer improvisatie met complexe structuren en stemmige koralen en gebeden met vrolijke straatdeuntjes en jazzy fanfares. Postmodern, dadaïstisch en provocerend. Geen wonder dat hij als linkse Joodse avant-garde componist zijn land in de jaren dertig moest ontvluchten naar de VS. Daar raakte hij langzaam in vergetelheid. Muziektheater Transparant graaft zijn sprankelende muziek weer op, met Johan Bossers aan de piano en de onvergelijkelijke actrice Viviane de Muynck en tenor Gunnar Brandt als vocaal vertolkers.

Stefan Wolpe werd geboren in 1902 in Berlijn en overleed in 1972 in New York. Hij studeerde muziek aan het Berlijnse conservatorium. Daarna ontmoette hij Ferruccio Busoni, die niet alleen zijn muzikale horizon verbreedde, maar met wie hij ook filosofische vraagstukken besprak. Later belandde hij bij het Bauhaus in Weimar, waar hij in contact kwam met Klee. Zijn affiniteit met het dadaïsme leidde tot een vriendschap met Schwitters.
Vanaf het einde van de twintiger jaren stelt Wolpe zijn artistieke creativiteit ten dienste van de anti-fascistische beweging. In deze context schreef hij liederen voor de arbeidersverenigingen en geëngageerde theatermakers. Toen Hitler aan de macht kwam in 1933 was hij genoodzaakt te vluchten. Hij kwam terecht in Palestina en zocht het gemeenschapsleven op van de kibboets.
Het communistische gedachtegoed was echter niet gewenst in die tijd in Palestina. Trouw aan zijn engagement was hij genoodzaakt opnieuw te vertrekken. Hij trok naar New York. Hij onderwees met voortdurend enthousiasme jonge avant-gardistische componisten en jazz musici.
Zich verbinden aan de avant-garde - wat steeds een tegen de stroom ingaan is - en het openstaan voor jazzinvloeden, waarin het niet te voorziene nu-moment bespeeld wordt, zijn kenmerkend voor Wolpe's fundamentele drijfveren.


Wolpe! Welche Farbe hat der Vogel?
De Duitse componist Stefan Wolpe was een van de grote voorvechters van het anti-fascisme en de sociale strijd aan het einde van de Weimar-republiek. In zijn streven het spontane moment op papier te krijgen, maakte Wolpe organische, expressieve stukken die een echte uitdaging blijven voor de meest virtuoze muzikanten. Wolpes veelvormigheid vraagt om een doordachte en actuele aanpak die ver van een klassieke voorstelling blijft en ruimte geeft aan de fysieke aspecten in zijn werk. In tekst, liederen en pianomuziek gaan Johan Bossers, Gunnar Brandt en Viviane De Muynck de lijfelijke confrontatie aan met dit rijke oeuvre.

De voorstelling vertrekt van Wolpes werk uit de periode '29-'33 en de structuur van de voorstelling wordt bepaald door de tekst en compositie van de muziekstukken. Het is een exploreren van wat engagement is en hoe identiteit gevormd wordt. Geconfronteerd met de erosie van taal - de betekenis van woorden was toen anders dan ze nu is - ontwikkelt zich een semantische zoektocht die dieper raakt. Het materiaal is gekleurd door de woelige tijd waarin Wolpe leefde, maar overstijgt het anekdotische. Alsof je door een kaleidoscoop naar Wolpes tijdperk kijkt, even met de kaleidoscoop schudt, opnieuw kijkt en nu een ander beeld krijgt; een ander tijdsbeeld, waarvan de elementen nochtans dezelfde zijn.

Er wordt een spanningsveld getrokken van de talige agitprop-liederen tot het woordenloze pianostuk Battle Piece, van eenvoudige muziek - meezingers bijna - tot heel complexe composities. Stefan Wolpe sprak dikwijls in fysieke beelden over muziek. Al wandelend met een student langs een aquarium tikt hij met zijn vinger tegen het glas, de vissen schieten uiteen. Dat is hoe muziek werkt, zegt Wolpe. Er is activiteit in alle richtingen en geen ene vis botst met een andere. Geen ongelukken. Dat is muziek.

Wolpe! ging in première op 17 januari 2008 in de Beursschouwburg in Brussel. Intussen is ook de cd waarop deze voorstelling gebaseerd is, van de persen gerold. Een uitzonderlijke plaat, met een ijzersterke vertolking van pianist Johan Bossers en tenor Gunnar Brandt-Sigurdsson.
De cd 'Stefan Wolpe : Lieder - Battle Piece' is verkrijgpaar via www.neos-music.com. Een absolute aanrader !


Tijd en plaats van het gebeuren :

Muziektheater Transparant : Wolpe ! Welche Farbe hat der Vogel ?
Woensdag 4 juni 2008 om 20.30 u
NT Gent

Sint-Baafsplein 17
9000 Gent

Meer info : www.ntgent.be en www.transparant.be
----------------------
Zaterdag 7 juni 2008 om 20.30 u
Holland Festival
Muziekgebouw aan 't IJ
Piet Heinkade 1
Amsterdam

Meer info : www.hollandfestival.nl en www.transparant.be

Extra :
Stefan Wolpe : www.wolpe.org
Biografie Stefan Wolpe op www.omroep.nl en brahms.ircam.fr
Op de barricades voor de utopie, De Standaard, 16/01/2008
De onvoorwaardelijke inzet voor de Grote Utopie, Stephan Moens in De Morgen, 24/01/2008 op www.ntgent.be

Elders op Oorgetuige :
Holland festival 2008 : een festival vol passie, 30/05/2008
Wolpe! : reflecteert over maatschappelijke structuren en utopieën, 3/03/2008
Sarcastisch cabaret van een joodse avant-garde componist, 14/01/2008

Benieuwd ? Bekijk dan alvast deze video compilatie (YouTube, 15/02/2008, 2'43")

16:29 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Onvergetelijke muzikale momenten met Prazak Quartett

Prazak Quartett Tsjechië telt talrijke buitengewone strijkkwartetten, maar een bezoek van het Prazak Quartett is telkens een feest, want dit ensemble staat elke keer opnieuw garant voor onvergetelijke muzikale momenten. Woensdagavond kun je het Vierde strijkkwartet van de hedendaagse Franse componist Pascal Dusapin ontdekken.

Pascal Dusapin (1955) wordt algemeen beschouwd als één van de belangrijkste Franse componisten van de post-Boulez generatie. Als leerling van Xenakis en bewonderaar van Varèse wordt zijn werk gekenmerkt door een grote energie, strakke structuren en een inventief timbrespel. Daarnaast staat hij ook open voor andere invloeden, hij is gepassioneerd door jazz en we horen ook geregeld echo's van volksmuziek in zijn werk, bijvoorbeeld door het gebruik van bourdons of modale elementen. Dusapin is een zeer productief cornponist. Naast een bijzondere aandacht voor vocale muziek en opera in het bijzonder (zijn zesde opera gaat in première in juli dit jaar op het festival van Aix-en-Provence), schreef hij ook heel wat kamermuziek en orkestwerken. Ook in zijn instrumentale werken vinden we een lyrische expressiviteit terug die hij weet te incorporeren in werken met eon grote complexiteit.

Pascal Dusapin refereert in dit strijkkwartet aan teksten van Samuel Beckett, en dat is zeker geen toeval. Dusapin voelt zich immers meer dan verwant met de wereld van de grote Ierse schrijver. Niet dat zijn muziek slaafs een programma volgt : het gaat veeleer om de evocatie van voor Beckett typische zinsritmes, komische dialogen en maffe stijlfiguren.

Programma :
  • Joseph Haydn, Kwartet op. 50/5, Hob.III:48, "Een droom"
  • Pascal Dusapin, Strijkkwartet nr. 4 (1997)
  • Antonin Dvorak, Strijkkwartet nr. 14, op. 105
Tijd en plaats van het gebeuren :

Prazak Quartet : Haydn, Dusapin, Dvorak
Woensdag 4 juni 2008 om 20.00 u
(Inleiding door Yves Knockaert om 19.30 u)
Concertzaal Koninklijk Conservatorium Brussel
Regentschapsstraat 30
1000 Brussel

Meer info : www.bozar.be en www.prazakquartet.com

Extra :
Pascal Dusapin op brahms.ircam.fr
Entretien avec Pascal Dusapin, Bruno Serrou op www.resmusica.com, 11/02/2003
Pascal Dusapin -'The Belly of an Architect', Frank Madlener op www.arsmusica.be, 1999
Dusapin Pascal, Quatuor à cordes n° 4 : toelichting op www.arsmusica.be

Video :
Pascal Dusapin op YouTube

Elders op Oorgetuige :
Hedendaagse en heilige muziek : Accentus levert baanbrekend werk, 18/04/2008
Exeo, Dusapins vijfde solo voor orkest in Bozar, 19/03/2008
Beckettiaanse strijkkwartetten, Kierkegaard en de fabels van La Fontaine, 23/03/2007
Ars Musica Film : Michel Follin : Pascal Dusapin, genèse d'une oeuvre : Quatuor IV, 18/03/2007

15:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Een avond met Auguste Orts: Jean-Luc Fafchamps & Herman Asselberghs

Morton Feldman Dinsdag stelt Herman Asselberghs zijn nieuwste film 'Altogether' voor in de Beursschouwburg in Brussel. Aansluitend vertolkt pianist Jean-Luc Fafchamps Triadic Memories (1981) van de Amerikaanse componist Morton Feldman.

Morton Feldman heeft van het project van John Cage zijn eigen doelstelling gemaakt. Beide Amerikaanse componisten wilden de westerse muziekgeschiedenis omkeren door haar basisdialectiek, de afwisseling van variatie en herhaling, aan te vallen. Cage kwam uit bij het vormeloze, Feldman werkte aan het verstoren van het geheugen door de techniek van 'patterns'. Een beperkt aantal beknopte motieven, niet geschikt om ontwikkeld te worden, wisselen elkaar af, in onvoorspelbare combinaties en met onvoorziene wijzigingen. Alles komt onophoudelijk terug, zonder dat het geheugen de kans krijgt een signaal te ontwaren om op die terugkeer te anticiperen. Een duizelingwekkende meditatie over Hetzelfde in de gedaante van het Altijd Andere.

"That it consists of no more than 25 pages of spare, conventionally notated patterns of sound, yet lasts for an hour and a half and never rises above a gentle pianissimo, should indicate something, if only on the most superficial level, about the nature of Morton Feldman's new piano piece, "Triadic Memories," which was written for, and given its first performance by, Roger Woodward at the ICA" , zo schreef Robert Henderson na de première in The Daily Telegraph.
" The pulse rate, or rather the rate of change, is extremely low, the music mainly unfolding through hushed, obsessive, minutely calculated repetitions of brief chordal segments or simple decorative figures. Almost as exhausting as Wagner's Rheingold, but for very different reasons, such microscopic music, music which depends on the almost infinitesimal fluctuations of response, frequently hovering within the dynamic range of triple to quintuple piano, and in which any hint of expression is accidental, demands unusual concentration, not only on the part of the performer but also on that of the audience, very few of whom failed to stay the course.
Described by the composer as probably the largest butterfly in captivity concerned with the shape of a leaf and not the tree, each tiny segment taken in isolation possesses its own peculiar beauty, their cumulative effect as they dissolve slowly into one another, one of a near trance-like stillness and immobility. " (*)

Na zijn studies aan het Conservatorium van Mons, een licentie economie aan de universiteit en enkele ervaringen met performance arts en functional music, koos Jean-Luc Fafchamps voor de hedendaagse muziek. Als pianist werkte hij met Bureau des Pianistes, in duo met Jean-Luc Plouvier, met het Ictus Piano-Percussie Kwartet en het Ictus Ensemble - waarvan hij actief lid is - en als solist. Hij realiseerde opnames van Morton Feldman, Luciano Berio, Frans Liszt, Paul Bowles, Luigi Dallapicolla, Thierry De Mey, Keiko Harada e.a. Hij werkte mee aan verschillende dansproducties van Wim Vandekeybus en Anne Teresa De Keersmaeker. Als componist schrijft Fafchamps zowel muziek voor de scène als pure muziek. Hij is leraar muziekanalyse aan het Conservatorium van Bergen.

Programma :
  • Herman Asselberghs, Altogether (video) - 20.00 u
  • Jean-Luc Fafchamps : Morton Feldman, Triadic Memories - 21.00 u
Tijd en plaats van het gebeuren :

Een avond met Auguste Orts: Jean-Luc Fafchamps & Herman Asselberghs
Dinsdag 3 juni 2008 om 20.00 u

Beursschouwburg
A. Ortsstraat 20 - 28
1000 Brussel

Gratis toegang

Meer info : www.beursschouwburg.be en www.augusteorts.be

Extra :
Morton Feldman: Fijnzinnig klankschilder, Jan de Kruijff op www.musicalifeiten.nl
The Premiere of "Triadic Memories", Notes collected by Adrian Jack op www.cnvill.net
Triadic Memories, Jean-Luc Fafchamps op www.cnvill.net, zomer 1990
American Sublime. Morton Feldman's mysterious musical landscapes, Alex Ross in The New Yorker, 19/06/2006

Video :
Morton Feldman op Youtube (met een fragment uit 'Triadic Memories', gespeeld door Roger Woodward)

Elders op Oorgetuige :
Harry Halbreich & Morton Feldman in Les Brigittines, 24/03/2008
John Cage & Morton Feldman : een unieke luisterervaring, 13/02/2008
De kunst van Morton Feldman, 11/02/2008

12:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

Thelema Trio terug in eigen land

Thelema Trio Na een uitgebreide, succesvolle lentetournee doorheen de VS én een tweede CD-opname (New American Music), concerteert Thelema Trio opnieuw in eigen land. Dinsag presenteert Thelema Trio enkele beloftevolle nieuwe Italiaanse werken naast verrassende composities die ook schitteren op de nieuwe CD. Tot slot zal er een exquis werk gespeeld worden van de Gentse componist Sebastian Bradt.

Thelema Trio is een jong muziekcollectief dat de grenzen van de hedendaagse muziek uitdaagt én verlegt. De unieke klankkleur - door de uitzonderlijke combinatie van klarinet, saxofoon en piano - maakt Thelema Trio tot een bijzonder geliefd en gewaardeerd ensemble in binnen- én buitenland.

In hun vijfjarig bestaan heeft het Thelema Trio al talrijke componisten kunnen warm maken om voor hen een werk te schrijven. Een aanzienlijk deel van dit concertprogramma bestaat dan ook uit composities die hen letterlijk op het lijf geschreven zijn. Luca Vanneschi componeerde een meerlagig werk 'Graffiti' dat doet denken aan lagen van slogans en tekeningen uit verschillende periodes die naast elkaar op één muur te vinden zijn. Paolo Longo - eveneens uit Italië - verwijst dan weer naar een schilderij van Breughel in zijn 'Studi per una Kermesse'. Numerieke gegevens uit dit schilderij en notenmateriaal uit een werk van de 15de - eeuwse polyfonist Guillaume Dufay worden als structuurelementen gebruikt.

Er staan ook twee gloednieuwe werken van Beatrice Barazzoni en Sebastian Bradt op het programma. De Italiaanse componiste Beatrice Barazzoni liet zich voor haar werk "L' Astro della Palude" (de ster van het moeras) inspireren door een schilderij van Joan Miró waarop een ster met zijn intens, meedogenloos oranje kleur het moeras verlicht en zo het aanwezige leven onthult. De klarinet neemt de rol van de ster over, de saxofoon symboliseert het duistere moeras en de piano probeert deze tegengestelde krachten te verzoenen.
De titel van het nieuwe werk van Sebastian Bradt luidt dan weer "Ouattosz/Ouockosz@ Lilith" en verwijst volgens de componist naar dagdromen en onderbewuste beelden van stormdemonen. Hij noemt het zelf één van zijn meest uitgesproken postmoderne stukken waarin hij onbewust goochelt met stijlcitaten van andermans en eigen werk. Dit werk werd op maat geschreven van het Thelema Trio vermits ieder lid van dit trio reeds een stuk van hem had uitgevoerd en hij zo een 'persoonlijke' partij voor elkeen kon schrijven.

Het Thelema Trio speelt ook de Europese premières van werken van de jonge componisten Eric Honour en Fernando Benadon die beiden in de VS werken. Behalve in trio's zie je de muzikanten ten slotte ook nog aan het werk in een duo van Icli Zitella (Venezuela) en een werk voor saxofoon solo van Massimo Botter (Italië).

Programma :
  • Eric Honour, Neither from nor Towards
  • Luca Vanneschi, Graffiti
  • Icli Zitella, Necrologo
  • Beatrice Barazzoni, L'Astro della Palude
  • Fernando Benadon, Five Miniatures
  • Massimo Botter, Sedna
  • Paolo Longo, Studi per una Kermesse
  • Sebastian Bradt, Ouattosz/Ouockosz@Lilith
Tijd en plaats van het gebeuren :

Concert Thelema Trio
Dinsdag 3 juni 2008 om 20.00 u
Logos Tetraeder
Bomastraat 26
9000 Gent

Meer info : www.logosfoundation.org en www.thelematrio.com

Sebastian Bradt : kotantrum.spaces.live.com
Eric Honour : www.erichonour.com
Fernando Benadon : www.ferbenadon.com
Massimo Botter : www.mbotter.it

Elders op Oorgetuige :
Duo DICTO : nieuwe muziek uit Latijns-Amerika, 6/12/2007

Benieuwd : Bekijk alvast deze uitvoering van Icli Zitella's "Necrólogo" (YouTube, 29/06/2007, 5' 54'')



en Luca Vanneschi op YouTube

07:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook

01/06/2008

Marolliens in actie in Les Brigittines

Buurtopera Hedendaags Kunstencentrum Les Brigittines ligt pal in de Brusselse volkswijk de Marollen. Les Brigittines heeft dan ook alle begrip voor de zorgen van de Marolliens en wil hen daarom zo nauw mogelijk bij hun werking betrekken. In het najaar van 2007 startten audities voor een echte buurtopera. Onder leiding van componist Walter Hus werd eerst een soort Vocaal ensemble van de Marollen samengesteld, met mensen uit de buurt. Vanuit hun verhalen wordt dan een echte opera gecreëerd. "Tegen 2008 moet die opera hier in première gaan en we hopen er nadien mee naar De Munt te kunnen trekken en wie weet wel veel verder", zei Jeanne Boute van Les Brigittines bijnde start van het project. Intussen is het zover : maandag wordt een eerste versie voorgesteld aan het publiek.

Walter Hus over dit project
"Wie dit projekt binnenstapt stapt het domein van de "creatie" binnen. Nu is creatie iets dat niet alleen tot het gebied van de kunst behoort. Een kok die een lekkere maaltijd kookt gebruikt dezelfde creatieve reflexen als een componist die een symfonie schrijft. Een artistiek creatie-proces speelt zich echter af buiten het domein van de werkelijkheid en is in die zin een perfect high-tech laboratorium voor creatieve impulsen. Ik denk dat het voor veel mensen interessant kan zijn om in een dergelijke uitgekristalliseerde vorm met creatie bezig te zijn. Het kan voor de deelnemers een rijke bron van reflectie worden op hun beroep, hun emoties, hun lichamelijkheid, enz. Ik ga mij niet bezighouden met "zangles" te geven. Mensen die daarop zinnen kunnen beter ergens anders terecht. Waar ik wel wil aan werken is aan het hele mechanisme dat iemand er toe leidt om een klank uit te stoten en met die klank combinaties aan te gaan die muziek heten. Dat klinkt allemaal heel serieus, maar dat kan ook best grappig zijn natuurlijk. Ik hoop dat er veel gelachen kan worden in dit projekt.(...)

Naar juni 2008 toe willen we de repetitie-frequentie opdrijven om eind juni een echt concert (of reeks concerten) te kunnen voorstellen in de ruimtes van de Brigittinen. Dit gaan we opbouwen rond al het materiaal dat we in de voorafgaande maanden gecreëerd hebben. Misschien zullen hier al betekenis-inhouden voorgesteld worden, maar die zullen dan eerder het karakter van losstaande fragmenten hebben, niet gekaderd in een alles omvattende dramaturgische context en niet op een theatrale manier uitgewerkt. Het concert kan beschouw worden als een concertante uitvoering van een work in progress. In het kader van het nog te komen totale uitgewerkte opera moet deze tussenstap ons een interessant reflectie-moment bieden: wat werkt, werkt niet, hoe zou het wel kunnen werken, wat ontbreekt er, waar zitten incoherenties enz. Tevens kan dit dit concert de mogelijkheden geven aan concert-organisatoren om met het werk kennis te maken en de toekomstige opera-voorstelling eventueel te boeken in hun programmatie van het volgende jaar.
In de zomermaanden van 2008 kan met individuele deelnemers naar gelang beschikbaarheid verder gewerkt worden aan het filmisch universum. Ik denk hierbij aan opnamen op de Foire du Midi. Vanaf september 2008 starten we met het werk aan de opera in zijn totaliteit zoals hij in juni 2009 te zien zal zijn. Het geheel van muzikale, vocale en inhoudelijke principes die tot dan toe aan bod gekomen zijn moeten dan in een dramaturgisch verantwoorde context gebracht worden, er moet worden gewerkt aan theatraliteit, kleding, scenografie enz. De productionele context moet verstevigd, eventueel moeten er bijkomende medewerkers aangesproken worden. De laatste weken voor de première moet er bijna elke avond kunnen gewerkt worden. Daarna zou het fijn zijn om met deze productie op tournee te gaan. (...)

Ik ben altijd erg aangetrokken tot het maken van opera's, maar met opera als dusdanig als sociaal fenomeen heb ik een zeer dubbelzinnige relatie. Het instituut opera staat voor mij als een instantie die zich volledig aan de zijde van "de Macht" situeert. Een plaats waarin de gegoeden en machtigen van deze wereld met plezier een bevestiging kunnen vinden van hun status. Dat kenmerkt zich ondermeer in de door en door hiërarchische organisatie van zo'n operahuis, maar ook in wat er op de scene zelf te zien is. Tot op het einde van de negentiende eeuw had opera nog een politieke en sociale relevantie. België is ontstaan na een opera-uitvoering remember. In de twintigste eeuw is de opera stilaan tot het domein van de pure esthetiek gaan behoren. Er is natuurlijk enorm veel en verschillende prachtige muziek gemaakt maar toch heb ik het overheersende gevoel dat wat binnen dat operagebouw gebeurt toch altijd een beetje hetzelfde is, een herhaling van een stramien. Het idee van een volkse opera is natuurlijk niet nieuw. Denk maar aan de Dreigroschenoper van Kurt Weill of zelfs de Toverfluit van Mozart, voorstellingen die op dat moment in de tijd een radicale breuk betekenden met wat opera toen als instituut voorstelde. In al mijn opera's tot nu toe heb ik er steeds naar gezocht om subversieve elementen binnen te brengen, dingen die het wezen van de opera zelf aantasten, die de opgeblazen dramatiek doorprikken, die het weliswaar prachtige maar opgeblazen stemgebruik op de korrel nemen, die de systhematiek van de narrativiteit ondermijnen enz. In die zin is deze "buurtopera" voor mij een natuurlijk vervolg van mijn parcours, alleen gaat het ditmaal erg ver. Zowat alle zekerheden liggen overboord. Er zijn geen geschoolde zangers, er is geen libretto voorhanden, er is geen scène, geen orkest.. er is alleen het principe van een "ontmoeting" tussen mensen van vlees en bloed, mensen die mij zullen inspireren door hun stem, hun uitstraling, hun levensverhaal misschien, hun dagelijkse realiteit. Mensen die ik op mijn beurt kan inspireren door een vertrouwenscontext te creëren waarin ze het beste van zichzelf kunnen laten zien, of door hun binnen te laten in mijn peroonlijke alchemie die ik in de loop der jaren ontwikkeld heb om verbanden mogelijk te maken waar op het eerste zich geen verbanden zijn." (*)

Tijd en plaats van het gebeuren :

Walter Hus / Buurt-opera van de Marollen
Maandag 2 juni 2008 om 20.30 u

Les Brigittines
Korte Brigittinenstraat
1000 Brussel

Meer info : www.brigittines.be en operamarolles.jimdo.com (met audio)

Walter Hus : www.walterhus.org en www.matrix-new-music.be

Extra :
(*) Presentatie van het project : Interview met Walter Hus, op operamarolles.jimdo.com, spetember 2007

Elders op Oorgetuige :
Tweemaal Hus, tweemaal anders, 20/05/2008
River of Donkeys : interview met Walter Hus, 22/02/2007

10:00 Gepost in Concert | Permalink |  Facebook